Druckschrift 
Rationale divinorum officiorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

mutata eſt quo ad ſuꝑficiē lr̄e. miſticꝰ tn̄ eoꝝ intellectꝰ mutatꝰ nō eſt. vn̄ nō dr̄ lex mutata qͣꝫuistrāſlato in nos ſacerdotio ſit trāſlata. exͣ de cōſti.tranſlato. Sciendū quoqꝫ eſt ꝙ in dīnis ſcripturis eſt ſenſus hiſtoricus. allegoricꝰ tropologicus ⁊ anagogicus. Un̄ ẜm boetiū. Oīs dīna auctoritas aut ē ex hiſtoriali. aut allegorico aut exvtroqꝫ ꝯpoſita intellectu. Et ẜm hiero. debemusdiuinā ſcripturā triphariā ſcrutari. Prīo iuxͣ lr̄aꝫſecūdo iuxͣ allegoricā .i. ſpūalem intelligentiā. tertio ẜm futuroꝝ beatitudinē. Hiſtoria eſt ſignificatio vocū ad res: viꝫ qn̄ res quelibet quō ẜm lr̄aꝫgeſta ſit plano ẜmonē refert̉: ut quō ppl̓s iſraeliticus ex egypto ſalutatꝰ tabernaculum dn̄o feciſſenarrat̉: Et dr̄ hiſtoria ab hiſtoria qd̓ eſt geſticulari. inde hiſtriones .i. geſticulatores vocant̉ qͣſi hiſtriones. Allegoria eſt qn̄ aliud ſonat in lr̄a: ⁊ aliud in ſpiritū: ut qn̄ ꝑ vnū factū aliud intelligitur:qd̓ ſi illud ſit viſibile eſt ſimpl̓r allegorie. ſi inuiſibile ⁊ celeſte tūc dr̄ anagoge. Eſt etiā allegoriaqn̄ per alienū ſermonē alienꝰ ſtatus deſignat̉: utcū chriſti preſentia uel ecclleſie ſacramēta ꝟbiſ ul̓miſticis rebꝰ deſignant̉: ꝟbi gr̄a ut ibi. Egrediet̉virga de radice ieſſe: qd̓ aꝑte ſonat. naſcet̉ virgoMaria de ſtirpe dauid: qui fuit illiꝰ ieſſe. Miſticis ꝟo rebus ut ppl̓s ab egiptyaca ẜuitute ꝑͤ agniſanguinē liberatꝰ: ſignificat eccleſiā paſſionē xp̄ia demonica ſeruitute ereptā. Et dr̄ allegoria abaleon grece qd̓ eſt alienū ⁊ goro qd̓ ē ſenſus qͣſialienꝰ ſenſus. Tropologia eſt ꝯuerſio ad mores:ſeu moralis locutio ad correctionē ⁊ moꝝ inſtitutionem miſtice uel aꝑte reſpiciēs. Miſtice ut ibioī tēpore veſtimenta tua ſint candida ⁊ oleū d̓ capite tuo nō deficiat .i. opera tua ſint mūda. ⁊ charitas de mēte tua nūqͣꝫ deficiat. ⁊ ibi Oportet utdauid interficiat in nobis goliā .i. humilitas ſuꝑbiam. Aperte ut ibi Frāgi eſuriēti panē tuū. ⁊ ibinō diligamꝰ lingua uel ꝟbo ſꝫ opere ⁊ ꝟitate. Diaūt tropologia a tropos qd̓ eſt conuerſio: ⁊ logoqd̓ eſt ſermo qͣſi ꝯuerſus ſermo. Anagoge dr̄ abana qd̓ eſt ſurſum ⁊ goge qd̓ eſt ductio qͣi ſurſuꝫductio. vnde ſenſus anagogicꝰ dr̄ qui a viſibilibus ad inuiſibilia ducit: ut lux prima die facta ſignificat rem inuiſibilem .i. angelicā nām in p̓ncipio factā. Anagoge ergo eſt ſenſus locutionē adſuperiora ſiue celeſtia ducēs .ſ. ad trinitateꝫ ⁊ adordines angeloꝝ. ⁊ de p̄mo futuro: ⁊ d̓ futura vita q̄ in celis eſt apertis vel miſticis ſermonibꝰ diſputās: aꝑtis ut ibi. Beati mūdo corde qm̄ ip̄i deum videbūt. miſticis nt ibi. Beati ꝗ lauāt ſtolasſuas ⁊cͣ. ut illis ſit poteſtas in ligno vite. ⁊ ꝑ portas intrent ciuitatē: qd̓ patent̉ ſonat. Btī qui mūdant cogitatiōes ſuas: ut illis ſit ptās vidēdi deūqui ē via veritas ⁊ vita: ⁊ ꝑ doctrinā .i. exempluꝫpatrū intrēt in regnū celoꝝ. Similit̓ hieruſalemintelligit̉ hiſtorice ciuitas illa terreſtris quā peregrini petūt. allegorice eccleſia militās. tropologiceq̄libet fidelis aīa. anagogice celeſtis hieruſale ſiue patria. De his etiā alia exēpla videri poſſūt inlectionibꝰ q̄ dicunt̉ in ſabbato ſcō: ꝓut ibi in vi.