Incipfrationale diuinorum officiorū edictū ꝑ reuerendiſſimū in xp̄opr̄em ⁊ dn̄m dominū Guilielmum durāti: dei ⁊apoſtolice ſedis gr̄a p̄ſulē Mimaten̄. ꝗ cōpoſuitſpeculum iuris ⁊ patrum pontificale.Uecunqꝫin eccleſiaſticis officiis rebꝰ ac ornamentiscōſiſtūt diuinis plenaſūt ſignis: atqꝫ myſterijs: ac ſingula celeſtiſunt dulcedine redundantia. ſi tamē diligētem habeat inſpectionem: qui norit mel de petra ſuggere: oleumqꝫ deduriſſimo ſaxo. Quis tn̄ nouit ordine celi: ⁊ ratōnes ipſiꝰ ponet ī terra. Scrutator ꝗppe maieſtatis opprimit̉ a gloria. Siquidē puteꝰ altus eſt ⁊in quo aquā hauriā nō habeo: niſi porrigat ille ꝗdat oībus affluēter: ⁊ nō īproperat: vt īter medium montiū tranſeuntē. hauriā aquam in gaudiode fontibꝰ ſaluatoris. ¶ Licet igit̉ nō oīuꝫ que amaioribꝰ tradita ſunt rō reddi poſſit. ff. de legi. l.nō oīum. xxiij. q. iiij. nabuchodonoſor. in p̓nci. qꝛtn̄ qd̓ in his ratione caret extirpanduꝫ eſt. lxviijdi. cor ep̄i. xij. di. omnia. iccirco ego guilielmꝰ duranti ſancte mimantēſis eccleſie ſola dei patientia dictꝰ ep̄s pulſans pulſabo ad hoſtium ſi forteclauis dauid aperire dignetur: vt me introducatrex in cellam vinariā ī qua mihi ſupernū demonſtret̉ exemplar: qd̓ Moyſi fuit in monte mōſtratū quatenꝰ de ſingulis q̄ in eccleſiaſticis officijsrebꝰ aut ornamētis conſiſtūt. ꝗd ſignificēt ⁊ figurent eo valeam reuelāte clare ⁊ aꝑte diſſerere ⁊rationes ponere: ꝗ linguas īfantiū facit diſſertascuiꝰ ſpiritꝰ vbi vult ſpirat. diuidēs ſingulis ꝓutvult extra de renū. niſi. ad laudem ⁊ gloriā trinitatis. ¶ Sane hic ſacramēta ꝓ ſignis accipimusſeu figuris: q̄ ſiquidē figure nō ſunt virtutes ſedvirtutū ſigna: ꝗbꝰ canqͣꝫ ſcripturis vtentes docēt̉¶ Signoꝝ aūt alia ſunt naturalia alia poſitiua:de quo ⁊ quid ſit ſacramentū dicet̉ ī quarte ꝑteſub ſeptima ꝑticula canonis. ſuꝑ ꝟbo myſteriumfidei. ¶ Sacerdotes igit̉ ⁊ p̄lati eccleſie. quibusdatū eſt noſce myſteria: ꝓut in Luca habet̉: ⁊ ſacramētoꝝ portatores ⁊ diſpēſatores exiſtūt. xliij.di. diſpenſatio. ſacramēta ītelligere ⁊ virtutibusq̄ per illa ſignificant̉ fulgere debent: vt ex eoruꝫluce ceteri ſimiliter illuminent̉. alioꝗn ceci ſunt ⁊duces cecoꝝ: exͣ de renunc. niſi. Iuxta illd̓ ꝓpheticū. Obſcurent̉ oculi eoꝝ ne videant. xxxvii. di.§. itaqꝫ. Sed ꝓhdolor ipſi hodie vt plurimum dehis que vſu quotidiano in eccleſiaſticis ꝯtractātrebus ⁊ ꝓferunt officiis. quid ſignificent ⁊ quareīſtituta ſint modicū apprehendūt: adeo vt impleLAIIDESLHD STADItum eſſe ad litterā illud ꝓpheticū videat̉: ⁊ erit ſicut populus: ſic ſacerdos Iſa. xxiiii. Ferentes ſiquidē panes ꝓpoſitionis ad mēſam dn̄i atqꝫ myſteria q̄ neqꝫ ītelligunt neqꝫ vidēt: tantū inde nimirū iuſto dei iudicio