XXXVIIDe iure patronatūs

3 2

Aius ſeius decedens teſtō ordinato īter filios ſuos ⁊ iuliuꝫlibertū ſuū qͣſi ⁊ ip̄m filiū ex ꝑte heredē noīauit. Quero an hmōi ſcriptura poſſit liberto ſtatū cōditioniſmutare? Modeſtinus rn̄dit ſtatuꝫmutare non poſſeª.T Dem.Iliuſ familias ſeruuꝫ peculiareꝫ māumitte̓ nō pōt iuſſu tn̄patris manumitte̓ pōt. ꝗ māumiſſus libertꝰ ſit pr̄isᵇ. ULpianus.I iurauero me patronū eē: dicēdū ē nō eē me quātū ad ſucceſſionēᵉ patronū: qꝛ iuſiurādū patronum non facit. ¶ Aliter atqꝫ ſipatronū eſſe ꝓnūciatum ſit: tūc enīſententie ſtabiturᵇ.ꝑ Aulus.Ui cōtra legē eliaſcentiaꝫ adiuſiurandū libertū adegit: nihil iuris habet: nec ipſe nec liberieiusᶜU Xpianus.I libertusᶠ minorem ſe cētenario in fraudē legisᵍ fecit: ipſoᵍiure nō v̓alebit id qd̓ ſcm̄ ē: ⁊ iō qͣſiin cētenarij liberti bonis locū habebit patronꝰ. Quicꝗd igit̉ quaqꝫ rōne alienauit: ea alienatio nulliꝰ momēti eſt. ¶ Plane ſi qua alienaueritᵏ in fraudē patrōi: adhuc tn̄ poſtalienationē maior cētenario remaneat. alienatio ꝗdē viresʸ hēbit. Uerū tn̄ ꝑ fauianā ⁊ⁱ caluiſianamᵐ actionē reuocabunt̉ ea q̄ per fraudē ſintalienata. ⁊ ita iulianꝰ ſepiſſime ſcripſit. eoqꝫ iure vtimur. Diuerſitatisaūt ea rō eſt: qꝛ quotiēs in fraudeꝫⁿlegis ſit alienatio: non valet qd̓ factu eſt In fraudē aūt ſit cuꝫ quis ſeminoreꝫ centenario facit ad hoc vtlegis preceptū euertat. ¶ At cumalienatiōe facta nihilominꝰ cētenarius eſt: nō videt̉ in legis fraudemfactū eſſe: ſed tm̄ in fraudē patroniiccirco fauiano ⁊ caluiſiano iudicioreuocabitur id quod alienatum eſt.¶ Si quis plures res ſimul alienādo: minorem ſe centenarioº feceritquarū vnaᵖ reuocataq in omniumᵗpartibusᶠ maior centenario efficit̉:vtrū reuocamꝰ oēsᵗ: an pro rata exſingulis vt ex ſingulis centenariuꝫeuꝫ faciamus? Magiſqꝫ eſt vt omnium rerum alienatio facta nullius

momentiꝰ ſit. ¶ Siquis plane nonſimul alienauerit: ſed quaſdaꝫ resante: quaſdam poſtea: alienatio earum reruꝫ que poſteaʸ alienate ſūtipſo iure non reuocabitur: ſed priorª in poſterioribus fauiane ⁊ caluiſiane locus erit.C Dem.Iui fratres in hec v̓ba reſcripſerūt. Cōperimꝰ a p̄toribꝰdubitatum aliqn̄ an nepos cōtra tabulas auiti liberti bonoꝝ poſſeſſionē petere poſſit: ſi eum libertum pr̄patrisᵇ cū annoꝝ vigītiꝗnqꝫ eſſetcapitis accuſaſſet? Et ꝓculum ſanenon leuē iuris auctorem in hac opinione fuiſſe: vt nepoti in huiuſmodi cauſa non putaret