¶ Capitulum¶ Hiceſimum

¶ Et primus eſt ꝙͣtum ad intentōis inordinatōem effrenate libidinis. qn̄ .ſ. fertur intentioextra limites mr̄imonij. idem .ſ. facturus cumquacūqꝫ alia que ſibi occurreret. vel cū eadeꝫſi nō eſſet ſua vxor. vt ſatiſface̓t voluptati ſuevel ip̄i delectatōni veneree inherēs vt fini vltimo. Et ideo Hieroꝰ dicit ꝙ ſapiēs iuditio .i.ẜm rōnem debet diligere vxoreꝫ nō affectu .ſ.paſſione. vt nō regnet in eo impetus voluptatis: nec p̄ceps fertur ad cōitum. xxxij. q. iiij.origo. Sed vt dicit idem Pe. qꝛ actibꝰ nō habitibꝰ meremur et demeremur. hoc intelligēdum eſt qn̄ actu hoc cogitabat .ſ. talis inordinatōem intentōis. Et idem videt̉ dicenduꝫ qn̄vxorē ꝯgnoſcēs vir animo deliberato ad aliāintendit quaꝫ carnalit̓ diligit. et ſimiliter devxore cum ad alium mentem figit.¶ SSecundus caſus eſt.§. ij.ꝙͣtum ad locū in quo talis actus exercet̉. videlicet in loco ſacro. Circa hoc tn̄ quidam vtRicar. in. iiij. diſtinguunt. et dicit ip̄e ꝙ ſi neceſſitate guerraꝝ incluſi in aliquo loco ſacroun̄ exire non pn̄t ꝓ longo tꝑe: licet vtriqꝫ exigere et reddere debitū. qꝛ nō eſt inijtiendus laqueus aīabꝰ ꝓpter munditiā loci ſacri. Sed ſiꝑuo tꝑe tūc debent ꝯtinere tꝑe neceſſitatis ettribulatōnis. Nā et Noe et filij eius et pecoraꝯtinuerūt tꝑe diluuij Pe. tn̄ de pal̓. reprobatiſtam diſtinctōem et dicit ſimpliciter illicituꝫet mortale: qꝛ etſi non p̄t alium locū hr̄e nondebet ꝓpter hoc locum ſacrū polluere: cū hocnon ſit neceſſitatis ſic̄ ibi emittere prinā. ſiuegͦ habeatur alius locus ſiue nō poſſit haberialius locus ad hoc. certuꝫ eſt ꝙ nō licet pete̓:ſed nec reddere tenetur alter illud qd̓ reddi nōp̄t ſine irreuerentia loci ſacri. nam ꝓpter hocindiget reconciliatōe ẜm Io. an. ꝙͣtum eſt exnatura facti. licet ꝑ accidens ſi eſt occultumnō indigeat reconciliatōne. qd̓ etiā ponit Hoſti. Et licet iura antiqua nō faciāt mentōnemniſi de pollutōne ꝑ adulterium. extͣ. de adul. c.Significaſti. equalit̓ tn̄ iura noua dicūt de effuſione ſanguinis et ſeminis. vn̄ ſicut effuſioſanguinis etiā ſi fiat a nō priuato: ſꝫ a iudice(cui al̓ licet) locum ſacꝝ violat ibi facta. etiāſi ſanguis non cadat in terrā. ita etiā ſeminiseffuſio. ſiue ab extero piro. ſiue a ſuo maritopolluit locū. etiaꝫ ſi non cadat in terrā Tho.et Pe. in. iiij. dicunt ſimpliciter ꝙ nō teneturꝯiunx reddere debitū in loco ſacro. qꝛ non itatenet̉ omni loco ſicut omni tꝑe. Nam tēpusviolari non p̄t ſicut locus ꝑ hoc violat̉: ſꝫ necin om̄i alio loco niſi ẜuata debita honeſtate.quia non in publico. Utrum aūt mortale velveniale ſit hoc nihil dicunt..§. iij.Tertius caſus eſtꝙͣtum ad modū. cū .ſ. ē modꝰ ꝯtra naturā. Sꝫdicit Tho. in. iiij. di. xxxj. in expoſitōne lr̄e ꝙ