habituri. quātum ⁊ iumenta panes ad vſum portantia alioꝝ. De qua ignorantia rationē reddituri ſunt in die vindicte ⁊ irequādo quidē cedri paradiſi tremebunt. ꝗd ergofaciet virga deſerti. eis enī ꝑ ꝓphetaꝫ dicit̉. Ipſiꝟo nō cognouerunt vias meas quibꝰ iurari ī iramea ſi ītroibūt in requiē meā. ¶ Siquidē liberalium atqꝫ quarūlibet artiū ꝓfeſſores nude forte ⁊incolorate in illis plerūqꝫ cōtexta ſatagūt cauſi s⁊ rationibꝰ veſtire fulcire atqꝫ colorare. Pictoresquoqꝫ ac quilibet mechanici ſeu opifices ī ꝗbuſlibet opeꝝ ſuoꝝ varietatibus: ſtudent veriſimilesrōnes ⁊ cauſas reddere ⁊ ī ꝓmptu habere. Sed⁊ ẜm ipſas mūdanas leges turpe ē patritio ⁊ cāstractanti ignorare ius in quo verſat̉. ff. de ori. iu.l. ii. §. poſt hos. Ueꝝ licet ſacerdotibꝰ ſcīa ſit valde neceſſaria ad doctrinā. exͣ de here. cum ex iniuncto. xxxviii. di. ſedule. non eſt tn̄ ſimplicibꝰ ſacerdotibꝰ etiā a ſcholaſticis detrahendū. xxxviii.di. quāuis. luxta illlud. Dis non detrahes. vn̄ ẜmAug nō irridebūt ſi forte aduerterint aliquos antiſtites ⁊ miniſtros eccleſie. vel cuꝫ barbariſimis⁊ ſoleociſmis deū inuocare. vel eadē ꝟba que ꝓnunciāt nō ītelligere ꝑturbateqꝫ diſtinguere: nōqꝛ talia corrigēda nō ſunt: ſed qꝛ ſunt pie a ſcientibꝰ tolerāda. Que aūt ſacerdotes ſcire debeantin ſecūda ꝑte ſub tractatu de ſacerdote dicetur.Porro nō videt̉ ꝙ ea q̄ in eccleſiaſticis fiūt rebꝰatqꝫ officiis figuraliter fiant: tū qꝛ figure receſſerunt: ⁊ eſt tp̄s hodie veritatis: tū qꝛ nō debemusiudaizare: exͣ de ſacra vnc. in fi. Sed licet reuerafigure quaꝝ hodie veritas apparuit receſſerīt: tūadhuc multiplex veritas latet quā nō videmꝰ ꝓpter qd̓ vtit̉ eccleſia figuris. ꝟbi gr̄a. ꝑ veſtim̄tacandida ītelligimꝰ aliquo mō decorē aīaꝝ nr̄aꝝſ. gloriam īmortalitatis noſtre quam videre nonpoſſumꝰ manifeſte. xxx. q. v. femine. ⁊ in miſſa ap̄fatione in antea xp̄i paſſio repreſentat̉: ut tenatius ⁊ fidelius memorie teneat̉: de cō. di. ii. liꝗdo¶ Notandū autē eſt ꝙ eoꝝ que ī lege cōtinent̉alia ſunt moralia: alia miſtica. vi. diſtī. §. his ita.¶ Moralia ſunt que mores informāt: ⁊ ſic ītelligēda ſunt ꝓut ipſa ꝟba ſonant: ut diliges deuꝫ: honora patrem: nō occides ⁊ huiuſmodi. Miſticaſunt figuralia que aliquid ſignificāt preter id qd̓lr̄a ſonat. Horū autem alia ſunt ſacramētalia aliacerimonialia. Sacramētalia ſunt de ꝗbꝰ rō reddi pōt. qͣre ad lr̄am ſic p̄cepta fuerūt: ut de circūciſione ⁊ de obſeruātia ſabbati ⁊ huiuſmōi. Cerimonialia ſunt de ꝗbꝰ rō reddi nō pōt: qͣre p̄ceptafuerūt: vt nō arabis ī boue ⁊ azino: nō feres veſtem lino lanaqꝫ cōtextā nō ſeres agruꝫ diuerſoſemīe ⁊ hꝰi. Siꝗdē quātū ad moralia lex nō recipit mutatōeꝫ: ſꝫ quātū ad ſacr̄alia ⁊ cerimonialisa 2BIDLIOTHERDESSELDORI