¶ Titulus¶ Primi
talis modus per pactum ꝙͣtūcunqꝫ incontinenti. tūc nō vitiat mr̄imoniū p̄cedens: ꝙͣtūcūqꝫ ſit ꝯͣ ſub̓am eius. qꝛ eodeꝫ momēto qͦ v̓baꝯplent̉. a deo ꝯiungit̉ et ꝑficitur. vt ſi ſtatimpoſt mr̄imoniū ꝯtractuꝫ. dicat vnus. volo ꝙꝓcures venena ſterilitatis. al̓ non ſit mr̄imoniū. et alius ꝯſentit. nihil valet pactuꝫ. et nihilominus tenet mr̄ioniuꝫ. Si vero modus n̄ꝯͣrietur mr̄imonio. tunc aut ē impoſſibilis. vtſi dico. accipio vel accipiā te. vt celebres miſſam: vel celum digito tangas. et tunc habet̉ꝓ non adiecto. et pure et ſimplicit̓ tenet ꝯtractus. in foro exteriori: ſed in foro ꝯſciētie nōtenet. ſi non intenderet in hoc ꝯſentire. Autmodus qͥ exp̄mitur eſt neceſſarius. vt ſi dicā.accipio te vt moriaris. vel aliud huiuſmodi.et tūc habet̉ ꝓ impleto. Aut ē poſſibilis. ⁊ tūcſi inhoneſtus eſt. nō tn̄ cōtrarius mr̄imoniohabet̉ ꝓ nō adiecto. et tenet mr̄imoniū. ſicutin legatis. vt accipio te vt furtum facias. Sipoſſibilis et honeſtus. tūc non ſuſpendit obligatōem: qꝛ natura medij eſt. vt poſterius impleat̉: ſed ſi ex fauore apponētis. tenet̉ implere alius. celebrato mr̄imonio. vt ſi dicat̉. accipio te: ſi des centū noīe dotis. nō aūt ſi ex gr̄aſui. vt accipio te cum decem libris. vt habeasvnde emas tibi fundū. nō tenet̉ talis nec antea nec poſt emere. ff. de ꝯdi. l. titio. ¶ Cū vero ī ꝯtractu mr̄imonij fiat appoſitō cauſe. tūcẜm Pe. d̓ pal̓. cauſa ſiue ſit vera ſiue ſit falſa.ꝓ non adiecta habetur. et pure intelligunturꝯtrahi mr̄imoniū. et ſponſalia. vt ſi dico. accipio te. vel accipiā: qꝛ pater tuus deſponſauitte mihi. vel me tibi. et nolo venire ꝯtra ꝯſiliūeius. etiā ſi illud non ſit veꝝ. nihilominus eſtmr̄imonium vel ſponſalia. Idem etiam ſi ponatur in futuro cauſa. vt accipio te: qꝛ dabismihi decem ꝓ dote. Idem etiā eſt qn̄ in tali cōtractu ponit̉ demonſtratō: qꝛ ſiue ſit honeſtaſiue inhoneſta ſiue ꝯtraria mr̄imonio ſiue n̄.ſiue de pn̄ti ſiue de futuro. ꝑ ſe nunꝙͣ impeditvel ſuſpendit mr̄imonium: ſed habetur ꝓ nōadiecta. vt verbigr̄a. accipio vel accipiā filiātuam: que ꝓcurauit venena ſterilitatis. vel q̄eſt ſterilis. vel que eſt virgo. vel quam audiuieſſe diuitem et huiuſmodi. Nam falſa demonſtratio non vitiat legatum. ff. de ꝯdi. et demō.l. falſa. nec per ꝯſequēs mr̄imonium: ſed ſi demonſtratio ferat̉ ad ꝯditōnem. tūc impedit. n̄ratione demonſtratōnis: ſed erroris. vt ſi dicoaccipio. vel accipiā filiā tuam liberam: ſiquidem ſciret illam ancillam. nihilominus teneret mr̄imonium: ſed ſi ignorat. tunc non valꝫmr̄imonium ratōne erroris. etiā ſi demonſtratio fuiſſet omiſſa. et idem ſi demonſtratio refertur ad ſubſtantiā: quia error ſubſtātie velꝯditōnis impedit. non aūt qualitatis. ¶ Qn̄aūt mr̄imonium fit ſub ꝯditōne. tunc diſtinguendum de ꝯditōne. ¶ Primo .n. quedā ſunt
