Druckschrift 
3 (1478)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Decimūnonum

ſi intelligatur de coitu legitimo et maritali. eodem ſi dixit ꝯtrahā tecū: ſi vnꝙͣ ꝯtraxero ſi ꝓmiſeris ⁊cͣ. Quid ſi dicat accipiaꝫte vel accipio te ſi inueniā te virgineꝫ. poſteaſequit̉ coitus: inuenit̉ virgo: Rn̄deo ẜmInno. ber. et Hoſti. iudicanduꝫ eſt mr̄imonio ſicut et in p̄cedenti. Et addit Hoſti. licꝫſic iudicare oporteat ī foro iudiciali ꝓpt̓ hoc non pn̄t haberi alie ꝓbatōnes. tn̄ in iuditōanime eſt mr̄imoniū. extͣ ꝯdi. appo. c. Deillis. et. c. Suꝑ eo. et. c. Per tuas. et beneē mulier in fraudem mētita fuit: deceptaremaneat et viro ſubueniat̉: qui forſitan intēdit bigamiaꝫ vitare. Quid ſi dicat accipiote in vxorē vel dabo tibi centū. et ſequat̉ carnalis copula: nunqͥd p̄ſumet̉ mr̄ionio? Rn̄deo (ẜm Vil) credo. ille dixit hācoptōem liberare ſe poſſet vtrūqꝫ patiendo: recolo p̄ſumptōnem eſſe inductā a iureintelligat̉ recedere ab optōne carnalē copulam. Quid ſi dicat ꝓmitto nunꝙͣ deficiātibi in vita mea. ſecuta eſt carnalis copula?Rn̄deo (ẜm Vil) debet p̄ſumi mr̄imonio ſpōſalia an̄ mr̄imoniū ſoleāt cōtrahiꝓmiſſiones negatiuas: niſi forte ꝯſtarethoc intēdebat ſpōſalia ꝯͣhere. Quid ſi dicatducā te poſt annū et ſecuta ē carnal̓ copula?Rn̄deo (ẜm Vil) credo p̄ſumēdo mr̄ionio.qꝛ ꝓpt̓ carnalē copulā ſubſecutā videt̉ renuntiaſſe dilatōni tꝑis. Quid ſiqͥs ꝯͣhat aliqua ſub ꝯditōne. deinde ante euentuꝫ ꝯtrahitcum alia pure? Rn̄deo debet remanereſecunda: etiā ſi ſit ꝯſanguinea prime. De fine ſeu intētione .§. vj.que hētur in ꝯͣhendo mr̄imoniū: qꝛ p̄t ibi eſſeet meritū. et pct̄m. et mortale. veniale ſcd̓mvarietatē intentōis. Circa fineꝫ et intentōeꝫ mr̄imonij. nota ẜm Pe. de pal̓. in. iiij. di.xxxj. quinqꝫ ꝯcluſiones. Et pͥma ē duplex ēfinis in mr̄imonio. Unus ſe qui ꝓpͥe eſt finisip̄ius mr̄imonij intētus ab eo qui mr̄imoniūinſtituit. et ob recte mr̄imoniū ꝯͣhente ẜmpotiſſimū ſtatū mr̄imonij ſe acceptū: et iſteē generatō ꝓlis. Un̄ Adam ꝓphetizās dixit adherebit vxori ſue et erūt duo in carne vna .ſ.generāda Gen̄. ij. Et deus bn̄dictōeꝫ nuptialētribuēs dixit. Creſcite multiplicamī. Aliusē finis accidens .ſ. quē intēdit ꝯͣhens. et ſic ēfinis ꝓprie ip̄ius mr̄imonij ꝯͣhentis. Et hicfinis qn̄qꝫ eſt bonus. qn̄qꝫ ē malus. ſicut finisdomus que fit: eſt inhabitatio. finis domificātis forte eſt aliud vt lucrum. Secunda ꝯcluſio eſtᵐ. §. vij. mr̄imoniū ſemꝑ eſt bonū vel eſt malumex pͥmo fine. ſecūdo: qꝛ finis bonus eſtip̄m qͦꝫ bonū eſt: loquēdo de fine ſe. accidēs. ſicut ſcīe medicine. et iuris ſūt ſcīe bone ſe. qꝛ finis ſe bonus ē. vt ſanitas corꝑis. et

