¶ Capitulum¶ Tertium
¶ De bello ꝑticulari: et quomodo liceat ſe¶ Capitulum tertium.defendere.E bello particulari.qd̓ fit ad d̓fenſionē ſui et ſuorū.Nota pͥmo regl̓am iuris natural̓et poſitiui. ff. de iuſti. et iure. l. vtvī .ſ. ꝙ vim vi repelle̓ licꝫ: cū moderamīe inculpate tutele et īcōtinēti. Pro cuiꝰ declaratōe ꝯn̄iter dicūt doctores. ꝙ moderamē īculpate tutele ē illud qd̓ eqͥualet illate violētieī qͣlitate armoꝝ. ī ꝯcurſu tꝑis. et ī ip̄o actuviolēto: ne al̓s excedēdo cenſeat̉ vīdicta: et ꝑꝯſequēs pct̄m. Sꝫ vtꝝ cū ille qͥ ē fortis vultme ꝑcute pugno: qͥ ſū vilis .i. debilis. et nonpoſſū r̄ſiſte: liceat mihi defēde̓ me cū enſe: dubitat̉. et iacobꝰ de are. diſtīguit. qꝛ aut quisbult ꝓpulſare violētiā illatā ꝑſone aut illatārebus. Primo cāu licꝫ et cū armis et qͣlitercūqꝫ: ſi res aliter reꝑari nō pt̄. C. d̓ appell̓. l.ſiqͥs. Nā ſi poſſū occide̓ furē vbi nō ꝯgͦſco. etnō pt̄ ī rebꝰ furatis ꝓuideri per iudicē. vt. ff.ad. l. cor. de ſica. l. furē. multomagis licꝫ occidere vbi ꝑſona aliter ſalua eē nō poteſt. Sꝫī ſcd̓o cāu .ſ. qn̄ violētia infert̉ ꝓ rebus. autviolētia rebꝰ illata: pt̄ ꝑ viā iuditij reꝑari: ⁊tūc nō licet qͣlitercūqꝫ: īmo cū qͣlitate armoꝝnō aūt factoꝝ: qꝛ nō debeo ꝑſonā ꝑcutē prodefēſione rei: vbi etiā alit̓ ſalua eē nō poſſit:dū mō ꝑ viā iuditij reꝑari pt̄. Si a ūt ꝑ viaꝫiuditij reꝑari nō pt̄: tūc licꝫ qualitercūqꝫ defēde̓: etiā ꝑſonā occidendo. vt. l. furē. ff. ad. l.cor. de ſica. Sic igit̉ intellige cū moderamine īculpate tutele. ex qͣlitate armoꝝ ⁊ fct̄oꝝ.¶ Ꝙͣtū ad id qd̓ dr̄ ꝙ debet fieri īcōtinēti repulſio violētie. Nota hic diſtīctōꝫ Ia. et pe.qͥ dicūt ꝙ ſi violētia ē illata ꝑſone: tūc dr̄ repelli īcōtinēti: ſi fiat ī ip̄a facti fragrātia. Etſic ītelligit̉. ff. de iuſti. et iure. l. vt. vim vi. Etdicit pe. ꝙ ſi aggredientes ſunt audaces etꝓmpti ad ꝑcutiendū: cū video eos ꝑatos adme ꝑcutiendū: nō teneor expectare: ſꝫ eos p̄uenire poſſū īpediēdo ne ꝑcutiāt. Si at̄ ſinttimidi: tales n̄ ſūt ſtatī p̄ueniēdi. Sꝫ ſi violētia illata ē rebꝰ: tūc dr̄ violētia īcōtinēti repelli. etiā pꝰ fragrātiā facti: dūmō nō diuertat ad actꝰ extͣneos. Ratō diuerſitatis ē. Naꝫillata īiuria ꝑſone: nō pt̄ ampliꝰ reſtaurari:ſꝫ res ablata reꝑari pt̄: et ſic n̄ facta diuerſion ad actꝰ extͣ neos: etiā ſi amicos q̄rat ⁊ redeat. vt recuꝑet rē ablatā dr̄ īcōtinēti. Et ſicītellige moderamē ī ꝯcurſu tꝑis Ioh̓. de lig.Predicta at̄ defēſio mō p̄dicto licita ē vniuerſaliter om̄ibꝰ. nōſolū laÿcis: ſꝫ etiā clericis et religioſis. Et opi. hug. reprobat̉ dicentis. ꝙ ī nulla neceſſitate poſitꝰ: etiāſi alitereuade̓ n̄ poſſit. niſi occibedo: dꝫ qͥs aliū occidere. īmo potiꝰ debet permitti ſe occibi: aliterpeccat mortaliter. cuiꝰ ꝯtrariū manifeſte di
