¶ Titulus¶ Primus

ſꝫ ſe decipi finxerit. et tūc nō tenet̉ ad p̄dictaẜm quoſdā ¶ Itē nota ẜm Ricar. in. iiij. ꝙ cūquis ꝯgnoſcit eā cū qua ꝯtraxit ſolū ꝑ verbade futuro. ꝙͣuis ſit ibi mr̄ioniū p̄ſumptū ẜmiudiciū eccl̓ie. tn̄ ẜm iudiciū dei nō eſt ibi matrimoniū. qꝛ mr̄ioniū ẜm rei veritatē ſine reali ꝯſenſu de pn̄ti ꝯtrahi non poteſt. Un̄ ſi tal̓ꝯtraheret cū alia ꝑ v̓ba de pn̄ti. cuꝫ ip̄a ſcd̓aremanere debꝫ. ⁊ licet eccl̓ia iudicaret ꝓ primo. ⁊ cogeret ſcd̓am dimitte̓ ⁊ ad pͥmā redireip̄e tn̄ qͥ ſcit factū ſuū. nullo mō dꝫ dimittereſcd̓am ⁊ ſtare cū ip̄a. qꝛ adulteriū ꝯmitteret.⁊ potius debet pati ex ꝯmūicatōeꝫ. Et licꝫ p̄latus eccl̓ie nō peccet ī iudicādo ſic. qꝛ iudicare habꝫ ẜm ꝓbatōes exteriores. iſte etiam nōpeccabit ꝓ illo tꝑe quō abſtinet a diuinis etſacramētis ꝓpter talē excōmūicatōneꝫ. Quiagͦ ꝯſenſus animi pͥncipalit̓ reqͥrit̉ ī mr̄ioniohinc eſt. ꝙ furioſus vel inſanus dicēdo verbaexp̄mentia ꝯſenſum mr̄ionij. nō ꝓpter hoc cōtrahit. qꝛ .ſ. talis ꝯſentire nō poteſt. xxxij. q.vij. Nec furioſus. qd̓ intelligendum eſt dumeſt in furore. Nam ſi habeat dilucida int̓ualla. tūc ꝯtrahe̓ poteſt Tho. ⁊ Ricar. Itē ebriꝰſi ita ebriꝰ eſt. ꝙ neſcit quid agat non poteſtꝯtrahere. niſi qd̓ fecit ī ebrietate poſtea ratūhaberet: ſed ſi non auferatur vſus rationisꝓpter ebrietatē ꝯtrahere pt̄ Tho. ⁊ Ricar. inqͣrto. ¶ Itē inter abſentes nō poteſt ꝯtrahi niſi ꝑ lr̄as expͥmentes ꝯſenſū. vel ꝑ ꝓcuratorē:qui ſuper hoc habeat ſpāle mandatum. necpoteſt aliū ſubſtituere. niſi ſit ei ſpāliter commiſſum. qui ꝓcurator ſi fuerit reuocatꝰ anteꝙͣ ꝯtrahant nō tenet matrimoniū poſtea cōtractū ꝑ ip̄m ꝓcuratorem. ꝙͣuis ignoraueratreuocatōeꝫ. extͣ de ꝓcu. ꝓcurator. li. vi Hoſt.Cū aūt mr̄ioniū inter abſentes ꝯtrahitur ꝑlrās ſolum. dicit Ray. ſi illa vel ille cui mittunt̉ littere. nulli expͥmit ꝯſenſum ſuū credoſine p̄iuditio ꝙͣtūcunqꝫ cōſentiat nō eſſe matrimonium: ſed bene demum erit. qn̄ notificauerit ſiue ſignificando illi qui miſit lrās ſiuealij dicendo. ¶ Item ante quartū decimū ānuꝫmaſculus ⁊ ante. xij. femina contrahere nonpoteſt extra de ſpon. impu. puberes. et ſi ante cōtrahunt non eſt matrimoniū: ſed eruntſponſalia. niſi eſſent ꝓximi pubertati et itaꝙ malitia ſuppleret etatē. extra de deſpon. impub. de illis. Dicit autē Pe. de pal̓. ꝙ ſi nō diſtent pluſꝙͣ ꝑ ſex menſes. vel malitia ſuppleatetatē ⁊ poſſint carnaliter ꝯmiſceri tenet matrimoniū ꝯtractū. extra de deſpon. impub. c.puberes. Raÿ. aūt dicit ꝙ non debet diſtare apubertate vltra ſex mēſes licꝫ alia ꝯcurrāt.ar. extra de deſpon. impu. ꝯtinebat̉. qd̓ dicūtpleriqꝫ doc. Hoc veꝝ niſi eſſent carnalit̓ copupulati. tūc em̄ credo tutius dicit Io. ī ſūmaꝯffeſſ. ꝓ mr̄ionio iudicandū. etiā ſi vltra ſexmēſes a legitima etate diſtarent. extra de de-

