IIIdebet abrogari ẜm hu. qui dicit ꝙ hoc. c. loquit̉ de ꝯſuetudinibus que iuri non obuiant. de hoc dictū eſt sͣ. di. i. in ſumma. ibi uideas. ad idem. xix. di. enīuero. reſiſtere alias reſiſti⁊ tunc ſic expone illud. nil quod p̄cedit .i. non ẜm hu. ad idējͣ. xxv. q. ij. eccleſiaſtice. ẜm lau. ¶ in pͥma glo. in fi. adde. adidem. jͣ. e. illa.Llud. traditiones .i. conſuetudines. fidei ⁊ bonismoribus. x. di. cōſtitutiones. nec aliorū v̓. cōtrarioideſt diuerſo. bonū eniꝫ bono cōtrario nō eſt. ſi ergo due cōſuetudines ſunt cōtrarie altera mala eſt ẜm hu. hicunuſquiſqꝫ locus ſuā habebit cōſuetudinē. ⁊ ideo uniꝰ conſuetudo alteri nō p̄iudicat. ⁊ ſic noͣ. tan. gof. ⁊ ber. exͣ de cēſi.ſuper eo. Et noͣ. ꝙ ar. huius littere dicit innoc̄. ꝙ ſi cōſuetudo ſit prime eccleſie uel ſtatutū ꝙ hoc ipſo ꝙ accipit ſecūdaꝫp̄bendā uideat̉ habere prima pro derelicta. hec conſuetudotanqͣꝫ laudabilis eſt obſeruāda. ⁊ hoc ipſe Innoc̄. no. exͣ decleri. nō reſi. clericos. ¶ in gl. ar. ꝯtra. ibi. itē faciet. adde ar.ꝓ hoc. xvi. di. c. vlti. ¶ in. e. glo. ibi ex ꝑte. adde. ⁊. c. ſopite.ubi de hoc. ⁊. c. ſuper eo. ubi de hoc. exͣ de off. archi. c. fi. ubiplene de hoc per inno. ⁊ facit ad hoc qd̓ noͣ. exͣ de deci. quoniaꝫ. Dici pōt ꝙ eo ipſo ꝙ omīa monaſteria alicuius ꝓuincie uel ciuitatis p̄ſtare uel facere aliquid conſueuerunt. ſi aliquis eorū dicat ſe ad illa nō teneri ſuccūbere debet niſi probet ſe ad hoc nō teneri. ut in p̄dicto. c. ſopite. c. di. cōtra moreꝫ. exͣ de capel. mona. dilectus. ſed forte reſpōderi poteſt ꝑiſtud. c. illud. ẜm. t. vin. ⁊ phi. qui ita no. in p̄dicto. c. dilectꝰ.ubi inno. ⁊ hoſti. tenēt id quod prius dixi. de hoc etiaꝫ noͣ.c. di. contra morē. in glo. uide qualiter ⁊cͣ. etiā ibi uideas. dicebat goſ. ꝙ eadē iuriſditio debet haberi de iure cōmuni inuna eccleſia que in alijs habet̉. exͣ de conſue. cum olim. in p̄allegato. c. ſopite. ⁊ in pre. c. de offi. archi. c. vlti. ubi hoc ipſeno. ⁊ ſolutionē ſequentē hic approbat. io. de fan. ⁊ hoc teneas. ſecus ſi agat̉ nō de iuriſditione ſed parilitate ſiue de conſimili actu. ut quia dicunt quidā tales ita faciunt. ergo nosidem uolumus facere. ⁊ ita loquit̉ iſtud. c. illud. ¶ in. e. gl.ibi duobus. c. adde. ſcꝫ iſto ⁊ p̄cedenti. ¶ in. c. glo. ibi peregrini. adde. ⁊cͣ. ¶ in. e. glo. ibi ſeruabit. adde. in iudicādo.¶ in. e. glo. ibi. ſeruata. adde. ſi in ſimili genere cōtrouerſiarum. hanc ſententiā uidet̉ ſequi accur. ut noͣ. C. que ſit long.cōſue. l. i. ubi dicit pōt dici ut locus iudicij ſit ſpectādus. C.de eman. libe. l. i. ¶ in. e. glo. ibi cōſuetudinē. adde .ſ. in uocandis teſtibus. ¶ in. e. glo. ibi ꝓuincie. adde .