ſicut in preſcriptione rei ſingularis ius acquirit̉ ex diuturnouſu. ff. ſi ſer. uend̓. l. ſi quis diuturno. ff. de aqua cōti. ⁊ eſti. l.hoc iure. §. ductus aque. ſic ex diuturnis actibus ius cōſuetudinariū inducit̉. ⁊ hoc ſatis no. hoſti. exͣ de cenſi. peruenit.⁊ dicā. xviij. q. ij. ſeruicium. in addi. dicit hoſti. ⁊cͣ. niſi dicithu. quidā codices habēt iſtud niſi ⁊cͣ. ſed glo. eſt ⁊ approbatur in eo quod no. jͣ. c. ꝓx. ibi dicam. c. i. ideſt. l. i.Onſuetudo. Pone exemplū de conſe. di. v. quiadies. ⁊ hec lex ponit̉. C. que ſit lon. cōſue. l. i. ⁊ ratōpone exemplū de cōſe. di. iij. ſabbato. ⁊ nota ꝙ ratio dicit̉ a ratus tā tuꝫ quod eſt firmū eo ꝙ firma ſit. ⁊ dicitpap. ꝙ ratio eſt mentis motus in his que dicunt̉ diſcernereuel cōuincere ualens. ſed ratiocinatio eſt rationabilis ſubtiliſqꝫ diſputatio ⁊ a certis ad incertoruꝫ indagationē innitēscogitatio ẜm polli. quicꝗd v̓. ad ideſt per. h. ſollicitudineꝫ .i.per ſuā ſollicitudinē. ff. de offi. preſi. ſi illicitas. §. neqꝫ. reuocabit .i. corriget illud. h. preſes ideſt ep̄us. xxv. di. c. fi. ¶ inpͥma glo. in fi. adde. ſub. ⁊ tunc p̄fertur. uel quādo eſt uetuſta ita ꝙ excedit memoriā hominū. ff. de aqua plu. arcē. l. inſumma. §. caſſius. tunc autē loco conſtitutionis habet̉. ff. deaqua co. ⁊ eſti. l. hoc iure. §. ductus aque. la. ad hoc facit expreſſe exͣ li. vi. de p̄ſcrip. epiſcopū. in fi. ⁊ de hoc etiā no. jͣ. e.in glo. ſed longuꝫ. ſed quādo cōſuetudo eſt ꝯtraria iuri ſcripto tunc ſuccūbit. ut patꝫ in eo qd̓ legit̉ ⁊ no. exͣ de iura. cal̓.ceterū. ⁊ de ꝓba. ad noſtrā. ad idē eo. ti. c. ij. in fi. ubi d̓ hoc.ibi uideas. xi. di. c. ij. ⁊ not. ea. di. in ſumma. ⁊ ideo dicebatinnoc̄. ꝙ cōſuetudo que eſt cōtra ius cōmune nō eſt ſeruanda cuꝫ nō ſit introducta de certa ſcientia eius qui poteſt ſibifacere legeꝫ ⁊ mutare. ff. de legi. l. de quibus. ⁊ hoc ipſe Innoc̄. no. in pre. decre. ad noſtrā. ubi etiā no. goſ. ꝙ ille temere nitebant̉ illi cōſuetudini eo ꝙ illa erat cōtra ius. De hacmateria ſatis no. innoc̄. exͣ de cōſue. c. vlti. in glo. arg. cōtra.quia magna ⁊cͣ. quā glo. quidā habēt ſignatā in decre. ex ꝑte. ibi uideas ⁊ adde quod dixi. viij. di. fruſtra. ⁊ no. iiij. di.§. leges. in glo. ſed longū eſt in fi. ergo ẜm hoc dictuꝫ uidet̉ꝙ quāuis cōſuetudo cōtraria ſit iuri ſcripto. ſi tamē excedithominū memoriā p̄iudicat iuri ſcripto talis cōſuetudo quāuis cōtra eā nil aliud probet̉. ſed hoc eſt ideo quia aliquo alio iure tollerat̉. ⁊ hoc clare patꝫ exͣ li. vi. de p̄ſcrip. quoniaꝫ.in fi. ⁊ adde quod dixi in glo. precedenti.Os cōſuetudinē. sͣ. di. xi. cōſuetudinē. fidē uel bonos mores uel ius naturale ſiue conſtitutionē. h.exceptis v̓. hoc refert̉ ad primū membrū ſcꝫ de īſtituendis primatibus hu. ex donatiſtis. exͣ de parroch. c. i. la.