dandaꝫ bonorum poſſeſſionem. Cuius ſentētiānos quoqꝫ ſecuti ſumus cum reſcriberemus ad libellum cecidie longine. Sed ⁊ voluſiusᵇ mecianus amicus noſter: vt ⁊ iuris ciuilis preterveterem ⁊ bene fundatam peritiaꝫanxie diligens: religione reſcriptinoſtri ductus ſit: vt coram nobis affirmauerit: non arbitratuꝫ ſe aliterreſpondere ¶ Sed cumᵉ ipſo meciano ⁊ alijs amicis noſtriſ iuris peritis adhibitis plenius tractaremꝰmagis viſum eſt nepoteꝫ neqꝫ verbis neqꝫ ſententia legis: aut edictipretoris ex perſona vel nota patrisſui excludi a bonis auiti libertiᶠ: plurium etiam iuris auctorum. ſed ⁊ſaluij iuliani amici noſtri clariſſimiviri hanc ſententiaꝫ fuiſſeᵍ ¶ Itēqueſituꝫ eſt ſi patroni filius capitisaccuſauerit libertuꝫ: an hoc noceatliberis ipſius? Sed proculus ꝗdeꝫin hac fuit opinione: notam aſperſam patroni filio liberisᵛ eius nocere: iulianus auteꝫ negauit: ſed hocidem quod iulianus ait dicendumerit.S Ceuola.Uero an libertus prohiberiꝰpoteſt a patrono in eademcolonia in qua ipſe negociatur: idēgenus negocij exercere? Sceuolareſpondit non poſſe prohiberi.T Dem.Icut teſtamēto facto: decedēte liberto ptās datur patronovt libertatis cauſa impoſitaᵏ petere

.sͣ. de bonorum poſſeſ. l. ſed cum patrono. in prin.O Aius. non poſſe. vt. C. de teſta. l. neqꝫ. ⁊ ibi nota.h¶ Iliuſfa. ſit pr̄is. vt ⁊ sͣ. de ritu nup. l. matrimonij.I iurauero. ad ſucceſſionem. ſed quo ad veniam. ſic vt. sͣ. de in iusQ uocā. l. adoptiuū§. patroni. Itē ſecꝰ econtra ſi iurat libertus ſe libertum non eſſe: vt. sͣ. d̓iureiurādo. l. eū qui. §. libertus. ⁊ eſt hoc fauore īzenuitatis. ⁊ dic vt ibi.d ¶ Snīe ſtabit̉. quia ſacit ius hoc caſu. vt. sͣ. deſta. ho. l. ingenuum.Ui contra legem.eius. contra. sͣ. dein ius vo. adoptiuum.vbi hoc non nocet filijsetiaꝫ patre viuo. Solu.ibi in tali re eſt q̄ pr̄i perfiliū queri non pōt: putareuerentia de non vocādo in ius. hic v̓o poterat: vt ſucceſſio. quo caſudiſtīguitur: aut ſit ī ptāte: ⁊ obtinet qd̓ hic. autſui iuris: ⁊ non nocet filijs vt. jͣ. eodē. diui fratres. §. ſed cū ipſo. que uidetur ꝯtra ar. huiꝰ diſtinctionis. jͣ. de bonis libe.querit̉. ⁊. l. in ſeruitute. §ſi patroni. alij dicunt ꝙhic conſenſerunt filij ī cōtrarijs non. ⁊ facit. C. deobſequijs. l. ij. ibi aūt iure ⁊c̄.QIlibertus. Rlienatio facta in fraudem legis ipſo iure nonvalet. facta auteꝫ in fraudem hominis valet: ſedper reuocatoriaꝫ reſcinditur. h. d. Bar.