ſ. in qua iudicat. ¶ in. e. glo. ibi eſt appellatū. adde. ad hoc qd̓ facit iudex appellationis debet ꝓnunciare iuſtā uel iniuſtā ſentētiāij. q. vi. c. vlti. ſi ergo ſecundū approbatā cōſuetudinē lata ē.nō eſt retractāda. ar. exͣ de eo qui mit. in poſ. cū ueniſſent. nāiudex appellationis tenet̉ iudicare ẜm leges que obtinuerūttēpore appellationis quāuis poſtea mutate ſunt in autēticohic. jͣ. ꝓxi. allega. qd̓ dic ut dicā. liiij. di. ex antiquis. ī addi.Item ar. cōtra. ⁊cͣ. ¶ in. e. glo. ibi in fi. de hoc etiam no. sͣ. i.di. cōſuetudo. ⁊. xx. di. de quibus. ibi uideas. Si d̓ hoc uishabere plenā ueritatē. uide qd̓ no. ber. cōpo. exͣ de cōſue. c. i.¶ in. e. glo. ibi cōſuetudinē. adde. dicit hug. ⁊ lau. ꝙ ſi circaarticulū de quo querit̉ ſint diuerſe conſuetudines actoris etrei ſequat̉ rei cōſuetudines. ut hic dicit glo. niſi in duobꝰ caſibus cū cōſuetudo actoris eſt magis iuri cōſona ⁊ ueritati.uel ſi magis inducit abſolutionē qͣꝫ condēnationē tunc eniꝫmagis debet ſequi qd̓ ꝯſonat ueritati negocij. iij. q. vij. iudicet. ⁊ promptiores debemus eſſe ad abſoluendū qͣꝫ ad ꝯdēnandū. xxxv. q. ix. ueniā. la. ⁊ hu. ¶ in. e. glo. ibi alterius.adde. rōne cōtractus ſeu delicti ſortit̉ quiſqꝫ forum. ut not.iij. q. vi. in ſumma. alias dicendū eſt ẜm io. de fan. ꝙ conſuetudo loci cōtractus ſeruat̉. ad hoc. ff. de uſuris. l. i. C. d̓ euic.ſi fundū. Sed pone ꝙ quidā regineus ubi eſt cōſuetudo ꝙſi uxor p̄moriat̉ maritus lucrat̉ dotē. ex cauſa cōtrahit cuꝫ qͣdam de Bononia ubi eſt cōſuetudo ꝙ maritus in hoc caſulucratur tantuꝫ mediam quero cuius cōſuetudo ſpectabiturin inſtrumēto dotis cōficiendo. Dicit dn̄s Guido de zu. ꝙmariti cōſuetudo eſt attendēda. ⁊ per hoc. ff. de iudi. l. exigere. Sed circa hoc ſciendū eſt ꝙ cōſuetudinū alia generalis.alia ſpecialis. Generalis ſeu generaliſſima cōſuetudo ē queinducit̉ a populo romano. C. de ue. iure enu. l. i. §. ſed quia.ff. de legi. de quibus. Specialis aūt cōſuetudo. alia eſt ꝓuicialis. alia. ciuitatis. alia oppidi. alia certi predij. alia certe dignitatis. alia certe eccleſie ſeu monaſterij. alia certi homīs ſiue patriſfa. alia animalis ſeu certi fori. De ꝓuinciali conſuetudine uel ciuitatū loquit̉ litttera. ff. de legi. l. cū de cōſuetudine. exͣ. de elec. cū eccleſia vulterana. exͣ de cenſi. ſopite. Eſt ātdifferētia inter ꝓuincialē ⁊ ciuitaten̄. quo ad ꝓbationem. qꝛꝓuincialis eſt quādo in ciuitate eiuſdē ꝓuincie uſitata ē. ff.de tribu. l. iij. §. vlti. ⁊ pre. c. cū eccleſia vulterana. Alia dicit̉eſſe ꝓuincialis quia iure cōmuni ſtatutū nō eſt. tūc attendit̉qd̓ in alijs ꝓximis ꝓuincijs obſeruat̉. cū dubitat̉ in aliqͣ ꝓuincia in qua nihil eſt ſtatutū nec aliquid de iure cōmuni reperitur. ex de cogna. ſpiri. ſuper eo. Idē eſt ſi dubitet̉ de īterpretatione iuris cōſuetudinarij. ut in pre. c. de quibus cauet̉ꝙ ſtandū eſt interp̄tationi aliarū ciuitatū proximarū. Si autē de cōſuetudine ciuitatis dubitet̉. debet attēdi qualiter