XXXVIIDe collatione bonorum.

2

ſi furti hēat actōeꝫ: cōferre debebit. ¶ Si tres emancipatiª duo inptāte ſint gaius caſſius li. vi. iuris ciuilis tertiasᵇ cōferēdas putatvt emācipati: qꝛ īuicē nō ꝯferuntᶜvniꝰᵇ loco ſint: nec indignari eosoporte̓ ſi plus cōferāt ⁊ minꝰ accipiātᵉ: qꝛ in ptāte eoꝝ fuit bonoruꝫpoſſeſſioneᶠ omitter̄. iul. quoqꝫ caſſij ſētētiā ſeꝗt̉. ¶ Si ex emācipato filio nepos emācipatꝰ mortuopr̄e ſimul ⁊ auo bonoꝝ poſſeſſionē vtriuſqꝫ acceꝑit: cū vterqꝫ eoꝝſuū hr̄deꝫᵍ reliquerit: eo mō collatō explicari pōt: ut ſi verbi gratia.c. ī bōis habebat: ⁊ patruo ꝗnquagīta: ⁊ fr̄i ꝗnquagīta ꝯferre dꝫᵖ. h̓eniꝫ ratio facit ſiue perſonas ſiueportiōes nūeremꝰ. ¶ Si duo nepotes ex filio mortuo emācipatibonorū poſſeſſiōeꝫ aui petāt: vtrūdimidiasⁱ an̄ quartaſˣ patruo ꝯferre debeāt querit̉? Et veriꝰ eſt ſēiſſes cōferr̄ eos oporter̄: qꝛ ⁊ ſi uiuoauo cū ī eius poteſtate eſſent: ducēta puto acquiſiſſēt: cētū filius centūduo fratresˡ per hereditatem auihaberēt. ¶ Si duo fratres emācipati bonorū poſſeſſionē petierint⁊ vnus cōtulerit alter nō contulerit huiꝰᵐ portio tm̄ ei ꝗ ī ptāte ē ꝓdeſſe debet nō etiaꝫ emancipato:qm̄ eiꝰ cāⁿ ꝗ īptāte ē denegāt̉ ei actiones. ¶ Si ꝑ inopiaº emācipatuscauere nō poſſit nō ſtatīᵖ ab eo trāſferēda eſt poſſeſſio: ſꝫ ſuſtinēdū ēdonec poſſit īuenire fideiuſſoresut tamē de his q̄ mora d̓tēiora futura ſūt: his ꝗ ī ptāte ſūt actio deiip̄iqꝫ caueāt ſe ī mediū collaturoſi cautū eis fuerit.¶ UlianusRetor nō ſub cōditiōe collationis bonorū poſ. ꝯͣ ta. promiſit: ſꝫ demōſtrat ꝙ data bonorū poſſeſſiōe fieri oꝫ: alioquin magna captō erit emācipati ſi n̄ aliterbonorū poſſeſſionē ītelliget̉ acciper̄ niſi cauiſſet d̓ collatōe. nā ſi īteri ipſe deceſſiſſetq hr̄di ſuo nihil reliq̄retᶠ. Iteꝫ ſi frater eius deceſſiſſet non admitteret̉ ad bono. poſ¶ Quid ergo ītelligēdū eſt bonorum poſſeſ. accipereᵛ: et antequaꝫcaueat. Sed ſi non caueritᵉ ita obſeruatur: vt tota hereditas apud

eum qui in ptāte fuerit remaneatʸ.¶ Emācipatus filius cōtrouerſiāfacit īpuberiᶻ ꝗ ſe filium ⁊ in ptātepatris fuiſſe dicit. Quero ſiª bonaſua eiꝰ emācipatꝰ confere debeat?Paulꝰ notat puto ꝯferēduꝫᶜ ei eēexacta cautiōe. ut uictꝰ ſic̄ hr̄ditatēita ⁊ q̄ collata ſūt p̄ſtet. Iulia. quotiens cōtra tab. bono. poſſeſſio datur emācipatis: bona ſua ꝯferre d̓bēt his ſolisª ꝗ ī ptāte patris fuerūt: ut quēadmōꝫ expediri oporteat q̄ri ſolet. nā ſi bona a patre relicta ⁊ emācipatoꝝ ī mediū cōferātur. ⁊ ita virilesᵇ ꝑtes ſumāt̉: euēiet vt emācipatisᶜ quoqꝫ collatō abip̄is facta proſit. Uid̓amꝰ ergo necōmodiſſimū ſit emācipatos qͣrtāꝑteꝫ ex bōis pr̄nis cōferre: ex ſuistertiā. qd̓ dico exemplo vt manifeſtius fiat. ponamꝰ patrē quadrinꝰgenta reliꝗſſe: ⁊ duos in poteſtatefilios: duos ęmācipatos: ex ꝗbꝰ alteꝝ. c. alteꝝ. lx. ī bōis habere. is quihabebat cētuꝫ. xxxiij.ᶜ ⁊ trienteꝫ feret. is v̓o ꝗ ſexagīta ꝯtulerit: cētuꝫuigītiᶠ. atqꝫ ita eueniet vt collatōisemolumētū ad ſolos ꝗ in ptāte remanſerīt perueniat. ¶ Emancipati bona ſua conferre cum is qui inptāte fuerunt iubentur. quare ſicutis ꝗ in poteſtate eſt dotem vxorisprecipit: ita emācipatꝰ quoqꝫ quaſi precipiatᵍ retiner̄ d̓beat. ¶ Emācipatus filius preteritus ſi dum deliberatʰ cauerit̉ dē bonoruꝫ collation: nec bonorum poſſeſſionē petieritᵏ: agente fratre ex ſtipulatū: ipſo iure tutus erit. ¶ Sed et ſi p ecuniam contulerit ſub cōditioneⁱ eaꝫrepetet. omiſſa enim bonoruꝫ poſſeſſione incipit pecunia ſine cauſaeſſe apud heredem. ¶ Qui duosfilios ī poteſtate habebat: ⁊ ex vnoeorum nepoteꝫ. emācipauit filiuꝫex quo nepotem habebat: deindeemācipatus factus procurauit filium quem auus in locum filij adoptauit: ⁊ vel inteſtatusᵐ vl̓ teſtāento facto preterito emancipato filiodeceſſit. Queſitum eſt quid de bonorum poſſeſſione. quid de collatione iuris eēt? Reſpondi bonorūde quibus queritur tres partes fieri debent: ex quibus vna ꝑtinet ad