ſ ¶ Si libertus. in cuitbonis habet patrōus cōtra tabulas: ut. jͣ. ſi quidin fraudem patroni. l. i.primo. reſponſo. ⁊ referas hic que dicuntur inſtitu. de ſuc. libe. in pͥn.⁊. §. poſtea. ⁊. §. ſed noſtra. Accur.g ¶ Legis papie. vt iniu. d̓ ſuc. li. §. poſtea.¶ Ipſo iure. ut. C. deleg. ⁊ ſe. con. l. non dubium.i ¶ Quicquid. qꝛ ipſo iure nihil valet. ergo. nullus ⁊cͣ.k ¶ Alienauerit. libertꝰſecus in ingenuo: ut. sͣ.ti. ij. l. non vſqꝫ. azo.¶ Uires. arg. pro ſnīanoſtra. quaꝫ dicimus inC. d̓ ꝯdi. ob cāꝫ. l. ea. licꝫī hoc ſit diſimilitudo qꝛuiana cōtra poſſidētē. ꝯditio v̓o ob cām ꝯtra paciſcentē tm̄ datur.Et caluiſianā. que cui det̉. dic vt. C. ſi in fraudē pa. l. ij.n ¶ In fraudē. quot mōis fiat fraus: dic ut. sͣ. d̓ le. ⁊ ſe. cō. l. fraus. hic ātſit in re. .i. rei dimtione. non gͦ hic modꝰ ꝯtinet̉ ſub illis. qd̓ verum eſt.qꝛ illi modi gr̄a exēpli doctrinaliter tradunt̉. aꝫ. Itē ⁊ noͣ. ex p̓cedentibusꝙ durius aget̉ cū eo qui fraudat legē ꝙͣ qui fraudat homineꝫ. ⁊ ſic eſt ar.ḡtra. sͣ. de ar. l. celſus. ac.o ¶ Si ꝗs. centenario. pͥma alienatione fecit ſe minorē centenario: ideoqꝫip̄ſo iure ſit reuocatio. per ſcd̓am non ſit minor: qꝛ iā minor erat per pripaꝫ. quare ipſo iure non reuocat̉ ſed per caluiſianā. Io.Una. de rebus.¶ Reuocata. ipſo iure.r ¶ Omniū .ſ. rerū. ¶ Partibꝰ .ſ. tertijs reuocādis. non ipſo iur̄

t ¶ Omnes .ſ. ipſo iure.d per caluiſianā.u ¶ Momēti. ipſo iure. vt. jͣ. de aqͣ co. ⁊ eſti. l. i. §. itē queritur. ⁊. §. trebatius.Si ꝗs. quaſdā res. que ipſuꝫ minorē centenario faciunt.¶ Alienate ſunt. ipſo iurPoſtea. ꝙͣ erat factus minor centenario.dn̄io trāſlato. a ¶ Sed prior. ſi mō ꝑ ipſaꝫ factus fuit minor centenarioalioꝗn ꝑ caluiſianā. ac.Iui. Delictum aui patris non nocet nepoti. velfilio in iure libertoꝝ. h. d. bar.¶ Diui. pr̄ patris .i. auus huius nepotis.c ¶ Uigintiꝗnqꝫ eſſet. al̓r enimnedum alij: ſed etiā ſibi non pͥiudicaret accuſator vt. jͣ. de bo.liber. qui cum maior. ac.¶ Sed ⁊ voluſius. ordo lr̄e ſꝫvt: ideſt poſtꝙͣ voluſius me. a.noſter anxie diligens .i. valdediligens peritiam iuris ciuilispreter veterem: repete peritiamliberalium artium. quaꝫ ſil̓r diligit: poſtꝙͣ ille inꝙͣ ductus eſtin pn̄tia nr̄a religionem nr̄i reſcripti. id eſt ꝑꝑ religionē nr̄i reſcripti quaſi diceret vtrū in religione ē habēdū reſcriptum. qͣſiequū. an v̓o n̄ qͣſi iniquum. aitſubaudi ille voluſius ſe non arbitratuꝫ aliter rn̄dere. ut .i. ſicutnobis affirmauit.Sꝫ cū. nunc corrigit p̓dcā.