ꝑte dicet̉. In hoc aūt opere plerūqꝫ circa idē diuerſi ſenſus adhibent̉: de vno ſenſu ad aliū tranſit̉: quēadmodū lector ſedulꝰ liquido poterit ītueri. Sicut .n. nemo ꝓhibet̉ diuerſis exceptionibꝰvel defenſionibꝰ vti. ff. de excep. nemo. exͣ de preſcrip. auditis. xiij. q. ij. §. i. Sic etiā nec diuerſis inlaudē dei in expoſitionibꝰ ſalua fide. Cōſiderariaūt oportet ꝙ in diuino cultu multiplicis ritꝰ varietas reperit̉. Unaqueqꝫ fere eccleſia ꝓprias hꝫobſeruātias. ⁊ in ſuo ſenſu habūdat. lxxvi. di. vtinam. nec cenſet̉ rep̄henſibile uel abſurdū deū etſanctos eius varijs cōcentibꝰ ſeu modulatiōibatqꝫ diuerſis obſeruātijs venerari: cū ⁊ ip̄a eccleſia triumphās ẜm ꝓphetā circūdata ſit uarietate. ⁊ in ipſoꝝ eccleſiaſticoꝝ ſacramentorū adminiſtratione de iure cōſuetudinis uarietas tolereturUn̄ ẜm aug. xi. di. eccleſiaſticaꝝ. eccleſiaſticaꝝ inſtitutionū in diuino officio quaſdā ſcripturis accepimꝰ. qͣſdā ꝟo apoſtolica traditione ſine ſcripturis confirmatas ꝑ ſucceſſores. quaſdā etiā qͣrumtamē inſtitutio ignorat̉ cōſuetudīe roboratas approbat vſus quibꝰ per ritꝰ ſeu obſeruātia debet̉Nō igit̉ lectoris moueat̉ animꝰ ſi fortaſſis ī hocopuſculo legerit q̄ in ſua nō nouerit eccleſia obẜuari aut nō inuenerit ꝗcquid ſibi ſeruat̉. Nō enīvniuſcuiuiqꝫ loci ſpecialia: ſꝫ cōes atqꝫ uiſitatores ritus hic proſequimur. qui cōmunē nō ꝑticulareꝫ doctrinā tradere laboramꝰ: nec ſit nob̓ pōſſibile quorūlibet locoꝝ ſpecialia ꝑſcrutari. Decreuimus itaqꝫ ꝓ aīe nr̄e ſalute atqꝫ legentiuꝫ vtilitate. ſecreta diuinoꝝ officioꝝ myſteria h̓ claro ſtilo ꝓut erit poſſibile exarare atqꝫ degerer̄: ⁊ queviris eccleſiaſticis pro quotidiani uſus intelligentia neceſſaria uiſa ſūt enucleare ⁊ medullitus explicare quēadmodū ⁊ ꝓ illis ꝙ circa iudicia uerſant̉ ſecularia. olim in ſpeculo iudiciali fidelit̓ egiſſe dignoſcimur in ſtatu diſſimili ꝯſtituti. Ueꝝtn̄ ſedulo penſandū eſt ꝙ circa ipſa dīna officiaplures ſūt uſuales obẜuatie q̄ nec ad morale necad miſticū ex inſtitutione referant̉ intellectū. ſednōnulle ꝓpt̓ neceſſitatē: q̄dā ꝓpt̓ ꝯgruitatē: q̄dāꝓpt̓ ueteris ⁊ noue legis differētiā. q̄dā ꝓpt̓ earū cōueniētiā. ⁊ q̄dā ꝓpt̓ maiorē ip̄oꝝ officioruꝫcelebritatē ⁊ reuerētiā inolite eē cognoſcunt̉ .xij.di. oīa. Un̄ ſicut ait btūs Augꝰ talia diuerſoꝝ locoꝝ diuerſis moribꝰ innumerabilit̉ variant̉: itaut vix aut nūqͣꝫ oīno īuenire poſſint cāe qͣs in eisꝯſtituēdis hoīes ſūt ſecuti. Sane liber iſte rōnalis uocabulo deſcribit̉. Nā quēadmodū ī rōnale iudicij ꝙ legalis pontifex ferebat in pector̄ ſcriptum erat manifeſtatio ⁊ ꝟitas. ſic ⁊ h̓ rōnes varietatū in dīnis officijs ⁊ eaꝝ veritas deſcribunt̉⁊ manifeſtant̉: qͣs in ſcrinio pectoris ſui eccleſiaꝝp̄lati ⁊ ſacerdotes debēt fidelit̓ ꝯſeruare. xxxvi.di. §. ecce. ⁊ ſicut in illo erat lapis in cuiꝰ ſplēdor̄filij iſrael dei ſibi fore ꝓpitiuꝫ agnoſcebāt: ſic ⁊