pſus ꝯiugij ꝯtra naturam p̄t dici dupliciter.Uno modo cū p̄termittitur debitū vas. ⁊ hocſemꝑ eſt mortale ẜm om̄es doc. eo ꝙ ꝓles ſeqͥnon p̄t. ⁊ tota intentio nature fruſtratur. Un̄et Augꝰ. xxxij. q. vij. adulterij. poſt aliqͣs ſpēsluxurie noīatas ſubdit. Omniū hoꝝ peſſimūeſt qd̓ ꝯtra naturā fit. vt ſi mulieris membroad hoc n̄ ꝯceſſo vir vti voluerit. hec ibi. Un̄nullo mō vxor debet viro in huiuſmōi aſſentire. Nō .n. excuſaret̉ a mortali pct̄o ꝙͣtūcunqꝫcā animi diſplicentia hoc face̓t: nec timor velſufferētia verbeꝝ vel futura incōtinentia virieā excuſaret niſi ei violentia abſoluta inferretur a qua ſe nō poſſet defende̓: ſed ex hoc infutuꝝ licite ei poſſet debitū benegare. ¶ Secūdus modus ꝯͣ naturam ē. qn̄ ſeruato debitobaſe p̄termittit̉ modus a natura inſtitutꝰ ꝙͣtum ad ſitū. Aodus .n. a natura inſtitutꝰ ꝙͣtūad ſitū vt dicit̉ in ſūma ꝯfeſſoꝝ eſt. vt mulieriaceat in dorſo. et vir ſuꝑgrediat̉ ſuper ventrēeius. et hoc mō aptior fit ꝯceptio. Qn̄ gͦ receditur ab iſto modo ſituali. dicūt aliqͥ ꝙ ſi ſeruetur modus cōtrariꝰ. vt qꝛ vir nubit in feminā .i. mulier ſuꝑgreditur virū: qd̓ peccat mortaliter. vt Pe. de pal̓. et Penricus bohic. ſuꝑc. Inquiſitoni. de ſen. excō. Idem videtur ſentire Vil. ⁊ Glo. Paraldi in ſumma vitiorum.Aſſignant pro ratōne quia talis modus nonꝯuenit ſeminis infuſioni quo ad virū: nec ſeminis receptōni quo ad mulierem. et ſic videt̉impediri prolis generatō intēta a natura. Siautem alio modo indebito (ẜuato tamen debito vaſe) vtatur. diſtīguit Pe. de pal̓. quia authoc facit p̄ciſe cauſa voluptatis. ſine aliqͣ cauſa neceſſitatis vel ratōnabili. et tunc dicit ſimpliciter etiam eſſe mortale. quia non eſt vxoreius niſi quo ad actus naturales. aliter agendo abutitur ſacramēto ꝯiugij. ſicut qui ꝑuerteret vſum et rituꝫ alterius ſacramēti ſcient̉.eſſet tranſgreſſor precepti nonſolū in eſſentialibꝰ ſed etiam in accidentalibꝰ. Aut hoc fit excauſa ratōnabili: puta ꝓpter periculum ſuffocatōnis partus ꝓpter quod timet mobo debito ad vxorem accedere: ſed ex alia ꝑte acceditꝙͣ debita. ſeruato tn̄ vaſculo muliebri: nec ſcienter ſemen ab extra effundat. nō erit mortale. idem ſi hoc faciat ex alia infirmitate Vil.etiā in glo. Raÿ. dicit. ꝙ cum hoc fit propterpericulum ſuffocatōis vel egritudinē vel aliāindiſpoſitōnem corporis: poteſt eſſe ſine peccato. quāto aūt magis receditur a naturalitate modi: tātograuius peccat̉. Sꝫ Alb̓. magnꝰin. iiij. dicit. ꝙ nihil eorū que facit vir cū vxore in actu coniugali ſeruato debito vaſe eſt deſe mortale: ſed poteſt eſſe ſignum mortalis cōcupiſcentie quando ei non ſufficit modus determinatus a natura: ſed alium inuenit cauſa ſe delectandi. cum non ſubeſt cauſa infirmitatis vel alia rationalis. Ex quibus dictis