XIIIſuetudine que attendit̉ circa ſuꝑſtitioſa ſuffragia. lau. ꝗ etiaꝫiudei eniꝫ licet carnaliter obſeruarent legem tamē poſtea ſuperficiē littere ſuſceperūt nō alias leges uel cōſuetudines admiſerūt. ⁊ hoc eſt. qui etiā ⁊cͣ. io. de fan. libertatis .i. gratie. h.ſacramētis olim. quia modo nō ſunt ſacramēta. nullius eniꝫfigura ſunt uel umbra cū iam ueritas ſit reuelata. xxij. q. ij. ſiquis ꝑ uetus teſta. de ꝯſe. di. i. c. i. ⁊ di. iiij. ſextam. p̄ſumptionibus .i. p̄ſumptiuis ⁊ ſuperſticioſis traditionibus. h̓ ſcd̓mmoderna tēpora ſecuſ olim cū ſequebant̉ traditiones ſcribarū ⁊ phariſeorū in quo caſu loquit̉ contrariū hic ſignatum.viij. di. ſi ſolijs. h. ¶ in glo. ar. qd̓ in fi. adde. de hoc extra d̓reſcrip. ſi qͣndo. xxiij. q. iiij. nabuchodonoſor. in prin. ¶ inglo. arg. contra in fi. adde. ad idē. ff. ꝙ metus cā. l. i. de conſe. di. v. nō mediocriter. arg. C. de appel. l. ampliorē. §. i. ī auten. de referenda. ⁊ hoc eſt maxime cōtra monachos nigrosqui multotiens dicunt ⁊ totiens repetunt. cōfundant̉ ⁊ reuereant̉ ⁊cͣ. ¶ in glo. sͣ. di. iiij. in fi. adde. ad idem in auten. deteſta. nuper. §. ij. exͣ de conſti. c. vlti.Ehis. Hic incipit. iij. pars di. ⁊ in hoc. c. dicit̉ qd̓cōſuetudo in celebrandis officijs. que obtinet inmetropolitana eccleſia debet obſeruari in omībuseccleſijs exceptis monaſterijs in ꝗbus celebrant̉ officia ẜmregulam beati Benedicti. h. ad ephe. iiij. doctrine .i. in officijs eccleſiaſticis. coacti .i. heretici hu. inſtitutū de conſe. di. i.altaria. ⁊ di. ij. inſtitutio. nec alique v̓. ſic enim v̓. abbatibus.v̓. ſenſus eſt ꝙ monachi debēt celebrare officia ẜm regulameorū. clerici uero ſeculares ẜm qd̓ celebrat̉ in metropolitanaeccleſia hu. io. de fan. officijs monachalibus h. que iſta duouerba. indultis uerbis ponūt̉ in vī abſoluti ablatiui. io. de. f.regulariter .i. ꝓut dicit regula eorū hu. lau. io. de fan. cetera.v̓. ab officijs monachorū lau. ioſ. in prīcipali .i. metropol̓. b̓.nō liceat ipſis clericis hu. Quiſꝗs. ij. pars. ſex mēſibus ſil̓ispena. ij. q. i. in primis. h. p̄terite trāſgreſſionis. fac vim in uerbo. nā hec lr̄a ⁊ p̄ce. ꝓxi. clare innuit ꝙ cōſuetudo cōtrarianon obeſſet eo ꝙ eſſet irrationabilis cū dicat̉ trāſgreſſio iſtd̓ſtatutū non obſeruare ⁊ ita talis cōſuetudo nō eſt rōnabilisergo manet ius cōmune. ſed hoſti. uidet̉ ſentire cōtra. ut dicam de cōſe. di. i. altaria. Sub iſta. iij. pars. ſacerdotes ſue ꝓprie parrochie. nā ſacerdotes ſuorū ſuffraganeorū non pōtcogere niſi ſuffraganei eſſent negligentes uel niſi ad ipſuꝫ eſſet appellatū hu. ſed ſalua reuerentia h. nimis reſtringit iſtaꝫlr̄am. totius ſue ꝓuincie. ⁊ ideo cōiter dicit̉ ꝙ metropolitanꝰhabet in hoc iuriſditionē in ſubditis ſuoꝝ ſuffraganeorū. utno. de