ip̄aciuitas uſitata ſit in illis de quibus dubitat̉ ⁊ in ſimilibꝰ. utff. de legi. l. de quibus. ⁊. l. ſi de interp̄tatione. Si autem nōappareat ꝙ declaret huius dubiū nec eſt determinatū aliꝗdſuper hoc in iure cōmuni. tunc debet attēdi qd̓ obtinet ī circūuicinis ciuitaiibus coherētibus de cōſuetudine earundeꝫut in pre. c. ſuꝑ eo. ⁊ exͣ de cōſue. cuꝫ olim. ⁊ idē eſt obſeruandū de cōſuetudine oppidi uel caſtri. C. que ſit lon. cōſue. l. i.C. de edi. priua. l. iij. De cōſuetudine autē certi predij loquit̉littera. ff. cōia predio. l. uenditor. §. ſi cōſtat. C. de ſerui. l. preſes. De cōſuetudine uero dignitatis loquit̉ littera. exͣ de off.ordi. duo ſimul. ix. q. iij. c. cōqueſtus. exͣ de exceſ. p̄la. c. ij. etin iſta conſuetudine procedet̉ de ſimilibus ad ſimilia. exͣ deoffi. archi. dilecto. In cōſuetudine aūt certe eccleſie. uel certimonaſterij inſpicit̉ qd̓ fieri cōſueuit in eodeꝫ monaſterio. exͣde his que fi. a p̄la. ſine ꝯſen capi. ea noſcit̉. exͣ de uer. ſig. abbate. Eſt autē cōſuetudo homīs ſiue patriſta. ⁊ in ipſa ſimiliter attēdit̉ quid facere cōſueuit. ff. de pig. acti. l. ſolet. ⁊. l. ſe. ff.qui teſta. fa. poſ. heredes palā. §. i. ff. de le. i. l. ſi ſeruus plurium. in fi. §. vlti. ff. de vino ⁊ oleo lega. l. ex uſu. ⁊ in duabꝰ legibus ibi ſequētibus. ff. de reg. iu. l. ſemper. Eſt etiā conſuetudo animalis. ⁊ in ea inſpicit̉ quod ẜnimal facere ꝯſueuit.ut inſti. de rerū diui. §. pauonū. ⁊ in duobus. §. ſequētibus.ff. de acqui. rerū do. l. ad naturalē. §. pauonē. ⁊ credo qd̓ inmalis actibus ⁊ delictis ſufficit binus actus peccādi ad probandā cōſuetudinē quo ad homīes ⁊ animalia. C. de epiſ.audi. l. nemo. in fi. xxv. q. ij. ita nos. ff. de ſeruo cor. l. neraciꝰſicut bina ſentētia ſuꝑ cōſuetudine lata cōſuetudinē introducit ⁊ approbat. ff. de legi. l. cū de cōſuetudine. quod dic ut dixi de hoc articulo. sͣ. viij. di. fruſtra. xi. di. in his. Eſt etiā cōſuetudo fori. ff. de ua. ⁊ exͣordi. cogni. l. i. §. in honorarijs. ff.de offi. ꝓcon. ⁊ le. l. obſeruare. §. ij. ⁊. l. ſi in aliquē. §. ferias. ēetiā ꝯſuetudo corꝑis. ut exͣ de cele. miſ. c. ꝑnicioſus.Idiculū ut traditiones .i. generales cōſuetudines.antiquitus sͣ. di. ꝓxi. eccleſiaſticarū. ⁊. c. catholica.infringi. xxv. q. ij. de eccleſiaſticis. patiamur niſi excauſa .i. q. vij. exigunt. lauren.Iuturni mores qui rōne nitant̉ sͣ. di. i. cōſuetudo.Iviij. di. fruſtra. legē. cōtra tempus nō eſt modꝰ tollende uel inducēde obligationis. ff. de acti. ⁊ obli.l. obligationū. §. placet. ergo nec mores diuturni non inducunt obligationē ⁊ per cōſequens nō eſt ius cū obligatio ſitiuris vinculū hoc eſt ius vincens. inſti. de obli. in prin. Dicſolū tēpus nō eſt modus tollēde uel inducende obligatiōisſed tacitus cū hoc cōſenſus ex actibus diuturnis. elicitꝰ. naꝫ