Druckschrift 
3 (1478)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulusᵐ. viij. Capi. pͥmum

etiam facit auctoritas Auguſ. dicētis ī. iij. detrinitate. Aedicꝰ quidē cauſaꝫ ꝓximā egritudinis curatōis ꝓnūciare pt̄. ſꝫ pͥmaꝫ ſuꝑiorem ſcire valet. Ezechias rex ẜm cauſasinferiores .i. diſpoſitōeꝫ morbi vel demeritaſua mori debebat de īfirmitate ſua. ſꝫ ẜmcauſam ſuꝑiorē ſeu diuinā diſpoſitōꝫ regulat cauſas inferiores ſibi ſubicit. vn̄ mortuus eſt: ſed ꝯualuit Iſa. xxxviij. Quianeſcit medicꝰ quid deꝰ diſpoſuerit de īfirmo.vtꝝ ſit ſanandꝰ vel moriēdus ꝙͣuis ẜm artēmedicine ſit moriēdus. ideo licite ꝓſequiturcurā accipit ſtipendiū uſqꝫ ad finē vel qͣſi. Sꝫ tutius melius ē infirmo cura ſuiplures hr̄e medicos ꝙͣ vnū ſi hr̄e p̄t̄. Un̄ ph̓sin epl̓a ad alexandꝝ. In vno medico ꝯfidas. qꝛ vnus medicꝰ potens ē ad nocendū etdefacili audet nephas p̄ſume̓ etſi ſumēda fuerit medicina noli ſume̓ niſi de cōſilio plurimoꝝ. Pro cuiꝰ declaratōe dicit Aug. de anchona. vbi ſupͣ. In curatōe egritudinis ēſiderāda ꝯditio artis medicine. ꝯditio egritudinis conditio ſtatus ꝑſone egrotantis. Et ꝙͣtum ad primū claꝝ ē medicina ſicut q̄libꝫ ars eſt īuenta iuuamentū vnius ad alteꝝ. iuuamentū poſterioꝝ adores. qꝛ ſemꝑ poſteriores ſe hn̄t additamētum ad pͥores ẜm ph̓m. ij. methaph̓. Un̄ ſic utꝯplementū artis medicine ē inuentū multoꝝ exꝑientiā: ſic ꝯplementū cure egritudīsdꝫ fieri rōnabilit̉ pluriū medicoꝝ colloqͥum ſnīam. Ꝙͣtum ad ſcd̓m .ſ. cōditioneꝫegritudinis. hec qn̄qꝫ eſt occulta vni medico ſigna apparent. cuiꝰ cauſam vel illa ſigna vel alia: alius ꝯgnoſcere pt̄. Ꝙͣtumad terciū .ſ. ꝯditionē ſtatus īfirmi ptꝫ. qꝛ ꝙͣtum ī ſtatu ſublimiori: tanto ī ꝑiculo maiori verſat̉. Ponunt̉ em̄ dn̄i in odiū emulationē multoꝝ. et ꝓpt̓ dignitatē quaꝫ hn̄t qͥbꝰmulti inuidet. ꝓpt̓ iuſticiā quaꝫ exercent īreos qͥbꝰ malicia placet. Un̄ legit̉ in epl̓a adalexandꝝ. reginaꝫ indoꝝ miſiſſe ei ml̓ta munera p̄tioſa et inter cetera puellaꝫ pulcerrimam veneno nutritā. et iam verſa erat innaturā ſerpentis venenoſi. hac intentōne vtcognoſcendo eam toxicaret̉ ꝑiret: ſꝫ p̄monitus abſtinuit ab ea. Et ſic ad diligentiorēcurā adhibendā om̄eꝫ ſuſpitōeꝫ remouendam: tutius ē magnos viros hr̄e plures medicos ꝙͣ vnum. Qui aūt non pn̄t plures habere et niſi vnū ꝯducere: ſint vno cōtenti.Nota breuiter pec .§. vij.cata gͣuia medicoꝝ. Prīo ſi igͦrantes notabilē exercent artē medicine. imputat̉ em̄ eismors īfirmoꝝ vel aggͣuatō. ar. extͣ de iniu.. c. ſi culpa. Scd̓o ſint ꝑiti vel ꝓpter negligētiā vel alias occupatōes aſpiciūt libros nec diligent̉ ꝓuident his ꝓuidēda ſūt.vt ī dct̄o. c. Tercio qn̄ dant medicīas reme

