¶ Citulus¶ Primus

caſus eſt de impotentia coeundi. ꝓpter quamquis excuſatur. qꝛ ẜm iura. ff. de re. iur̄. l. Impoſſibiliū. Impoſſibiliū nulla ē obligatio. ſiue ꝑ actum p̄cedentē (qd̓ tn̄ in muliere locuꝫnon habet ꝯmuniter) ſiue ꝑ aliā cauſam. itatn̄ ꝙ ſi ꝓpter culpā ſuaꝫ peccauit. reddendo ſeimpotentē. indiſcreta afflictōne vel pnīa. imputatur ſibi. ſi ꝓpter hoc alius incidit in dānabilem corruptelā. Sed multominus excuſatur ſi impotens ē effectus ꝓpter alias illicitas cauſas vel corruptelas. Nec gͦ viro iniūgenda ē tāgrauis pnīa. ꝙ ſit impotēs ad reddendum debitū vxori iuuēcule. et feruēti. puta ieiunia et vigilie que deſiccant ſperma. Nāmultū vigilātes raro ſpermatizāt: nec in ſōnō meridiano. qui ē tenuis. fit reſolutio: necin ſomno ſoliciti delectatōne. velẜmone: ſꝫ inſomno ꝓfundo maxime in aurora digeſtioneꝯpleta. et hora ſanguinis. et ꝓpter ieiunia minuitur. Un̄ raro in quadrageſima. et ſine cena. Retulit medicus quidā. virum quendamad ſiccitatē tiſice deductum: qꝛ poſt prandiūſtatim ꝯſueuerat ꝯgnoſcere vxorē. Nec etiamvxori ꝯſulendū eſt facere tāgraues pnīas. vtreddatur deformis ſuo viro: ne ꝓpter matieꝫſit in ꝑnitiem ſue prolis. vel impedimentumcōceptus. nec tn̄ tenetur vir vti calidis vt ſitpotens: ſed ſufficit ꝙ nō faciat ſe impotentēAd hunc caſum reducitur quandocūqꝫ nō p̄treddi ſine peccato. ratione loci. vel poti parit̓facti de ꝯtinendo. vel alia cauſa que ſit impoſſibilis de iure. ¶ Tertius caſus eſt de fornicatōne: quia fornicanti non tenetur alius debitum reddere: cum dn̄s permittat ob fornicatōnem dimitti .ſ. quo ad actum ꝯiugij. Et hocniſi et ip̄e fornicet̉ poſtea. quia paria delictamutua ꝯpenſatōne tolluntur. aut debituꝫ petierit. et ſic ſibi reconciliauerit. vt dicit papade Lothario et Thebercha. xxxj. q. ij. Lotharius. Et ad iſtum caſum reducitur omne crimen. ꝓpter quod ꝯiunx perdit ius petendi debitū. puta ſi ſciēter alter baptizat. vel teneatad baptiſmum extra neceſſitatē ꝓprium filiū.vel teneat in ꝯfirmatōne. et huiuſmodi. quiaexquo actor perdit ius petēdi. reus habꝫ iusnon debendi et negandi: ſed excipiendi. et dehoc infra plenius. ¶ Quartus caſus eſt in leproſo. quando .ſ. ex hoc imminet ſano periculum mortis. vel ſimul infectionis ex redditione: nec etiam tenetur cohabitare ſanus. quādo etiam ex ip̄a cohabitatione īmineret talepericulum. quo ſuppoſito loquūtur iura. extͣde ꝯiu. lepro. c. ij. Utrum autem ex redditōnebebiti in huiuſmodi immineat periculum infectionis. querendū eſſet a medicis. et eis credenduꝫ. Dicunt autem medici ꝙ viro accedēte ad leproſam. imminet ei magis periculuminfectōnis ꝙͣ mulieri. ſi ꝯgnoſcatur a viro leproſo. Et iſtud non videtur dubium. quando

mulier eſt infecta vltima ſpecie lepre: que dicitur leonina. in quo caſu vir non tenet̉ reddere. Si vero non eſſet notabiliter infecta. ꝙīmineat periculum: tenetur reddere. et multomagis mulier viro leproſo. cum non tm̄ īmineat ei periculum. Lepra .n. ſuꝑueniens nonſoluit mr̄imonium ꝯtractum de pn̄ti. ſicut ſoluit ſponſalia: nec excuſat a redditione debiti.niſi vt dictuꝫ eſt. cum periculum īminet. nonobſtante ꝙ filius generetur leproſus. Meliuseſt .n. ſic eſſe ꝙͣ non eſſe: nec alius ꝓhibet̉ iureſuo vti. ꝙͣuis inde alteri malum eueniat tꝑale. maxime ſi ſibi īmineat periculum ſpirituale. puta incidere in damnabilem corruptelā.quia leproſi ꝓpter interiorem calorem dicuntur multum appetere actum illum. non tamētenetur cohabitare in domo cum leproſo: qͥamagis inficeretur ex diutina ꝯuerſatione. q̄ex vna ꝯmixtione: ſed debet ꝓpe domum manere. ẜm Ala. et cōmunem opinionem. Goff.tn̄ dicit ꝙ manenti leproſo ſeꝑatim a leproẜ.ꝯiunx ſana tenetur cohabitare. nō autem ſimaneat cum leproſis: ſed prima opinio ꝓbabilior. extra de coniu. lepro. c. ij.¶ In ſecundo principa­ §. xj.li videndi ſunt caſus. in quibus actus ꝯiugal̓eſt peccatum veniale. et ſūt ſex caſus ẜm Pe.de pal̓. in. iiij. di. xxxj. Primus ē quando precedit aliqua deordinato ratōnis: ſed non tanta. ſicut in predictis caſibꝰ in quibꝰ eſt mortale: puta petere tempore ſacro. etſi reſpectꝰ ſitad delectatōnem grauis eſt culpa. venialis tamen. ſi ad lubricum et infirmitatē ſue mētiscuius eſt ꝯſcius. eſt minus veniale. Uix tamēꝯtingit ꝙ in precipuis feſtiuitatibus ſit graue: ſed veniale. ſcd̓m Bonauentū. Secunduseſt petere cauſa delectatōnis intra limites tamen matrimonij ſemper eſt veniale. ſicut cōmedere ꝓpter voluptatē. Ꝙ enim cibus ad ſalutē hominis .ſ. īdiuidui eſt neceſſarius. hoccoitus ad ſalutem generis. dicit Auguſtinꝰ.Tertius. cum fit cauſa infirmitatis vitande.quia ꝙͣuis vtriqꝫ liceat ſeorſum appetere. nontamen vnum ꝓpter alterum. quia iſta caudanon eſt huius vtili. Quartus quando incipitpetere vel reddere bona intētione. poſtea mutet intentōnem. ita ꝙ nunc vellet cauſa delectatōnis. et hoc extra horam deciſionis ſeminis. qꝛ tunc non habet vſum rōnis. Quintusqn̄cunqꝫ aliud intēdat ꝙͣ id ad qd̓ ordinat̉ cōiugiū .ſ. vel ad ꝓlem. vel ad reddendū debitū.Sextus eſt. qn̄ hoc agit cā vitande fornicatōnis. licet hac intentōne ꝯͣhere nō ſit etiā veniale. ¶ Sꝫ circa hoc (vt dicit Pe. de pal̓) ſuntdue opi. Una ē ꝙ petere cauſa vitāde fornicatōnis in ſe. nō in altero: ſemꝑ eſt pct̄m. qꝛ oīsſuꝑabundātia paſſionis eſt pct̄m: ſed hic eſtſuperabundantia paſſionis hac cā petere. gͦ.