¶ Secundum¶ Capitulum
j Corinth̓. vij. ꝓpter fornicatōeꝫ .ſ. vitandamvnuſqͥſqꝫ habeat ſuā vxorē ⁊ vnaqueqꝫ habeat ſuū virū. ꝓpter alias etiā cauſas ꝯtrahit̉ ſꝫp̄miſſe ſūt pͥncipales. Et dr̄ mr̄imoniū quaſimr̄is muniū .i. offitiū qꝛ dat mulieribus eſſematres. Et licꝫ pater generatōis ſit auctor ⁊pene vxoris dn̄s. xxxiij. q. v. hec ymago. tn̄mr̄imoniū plꝰ aſcribit̉ mr̄i ꝙͣ pr̄i qm̄ eiꝰ offitiū plꝰ apparꝫ ī mr̄imōio ꝙͣ offitiū viri. Naꝫan̄ partū oneroſus. ī ꝑtu doloroſus pꝰ partūlaborioſus: naſcit̉ ſibi ꝑtꝰ. extͣ d̓ ꝯuer. īfideliuꝫ. ex lr̄is. ¶ Nota ꝙ licꝫ iuriſte dicāt etiāmgr̄ ſen̄. videat̉ dicere ꝙ mr̄imonium largedr̄ ſacramentū inqͣtū ē ſignuꝫ ſacre rei ſed n̄ꝯfert̉ ī eo grā ſicut ī alijs ſacramētis: attam̄Tho. pe. de pal̓. et alij theologi ꝯnīter tenētꝯtrariū .ſ. ꝙ ibi ꝯferat̉ grā ad iſtum .ſ. effectuꝫ. vt ſciat vnuſqͥſqꝫ vas ſuū poſſide̓ in honore nō ī paſſione deſiderij. Qd̓ ſic intelligit̉qd̓ habet minuere et refrenare ꝯcupīam. nōꝑ hoc ſolū ꝙ ſatiſfit ꝯcupīe ꝑ actū ꝯiugalē.qꝛ illud ē naturale ſed ꝑ dei grām ibi oꝑantēẜm Ioh̓. ꝑiſien̄. vt videlꝫ ſit cōtentus cōiugeſua vel ſuo et nō ferat̉ ad cōcupīam alteriꝰet mauult cōſortē etiā t̉ piſſimā facie ꝙͣ alienā pulcherrimā. Ꝙ aūt ī multis ſecꝰ fit. hocaccidit vel qꝛ ponūt obſtaculuꝫ gr̄e ſacramētali vel qꝛ receptam nō ẜuāt vt ī alijs ſacramētis. Eſt gͦ ꝓprie et ſtricte ſacramētuꝫ a deoīſtitutuꝫ ī remediū cōtra peccatum cōferēsgrām ex oꝑe oꝑato: et ſignās ea ē ſacramētūnoue legis. Sꝫ om̄ia hec cōueniūt ī mr̄imonio. gͦ ē ſacramentū ꝓprie et ſtricte. Sꝫ beneverū ē ꝙ minꝰ habet de ſpiritualitate ꝙͣ aliaſacramēta ⁊ minor grā cōfert̉ ẜm pe. d̓ pal̓.Impͥmit aūt mr̄imoniū ꝓut ē ſacramentumnoue legis ornatū qͥ vocat̉ vinculū vel nexꝰqd̓ nōſolū ē relatō rōnis ſꝫ aliqͥd abſolutū diſponit ad grām qͥ ornatꝰ nō īprimit̉ ī matrimonio cōtracto an̄ baptiſmū ſicut nec etiamīprime̓t̉ caract̓ diſponēs ad grāꝫ ī cōfirmato an̄ baptiſmū. Un̄ ⁊ īfideles cōiugati recepto baptiſmo ſi de nouo cōtͣhunt int̓ ſe vir ⁊pxor ſeu ꝑſiſtūt ī pͥmo cōſenſu tūc īpͥmit̉ illeornatꝰ ⁊ mr̄imoniū eoꝝ: ē ſacramentū nouelegis. Naꝫ an̄ baptiſmū nō erat ꝑfecte ſacramentū ꝓut .ſ. cauſās grāꝫ: ſꝫ erat mr̄imoniūillud qͥdā cōtractꝰ. ¶ Forma huius ſacͣmenti ẜm pe. de pal̓. ī. iiij. ſūt v̓ba q̄ dicūt cōtrahētes .ſ. accipio te ī meā ⁊cͣ. vel aliqd̓ eqͥpollēsvt exp̄ſſurus ꝯſenſū ꝑ ſignū. Materia ſūt ip̄icōtrahētes. Nā diſtinguit̉ hec materia ī qͣ ſuſcipiēs et materia ex qͣ ſicut in euchariſtia ⁊ī alijs. qꝛ mr̄imoniū ē cōtractꝰ ꝑſonarū ſicutalij cōtractꝰ ſūt cōtractus reꝝ ī qͥbus cōtractibꝰ res q̄ tͣnſfertur ꝑ pecuniā eſt materia:exp̄ſſus cōſenſus forma. Uel etiaꝫ pt̄ dici. ſicut euchariſtie ē duplex mat̓ia .ſ. panis ⁊ vinū. ⁊ duplex forma vilcꝫ v̓boꝝ cōſecratōnis:
vnū tn̄ ſacramentū. ſic et hic cū dr̄ accipio teī meā .i. do tibi meip̄m ī virum: ē vna formav̓boꝝ ⁊ vna materia. ex qͣ ip̄e qͥ loqͥtur vl̓ coreiꝰ. ⁊ alia materia ī qͣ .i. obiectū ī qd̓ tͣnſit ſicut cū dico. hoc ē corpus meū. ⁊ vlteriꝰ qn̄ reſpondet ml̓ier. accipio te ī meū .i. do me tibiin vxoreꝫ: ē forma verbū. et materia ex qualoquēs ⁊ ī qua recipiēs. Et ſic diuerſis reſpectibꝰ. vnū ē formale r̄ſpectu alteriꝰ. ⁊ aliud ēmateriale. Que aūt dicit ſacerdos cū bn̄dicitnuptias: ē forma accidētal̓ ⁊ n̄ d̓ ſubſtantiamr̄imonij ẜm Augu. d̓ anco. Dicit etiā tho.ī. iiij. ꝙ cū puella verecūda tacet parētibꝰ eāviro tͣdentibꝰ: v̓ba ꝑentuꝫ cōputant̉ ac ſi eſſēt puelle: tacit̉ nitas illa habet̉ ꝓ cōſenſu.Et hoc ē v̓m de filijs et filiabꝰ reſpectu pr̄is⁊ mr̄is tm̄ .ſ. ꝙ ip̄is ꝑentibꝰ cōſecientibꝰ exp̄ſſe: tacētibꝰ filijs aut filiabꝰ cōtrahit̉ mr̄imoniū: ſed nō ſic de alijs cōſanguineis vt extͣ d̓ſpon. impu. §. porro. li. vj.Impedimēta que .ſ. im .§. j.pediūt cōtrahendū mrimoniuꝫ vel dirimūtiā cōtractuꝫ: cōtinēt̉ ī v̓ſibꝰ ſupͣpoſitis cap.pͥmo. et incipiūt Error conditio ⁊cͣ. ibi vide.Eſt gͦ pͥmū īpedimētū error. Sꝫ nota ꝙ triplex ē error .ſ. ꝑſone. fortune et cōditōis. ⁊ d̓iſto tertio errore cōditōis dicet̉ ī ſequenti c.¶ Primus gͦ error dirimit mr̄imoniū ⁊ hocniſi cognito errore ratificaret dictū mr̄imoniū cū em̄ de eſſentia mr̄imonij ſit cōſenſusviri ⁊ mulieris ī alterutruꝫ ꝑ verba exp̄ſſusvbi ē error ꝑſone. puta ſi Ioh̓es dicac ſe eēPetrum: nullus ē cōſenſus. Nā qui errat nōcōſentit. ff. de iu. et fa. ig. ſi ꝑ errorē et errantis voluntas nulla ē. C. de iu. et fac. igno. cūper teſtamentum. ſequitur ergo ꝙ non ſitcōiugium. Ꝙ talis error ꝑſone dirimat matrimoniū ꝓbat pe. de pal̓. ī. iiij. ſic. Error quireſpicit id quod eſt d̓ ſubſtantia matrimonijſicut ſunt ꝑſone que ſūt materia quo ad ſubſtantiā mr̄imonij: dirimit mr̄imoniū de iure diuino quia non poteſt facere ius humanū ꝙ illa ī quā nō cōſenſi ſit vxor mea. quiaſicut nō eſt mr̄imoniū niſi ꝑ cōſenſū ſic nō ēmr̄imoniū cum illa niſi ꝑ cōſenſum ī iſtam.Sed ſi errat quis in ꝑſona intendēdo cū vnacōtrahe̓ et alia ſibi pn̄tatur loco eiꝰ: nō conſenſit in illam. vnde nec vxor ſua eſt. ſicutnec lija fuit vxor iacob cū eā pͥmo cognouitvxorio affectu qꝛ intendebat ad racheleꝫ. ſedpoſtꝙͣ cognouit lijam eſſe: ratū habēs ⁊ in illam vt vxorem cōſentiēs: facta ē vxor. Sicetiā quilibet errans aduertēs de errore pōtratificare et cōtrahere cū qua pͥus nō ītēdebat. ¶ Secundus error dr̄ fortune et qͣlitatis. puta ſi credidit cōtrahere cuꝫ diuite velv̓gine et īuenit pauꝑē et corruptā n̄ excluditcōſenſuꝫ nec ꝑ cōſequēs dirimit mr̄imoniuꝫTho. in. iiij. diſ. xxx. et in decretis. xxix. q. j.