¶ Capitulum¶ Pecimūn.

¶ Pro maiori declarati­ .§. j.one eius qd̓ dictum eſt de expreſſione ꝯſenſusꝑ exteriora ſigna. Dicit Pe. in. iiij. di. xxvij.ꝙ nō ſufficit actus interior ad eſſe ſacramenti: ſed requirit̉ ſignum exterius expreſſum. etꝙͣuis iſta exp̄ſſio ꝯueniētius fiat ꝑ verba. p̄ttn̄ fieri ⁊ ꝑ alium modū p̄cipue in mr̄imoniovt ꝑ lr̄as abſentiū vel ꝑ euidentia ſigna pn̄tiūnō valentiū loqui vt mutoꝝ. vel etiā loquentiū. vt dicit Tho. et Inno. Dicit idē Pe. xxix.di. ꝙ in hijs qui ſūt ſui iuris requirit̉ ꝯſenſusꝑ eos expreſſus: ſꝫ in hijs qui ſunt iuris alieni. vt in filijſfamilias ſufficit tacitus cum expreſſione eoꝝ in quorum ſunt pt̄ate. vt patetxxxij. q. ij. honorant̉. Idem Tho. et Inno. etVil. qui etiā ponit talem caſum ſeu. q. Quidſi vir dicat mulieri: accipio te in meā vxoreꝫ.⁊ illa nihil reſpondeat: dico ꝙ ſi mulier ꝯſentiat animo ſed ex verecundia taceat: permittit tamen ſe ſubarrari ꝑ anuli īmiſſionem voluntarie vel dotari ip̄a taciturnitate et pacientia cōſenſus eius exprimitur etiā ſi linguataceat. vt notat Pug. xxvij. q. ij. c. vlti. Uerbaenim in mr̄imonio non ſunt ita de ſubſtātiaſacramenti vt in baptiſmo et euchariſtia: ſedverba et nutus vel alia indicia ſūt neceſſariaad hoc vt ꝯſtet eccleſie de ꝯſenſu mr̄imoniali.Concor. tho. dicens in huiuſmōi caſu ꝙ ſufficit ꝙ non ꝯtradicat. Si aūt nulla eſſent inditia de ꝯſenſu eius niſi ꝙ alter protulit verba.non credo (ait Vil) p̄ſumēdum ꝓ mr̄imonio.Hoſtiē. etiam dicit in ſūma et in glo. ꝙ verbarequirunt̉ vt ꝓbetur ꝯſenſus: que ſi deficiantſufficere dn̄t ſigna etiam in loquente. Unde ⁊ſi ſcribat voluntatem ſuā ſine verbis etiā ſufficit. Item nota ẜm Vil. ꝙ cum quis ꝓteſtat̉coram pluribꝰ ꝙ quicquid faciet vel dicet nōfaciet animo ꝯtrahendi et poſtea ꝯtrahat cūilla dicens. Conſentio in te et huiuſmōi. ſi hoccōſtat iudici .ſ. iudicialiter iudicabit pro mr̄imonio: qꝛ recurrēdum ē ad ꝯmunē intellectūv̓boꝝ. Et interp̄tatio eſt faciēda ꝯͣ eum qͥ dolū adhibuit. et ꝙͣuis ꝓteſtatōem ꝓbet. potuittn̄ poſtea recedere ab ea et ꝯſentire in illam.¶ Eſt autē effectus ma­ .§. ij.trimonij ꝯtracti per verba de pn̄ti int̓ fidelesmultiplex. ẜm Ray̓. In p̄mis quideꝫ qꝛ maritus non poteſt dimittere vxorē: nec vxor virum ſiue efficiatur cecus ſiue leproſus vel hereticꝰ. xxxij. q. v. Horrēdus. niſi tm̄ cauſa fornicatōnis. ⁊ tunc ſi dimittat: manet ſine coniuge vel reconciliet̉ ei. xxxij. q. iiij. Dixit. ⁊ inalijs. c. Poteſt tn̄ alter eoꝝ ante ꝯſūmatōemmr̄imonij intrare religionem altero inuito. etille qui remanet in ſeculo neceſſe habet illumexpectare uſqꝫ ad ꝓfeſſionem poſtea ſolutꝰ ē.Nam ſi ille reuertetur ad ſeculū ante ꝓfeſſionem durat mr̄imoniū. etſi remanēs in ſeculo