¶¶ Auiti liberti. īmo contra ut.sͣ. e. l. ꝗ cōtra So. ibi ac. Itē cōtra. jͣ. ꝓx. §. ſꝫ ibi pater. h̓ auusaccuſauit. ⁊ facit. sͣ. de ſena. l.emancipatum. §. fi.g ¶ Sed ⁊ ſaluij. fuiſſe. ut euidenter ⁊ generaliter ſcias qn̄ d̓lictuꝫ pr̄is eiuſdemqꝫ pr̄oni noceat eius liberis: ita diſtinguenā aut filiꝰ vult ſibi vendicareius tale in libertis ex quo pr̄i adhuc viuenti nihil acquiritur. puta reuerentie exhibitioneꝫ. ul̓ nevocet̉ in ius ſine venia vel ſimilia. ⁊ tunc non nocet ſibi delictūpr̄is: quominus etiaꝫ pr̄e uiuēte tali pͥrogatiua vtat̉: vt. sͣ. dein ius vo. l. adoptiuū. §. fi. Siv̓o ſit tale ius ex quo pr̄i poſſitacquiri: puta ſi vult liberto ſuccedere per contra ta. vl̓ alio mōtāꝙͣ pr̄onꝰ: tūc pr̄e viuente ⁊ ſein ptāte remanente repellitur.ſecꝰ ſi pr̄ deceſſerit vel alio mōſui iuris factus fuerit: vt. jͣ. debo. li. l. querit̉. ⁊ hoc poſſum dicere general̓r in omni crimineēt publico: qꝛ ius libertorū hn̄tfilij nō a pr̄e iure ſucceſſionis: ſꝫquia filij ſunt ꝗbꝰ excluſis veniunt cognati pr̄oni per ordinemvſqꝫ ad ꝗntū gradū: ut inſti. defuc. li. §. multis. nec ob. ꝙ dicitur. jͣ. de interdic. ⁊ re. l. iij. dicoenim ꝙ filiꝰ hꝫ q̄dā iura in lib̓tos: eo ip̄o ꝙ filiꝰ ē. nō qꝛ hr̄s:puta ius ſuccedendi liberto. quedā pōt hēre ⁊ tāꝙͣ filius ⁊ tā q̄heres. puta d̓ nō uocādo in iuquod habet vt heres qꝛ extraneus hr̄s hꝫ: vt. C. d̓ in ius vo. l. venia. ⁊ tāꝙͣ filiꝰ.licꝫ nō hr̄s: vt. sͣ. de ī ius vo. l. adoptiuū. §. fin. ⁊ hoc tale ius dr̄ adimere liberisſuis: ut ſi tāꝙͣ hr̄des nō poſſint admitti: admittunt̉ tn̄ tāꝙͣ filij. ſil̓e eſt. jͣ. de fideicom. li. ſi filiꝰ. §. i. ⁊ ẜm hoc oīa ꝯtraria q̄ de delicto patris dicunt poſſunt ſolui.nec ob. ꝙ dr̄ in. d. l. adoptiuū. §. fi. trāſire ius de pr̄e in filiū. non enim ideo dicitur tranſire ꝙ ab eo cāꝫ habeat. ſed qꝛ pr̄e amittēte filius hͦ bn̄ficium. azo. ⁊ facit ad hoc. sͣ. de relig. §. qd̓.h ¶ Liberis eiꝰ. ſꝫ nūꝗd ipſi filio nocet; hic īnuit̉ ꝙ ſic. qꝛ dicit filio inflictam notā. ſed certe hoc eū a ſuccedēdo n̄ excludit: ut. jͣ. ad tertul. l. ij. §. ſi mulier.¶ Auero an lib̓tꝰ ꝓhiberi. ſiue illicita: ſiue licita qꝛ nil tathelina cethego.azo. ⁊ facit. sͣ. e. l. liberti. ⁊. jͣ. ti. i. l. fi. ⁊. jͣ. de oꝑ. li. l. libertus.Icut teſtamento. impoſita vt operas.

F iiij