¶ Titulus¶ Primū
¶ Primus
faciendum. non curans de gratia baptiſmali.nō eſſet hoc ſine ꝯtemptu. iniuria. et irreuerentia ſacr̄i. et abuſu eiꝰ. Sꝫ iſta ſnīa ē ml̓tūdura: qꝛ multos inuoluit. Et videt̉ eſſe ꝯͣ illudqd̓ hr̄. iij Regū. j. Ubi Dauid duxit in vxoreꝫabiſac̓ ſunamitē. ſolū vt caleface̓t eū. ⁊ nō ſpeꝓlis: nec timore fornicatōnis. qꝛ nō cognouiteaꝫ. nec peccauit. ¶ Diuitie ſi ſcd̓ario intendantur. vt proles melius educentur. et oneramr̄imonij melius ſupportent̉: nullum eſt peccatum. Et ſimiliter ſi pulcritudo ē ſcd̓ario intenta. ad fornicatōeꝫ vitandā. in caſu in quoilla vitatō p̄t principl̓r intendi. nō facit peccatum. etiā veniale: ſꝫ ſi ſcd̓ario intende̓t̉ advoluptatē. facit peccatū beniale. Et ſimiliterdiuitie īmoderate. licet ſcd̓ario intente.Quinta concluſio eſt .§. x.ꝙ dato ꝙ ꝯtrahere ꝓpter voluptatē principl̓r:eſſet pctm̄ mortale. nō tn̄ ꝯgnoſce̓ ꝓpter voluptatē. eſſet mortale: dūmodo nō eſſet idem cūalia facturus. qꝛ nō eſt ita dānabilis abuſusrei ꝯmūis. ſicut rei ſacre. ſicut bibēs cū ciphoꝯmuni ꝓpt̓ voluptatē. nō eſt in ſe niſi veniale:ſed nō ꝓpt̓ hoc ſequit̉. ꝙ portans calicē ad tabernā. ad bibendū ꝓpt̓ voluptatem: qͥn peccetmortalit̓. et hoc ꝓpter abuſū rei ſacre. Qui at̄ꝯtrahit mr̄imoniū ꝑ verba de pn̄tiꝰ. ꝓpt̓ fineꝫindebitū. abutit̉ re ſacra: qꝛ eſſentia ſacramēti. que ibi ꝯſiſtit: ſꝫ qui ꝯgnoſcit vxorē ſuā fine indebito. abutit̉ re non ſacra .i. muliere. qꝛeſſentia ſacr̄i tranſit. vn̄ nō adeo peccat. Et ēargumentū. ꝙ ſi iudex pena pecuniaria punitmalefactores. duꝫ tn̄ eſſet al̓ puniturus. licetquerat pecuniā. vel nō cogitans actu d̓ iuſticia. dum tn̄ non ſit facturus iniuſte. nō ē niſiveniale. Naꝫ ſi p̄poneret exp̄ſſe (al̓ implicite)pecuniā iuſticie. n̄ eſſet excuſatus a mortali.Et ſimiliter canonicus n̄ al̓ iturus ad eccl̓iaꝫniſi vt lucret̉ diſtributōem. nō peccat mortaliter: dū tn̄ nollet eā illicite lucrari. et ꝑatuseſſet ire. ſi deus. vel eccleſia p̄ciperet. ¶ Notaꝙ. b Tho. in. iiij. di. xxx. dicit in expoſitōne litere. in fi. loquens de Iacob. qui ꝯtraxit cumrachele: que erat pulcra. vt pꝫ Gen̄. xxix. c. ꝙdecor faciei nō fuit cauſa principalis. talis cōtractus mr̄imonij: ſed ſcd̓aria. et hoc bene p̄teſſe ſine pct̄o. vel qn̄qꝫ etiā cum pct̄o veniali.ſi aūt eſſet principalis cauſa libido pulcritudinis. nō excuſaret̉ a mortali. ſi eſſet effrenata libido. hec Tho. Ita .ſ. ꝙ ibi ꝯſtitue̓t fineꝫꝙͣuis aūt aliqui ꝯtrahāt mr̄imoniū ꝓpt̓ ſcd̓arias cauſas. quaſcūqꝫ dictas. nō principl̓r ꝓpt̓pͥmā. nō habet iſtud vitiare mr̄imoniū ꝯͣctuꝫẜm Ray. ſꝫ ſufficit ꝙ ꝯͣhant ꝑ verba de pn̄ti. ⁊ꝯtrahere intendant. vt. xxxij. q. ij. Solet.¶ Addemus ſextam co .§. xj.cluſionem. ex verbis ip̄ius Pe. de pal̓. in. iiij.ſ. ꝙ ꝯͣhe̓ mr̄ioniū ꝑ v̓ba de pn̄ti. ei qͥ eſt in pct̄o