of. ordi. paſtoralis. inſtitutionibus sͣ. dictis. hoc vultdicere ꝙ oēs minores p̄lati debent obſeruare conſuetudinēcathedralis eccleſie io. de fan. cogant .i. ſupradicta regulā obſeruare cōpellant bar. brix. ¶ in glo. illa ciues ergo cātant.adde .i. reſpōdent. ¶ in. ea. glo. in fi. adde. uel dic ꝙ hic uocat ciues clericos ciuitaten̄. xij. q. ij. ſtatuimus. ẜm la. Uelforte dicit de laicis qui debēt ſeruare talem modū in officijsſaltē quo ad audiendū ẜm hu. ¶ in illa glo. ar. ꝙ regnum.ibi ad epiſcopū. adde. dicit hu. ꝙ hoc nō colligit̉ hic. ⁊ ē ſenſus. ſecundū uoluntatē ſui epiſcopi quia ep̄us hoc etiā uelledebet nō ꝙ eis formā huius rei dare debeat. ar. jͣ. xvi. q. i. agapitus. hu. ſed lau. exponit uoluntatē ſcꝫ requiſitā ⁊ ſi nonhabitā. ⁊ eſt ſimile. xix. q. ij. in. c. due. ⁊ exͣ de regula. licet. ẜmlau. ſed io. de fan. ſequit̉ iſtā glo. uſqꝫ ad fi. ¶ in glo. .ſ. clericorū ſeculariū. adde. idē exponit ioſ. ⁊ hu. ſed bar. brix. ī caſu intelligere uidet̉ de monachorū offic̄. dicit enim ꝙ abbates publica officia .i. miſſaꝫ ⁊cͣ. debēt celebrare ſicut ī eccleſiapͥncipali celebrāt̉. alia enī officia dicāt ſicut ī eoꝝ regula cōtinet̉. ⁊ hoc dicit tex. ẜm eū ſed iſtud inepte dr̄ ẜm ioſ.Lacuit. ⁊ ueſpertinis. ſic. xcij. di. c. vlti. ubi hoc exponit̉. diuerſe ac priuate aduerbia ſunt ſcꝫ ut quilibet ſequat̉ ſuā priuatā conſuetudinē ⁊ diuerſaꝫ abilijs pro uoluntate ſua ẜm hu. neqꝫ monaſteriorū v̓. ¶ Inprima glo. in fi. adde. idē dicunt hic hu. lau. ⁊ io. de fan. niſidicatur ſecundū hug. ꝙ idem mos ⁊ idem ordo dicatur ſi ītelligit̉ non quo ad diſpoſitioneꝫ pſalmorū ⁊ cantus ⁊ ordinem. ſed quia eiſdē pſalmis ⁊ in eodē cantu quibus utit̉ eccleſia metropolitana uti debēt oēs alie niſi ꝓ aliquo ſingl̓ari feſto aliꝗd ſpecialiter obſeruēt ⁊ ſingulariter. uel ꝗa eos libros debēt legere ꝗ legūt̉ in metropol̓. eccleſia ⁊ eodē tēporeẜm hugo.¶ Di. xiij.Tem aduerſus. turale qd̓Ius naconſiſtit in p̄ceptis ⁊ ꝓhibitionibus. dequo dicit̉ sͣ. in prin. humanū genus. uelintellige quo ad moralia. ſecus de alijs īꝗbus dicit̉. vi. di. §. his ita. io. de f. ¶ inglo. ibi diſpēſatio. adde. ut. jͣ. dixi ꝓxi. §. conſuetudinis. ⁊. c.ſequē. ¶ in. e. glo. ibi nunqͣꝫ. adde. nā iura naturalia īmutabilia ſunt. v. di. in prin. ciuilia tamē mutari ſolent. inſti. de iure natu. §. penul. ¶ in. e. glo. ibi ad gehennā. adde ut. xxviijq. i. §. ex his. ex de reſti. ſpō. litteras. ⁊ de ſimo. ꝑ tuas. ij. ꝗdautē ſit gehenna dixi. iiij. di. deniqꝫ. ¶ in. e. glo. ibi in illo loco. adde. hoc non ꝓcedit ꝗa qui tacet non utiqꝫ fatet̉. ff. dereg. iu. l. qui tacet. vnde dic ut no. in pre. c. ne quis. ⁊. jͣ. ſequitur. ¶ in. e. glo. ibi mortaliter. adde. xxvij. q. ij. ſi tu. xxxiij. qv. ſi dicat. ¶ in. e. glo. ibi