¶ Secundum¶ Capitulum
Cę.vt greci. qͥ dicūt imꝑatorē ſuū eſſe dn̄m ſuuꝫ.Item tartari. qui dicūt logrācane dn̄m eſſe.Sarraceni maumethem: qͥ dicūt ſuū eſſe dominū. Inter iſtos tn̄ ē differētia. Nā quidā ſinobis federati. vt greci ꝯtra turcos. Quidā ſt̄cuꝫ qͥbus nihil face̓ habemus: vt ſunt iudei.Quidā ſūt cū qͥbus habemꝰ pacē: vt ſūt tartari. Nā mercatores vadūt ad illos et ſui veniūt ad nos. Quidā ſt̄ cū qͥbus habemꝰ guerram actualē: vt ſūt ſarraceni et hodie cū turcis. qui tꝑibus iſtis valde nos moleſtāt ⁊ vtinā xp̄ianitatē nō occuparēt. Infert̉ igit̉ ꝙcū imꝑator ſit pͥnceps ſedis ſuꝑioreꝫ non habēs ī ſecularibꝰ: niſi forte vt dixi. ꝙ ip̄e nonpt̄ indicere bellū cōtra hoſtes ſuos. Et hoc ēbellū de quo loquit̉ lex hoſtes. ff. de cap. Bellū aūt īdicit̉ a populo ro. vel imꝑatore adeoꝙ ſi imꝑator indicit bellū cū aliqͥbꝰ italie rebellibus: vendicat ſibi locū effectꝰ publici belli. quia idē ſi repugnēt offitiali imꝑatoris vl̓pape: nō ꝓpt̓ imꝑatorē vl̓ papā. ioh̓. de lig.Item domiuns vel.§. j.qͥcūqꝫ aliꝰ īiuſtū bellū mouēs vel ita iuuās.ꝙ ſine eo nō fierēt. vel faciēs cōtra aliqͦs vltͣpeccatū mortale graue qd̓ ꝯmiſit: tenetur deom̄ibus dānis datis his cōtra qͦs bellū mouit. Tenet̉ etiā ſuis ꝓprijs homībus de dānisq̄ r̄cepert̉ ab aduerſarijs qͥ iuſte r̄pugnabāt.ſi iuuerūt eū bona fide. aut ſi fuerūt inductieius ꝯſilio. timore vel coactōe: de ſe nō erantfacturi. nō aūt tenent̉ ſi mala fide iuuiſſent.ſcientes eū habe̓ īiuſtū bellū ⁊ volūtarie. Etſil̓r tenent̉ om̄es qͥ fuerūt pͥncipales in talibello: ita ꝙ ſine eis nō fieret. Alij vero tenēt̉de dāno qd̓ ip̄i ītulerūt oꝑe vel verbo Vilh̓.de ꝯtentis ī his ſequētibꝰ interroga ꝓut tibividet̉ expediēs. ¶ Itē dn̄s vel qͥlibet aliꝰ iuſtū bellū faciēs. ſi graſſandi aīo vl̓ malitioſeintulit dāna aduerſarijs cū al̓s ſibi poſſet cōſule̓: peccauit mortaliter et tenet̉. Un̄ cōpenſabunt̉ illa cū dānis ꝓpter q̄ bellū motū eſt.Peccāt etiā illi mortaliter qͥ agūt belluꝫ exodio. vel intentōe dānandi qͦſcūqꝫ. vt faciūtſtipendiarij ꝯn̄iter Vilh̓. Iteꝫ ſi habēs iuſtūbellū notabiliter negligēs fult ī defendendoſuos: tenet̉ eis d̓ dānis receptis: al̓s nō. Tenet̉ etiā om̄ibus illis qͦs vocauit d̓ dānis: ſiquā receperūt: niſi illi veniāt ex debito vl̓ cāhūanitatis vel ꝯſāguinitatis. xxiij. q. iij. c. r̄inferenda et alijs. c. ẜm Wilh̓. ¶ Itē habensiuſtū bellū vel ſe reꝑiens ī ip̄o ad bellandū.ſi ſpoliauit clericos vel religioſos vel ꝯuerſos vel ꝑegrinos: tenet̉ reſtitue̓. ꝙͣuis ſint cūillis qͥ habēt īiuſtū bellū: et peccat mortaliteꝫtalia ſcienter faciendo: niſi licentiaꝫ haberēta p̄latis eccleſiaſticis habētibꝰ iuriſdictōꝫ ſuper illos. vel niſi eſſēt victualia eccleſiaꝝ etclericoꝝ. ¶ Si ſpoliauit ruſticos vel mercatores vel eūtes et redeuntes ⁊ in agricultura