mortali. ſiue viro ſiue mulieri: videt̉ eſſe peccatū mortale. Dicit. n. Augꝰ ꝙ ſacr̄a talia fiunt vnicuiqꝫ. cū quali ꝯſcīa qͥs accedit ad ea.j. q. j. c. Per iſaiam. cū gͦ mr̄imoniū ſit vnū exſacr̄is eccleſie. et eſſentia eiꝰ ꝯſiſtat in ꝯtractuꝑ v̓ba de pn̄ti. nō in carnali copula. al̓ nō fuiſſet veꝝ mr̄imoniū. eſſentialit̉. inter mariā etioſeph. ſequit̉ ꝙ ꝯtrahēs in mortali. mr̄imoniū: mortaliter peccat. īmo idem Pe. de palu.in. iiij. di. vij. q. ij. videtur tenere ꝙ nō ſuffitiatꝯtritio: ſed ſit neceſſaria etiā ꝯfeſſio. Dicit .n.ꝙ in omni ſuſceptōe ſacr̄i poſt baptiſmū. obſeruandum ē hoc ei. qui poſt baptiſmū peccauit mortalit̓. vt n̄ accedat ad aliqd̓ ſacr̄m. incontritus. niſi pͥus faciat ꝯfeſſionē. et rō eſt:qꝛ ſicut baptiſmus ē ianua omniū ſacr̄oꝝ. an̄qd̓ nullū ſuſcipi p̄t vel debet. ita pn̄ia ē ſecūdatabula poſt naufragiū. Un̄ poſt naufragiuꝫid ē mortale ꝯmiſſū poſt baptiſmū. nullꝰ etiāꝯtritus debet accedere ad ſacr̄m aliud. niſi cōfeſſus. in ꝯfeſſione .n. ꝑficit̉ pnīa. inqͣtū ſacramentū: qꝛ ſic ꝑ mīſtꝝ eccleſie dat̉ et abſoluit̉.Idem dicit di. xvij. q. ij. Addit tn̄ ibi in fi. ꝙ n̄tamē mortalit̓ peccat ſuſcipiēdo vel mīſtrādoſacr̄m poſtꝙͣ ꝯtritus ē. cū ſit iam deo ꝯiūctuset penitēs. Un̄ et ꝯfeſſus in ꝓpoſito: ꝙ tn̄ ſufficeret quo ad euchariſtie ſumptōem. habendocopiaꝫ ꝯfeſſoꝝ. ẜm Tho. et oēs alios. ¶ Septimo nota ꝙ ꝯtrahens mr̄imoniū clandeſtine. ita .ſ. ꝙ non poſſit ꝓbari: peccat mortalit̓.qꝛ ꝯtra p̄ceptum eccleſie agit. Item et qͥ ꝯͣhitſiue occulte ſiue manifeſte. n̄ intēdens ꝯͣhere.ſed deciꝑe. ad extorquendā copulā. et huiuſmodi: peccat mortalit̓. qꝛ vtit̉ fictōne in ſacr̄o. ⁊in damnū alterius. Item et qui votū hꝫ ſimplex caſtitatis. an̄ꝙͣ diſpenſet̉. Item et qui cogit aliquē ꝯtrahere coactōne abſoluta. vel cōditōnata. Iniuriat̉ .n. ei notabilit̓. cū mr̄imonia dēant eſſe libera. ẜm oīa iura. Itē qͥ excōicatꝰ eſt ſcient̉ ꝯͣhit mr̄ioniū: peccat mortalit̓.¶ De ꝯſūmatione mr̄imonij. ⁊ actu ꝯiugali:quod aliqn̄ eſt mortale. et nouem modis. aliqn̄ veniale. aliqn̄ nullum. ¶ Capitulum. xx.Oſtquā actū eſt de matrimonio. quo ad d̓ſponſatōnem.ſeu ꝓmiſſionē. de futuro. ⁊ quo adratificatōem ſeu ꝯtractum ꝑ verba de pn̄ti. nūc videnduꝫ de ꝯſūmatōne eius ꝑcopulā carnalē. Et circa hoc pͥmo ponent̉ caſus plures. ī qͥbꝰ actꝰ ꝯiugal̓ ē mortale pct̄m.Scd̓o caſus in qͥbꝰ ē veniale. Tertō qn̄ ē actꝰmeritoriꝰ. ⁊ qn̄ indifferēs. Quarto de nuptijset bn̄dictōne. que ip̄m ordinarie ſequunt̉.Ꝙͣtum ad primum..§. j.Pe. de pal̓. in. iiij. di. xxxij. q. iij. ponit nouemcaſus. in quibꝰ ē mortale pct̄m actus ꝯiugal̓.