ꝯditōnes generales que ſemꝑ debent intelligi. quas ponit. b Iaco. iij. c. in fin̄. vt ſi voluerit deus etſi vixerimus. ⁊ hec nullum ꝯtractūſuſpendunt. ¶ Quedā vero ſūt ꝯditōes de hijsque in mr̄imonio omnino ſunt neceſſaria. etal̓ mr̄imonium impedirēt. vt ſi es xp̄iana. autſi non es affinis. vel ꝯſanguinea. ⁊ huiuſmōi.Et iſte etiam ꝯditōnes intelligi debent appoſite: nec vitiant ꝯtractū ¶ Tertia eſt aliqua cōditio d̓ futuro neceſſaria. vt ſolem oriri cras.Un̄ ſi dicat. ꝯtraho tecum ſi ſol oriatur cras.ꝯtractuꝫ eſt mr̄imoniū. vt Tho. ponit in. iiij.di. xxix. qꝛ talia futura ſūt iam pn̄tia. in cauſis ſecūdis ¶ Quarta eſt ꝯditio ꝯtingēs ⁊ honeſta. que p̄t apponi ⁊ nō apponi. vt ſi pat̓ meꝰpoluerit. aut ſi dabis mihi centū. huiuſmōi ſiapponat̉: ſuſpendit mr̄imoniū uſqꝫ ad euentūꝯditōnis. niſi interim ꝯſenſus de pn̄ti. vel carnalis copula fuerit ſubſecuta. eo ꝙ tales vidētur receſſiſſe a ꝯditōne. extͣ de ꝯdi. app. c. de illis. et. c. Suꝑ eo. et. c. Per. tuas. ¶ Quinta ēꝯditio inhoneſta: ſed tn̄ non eſt ꝯtra ſubſtantiam mr̄imonij. vt ſi furtum feceris. vel ſi hominem interfeceris. Hec ſi apponat̉: debet hr̄iꝓ non adiecta. et tenēt ſponſalia ſiue etiā matrimoniū. extͣ de ꝯdi. appo. c. fi. et ẜm ꝙ notatur ibi. Idem intelligi debet de ꝯditōne impoſſibili .ſ. ꝙ habeatur ꝓ non adiecta. vt ſi digitoceluꝫ tetigeris. ¶ Sexta eſt ꝯditō inhoneſta.et ꝯtra ſubſtantiā. et bona mr̄imonij. vt ſi dicat ꝯtraho tecum. ſi generatōem ꝓlis euites.qꝛ hoc eſt ꝯtra bonum prolis. vel donec inueniam aliam digniorē: qꝛ eſt ꝯtra ſubſtantiaminſeꝑabilitatis. vel ſi te ꝓ queſtū adulterandātradas. et hoc eſt ꝯtra bonū fidei. Unde ſi tales ꝯditōnes apponant̉: nihil agit̉. xxij. q. iiij.Inter cetera. xxxij. q. ij. Aliqn̄. ⁊. c. Solet q̄ri.extͣ de ꝯdi. appo. c. fi. Si tn̄ poſtea talis ꝯditioremittat̉. et ſequat̉ carnalis copula. ꝓ mr̄ionio iudicabit̉. etſi tm̄ vnus ꝯiugū ponat talem ꝯditōnem. vel alter ꝯͣdicit. vel tacet. iudicabit̉ ꝓ mr̄imonio. vt in dicto. c. Aliqn̄. Predicta aſſumpta ſunt de Raÿ. tho. inno. ⁊ Hoſti. ¶ Quid ſiqͥs ſignificet pr̄i abſenti ꝙ ꝯtraxit tale mr̄imoniū ſub cōditōne. ſi ip̄i pr̄i placuerit. et anteꝙͣ ip̄e pater ꝯſentiat: penitet. ſꝫpater ꝯſentiet. nunquid erit mr̄imoniuꝫ? Reſpondendū ẜm Vil. dicendū ꝙ non: quia nonvidetur ꝙ debeat dici ꝯſenſus. niſi duret: quouſqꝫ pater ꝯſentiat. tn̄ anteꝙͣ tranſeat ad ſecunda vota. debet ꝯpelli ſiue induci vt illā recipiat: exqͦ ſemel in eam ꝯſenſit ſub ꝯditioneque extitit. ar. extra de deſpon. impu. c. De illis. Idem Hoſti. et Ber. ¶ Quid ſiquis ꝯtrahat ſponſalia ſub ꝯditione. ſi permiſeris cōitum Reſpondeo ẜm Vil. ſi conditio illa intelligatur de coitu fornicario. ꝓ non adiecta debet hr̄i. cum ſit turpis. extra de ꝯdi. appo. c. fi.⁊ ſic erit ꝓ mr̄imonio iudicandū. ⁊ ml̓tofortiꝰ