exiſtētes. et aīalia qͥbus arāt. et ſemīa q̄ portāt aduerſarioꝝ. etiaꝫ talis rapinā fecit. extͣde treuga. c. īnouamꝰ. ī quo. c. ſic dr̄. Preſbiteri. monachi. ꝯuerſi. ꝑegrini. mercatores. ruſtici. eūtes et redeūtes. vel ī agricultura exiſtentes. et aīalia qͥbus arāt. et ſemina portatad agrū: cōgrua ſecuritate letent̉. Suꝑ qͦ. c.heinricus boich facit hāc diſtinctōeꝫ. ꝙ duplex ē treuga q̄ ſecuritatē īponit bello nō definito. Una ē ꝯuentōnal̓. q̄ ex ꝯuentōe ꝑtiuꝫformā recipit: et ẜuanda ē dū ꝑ aduerſariuꝫvel ꝑtē aduerſā ſeruat̉: al̓s nō. diſ. xcv. eſto.Alia ē canonica. et iſta duplex. Una ē ꝑpetua. et iſta gaudēt ꝑſone ꝯtente in dicto. c. īnouamꝰ. Alia tꝑalis. q̄ ad om̄es extendit̉. d̓qua eo. ti. c. j. et habes īfra ī eo capitulo. Etſubdit heinricꝰ. Intellige ꝙ treuge canoniceſūt ſeruāde: dū ẜuat eas aduerſarius: al̓s n̄.Nā ſi ꝯuentōnales nō ſūt ẜuāde: cū aduerſarius nō ẜuat: vt dictū ē. q̄ tn̄ ſūt fortiores qꝛde iure naturali. diuino et humano ligantesmultominus canonice. ar. extͣ d̓ elec. c. cū incūctis. Similiter etiā ſubditi īiuſte bellātesſi ī tali bello nō preſtent dn̄is auxiliū. ꝯſilium vel fauorē: nō ſūt ſpoliādi vel ī aliqͦ puniēdi. etiāſi dn̄s p̄dictoꝝ ī dicto bello vteret̉bonis eoꝝ eis oblatis Vilh̓. Ricar. ī. iiij. circa hoc ſic dicit. illi qͥ ī guerris ſcienter infer̄tdānum īnocentibꝰ: tenent̉ illis ad reſtitutionē nō obſtante ꝯſuetudine ꝯtraria. Illi aūtin guerris īnocentes nō ſūt: qui habēti bellūīiuſtū fauēt directe vel īdirecte de ꝑſonis velrebus. Hec ille.¶ Iteꝫ ſi fecit incendiū .§. ij.ponēdo .ſ. ignē ī domo vel agro vel victualibꝰſtudioſe. etiā aduerſarioꝝ. cōtra qͦs agebat̉iuſtū bellū ꝓpria volūtate ſine ordinatōe velvolūtate ſuꝑioris: talis etiā dr̄ incēdiarius:mortaliter peccauit et tenet̉ ad ſatiſfactōeꝫ.xxiij. q. j. quid culpat̉. Et inqͥrat̉ ſi ſcit ꝓpterhoc fuiſſe factā excoīcatōꝫ vel denūtiatōꝫ ſuam: eſſet ibi excoīcatio ꝑ ſinodales. qꝛ tūc eētcaſus papalis .ſ. quo ad excoīcatōeꝫ .ſ. qn̄ facta ſuꝑ hoc excoīcatōe: eſſet poſtea publicatus. Et idē ī habente īiuſtū bellū. et ex mādato incendiū faciendo. Itē ſi in iuſto bello exiſtens. illud qd̓ abſtulit aduerſarijs ſibi retinuit et nō pn̄tauit pͥncipi belli vel totū velꝑtem. vt ip̄e pͥnceps ordinauit: rapinā fecit.diſ. ij. ca. ius militare. ⁊. xxiij. q. v. dicat. Itēſb̓ditꝰ agentis bellū et ī bello eū ſequēs. ſi ſciuit eū habere īiuſtū belluꝫ. qꝛ tūc ſequendo n̄excuſatur a peccato. nec a ſatiſfactōe damnidati: dānificando ip̄e ꝑ ſe. ſed ſi poſt ꝯſiliumꝑitorum ſuꝑ hoc remanſit dubius d̓ iuſtitiabelli: tunc talis eſt excuſatus. quia in dubiodebet obedire: ſed non excuſatur dn̄s. xxiij.q. j. quid culpat̉ Ray. Item ſubditꝰ vel amicus agentis bellum vel ſtipēdiariꝰ ſtipendio