Liber

gariª eum ſub cōminatiōe aliqua ſeueritatisᵇ nō defuture ſi rurſuꝫ cāq̄rela p̄buerit: ⁊ dimitti oꝫᵉ. ¶ Enīvo ſi cōtumeliam fecerit: aut cōuicium eis dixerit: etiā in exilium tēporaleº dari d̓bebit. ¶ Ꝙ ſi manus intulerit ī metallū dādus erit. ¶ Idēerit ⁊ ſi calūniā aliquā eis īſtruxerit.vl̓ delatorē ſubornauerit. vel quācāꝫ aduerſus eos tētauerit. ¶ Dē.Iberti omnes a negociatiōelicita prohiberi a pr̄onis n̄ de¶D Arcianus.bentI ꝗs tutor datus cū ſibi legata eēt ancilla: ⁊ rogatꝰ eā manumitte̓ māumiſerit agnito legato⁊ a tutela pupilli ſe excuſaueritᵍ. diuus ſeuerus ⁊ antoninus reſcripſerūt hūc eēʰ ꝗdē patronū ſed omnicōmodo pr̄onatuſ carer̄. I Dem.Ura libertoꝝ paternoꝝ lib̓iscū pater eoꝝ erat ꝑduellionisdānatus: ſaluaⁱ eſſe diui ſeuerus ⁊antoninus benigniſſime reſcripſerūt: ſicut ex alia cauſa punitoꝝ liberis iura libertoꝝ ſalua ſunt. TDē.Iuus claudiꝰ libertuꝫ ꝗ ꝓbatus fuerit pr̄ono d̓latores ſubmiſiſſe: ꝗ de ſtatuᵏ eiꝰ facerēt ei qͥſtionē ſeruū pr̄oni eē iuſſit eum libertū¶ Imperatoris nr̄i r̄ſcripto caueīvt ſi pr̄onus libertū ſuū nō alueritius pr̄oni perdatᵐ.MAulus.Dige̓ iureiurando ne nubatlibertāⁿ vl̓ liberos tollat: intelligit̉ etiā is ꝗ libertū iurare patiat̉.¶ Sed ⁊ ſi ignorante eo ſuus filiꝰadegerit. ſtipulatuſue fuerit. nihileinocebitᵈ. ¶ Certe ſi iuſſu pr̄oni isqui in ptāte ē id fecerit. dicēdum eſteum hac lege teneri. ¶ Stipulatꝰˡeſt cētum oꝑas. aut in ſingulas aureos ꝗuos dari non videt̉ ꝯtra legemª ſtipulatꝰ. qꝛ in ptāte liberti eſtoꝑas dareʳ. ¶ Quāuis nulla ꝑſōalege excipiat̉. tn̄ intelligēduꝫº eſt dehis legē ſentire ꝗ lib̓os tollere poſſunt. Itaqꝫ ſi caſtratū libertum iureiurando quis adegerit: dicēduꝫ eſtnō puniri pr̄onum hac lege. ¶ Sipatronus liber taꝫ iureiurādo adegerit vt ſibi nuberet: ſiꝗdem ducturus eā adegerit nihil cōtra legē fe-

ciſſe videbit̉. Si v̓o nō ducturusꝑꝑ hoc ſolū adegerit ne alij nuberet: fraudē legi factā iulianus ait. ⁊ꝑindeᵗ pr̄onū teneri ac ſi coegiſſet iurare libertam nō nupturā. ¶ Legiulia de maritādis ordībꝰ remitiuſiurādū qd̓ liberto in hͦ oppoſituꝫeſt: ne vxorē duxerit liberte ne nuberęt ſi mō nuptias contrahe̓ recteOOd eſtinus.velint.IIuus veſpaſianꝰ dec reuit vtſi q̇ hac lege venierit ne ꝓſtitueret̉:⁊ ſi ꝓſtituta eſſet vt eēt liberaʳ: ſi poſtea ab ēptore alij ſine hac cōditiōevēierit: ex lege vēditiōis liberā: eſſe⁊ libertā pͥoris vēditoris. ¶ Mādatis īperatoꝝ cauet̉ vt etiā in prouincijs p̄ſides de q̄relis patronorūius dicētes ẜm delictū admiſſum:libertis penas irrogētʸ. ¶ Interdū illeᶻ pene a liberto īgrato exigūtur: vl̓ ꝑs bonoꝝ eiꝰ aufert̉: ⁊ pr̄onō dat̉ª: vel fuſtibꝰ cedit̉ ⁊ ita abſoluitur.