cit cle. j. ſi furioſus d̓ homi. Uerum ē tn̄ ẜmTho. ꝙ nullus tenet̉ ad ad hoc: ſꝫ maioris ꝑfectōis eēt ſi potius ꝑmitteret ſe interfici: q̄ſe defēdēdo occideret: cū nō poſſet aliter euadere. et hoc ītellige ſi ē ī bona diſpoſitōe aīeſue. Nā al̓s fatue face̓t exponendo ſe morticorꝑis et aīe: cū ſibi ꝑ mortē p̄clubat̉ via penitētie. Itē licita ē p̄dicta d̓fēſio ī om̄i loco:etiā in eccleſia: et hoc ꝓpter ꝑiculum .ſ. qn̄ ſequeret̉ mors: hoc nō faciendo: nec obſtat ꝙecclęſia pollui poteſt ꝑ ſāguinis effuſionē qꝛmagis ponderāda ē hominis ꝯſeruatō cū ſitirreſtaurabilis ꝙͣ eccleſia q̄ recōciliari pt̄: etforte dici pt̄. ꝙ ad hoc ꝙ polluat̉: reqͥrit̉ effuſio ſāguinis īiurioſi. vt notat̉ in. c. vnico.de ꝯſe. eccle. li. vj ¶ Itē licitū ē ī qͦcūqꝫ offitiooccupato: ita ꝙ etiā celebrans ſi inuabaturet aliter euadere nō pt̄: licituꝫ ē ſe defende̓ etoccidere. Nam ꝓpter impedimentuꝫ corꝑaleſuꝑueniēs inchoatū offitiū dimittit̉ inexpletū. vij. q. j. illud. et. c. nihil. ſꝫ hic euenit impedimentū celebranti. īmo ꝑiculum mortis. gͦlicitū ē p̄t̓mittere offitium et ſe de ꝑiculo ſibi occurrēti ſi pt̄ expedire. Etſi ſe defendendoocciderit: pt̄ etiaꝫ reaſſūpto offitio celebraredūmō affuerint. de quibus loquit̉ cle. ſi furioſus. Nam nullū peccatū in hoc fecit: nec irregularitatē incurrit. vt ꝓbatur ī dicta cle.Idem de baptizantibus. ordinātibꝰ. ꝯfirmātibus. penitētias īiungētibus et ſingula ſacramēta ꝯferentibus in vaſis: qꝛ .ſ. licitū eſtcollatōꝫ illoꝝ ſacramētorū poſtponere īchoataꝫ ꝓpter ſui tutelā. Dubiū tn̄ eſt circa ſacramentū baptiſmi ī vno cāu. qn̄ .ſ. ſacerdosīuaſus ad mortē. haberet p̄ manibus ꝑuulūbaptizandū ī articl̓o mortis ꝯſtitutū: ita ꝙſi ſacerdos diuertat a baptizatōe ip̄ius vt ſedefendat: īminet puero ꝑiculū mortis et̓nalis: p̄ſuppoſito ꝙ nō ſit alius qͥ ſciat vel velitbaptizare. In hoc gͦ cāu ſi ꝯſtat ꝙ puer moriret̉ ſine baptiſmate vbi ſacerdos diuertatad ſe defendendum: p̄eligenda eſt mors corꝑalis ſacerdotis: morti ſpūali pueri. et rō ē:quia tūc vnū tm̄ malū ſequitur et tꝑale ſcilicet mors ſacerdotis: ſꝫ ſi p̄eligat̉ vita ſacerdotis: ſequerentur duo mala ſpiritualia. id ēmors eterna pueri. d̓ ꝯſe. diſ. iiij. firmiſſime.et neglectus cure animaꝝ: qd̓ ē mortale ſacerdoti. extͣ. de eta. et qͣli. cū ſit ars. p̄eligendū ē aūt minꝰ malū maiori. xiij. diſ. c. nerui.Ubi aūt foret dubiū ꝓbabile de morte vel devita pueri uſqꝫ ad expeditōeꝫ ꝑiculi: et ꝯſtaret d̓ morte p̄lbr̄i niſi diuerte̓t: adhuc crederē p̄eligēdā mortē ſacerdotis. Et hec maxīep̄cedūt ꝓprio ſacerdoti ⁊ prochiāo Io. d̓ lig.¶ Item nota.§. j.ꝙ licitū ē cuilibet ſe defendere modo predictoꝯtͣ quoſcūqꝫ īiuſte īuadētes. Un̄ ⁊ ꝯtͣ ſuꝑiorēſuū. qn̄ .ſ. ꝯſtat ꝙ in iuſte inuadit. C. de iure