Druckschrift 
Aurelij Augustini tertia quinquagena (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PſalmusCXVIII

Pſalmusculi: carnalia mea deſideria cōprimātur:a iudicijs enī tuis timui: mihi lex minaretur penā: que mihi poterat dare iuſticiam. Sed hunc timorē quo pena metuit̉cōſūmata caritas foris mittit: que timore pene: ſed delectatiōe iuſticie liberos reddit. Timor nanqꝫ iſte quo non amatur iuſticia ſꝫ timetur pena: ſeruilis eſt: quia carnalis eſt: et ideo non crucifigit carnē. Uiuit enim peccandi voluntas: que tunc apparet in opere quando ſperatur impunitas. Cum vero pena credit̉ ſecutura latēter viuit: viuit tamē. Mallet enim liceredolet licere quod lex vetat: qꝛ ſpiritualiter delectat̉ eius bono: ſed carnalitermalū metuit quod minat̉. Timore aūt caſto ipſa que hūc timorē foras mittit: peccare timet caritas etiaꝫ ſi ſequat̉ impunitas:qͥa nec impunitatē iudicat ſecuturā: quādo amore iuſticie peccatū ip̄m deputat penam. Tali timore carnes crucifigunt̉: quoniā carnales delectatiōes que legis litteravetantur potius qͣꝫ vitātur: ſpiritualiū bonorū delectatiōe vincūtur: et eadem vſqꝫad ꝑfectionē creſcēte victoria perimūtur.Ergo confige clauis inquit a timore tuocarnes meaſ: a iudicijs enī tuis timui: hoceſt da mihi caſtū timorē: ad quē petenduꝫme tāqͣꝫ pedagogus timor legis ille perduxit: quo timore a iudicijs tuis timui.Explicit ſermo viceſimuſquintus.Incipit ſermo viceſimuſſextus de verſu pſalmi: Feci iudiciū iuſticiam: ne tradas me calūniātibꝰ me: et reliqua.Stos magni pſalmi huius verſusconſiderādos nūc ſuſcepimꝰ atqꝫtractādos. I Feci iudiciū iuſticiā: ne tradas meᶠ nocētibꝰ me.Non mirū eſt feciſſe iudiciū et iuſticiā:qui ſuperiꝰ popoſcerat a timore dei vtiqꝫcaſto cōfigi clauis carnes ſuas: hoc eſt carnales cōcupiſcētias: que ſolēt quo minusrectuꝫ ſit noſtrū impedire iudiciuꝫ. Ꝙͣuisautē ſiue rectū ſine prauū in noſtri ſermonis vſu iudiciū nuncupet̉: vnde hominibꝰin euāgelio dicit̉: Nolite iudicare perſonaliter: ſꝫ rectū iudiciuꝫ iudicate: tn̄ hoc locoita poſitiū eſt iudiciū: tāqͣꝫ ſi hoc rectūfuerit: non debeat iudiciū noīari: alioquin ſufficeret dicere: feci iudiciū: ſed diceretur: feci rectū iudiciuꝫ. Hoc genere locut̉eſt dn̄s Ieſus: vbi ait: Reliquiſtis grauiora legis: iudiciū: et miſericordiā: et fidem.Et hic enī iudiciū ſic poſitū eſt: tanqͣꝫ non

CXVIIIſit iudiciū ſi peruerſum eſt: Et multis diuinarū ſcripturarū locis ita ponit̉: quale illud eſt: Miſericordiā iudiciuꝫ cantabotibi dn̄e: Et illud apud Eſaiam: Expectaui vt faceret iudiciū: fecit autē iniquitatē:non ait expectaui vt faceret iudiciū iuſtū:fecit autē iiniquū: ſed tanqͣꝫ ideo iam iudicium ſit: quia iuſtum eſt: nec ſit iudicium:quia iniuſtum eſt. Iuſticia vero non ſoletdici bona iuſticia vel mala iuſticia: ſicutaliquando dicitur bonum malum ve iudiciū: ſed eo ipſo iam bona eſt: qꝛ iuſticiaeſt. Sic ergo habet cōſuetudo loquēdi: vtdicatur et bonū iudiciū: malum iudiciū:quēadmodū habet vt dicatur bonus iudex malus iudex. Sic autē non dicit̉ bona iuſticia vel mala iuſticia: ſicut non dicit̉bonus iuſtus vel malus iuſtus: qꝛ continuo bonꝰ quiſqꝫ ſi iuſtus. Iuſticia ergo virtus eſt animi magni p̄cipueqꝫ laudabilis:de qua nūc eſt copioſius diſputādi neceſſitas. Iudiciū vero qn̄ non niſi in bono ponit̉: diſtinctior loquendi ratio huiusvirtutis eſt operatio. Qui enī habet iuſticiam recte iudicat: īmo ẜm iſtam locutionem qui habet iuſticiā iudicat: qꝛ nec iudicat ſi recte iudicat. Iuſticie nomīe hocloco ipſa virtus: ſed opus eius ſignificatū eſt. Quis enim facit in hoīe iuſticiā:niſi qui iuſtificat impiū? Hoc eſt per gratiam ſuaꝫ ex impio facit iuſtum. Unde aitapoſtolus: Iuſtificati gratis per gratiamipſius. Facit ergo iuſticiā: id eſt opus iuſticie: qui habet in ſe iuſticiā: id eſt opus gratie. Feci inquit iudiciū iuſticiam: ne tradas me nocentibꝰ me: id eſt feci iudiciū iuſtum: ne tradas me illis: qui propterea meperſequunt̉. Nam etiaꝫ quidā codices habent: ne tradas me perſequentibꝰ me. Qd̓enim grece dictuꝫ eſt τόίσ αντιθίχοίσι:quidā interpretati ſūt nocētibꝰ: quidā perſequentibꝰ: quidā calūniātibꝰ. Miror aūtoīm quos in ꝓmptu habere potui codicūnunqͣꝫ me legiſſe aduerſantibꝰ: cuꝫ ſinetrouerſia quod grece αντιθ ίχόσ: hoc latine aduerſarius appellat̉. Orans itaqꝫ netradatur a domino aduerſantibꝰ ſibi: quidorat: niſi quod oramꝰ dicimꝰ: ne nos inferas ni tēptationē? Aduerſarius eſt enī dequo dicit apoſtolus: Ne forte temptaueritvos qui temptat. Et tradit deus quē deſerit. Eum quippe ille non decepit queꝫ iſtenon deſerit: in volūtate ſua preſtans decōri hominis virtutē: Ab illo autē qui dixe

Alia lr̄a.fnon. calūniātibꝰ.