¶ Dem.Eruuꝫⁿ a filiofamilias militemanumiſſum: diuus adrianꝰreſcripſit militē libtū ſuū facere nonpr̄is. ¶ Seruus nō māumiſſus libertate cōſeꝗturᵉ .ſ. is ꝗ ea lege diſtractꝰ ē vt māumittat̉ ītra tp̄s. qd̓ſuꝑueniēs licꝫ nō māumittat̉: facittamē libertū emptorisᵇ. TDem.Ilij hereditate paterna ſe abLlſtinētes: ius qd̓ in libertisᶜ hn̄tpaternis non amittūt. ¶ Idē ⁊ inemācipatoº: vt in bonis libti locuꝫꝗdē nō haberēt: lege excipiūtur reicapitalis dānatus ſi reſtitutus noneſt: ſi iudex cuiusᶜ flagitij ſit fueritue: vel maior annis vigintiquinqꝫcū eſſet: capitisᶠ accuſauerit libertūpaternum¶ Erētiꝰ.Am pr̄onūᵍ ꝗ capitis libtūᵍ accuſaſſet: excludi a bonoꝝ poſſeſſione cōtra ta. placuit. ¶ Labeo exiſtimabat capitisⁱˡ accuſationē eam eē:cuius pena mors aut exilium eſſet.¶ Qui nomē detulitᵏ accuſſaſſe intelligēdꝰ ē niſi abolitiōꝫ petat. idqꝫēt ꝓculo placuiſſe ẜuiꝰ refert. CL.S aūtᵐ nec ad legitimā hereditateꝫ q̄ ex lege. xij. tabulaꝝⁿdefert̉ admittit̉. Odeſti.

obſequio. nō enī preſtat ei reuerentiam.b ¶ Defuture ſeueritatis. dico nō defuturea ¶ Caſtigari. verbis. ac.i. qꝛ nō deerit ſi ⁊c̄. nā iterato aget penitētiā: ut. jͣ. de penis. l. capitaliū. §. ſolent.Oportet. eum v̓bis correptum.d ¶ Tꝑale. īproprie exiliū: ſed relegatio ꝓprie dr̄: vt. jͣ. de pub. iudi. l. ij. ⁊ diſtingue an ex voluntate vel ex neceſſitate manumittat: ut noͣ. C. d̓lib. ⁊ eoꝝ li. l. ij.e ¶ Uel quā .i. aliquam.f ¶ Iberti. non debent. ut. jͣ.ae. l. quero. ⁊ sͣ. de offi. pͥſi. l. illicitas. §. neqꝫ licita. ſꝫ abillicita ꝗlibet dꝫ prohiberi vt. Cq̄ res uē. non poſ. l. i. ⁊ argum̄.sͣ. de his qui. ut indig. l. i.Aoꝫ ia. excuſane rix. ſednunꝗd potuit; rn̄ non qꝛaccipiendo legatum ſe offert utsͣ. de teſta. tut. l. ex ſnīa. lꝫ ſit argu. contra. sͣ. d̓ cōfir. tu. l. fi. qꝛmanumittendo retro reddere uidetur.h ¶ Hunc eē. alterius vero reilegatū oīno aufertur: ut. C. dele. l. ſi legatarius. niſi in caſibꝰibi notatis. inter quos eſt miles: vt. jͣ. eo. utu. l. ab