ꝑuenerunt de nouo uel per reuerſionē quod utrūqꝫ ꝑmittit̉diſpenſatiue. xxiij. q. iiij. ipſa pietas. ẜm hu. deferat .i. ꝑmittat ⁊ cōcedat. ꝓhibemus hoc. c. loquit̉ de rigore. lau. ſufficiat v̓. quaſi ſatis eſt ut ꝓmoueant̉ uel tollerent̉ in ordine epiſcopali hu. non autē v̓. catholica .i. uniuerſalis uel generalisut bro. li. iij. c. i. ⁊ dicā. i. q. i. extra. primatus. arg. ꝙ ille eſt p̄ferendus alijs ad dignitates in eccleſia quia in ea melius uixerit. arg. lxi. di. quid ꝓderit. c. ſtatuimus. ⁊. c. nec emeritis.hu. ¶ in prima glo. ibi exͣ de cleri. cōiuga. cuꝫ olim. poteſtdici ꝙ id qd̓ dicit̉ in hac decre. plus fieri ꝓpter ſcandalū uitandū qͣꝫ ꝓpter cōſuetudinē ut in hoc. c. nos. ſed dic hoc nōꝓprie dici cōſuetudinē ſed diſpenſationē ꝓpter ſcādaluꝫ .i.q. vij. cōuenientibus. cū duobꝰ. c. ſequētibus. ẜm inno. ꝗ itano. exͣ de cōſue. in prin. ſumme. de hoc etiā no. sͣ. di. xi. in ſūma. ¶ in. e. glo. ibi maiorē. adde. ⁊ uide qd̓ no. exͣ. de etate⁊ quali. accepimus. in glo. no. quod ⁊cͣ. in princi. ¶ in glo.xxiij. q. iiij. ipſa pietas. adde. hoc. c. potius eſt cōcordātia cūhoc ⁊ ibi tales ꝑmittant̉ ep̄ari ẜm hu. ¶ in. e. glo. ibi ut hic.adde. licꝫ diſpenſet̉ in uno numero ⁊cͣ. ut legit̉ ⁊ no. xxxvi. qij. ſi autē. ¶ in. e. glo. in fi. hic adde. ⁊ uideas qd̓ hic no. innoc̄. ⁊ hoſti. exͣ de cōceſ. p̄ben. dilectus. ⁊ in Spe. d̓ lega. §.poſtremo. ubi dicit̉ ꝙ diſpēſationes generaliter cū ſint cōtraius cōmune reſtringende ſunt. extra de cōſang. ꝙ dilectio. etde tranſla. c. vlti. ⁊ de pe. di. i. §. pene. Sed arg. cōtra ꝙ talebeneficiū ſit large interp̄tandū. ff. de cōſti. prin. l. vlti. ex d̓ donatio. cū dilectus. xij. q. i. duo. ſed hic cōtraria loquunt̉ in indulgētijs q̄ n̄ ſunt ꝯͣ ius uel ī alterius p̄iudiciū. ⁊ hoc adde.quod dicā. jͣ. lxix. di. qm̄. in glo. quaſi dicat ⁊cͣ.Uemadmodū patimur ſub. quin ea ꝓhibeamus⁊ uēdicemus. xij. q. ij. cū deuotiſſimā. xxiij. q. viij.c. ſcire. xxv. q. ix. loci. xxxij. q. iiij. nemo. h. cōſuetudinis honeſte .ſ. q̄ nec rōni nec cōſtitutioni eſt ꝯͣria. hu.Ouit. ſed mihi v̓. oīpo. de cōſe. di. v. non mediocriter. eligas arg. ꝙ ep̄us pōt inducere cōſuetudinemin eccleſia ſua ẜm lau. arg ad hoc. xci. di. c. i. ubi d̓hoc in glo. ibi .i. mortuorū. in fi. ibi dicā. ⁊ dicam de conſecͣ.di. iij. c. i. ordo. inſtitutione infundas p̄cipua caſus accuſatiui. nō enim pro locis ſub. tm̄. h. ſed pro rebus contra. xciij.di. aphros. ſolutio preſumptio eſt. io. de fan. ex ſingulis v̓.