¶ Liluius¶ Quintus
¶ Titulus¶ Quintus
ppl̓m recipiēdo ſciētiaꝫ: ſed et moraliū vt ptꝫin ꝓuerbijs ⁊ eccleſiaſten ⁊ diuinoꝝ arcanorū. vt ī cāticis cāticoꝝ ac etiā naturaliū. Nādiſputarat de plātis a cedro uſqꝫ ad iſopū. etde aīalibus terre et volucribus et piſcibꝰ. vtdr̄. iij. reg. Et multa ſcripſit: licet nō īueniāt̉nūc de hmōi naturalibꝰ eiꝰ ſcripta. Ita tn̄ adeo expectāda eſt ſcīa. vt ſolicitudo et laboradhibeat̉ ꝓuer. xxvij. c. ſtude ſapīe fili mi etletifica cor meū: vt poſſis exprobrāti rn̄dereſermonē. Sicut em̄ deꝰ ẜm ꝯn̄em legē corꝑaſanat mediantibus naturalibꝰ medicinis etꝯſilijs medicorū. et aīas peccatis languidascurat mediātibꝰ medicinis ſpūalibus ſacramētoꝝ et ſacerdotibꝰ ea ꝯferētibꝰ. Ita ſapīaꝫdebet ꝓcurare ſibi qͥ vult ſapiēs et doctꝰ haberi. ꝙͣuis aliqn̄ p̄ter oēꝫ legē deus ſanat aliqͦs in corꝑe ſine medicinis miraculoſe: et inaīa ſine ſacramētis. Ita ẜm curſū ſolitū docet hoīeꝫ ſcīaꝫ deus. mediātibꝰ mgr̄is et laboribꝰ et exercitijs diſcipuloꝝ his vacantium.ꝙͣuis apl̓os docuerit om̄eꝫ veritatē ſeu omnē ſcīam ſine hūana īduſtria. Un̄ Hieroꝰ dīc.ꝙ illis .ſ. apl̓is ſuggerebat ſpūſſanctus: hocalijs ꝯfert qͦtidiana in lege dn̄i meditatō. laborādo igit̉ in ſtudio et a deo poſtulādo. bo.di. et ſcientiam: dabitur ei.¶ Secundo ordo con .§. ij.Aruus ſeruari debet ī poſtulādo et ꝓcurandoſcīaꝫ: qͥ hic tradit̉. videlꝫ vt pͥus et potiꝰ ꝓcuret̉ bonitas et exinde diſciplina et demū ſciētia. Nam vt ait apl̓us .j. corinth̓. xiij. Si nōuerim om̄ia miſteria .ſ. qͦ ad ſapīam diuinorū. et habuero om̄em ſciētiam qͦ .ſ. ad noticiam naturalium. caritatem aūt nō habuero:nihil ſum. Ip̄a caritas ē q̄ facit aīam ſimpliciter bonam. et ex qͣ ē vera bonitas in hoīe ⁊in oꝑibus eius. Dicit em̄ Augꝰ. radix omnium bonorū eſt caritas de pe. diſ. ij. quia. Debet gͦ poſtulari ⁊ oꝑe procurari.Bonitas diſpoſitōis interioris qͦ ad effectū.Diſciplina ꝯpoſitōis exterioris qͦ ad actū.Scīa ꝯgnitōis certioris qͦ ad intellectū.¶ In adipiſcendo et habendo ſcīam vtiliteret docēdo oꝫ pͥmo habere bonitatē verā mētis: q̄ vtiqꝫ ꝓcedit ex gratia. ẜm illd̓ apl̓i adEphe. v. c. Fructus lucis ī omni boītate idē effectꝰ gratie eſt om̄is bonitas. Un̄ Fulgētiꝰ. Nō eſt ꝑfecta bonitas: a qua non omnismalitia vincit̉. Hec autē bonitas ē virtus.Un̄ Augꝰ dicit ꝙ virtꝰ ē bona qͣlitas mētisqͣ recte viuit̉. Et ph̓us ī li. ethicoꝝ. ij. dicit ꝙvirtꝰ bonū facit habentē et opus eiꝰ bonumreddit. qd̓ maxime fit ꝑ caritatē: q̄ om̄eꝫ virtutē ꝯplectit̉. vt em̄ dr̄ ſapīe. j. in maliuolaꝫaīam nō intrabit ſapīa: nec habitabit ī corꝑe ſubdito peccatis. et iō ſi fragilitate in aliqd̓ peccatū labunt̉ ꝙͣcitius reuertant̉ ad penitētiā. vt aīa maliuola .i. que voluit maluꝫ