adminiſtratione. ⁊ eſt rō quia data lib̓tas non poteſt reuocari: vt. sͣ. d̓mino. l. verum. §. ꝙ ſi minor.al̓s nō ēt a legatario legatarijaufertur ſi contēplatione primiſit ſecūdo relictum: non al̓s: vtsͣ. de teſta. tu. l. ꝗ tutelam. ⁊ deexcuſa. tu. l. legatariꝰ. ⁊ facit. sͣ.ad treb. l. ſi patroni. §. ꝗ fideicōmiſſam. ⁊ sͣ. de excu. tu. l. tutor.§. i. ac.¶ Ura. ſalua. ſed iura ſepulchrorum non ſunt eis ſalua: vt. jͣ. de ſuis ⁊ le. l. i. §. interdum. ⁊ vident̉ hec iura libertorum nō ſalua: vt. jͣ. de interdic.⁊ rele. l. iij. que eſt contra. So.h̓ ex alijs cauſis legitimis nonꝙ in pͥncipē ſit enixus. alij ꝙ h̓ex equitate: ibi ex ſtricto iure. vl̓hic ſpecialiter fuit conceſſuꝫ. forte quia multi erant liberi: ut. jͣ.de bo. dā. l. fin. §. ſi plures. ⁊ facit. C. de bo. li. l. i. ⁊. C. de obſe..l. v. ⁊. jͣ. ad. l. iulia. maieſta. l.eos. ac.Iuus. de ſtatu. i. vel deO libertate vel de filiationevel de ptāte: vt. sͣ. de car. edic..l. i. §. ſed ⁊ ſi quis .i. rn̄. ⁊. l. deceſſit. ſic .n. accipitur ſtatus prohis tribus in. e. ti. l. carbonianā.§. ꝙͣuis. ⁊ facit. sͣ. l. i. in fi. contra. vbi in metallum. ſed ⁊ aliaſubmittebat: n̄ q̄ ſtatī tāgerēt.l ¶ Non aluerit. ut. jͣ. d̓ bo. li. l.ſi pr̄onus nō aluerit. ⁊ sͣ. d̓ li.ag. l. alimēta. ⁊ dic q̄ ſunt h̓ iura ⁊ ꝗbus modis amittunt̉: vtnoͣ. C. de oꝑ. li. l. fi. §. fi. ī fi.m ¶ Perdat. ut. jͣ. d̓ bo. li. l. ſipatronus.n ¶ Digere. libertā. no. qupatitur qd̓ ꝓhibere pōt facere videt̉. de quo dic vt noͣ. sͣ. de his qui noͣ. infa. l. ꝗdergo. §. recte. Itē eſt ar. cōtra. sͣ. de le. ij. l. ſi ita ſit aſcriptū. ⁊ facit. jͣ. qui ⁊ a quibus. l. fi. in prin. ⁊ de in ius vo. l. adoptiuū. §. fi. ⁊. jͣ. e. l. qui contra le. ſed cōtra.jͣ. ꝗ ⁊ a ꝗbus. l. pe. ſed ibi ad tpͣs. hic vt ꝑpetuo nō nubat.o ¶ Nocebit. niſi ratū habuerit: vt. jͣ. de vi ⁊ vi ar. l. i. §. cū aūt. ſi tamen ſuo nomine geſtū eſt. Azo.¶ Stipulatus. aut alternatiue.¶ Contra legē. eliaſcētiam vt. jͣ. qui ⁊ a quibus. l. fi. §. is qui.¶Oꝑas dare. vt. sͣ. de iure do. l. plerūqꝫ. in fi. al̓s ergo qui precium oꝑarumſtipulatur vel aliꝗd pro operis: ꝑdit ius patronatus: vt. jͣ. ꝗ ⁊ a ꝗbus. l. fi. §. i. ⁊ij. ⁊. C. de ope. li. l. nec patronꝰ. ſed ꝓpter oꝑas ſolas nō ꝑdit̉ niſi cōtra tabulas.qd̓ dic ut noͣ. C. de ope. li. l. ſi quā. §. ꝙͣuis. ac.