xt dupletur. ſed quid de ptīpillaribus acti. vt de albo corrupto: ⁊ alijs quihus non proſequit̉ quis priuatum dānū ſi fuerit iā lis conteſtata. nā antenon ſunt in bonis: ut. jͣ. de uer. ſigni. l. ſigni. l. ſi cui. tn̄. ſi rō legis ſpectetur quia ad vindictā. Idē eſt qd̓ in act. iniur. ſed ſi forte eſt ⁊ alia ratio inacti. iniur. quia ⁊ ſi eēt in ptāte ſibi cōpeteret: ut. jͣ. d̓ actio. ⁊ obli. l. filius.a ¶ Si tres emancipati.quorum quilibet habet¶¶ Tertias .ſ. partes itay quilibet emancipatoum. c. vni ⁊. c. alteri det⁊ ſibi centum teneat: vt.jͣ. l. prox. §. iul. nec ob..sͣ. e. l. i. §. ſi ex dodrante.vt ibi noͣ.c ¶ Nō̓ conferunt. ut. C.e. l. ſi emancipati.¶ ¶ Unius. ut .n. ſi vnuseſſet emancipatꝰ ⁊ hēretnonaginta confert cuiqꝫ.ccc. ⁊ ſibi vna. ccc. retīetita ⁊ quando ſunt tres.t ¶ Accipiant .ſ. quartaꝫper contra tab. bo. poſ.f ¶ Bonorum poſ. contra tab. ac.¶ Si ex emancipato.uum heredem. puta quilibet filium ſuum in poteflate. ac.b ¶ Conferre debet. ſic ergō nihil ſibi retinet. īmoviriliter debet ſibi retinere: ut. sͣ. e. l. i. §. portiones. rū. ꝙ poteſt alia. l.habere qd̓ aperte eſt contra hunc. §. dic̄ ergo ꝙaui dimidiam hereditatis aufert ⁊ dimidiam de.c. ei conferat .i. cōmūicet⁊ ſic fratri. remanet ergoſibi medietas. ⁊ ſic nō tātum conferat quātum accipiat. ⁊ ſic ē contra. sͣ. l..i. §. ſi ex dodrātte. Sol.hic propter duas hereditates. ſed adhuc obſtat.j. portiones. quia omniapatruo debent conferri.ſed hoc facit hic duarumhereditatum neceſſitasvt minus det etiaꝫ ītitatem ⁊ plus accipiat.i ¶ Si duo. dimidias .i.vierqꝫ dimidiam.k ¶ Quartas .i. vterqꝫnepotum quartam eoruꝫque habet: quia ⁊ talempartem ſunt habituri inbonis aui. vt inſti. de here. ab inteſta. §. ⁊ qꝛ placuit. ac.l ¶ Duo fratres. ſcꝫ hinepotes in poteſtate retenti. azo. ⁊ nota ꝙ plus confert ꝙͣ aufert. ⁊ ſic eſt ar.contra. sͣ. e. l. i. §. ſi ex dodrante. ſed hoc ideo: quiabi duo nepotes ſunt locovnius. ſcilicet ſui patris:qui ſic confert. Ac.m ¶ Si duo. huius. nonconferentis.n ¶ Eius cauſa. ſic. C. ꝗad libe. procla. non poſ. l. ij. ac.b ¶ Si ꝑ inopiam. ſecus ſi ꝑ contumaciam.¶ Statim .ſ. tranſacto tēpore nec modico nec maximo. ſic. jͣ. de ſolu. l.fatum. vtroqꝫ tamen caſu conſtituetur curator bonis: ut. C. e. l. i. §. ſi frater. ⁊. §. ſi cum duobus. azo.ORtor. Ius implendi conditionem non tranſit ad heredem in dioſttione legis. h. d. bar.¶ Ipſe deceſſiſſet .ſ. emancipatus.