ꝯtraxiſſet cum alia perſona et etiā ꝯſūmaſſetmr̄imoniū coget̉ illum dimittere et ſuſcipereegreſſū d̓ religione. ſi aūt talis pollueret vxorem extra clauſtra pudoris nō impedit̉ ꝑ hocab ingreſſu religionis: qꝛ nō ꝯſūmauit ꝑ hocmr̄imoniū ẜm Archi. Si vero vxorem volētēīgredi religionē vel iā ingreſſā: ſꝫ nouitiā cūqua ꝯtraxerat ꝑ verba de pn̄ti ꝯgnouit etiamper violentiam tunc non p̄t ingredi religionēvel remanere ſi iam intrauit ꝯtra voluntatēalterius ꝯiugis. ẜm Ricar. et Hoſti.¶ Secundus effectus .§. iij.eſt ꝙ mulier pt̄ateꝫ ſui corꝑis nō habet. ſꝫ viret ecōuerſo. j Corin. vij. Unde nō p̄t ꝯtinentiāvouere altero inuito. xxxiij. q. v. ꝑ totū. qd̓ videtur intelligendū ꝙͣtum ad redditōeꝫ debiti.ſecus quo ad exactōeꝫ. Item qꝛ ꝯpellēdus eſtreddere debitū vxori licet nunꝙͣ ꝯgnouerit eāet ecōuerſo. nō obſtante ſuꝑueniēte affinitate. extͣ. de eo qui ꝯgno. ꝯſan. vxo. ſue. c. diſcretionem. Ille tn̄ ꝯiunx qui eſt innocēs admonendus eſt vt ꝯtineat: qd̓ ſi nolit tūc nocēs tenet̉ ei d̓bitū penitus reddere. ſꝫ exigere nunqͣdebet niſi ſecū diſpenſet̉. ⁊ p̄t in hoc diſpenſare ep̄us ẜm Pe. de pal̓. Qd̓ ſi dicat̉ alter velleingredi religionē arbitrio iudicis: puta ep̄i.aſſignabit̉ ꝯueniēs tēpus infra qd̓ aut intretaut ꝯſumet mr̄imonium. al̓ excōmunicabit̉et tali caſu non obediendo eccleſie peccat mortalit̉: nec ſufficeret ꝙ intret aliqd̓ he̓mitoriū.vel ſumeret tertiū habituꝫ ordinis p̄dicatorūvel minoꝝ: ſꝫ oportet ꝙ intret in vnā de religionibꝰ approbatis et obligātibꝰ ad tria pota.Tertius effectus eſt §. iiij.ꝙ vnus ꝯiugū non p̄t orare ſine cōſenſu alterius. qd̓ intelligit̉ de oratōne tā longa ꝙ eſſetimpeditiua debiti ꝯiugalis. xxxiij. q. ij. qͦs deꝰ.ſecus de oratōne ſolenni. vt miſſe tꝑe a canonibꝰ diffinita. De ꝯſe. di. ij. Omnis.¶ De matrimonio con .§. v.tracto ſub cōditione certo modo vel cauſa qn̄teneat vel non: videndum eſt. Sciendum igitur ẜm Vil. ꝙ quēad̓modū alij cōtractus quinon fiunt abſolute et libere poſſunt eſſe aliqn̄ſub ꝯditōne. vt dono vel vendo tibi hoc ſi feceris hoc. vel ſi hoc fuerit. Item poſſunt eſſe ſubmodo. vt ſi dicatur dono vel vēdo. vt facis hecvel illud: alioquin reuocet̉ qd̓ donaui ⁊cͣ. Itēpn̄t eſſe cuꝫ appoſitōne cauſe. vt ſi dicat̉ bonovel vendo: qꝛ hoc eſt vel fuit. et ꝯditio quidemfit ꝑ ſi. modus ꝑ vt. cauſa ꝑ qꝛ. Sic etiā ⁊ matrimoniū qn̄qꝫ abſolute. qn̄qꝫ ſub mō vel cōditionē fieri vel ꝯtrahi p̄t. Qn̄ gͦ mr̄imoniū cōtrahit̉ ſub certo mō tūc ẜm Pe. de pal̓. in. iiijſi modꝰ eſt ꝯͣrius mr̄imonio: viciat ꝯͣctuꝫ. vt ſidico accipio vel accipiaꝫ te. ſi ꝓcures venenaſterilitatis et huiuſmōi: ſꝫ ſi poſt ꝯͣctū appōit̉