iuſta diſtributio tꝑalium lꝫ hn̄tes ſcīam poſſint eſſe mali ex abuſu eius et mala intentōe. Tertia concluſio eſtᵐ. §. viij. finis mr̄imonij ſe meritorie intēditur ſiueſit finis ſe. et pͥmo finis eiꝰ vt eſt bonū ꝓlisſiue finis ſe: ſed pͥmo ſꝫ ſcd̓ario intētus.vt vitatō fornicatōis. ſola generatio ꝓlisdr̄ finis pͥmo et ſe. qꝛ iſte fuit finis in pͥmaria ſui inſtitutōne: etiā in ſtatu innocētie. Etde iſto ꝯcedūt oēs ſine pct̄o. īmo meritop̄t intēdi pͥncipalit̓. Uitatō aūt fornicatōis lꝫſit finis ſe tn̄ pͥmus: ſꝫ ſcd̓arius. qꝛ poſtpct̄m fuit mr̄imoniū inſtitutū. ſolū in offitiū .ſ. generādi ſꝫ etiā in remediū. dicēte apl̓o.jCorin. vij. ꝓpt̓ fornicatōꝫ .ſ. vitandā vnuſqͥſqꝫ hēat ſuā. Etſi iſte finis ſcd̓ario intēdat̉ cer eſt adhuc meritoriū eſt et pct̄m: quianulla deordinatō eſt. Sꝫ ſi vitatō fornicatōispͥncipalit̓ intēdat̉ adhuc eſt pct̄m mortale: qꝛ nec tali fine ꝯgnoſcere vxorē eſt mortale. Sꝫ ad ſciendū an ſit veniale. videt̉ diſtīguēdum: qꝛ aut ē talis qui p̄t ꝓlem hr̄e ẜm ſpemꝯmunē. et tūc venialit̓ peccat ꝯͣ rōnis ordinēagens: finē ſcd̓arium ꝓponendo primo fini etprincipali. ſicut etiā peccaret ꝯgnoſcēs vxorem ꝓpt̓ hanc cauſā non curās de ꝓle vbi crederet ſe poſſe generare. ſed qn̄ ſenex p̄t generare nec ē ſpes de ꝓle: ſꝫ timor fornicatōne tunc nullū pct̄m videt̉: qꝛ alio poſſent ſenes ꝯͣhere mr̄imoniū ſine pct̄o. Ridicu ē .n. illi qui ſperāt nec credūt ſe poſſegenerare ꝯtrahāt ſola vel principali intentōne generandi: ſpes vel intentō vel electio ſit īpoſſibili. ſublato aūt fine principali:licet facere de ſcd̓ario prīcipali pluſꝙͣ de tertio vel de quarto. Un̄ poſt ꝓlem pͥmus finisſit vitatio fornicatōnis: illa p̄t principalit̓ attēdi vbi ꝓles ſperatur impoſſibilis haberi.Quarta concluſio ēᵐ. §. viiij.de alijs cauſis ſeu intentōnibꝰ. vt reformaciopacis. acquiſitio amicitie ex parētela. vel diuitiaꝝ ex dote. pulcritudo et huiuſmōi. Et reformatō quideꝫ pacis eſt honeſta cauſa in ſe:ſꝫ in mr̄imonio ſi pͥmo et ſe intendat̉mr̄imoniū ad hoc ſit ordinatū prīcipl̓r. ſicutvir ꝯgnoſcēs vxorē ꝓpt̓ ſanitatē: peccat. et quibaptizat̉ vt ſanet̉: ſꝫ ſcd̓ario p̄t illud intēdi. tn̄ eſſet mortale ſi etiaꝫ illud principl̓r intēderet. ſicut nec etiā diuitias vel pulcritudi principalit̓ intēderet: homo nolit talianiſi modo licito. etiā ſi al̓ eſſet ꝯtracturusmr̄imoniū. ſic̄ etiā non peccat mortalit̓ ꝯgnoſcens vxorem ꝓpter delectatōem infra limitesmr̄imonij. videt̉ tn̄ al̓ cum mr̄imoniū ſit ve ſacramentū p̄t ſine pct̄o mortali pͥncipl̓r intēdi finis extͣneus in eo. et accidens inſtitutōni mr̄imonij totalit̉. ſicut ſiqͥs prīcipalit̓ baptizaret̉ ꝓpter ſanitatē vel queſtum