ſpon. īpub. c. a nobis. Cōcor. inno. ī glo. ſuꝑc. cōtinebat̉. Sed Alb̓. in. iiij. ſic dicit. Mihividet̉ de diſtātia potiꝰ ī plus ⁊ minꝰ. ꝙͣ determinādū ſit ẜm diuerſā diſpoſitōeꝫ mēbroꝝ ⁊ſagacitatis qꝛ ego vidi puellā de qͣ teſtimonium ꝓhibebat̉ ꝙ erat nouē ānoꝝ. q̄ cōcepit etpeperit cum decimū implere īceꝑit. Et philoſophi dicūt. ꝙ quidā naſcunt̉ dentati lanuginoſi ⁊ piloſi in genitalibꝰ. qui citiꝰ alijs ſuntapti ad coitū et puto ꝙ variant̉ hec in lociscalidis ⁊ frigidis. ſicut ⁊ ip̄a īpregnatō ⁊ corporis incremētum. Goff. dicit. ꝙ ꝑ aſpectumcorꝑis ⁊ eiꝰ qualitateꝫ. pubertas ꝓbari debet⁊ qͣnto tꝑe anni determīati. p̄ueniri poſſunt:dicit arbitrio iudicis relinquēdum. vt ip̄e qͣlitatem ꝑſone prudētiam ⁊ malitiā metiatur.Nam ⁊ pubertas plerūqꝫ ānos anticipat. etpotētia coeūdi. extra eo. puberes. ⁊. c. a nobisHoſti. vero dicit. ꝙ nūqͣ dicit̉ potēs niſi ꝓbetur ꝑ euidentiā. ꝙͣtūcunqꝫ ſit ꝓximꝰ pubertati. Unde nō poteſt p̄ueniri tp̄us duodecī ānorum ī femīa ⁊ quatuordecim ī viro. niſi fortedies adimēdo. Et qꝛ ſcd̓m ꝙ requirit̉ ī mr̄imonio ꝯtrahēdo ē exp̄ſſio ꝯſenſus ꝑ v̓ba. vl̓ ꝑequipollētia. ideo nota ꝙ ſi ī ip̄a exp̄ſſiōe verboꝝ ponat̉ pactū vl̓ ꝯditō ꝯͣ ſubſtātiā ⁊ bonamr̄imonij nil agit̉. vt ſi dicat aliqͥs. Cōtrahotecū ſiue accipio te ī meā vxorē ſi generatōeꝫꝓlis euites. vl̓ donec īueniā aliā digniorē velſi ꝓ queſtu te adulterādā tradas. Nā pͥma cōditō ē ꝯͣ pͥmū bonū mr̄ionij. qd̓ dr̄ ꝓles. Scd̓aꝯditō ꝯͣ ſcd̓m bonū mr̄ionij qd̓ dicit̉ ſacramētum. Tertia ꝯditō ē ꝯͣ tertiū bonū mr̄imonijqd̓ dicit̉ fides. Iſta tria .ſ. fidem. ꝓlem ⁊ ſacramentum ponit Augꝰ eſſe bona matrimonij.xxvij. q. ij. c. omne. et in prole intelligitur vtamanter ſuſcipiatur. et religioſe educetur.in fide ne cum alia vel alio miſceatur. in ſacramento. vt matrimonium poſtꝙͣ cōſumatūfuerit. non ſeꝑetur uſqꝫ ad mortem. licet quoad actuꝫ poſſit ſeꝑari. vel ex cōmuni cōſenſuvel propter fornicationem. Quādo ergo aliqua cōditio ponitur contra aliquod p̄dictorūnō tenet matrimonium. extra de cōpi. appo.c. fi. Sed ſi cōtrahens intendit non ſeruarefidē: ſed adulterari nihilominus tenet. ſi hocnon ducatur in pactū. Similiter intentō ꝓlem vitādi maxime ſi ducat̉ ī pactū. ẜm Peexcludit mr̄ioniū: ſed intētō nō educādi ꝓlēnō excludit. nec etiam deſꝑatō ꝓlis. Item intentio nūqͣ exigendi debitum ẜm Vil̓. non vitiat cōtractum. immo etiam intētio negandibūmodo nō ducat̉ in pactum. Item intentioducendi aliā vxorem dimiſſa illa cū qua contrahit vitiat ꝯtractum: ſed ip̄a retenta. tenetmr̄imoniū. Si aūt in exp̄ſſione v̓boꝝ ponat̉ꝯditō inhoneſta vel īpoſſibilis. nō tn̄ contrabona mr̄imonij tenet mr̄imoniū. ⁊ illa ꝯditōhabetur ꝓ n̄ adiecta. extra de cōdi. appo. c. fi.