a non agnita non trāſmittūtur: ut. sͣ. de bonorū poſ. l. iij. §.iqꝫ.Frater. qui eſt in poteſtate. ⁊ dic deceſſiſſet ſine herede.t ¶ Non admittteretur .ſ. emancipatus. alij dicunt emancipatum non admitti:qui non contulit fratri viuenti.qd̓ non placet quia ⁊ eius heredi poteſt caueri: ut. sͣ. eo. l. i. §.ibidem. ac.u ¶ Accipere .ſ. poſſe.x ¶ Non cauerit .ſ. poſtea.y ¶ Remaneat. ſi poſſideat denegatis actionibus ei qui noncauit: vt. C. eo. l. poſthumo.vel ſi non poſſideat officio iudicis ei conſulctur: vt. C. eo. l. ſiſoror. ⁊ facit ꝙ conditio non intelligatur. ut. jͣ. de acquiren.poſſeſ. l. qd̓ meo. §. ſi furioſo. ſꝫar. contra. jͣ. eo. ti. l. ſi me in vacuaꝫ. ⁊. jͣ. de noͣ. oꝑ. nū. l. ſtipulatio. §. habetur.z ¶ Emancipatus. īpuberi. deſtatu. ⁊ bonis. ⁊ ſic hꝫ locuꝫ carbonianum: vt. ar. jͣ. de carbo.edic. l. j. in prin.a ¶ Si ideſt an̄.b ¶ Ei. impuberi.c ¶ Conferendum. ⁊ ſic apparet ꝙ petet carbo. bono. poſ. etcollationem ſi ſatiſdederit: vt h̓⁊. jͣ. de carbo. edic. l. pe. §. finali. ac.a ¶ Iulia. his ſolis. q. d. nonalijs emancipatis: vt. C. eo. l.ſi emancipati.b ¶ Uiriles. de vtriuſqꝫ bonis.ac.c ¶ Ut emancipatis. ſcilicetalijsd ¶ Alterum. emācipatoꝝ.e ¶ Centum. xxxiij. ſ. c. de paternis. ⁊. xxxiij. aureos. ⁊ tertiāalterius aurei qd̓ eſt tertia centum de ſuis. Ac.f ¶ Eentum. xx. ſcilicet. c. de paternis. xx. de ſuis .i. tertiaꝫ ⁊ ſicplus confert ꝙͣ aufert. confertenim tertiam: ⁊ aufert quartam ſic. sͣ. l. prox. §. ſi tres. necobſtat. sͣ. eo. l. i. §. ſi ex dodrante vt ibi noͣ.g ¶ Emancipati. precipiat. etiam conſtante matrimonio: ꝗaſentit oncra matrimonij. vt.sͣ. famil. herciſ. l. ſi filia. §. h̓amplius. ⁊ sͣ. de iur̄. do. l. ſi is.§. ibi. ⁊ facit. sͣ. eo. l. i. §. emancipatus.h ¶ Emancipatus. deliberat.de accipienda bo. poſ. uel nō.i ¶ Cauerit. ſponte. nā inuitusanteꝙͣ petat bonoruꝫ poſ. noncogit̉ cauere: vt. sͣ. e. l. ī. pͥn. h.k ¶ Petierit. ſi omiſerit. ſedꝗd eſt qd̓ ꝓmiſſor nō tenet̉ ip̄oiure: vt h̓. ſed tradēdo tranſfertdn̄ium vt ſubijcit; rn̄. dic tutuꝫip̄o iure .ſ. exceptiōis. ſic ponit̉.jͣ. d̓ ſolu. l. ꝗ. x. ij. rn̄. ⁊ ar. jͣ. d̓reg. iur̄. l. nihil. intelligit̉. velſtipulatio eſt de iure ciuili cumvn̄ ꝑ aliud ius ciuile pōt ītelligi tacita ꝯditio .ſ. ſi petat bo.poſ. ſed traditio dominij eſt de iure gētium: vt inſti. de rerū di. §. per traditionēcirca qd̓ vt circa immutabile ius ciuile fingere nō audet: vt inſti. d̓ leg. ag. t.ij. ⁊ de hered. ab inteſta. §. minus. lꝫ expreſſa poſſit apponi conditio etiā ī dominio: vt. jͣ. de ſolu. l. ſub conditione. ſicet prīa qꝛ ſtipulatio valet: ſed condtur liberatio: vt. sͣ. de condi. ſine ca. l. quis ſine. ⁊ facit. sͣ. de condi. ob cauſam. l..i. §. i. ⁊. l. ſi filius.Conditione. ſine cauſa: vt ſubijcit. ⁊ etiā ob cām. vt. d. l. ſi filius.m ¶ Qui duos. inteſtatus. hoc caſu habet locū vnde liberi. ac.

E ij