peccati: efficiat̉ boniuola et nō ſubdita peccato ſed bonitati. Un̄ ſepe ꝯfiteat̉ et aliquādo cōīcet. ꝙͣuis em̄ peccatū nō tollat hominilumen naturale intellectus: ſed paſſionibusmultū obfuſcat. Et diabolus ip̄e qͥ habet ſcietiā de diuinis ⁊ hūanis ſuꝑ om̄es mortales.quia cū ea bonitatem virtutis nō habet: adaugmētū ſibi ē iuditij. Nec hoīs merituꝫ adquod ſeqͥtur glorie p̄mium. ex ſciētia eſt: ſedex eius vſu bono: qui ꝓuenit ex caritate. etrō hnius ē. qͥa ad meritū requirit̉ liberi arbitrij actꝰ: ſed cū intellectui ꝓponit̉ clare aliquā veritas quā capiat. iā nō ē libera rō adaſſētiendū vel diſſentienduꝫ: ſed captiuat̉ etcogit̉ ad diſſētiendū. In pſu aūt ſcīe cōcurrit actꝰ liberi arbitrij. qꝛ lib̓ ē qͥlibet ad addiſcendū vel docendū vel ꝯſideranduꝫ ſuꝑ aliqͣmateria: ⁊ ab his deſiſtendū. ⁊ iō hoc faciēdocū bonitate .i. caritate meret̉. gͦ bonitas pͥmo q̄rēda ē. Et qꝛ cū vna ex potētijs in actuſuo multū ītendit̉. alie remittunt̉ ab actibꝰſuis qn̄ ītellectꝰ laborat ī ſpeculādo virtutesſciētie ſeu addiſcēdo: ne affectꝰ nimis remittat̉ a feruore bonitatis et paulatim euaneſcat. Ideo inter lectōes ſpeculabiliū formādaē breuis orō vl̓ meditato erga deuꝫ. aut lectōſepe habēda de doctrinis moralibꝰ ⁊ affectiuis. ſic̄ legit̉ de bt̄o thoma d̓ aqͥno: qͥ int̓ exercitia ſpeculatiuoꝝ qͦtidie legebat. vl̓ audiebat aliqd̓ d̓ collatōibꝰ vl̓ vita patrū. ¶ Debet ſcd̓o doctor et ſcolaris ꝓcurare diſciplinā .i. ꝯpoſitōꝫ morū exterioꝝ ſeu modeſtiaꝫ.De qͣ dr̄ Eccͣi. xlv. c. dedit illi legē vite .i. ſpūalis gr̄e ⁊ diſcipline .i. ꝯpoſitōis exterioris: ſꝫhoc tn̄ ꝓcedat ex bonitate īteriori. Nā al̓ eētypocriſis et ſimulata eqͥtas ⁊ duplex īiqͥtas.Un̄ dr̄ Sap̄. j. Spūſſāctꝰ diſcipline effugietfictū .i. ſimulatā ꝯpoſitōꝫ actuū ext̓ioꝝ. Debet gͦ eē diſciplinatꝰ .i. moderatꝰ in verbo vtpauca dicat et illa rōnabilia et vtilia. qͥa inmultiloqͥo nō d̓eſt pct̄m. ait Salo. qͥ at̄ moderat̉ labia ſua prudētiſſimꝰ ē ꝓuer. x. c. a cōtētōibus ad oſtētatōꝫ caueat. a detractōnibꝰ.ſuſurratōibus. irriſionibus. ꝑiurijs ⁊ turpibus verbis: qͥbus hodie multi dediti ſūt ſcolares. Inſuꝑ ab emulatōibꝰ ſotioꝝ vel magiſtroꝝ ſuoꝝ. Sit qͦꝫ diſciplinatꝰ ī aſpectu. qͥavt ait Augꝰ. īpudicus oculꝰ īpubici cordis ēnūtius. Nō gͦ diſcurrat ꝑ plateas vel eccleſias ad videndū mulieres ⁊ ꝓcandū vl̓ ſotiandū. quia vt dr̄ Math̓. v. qui viderit muliereꝫad ꝯcupiſcendū eā: iā mechatus eſt eam incorde ſuo. Diſciplinā habeat in auditu. Nonaudiat cantilenas. turpia verba. Corrūpūtem̄ bonos mores colloqͥa mala. ait apl̓us .j.coriuth̓. xv. c. Nec audiat et minus credat d̓tractōnes ab alijs factas: ſed horreat. Vt em̄dicit damaſus papa. xj. queſti. iij. nonſolumreus eſt qui d̓ alio malum profert: ſed etiam