¶ in gl. i. cōſuetudines. in fi. adde. nec bona conſuetudo repellēda eſt. iō quia locus ſit uilis ⁊ ignobilis ẜm hu...eccleſia generali cōſuetudine eſſe fradita ab apoſtoLla uero pro ſed. dat̉ intelligi ſcꝫ ea que obſeruatlis uel cōcilijs hoc totū dat̉ intelligi. Uel ordīa ſiclitterā. uero pro ſed. dat̉ intelligi illa que nō ſunt ſcripta. ⁊cͣ.retineri cōmendata atqꝫ ſtatuta uel ab ipſis apoſtolis ⁊cͣ. ſic̄id quod ⁊cͣ. ẜm hūg. ⁊ ſubaudiēda eſt hec littera que reperit̉in ſuperiori ꝑte eius libri. unde hoc. c. exceptū eſt ſcꝫ noſſe teuolo illa ⁊cͣ. ẜm ioſ. plenarijs ubi interfuit papa uel metropolitanus. xcij. di. c. penl̓. lau. cōmendata .i. tradita hu. retinerea nobis hu. domini paſſio. de cōſe. di. ij. liquido. ⁊ licet iſtaſint ſcripta non tamē per ſcripturā ex toto ē expreſſuꝫ a quoquodlibet eorū fuerit inſtitutū ẜm hu. Alia. ij. pars. liberashabent obſeruationes qd̓. jͣ. ſequit̉. ⁊ uſqꝫ illud pēdet cōſtructio. ſed quia interponit̉ noīatiuus ſingularis ſcꝫ totuꝫ hocgenus ideo ſequit̉ ibi habet in ſingulari numero ẜm hug. ⁊laū. quotidie qui nō peccant niſi ſint in mortali peccato. decōſe. di. ij. quotidie. hoſti. habet quo ad extraneos ẜm hoſt.indifferēter .i. pro indifferēti .ſ. ut poſſit obſeruari uel non obſeruari. Mater. iij. pars. ſerua conciliū eſt uel ſi nō ſit preceptum duobus modis exponit̉. ſerua ſi aliter faciēdo pariesſcandalū. vnde ſequit̉. ſi cuiqͣꝫ ⁊cͣ. uel. ſerua ſi ueneris cauſa ꝑpetuo habitandi. ⁊ dic. eius morem ſerua niſi uotū uel p̄ceptum p̄lati uel patrū te ſecus obſeruare cōpellat ẜm hoſt. ſcandalum. uideas ſuꝑ hoc quod legit̉ ⁊ noͣ. exͣ de p̄ſcripti. c. ij.¶ in pͥma glo. ibi ignorat̉. adde. poteſt dici ẜm lau. ꝙ ibi n̄negat Damaſus eos in cōſilijs inſtitutos fuiſſe ſed cauſaminſtitutionis dicit ſe negare. q. d. vnde ideſt ex qua cauſa la.¶ in. e. glo. ibi cōſuetudine. adde. hu. ¶ in. e. glo. debitumadde. circa hoc uideas quod legit̉ ⁊ no. i. q. i. nullus ep̄us.grauamen. x. q. i. quia cognouimus. ¶ in glo. arg. ꝙ quilibet. adde. intellige ſic illi extranei qui ad tēpus viuūt inter illos qui talem habēt conſuetudinē debent illam obſeruare ſinon obſeruando generent ſcandalū. uel dic ꝙ textus loquitur de conſilio ⁊ de ꝑſuaſione. ẜm hoſti. ¶ in glo. ar. quodibi que contra. adde. ubi de hoc.Oc auteꝫ. Hic incipit. ij. pars iſtius di. in qua dicitur ꝙ licet cōſuetudo nō ſit contra fidem. ſi tamēgrauat remouenda eſt ſi pōt fieri ſine ſcandalo. io.de fan. temporis cuius nō extat memoria ſecundū quoſdā.alij dicunt. x. uel. xx. annoꝝ. ut noͣ. sͣ. i. di. mos eſt. iō de fan.de hoc noͣ. sͣ. e. cōſuetudo. v̓. ceterum.Mnia exiſtimo. hoc vult dicere ꝙ ea que neſciūt̉qͣliter fuerint ſtatuta caſſanda ſunt ſi pōt fieri ſineſcandalo licet nō ſit contra deū. qꝛ fides catholicapaucis debet eſſe grauata. iudei enī minus ſunt grauati. ꝗalicet libertatē nō nouerint tn̄ legibus nō cōſuetudinibus grauant̉. io. de fan. manifeſtiſſimis. hic innuit ꝙ loquat̉ de con