s ¶ Intelligendū. no. ꝙ vbi lex non diſtinguit: nos tn̄ diſtinguimus. ſic3. de teſti. l. queſitū. ar. ꝯtra. sͣ. de publi. l. d̓ precio. vbi plene noͣtur.t ¶ Et perinde. facit. sͣ. de cōdi. ⁊ de. l. cū ita. ⁊. l. hoc modo. Ac.u ¶ Lege iulia. remittitur. noͣ. legeꝫ vim apoſtolici obtinere vt remittatiuramentum. ſicut. sͣ. ſi quis cautionibus. l. fi. ſed ꝗd ſi aliꝗs vel aliquaſponte iurauerit nō contrahere matrimoniuꝫ ul̓vouit caſtitatem. nunꝗdpoterit poſtea contrahere.Iuus veſpaſianꝰlibera. etiam ſi ꝓſtituta non eſt: ut noͣ. C.ſi man. ita fuer. alie. l. i.in fine. ⁊ facit. e. ti. l. ij. ⁊sͣ. de ſeruis expor. l. ſi ticius. ac.y ¶ Mādatis. irrogent.C. de obſeꝗ. l. pe.z ¶ Ille. q̄ ſunt. sͣ. e. l. i.uel dic que ſequentur. etſub .ſ. qꝛ vel fuſtibꝰ ⁊c̄.a ¶ Datur. regl̓r fiſcodant̉: ut. C. de mō mulctarū. l. mulctarū. que ēcontra. Ac.Opeculij: ut. jͣ. q ⁊ aFEruuꝫ. caſtrenſisquibꝰ. l. ſi ꝗs. §. i. ⁊. jͣ. d̓bo. li. l. iij. §. ſi filiꝰ. ⁊ .jͣ.de ſuis ⁊ legiti. l. iij. §.miles. Ac.c ¶ Conſequit̉. ex conſtitutione diuoꝝ fratrum.miſſa ad aufidiuꝫ victorinum ſi datus fuit ea. l.ut manumitteret̉: vt. jͣ.proxi. §. ⁊ sͣ. de le. tu. l.iij. §. i.¶ Qd̓ .ſ. tēpus.b ¶ Amptoris. non tam̄ingratū accuſat. ut. jͣ. ꝗ⁊ a quibus. l. ſi quis. inprincipio.☞Ilij. ius qd̓ in lib̓tis. puta de ſuccedendo ⁊ alia: ut. C. de lati. li. tol. §. ſin autem fuerit. ⁊. jͣ. titulo. ij. ſi operarum. niſi quādo ſunt innon faciendo que tranſeunt etiam ad heredes extraneos: ut. C. de in iusuocan. l. venia. ac.d ¶ Emancipato. ergoerat in poteſtate. sͣ.e ¶ Cuius .i. alicuius.quia patronus vindicauit delictum liberti ſintaccuſatione. ut differat aſequenti caſu. ac.f ¶ Capitis. cōparatutamen ei in multis caſibus qui ſunt. jͣ. de bonislibertorum. l. qui cū maior. per totā legē.s ideſt patroni filiūUm patronum.qui ⁊ ipſi patrōi ſunt: utinſtituta. de. legitimapa. tu. Ac.h ¶ Libertum. paternū qui ⁊ filij. dici pōt: ut. jͣ. de uerb. ſigni. lꝫ. §. pr̄oos. ſecus in ipſo manumittēte: ut. jͣ. de fideicō. li. l. ſi filius. §. erit ⁊ facit.sͣ. de his ꝗbus ut indig. l. tutore. §. i.i ¶ Capitis. ſic. jͣ. de bo. li. qui cū. §. is demū. ⁊ sͣ. de bono. poſ. l. edicto§. rei cauſa.3 ¶ Detulit. offerendo libellum accuſationis.Intelligendus eſt. uerbis edicti inſpectis. ſed non ſnīa: ut. jͣ. de bonisli. l. qui cū maior. §. accuſaſſe. ⁊ sͣ. de in ius uo. l. ꝙͣuis. ac.m ¶ Saūt. qui accuſauit uel detulit. ⁊ ſic cōtinuat̉ cū ſuꝑiori.n L ¶ Duodecim tabularū. q̄ defert patronis hereditatem liberti: utinſti. de ſuc. li. in pͥnci. nec ad contra ta. q̄ alias datur patronis pͥieritꝭ ut.