ſi ꝓpria. adde. ⁊. xxvij. q. ij. omneitaqꝫ. ubi de hoc. ¶ in. e. glo. ibi uenialiter. adde. hic nullaeſt ꝑplexitas. quia impoſſibiliū nulla eſt obligatio. ar. ff. decondi. inſti. ſi filius. xxij. q. ij. c. ſaciat. ¶ in. e. glo. ibi ꝑplexꝰadde .i. neceſſitate aſtrictus ad aliqd̓ malū ꝑpetrandū. ſcd̓mla. ¶ in. e. glo. ibi niſi ſpontaneū. adde. liberi enim arbitrijnos cōſtituit deus. ut ad uirtutes uel uicia ⁊cͣ. de pe. di. ij. c.ſi eniꝫ. v̓. liberi ⁊cͣ. ¶ in. e. glo. ibi eſſe poſſibilis. adde. Itemqui ex neceſſitate peccat penā non meret̉. quia uolūtarios reos ⁊cͣ. xv. q. i. illa. ¶ in. e. glo. ibi ſcripturas. adde. ⁊ ꝗa nonfecerūt ideo peccauerūt ⁊ puniti ſunt. nocet enī iuris ignorātia cū copia iuriſcōſulti habet̉ ⁊ nō conſulit̉. ff. de iur. ⁊ factiigno. l. regula. §. i. ⁊ de bono. poſ. in bonoruꝫ. xxxviij. di. §.vlti. ¶ in. e. glo. ibi conſentit. adde. dic de hoc ut nōt. xxvij.di. c. i. lxv. di. c. vlti. ¶ in. e. gl. ibi peccatū. adde. puta cuꝫ cāreddendi debitū hoc facit uel cā ſobolis. ut. xxv. di. §. alias.xxxij. q. v. quicꝗd. jͣ. e. nerui teſticulorū. in fi. ¶ in. e. g. in fi.adde. ⁊ ſic erit liber a peccato ſed hoc non tam rideo qͣꝫ derideo lau. ¶ in. e. glo. in fi. adde. la.Uo mala in genere cōſiderata. ꝑpetrare reſpiciatgenus facti hu. quid autē v̓. deierare. dic ꝙ nunqͣꝫtimore periurij perpetrandū eſt peccatuꝫ mortale.xxij. q. iiij. in malis. io. de fan. ⁊. c. ſi aliquid. tantū ideſt ita ꝙnon proximū hu. ⁊ ſic iſte tex. ⁊ hec glo. ſiue expoſitio h̓ bn̄aduertat̉ ⁊ ponderet̉. iſte canon nō tangit. capit quod hic ꝑglo. allegat̉ in contrariū ſcꝫ. xxij. q. v. ille iudicet. ꝙ maiꝰ peccatū eſt homicidiū qͣꝫ periuriū. nam hoc. c. loquit̉ ꝙ unꝰ tantum periurat ⁊ ita tantuꝫ ſuam interficit animā. ibi quandoaliuꝫ prouocat ad iurandū ⁊ ita non ſolum ſuā animā interficit in eo qd̓ prouocat ad falſuꝫ iuramentū ſed etiā animaꝫillius falſuꝫ iurantis. ⁊ ita interficit duas animas ut ibi. hicuero tantū unā. ſed in homicidio tantū corpuſ interficio qd̓nō eſt tanti pōderis ſicut anima. ut patet. xij. q. i. p̄cipimus.⁊ ſic ẜm ueritatē hec. c. non ſe tangunt. de hoc etiā ſatꝭ dicamin pre. c. ille. ibi uideas. cū uero v̓. ⁊ dei iuſſa. que p̄cipiūt uttalis p̄miſſio non impleat̉. h. ⁊ ꝓximis. deutro. v. exod̓. xx.⁊ luce. xxij. crudeliori .ſ. qͣꝫ ꝓximū quia ſe in aīa ꝓximum incorꝑe ledi hu. io. culpaꝝ .i. cauſarū uel circūſtantiaꝝ lauren.¶ in i. gl. ibi hic poſita. adde. la. ¶ in gl. i. caſus. add̓. puta iuraui interficere hominē uel alias ledere. ¶ in glo. n̄ intelligas ibi cōmittant̉. adde. ſub. ſed unū tm̄. ſed hoc dr̄ adexaggregationē. ar. xxiij. q. v. relegentes. ẜm la. ¶ in. e. gl.ibi. l. vlti. adde. ad idē exͣ de re iudi. ſuborta. ⁊ noͣri cōſueuit.