dia ꝯͣ ſalutē aīaꝝ. vt ꝓcurādo aborſū vel aliud malū ſuadēdo. extͣ de pe. remiſ. c. īfirmitas. Quarto qn̄ inducūt īfirmū ad vocandū ſacerdotē ad faciēdū ꝯfeſſiōꝫ. vt ī dct̄oc. infirmitas. Quīto viſitant infirmos pauꝑes qͦs nouerint qꝛ eis ſoluūt: poſſint. di. lxxxiij. §. j. Sexto medicꝰcogͦſcēs mortē īfirmi ẜm artē medicīe:pl̓ ꝑentes vl̓ ꝯfeſſorē auiſat vt ſibi ꝓuideatſacr̄is vel de teſtamēto ſi expedit et hmōi. timēs ne ex hoc det̓ius ſe habeat vl̓ diſpliceatſibi vl̓ ſuis. ẜm Io. neapol̓. in qd̓libet. Septimo abhibꝫ diligentiaꝫ ī medicīaꝝ ꝯfectōe. niſi ſit certe exꝑtꝰ de ſolertia fidelitate aromatarij. ml̓ta ſophiſtica aliqn̄ ī eisponūt. Octauo detinēt īfirmū in īfirmitate diutiꝰ. vt plus ex freq̄ntatōe lucrent̉ cumeque bn̄ citiꝰ poſſent liberare. Nono qn̄ ſinecauſa rōnabili īducunt debiles ad frāgendūieiunia eccl̓ie vel ad ꝯmedendū carnes diebꝰꝓhibitis. et ml̓tomagis ipſi ea faciāt: obloq̄ntes de ieiunijs eccl̓ie abſtinētijs. Decimo de emulatōibꝰ eoꝝ adinuicē ex qͥbꝰ ſe iactant aliquibꝰ curis ſuꝑbiendo ſocios deprimūt vituꝑando curas eorum. Titulus Octauꝰ de ſtatu mercatoꝝ et artificū. De exercitio artificum. Ca. pͥmū.Xibit homo ad opusſuum. ad operatōeꝫſuaꝫ vſqꝫ ad veſꝑaꝫ. pͣs. ciij. Prima ꝑfectio cuiuſlibet creature ēprimus actus eius .i. forma ſubſtantialis. pꝫij. de anima. vt in hoīe aīma rōnalis. Scd̓avero perfectio ſeu ſecundus actus eſt oꝑatōeiꝰ que ab ea ꝓcedit quaꝫ manifeſtat̉ virtus eius. Nec em̄ creatura aliqua eſt quealiqͥd operet̉ vel oꝑari poſſet. fruſtra ē potentia non reducit̉ ad actū. deus aūt natura nihil faciūt fruſtra ẜm ph̓m. ij. de aīa.et. ij. de celo mundo. Unde et ꝯmentator. ij.methaphi. dīc ſi qͥs aufert oꝑatōes a rebꝰaufert eſſentias reꝝ. Ultima etiam felicitashoīs in oꝑatōne eiꝰ ꝯſiſtit poptima. vt dicitAreſto. pͥmo. x. ethi. Et de pͥmo hoīe dr̄poſuit euꝫ in ꝑadiſo voluptatis. vt oꝑaret̉.gen̄. ij. Et licꝫ opus eiꝰ eēt principalr̄ ſpūale. de quo xp̄c Ioh̓. vj. Oꝑamini cibumperijt: ſed qui ꝑmanet in vitaꝫ eternam. ſcꝫmeditando et ꝯtemplando diuina. Erat tn̄aliqn̄ opus corporale. quidē ad neceſſita: ſꝫ ad delectatōeꝫ mentalē ad experienduꝫvires natue̓ exinde magis recogͦſcēduꝫ resip̄as creatorē in eis. Sꝫ ꝑadiſo expulſusꝓpter pct̄m neceſſitatus ē ad oꝑandum terraꝫ dictūqꝫ eſt illi. In ſudore vultꝰ tui veſceris pane tuo Gen̄. iij. vt conſerues te in vita