Liber
filium qui in poteſtate remanſit: altera ad nepotem qui in locum filijadoptatꝰ eſt: tertia ad emācipatūfilium ⁊ nepotem qui in poteſtateremāſerit: ita ut pater ſoli eiꝰ conferat cum quo bonorum poſſeſſiōeꝫaccipiat.AFricanus.Ilium emācipatū dotē quāfilie ſue noīe dedit cōferre n̄debere: qꝛ nō ſicut in matriſfaᵇ. bonis eē dos intelligit̉: ita ⁊ in pr̄is aquo ſit profecta. ULpianus.I ꝗs filiūᵉ ſui iuris: ⁊ ex eo nepotē in ptāte ſua hꝫ: cōſequēter erit dicēdū: ſi nepos patris ſuiemācipati accipiat bo. poſſeſſiōeꝫᵗde cōferēdis ſuisᶜ quoqꝫ bonis cauere eūʸ deber̄: ⁊ eē ſimilēᵍ ei ꝗ adoptauit. hoc .n. diui fratres reſcripſerūt vt ad collationē auus ꝯpellat̉.Plane eodē reſcripto adiectūeſt ſic. niſi forte auꝰ iſte nullū ex iſtisbonis fructum acꝗrere vult: paratuſqꝫ eſt de ptāte nepotū dimitter̄vt adʰ emācipatū oē emolumētuꝫbonoꝝ poſſeſſiōis ꝑuēiat: nec iccirco ea filia q̄ poſt emācipatōeꝫ natapr̄i hr̄s exiſtit: iuſte q̄ri poterit ī idᵏyeo fcō collatōis cōmoda excludit: cū auoˡ quoqꝫ defuncto ad bōaeius ſimul cum fr̄e poſſit ꝑuenire.Hec in pr̄e adoptiuo rō reddi nōpōtᵐ. ⁊ tn̄ ideꝫⁿ dicemꝰ ſi ſine dolomalo emācipauerit. ¶ Stipulatio aūt collatiōis tūc cōmittit̉: cū interpellatꝰ cū aliqͦ ſpacioº quo ꝯferri potuit nō facit. maxīe cū viri bōiarbitratū collationē fieri edicto pͥtoris īſertū ē. Siue ergo ī totū collatio facta nō ē: ſiue in ꝑtē facta: locū habebit h̓ ſtipulatio. Et ſiue ꝗsn̄ ꝯferatᵖ ex hac ſtipulatiōe: ſiue dolo fecerit qͦminꝰ ꝯferat: qͣꝫti ea reserit in tantā pecuniā cōdēnabitur.Edit dotē auus ¶Elſus.pr̄nꝰ: an poſt mortē aui mortua ī mr̄imonio filia pr̄i r̄ddi oporteat q̄rit̉? Occurrit eꝗtaſ rei: ut qd̓pr̄ meus ꝑꝑ me filie mee noīe d̓ditꝑinde ſit atqꝫ ſi ipſe egoq dederim.Quippe offm̄ aui circa nepoteꝫ exofficioʳ patris erga filiū pēdet. ⁊ qꝛpr̄ filie: iō auus ꝓ patre nepti dotēdare dꝫ. Qd̓ ſi filiꝰ exheredatus ēexiſtimo non dici abſurde etiam in
exheredato filio idemᶠ poſſe defendi. nec infauorabilis ſnīa ē: ut hocſaltem hēat ex pr̄nis qd̓ propter illum datum eſt.¶ Dem.Inepotesⁱ in locū filiiꝰ ſucceſſerūt: vna portio his ꝯferridꝫᵗ: vtiʸ bonoꝝ poſ. vnā ꝑte̓ habeant. ſꝫ ipſiˢ ita cōferri debēt qͣſi oēsvnꝰ eſſent.DApinianusOnnūqͣꝫ p̄tor variātē nō reEpellit: ⁊ ꝯſiliū mutātisª n̄ aſꝑnatur. Unde quidā filium emācipatum qui de bonis conferendiscauere fratribus voluit: audiēduꝫpoſt putauit: ſi vellet oblata cautione bn̄ficiū bonoꝝ poſſeſſiōis exercere: tāetſi rn̄deri pōt videri eumpoſſeſſionē repudiaſſe: ꝗ formaꝫpoſſeſſionis cōſeruare noluit. Sꝫbenignior eſt diuerſa ſnīa: maxīecū d̓ bonis patrisʰ inter fratres diſputet̉: quē tn̄ faciliꝰ admittēdū exiſtimo ſi ītra tp̄s delate poſſeſſiōiscautiōeꝫ offerat. Nā poſt annū qͣꝫd̓lata eſſet bonorū poſſeſſio volūtariā morā cautiōis admitter̄ diſficilius eſt.¶ Dem.Ilius emācipatus īteſtati patris bonorū poſſeſſionēª accepit. nepos ex eodē in familiaᵇ retentꝰ ſemiſſeꝫᵉ hr̄ditatis cū emolumēi0º collatiōis habebit. ¶ Idē nepos ſi poſtea poſſeſſioneꝫ inteſtatipatris accipiat: fratriᶜ poſt emācipationē patris q̄ſito: ⁊ ī familiaꝫretento: bona ſua conferre coget̉ᵍ.SCeuola.G I filius in poteſtate heres inſtitutusᵇ adeat: ⁊ emācipatopetente bonorum poſſeſſionē contra tab. ipſe non petat̉ nec cōferendum eſt ei: ⁊ ita edictūᵏ ſe hꝫ. Sceuola. ſed magis ſentio vt quēadmodum pro parte hereditateꝫ retinet eo iure quo bonorum poſſeſſionē petere poſſit: ⁊ ita conferri eidebeat. utiqꝫ cū iniuriā per bonoꝝpoſ. patiatur.GAius.M Aulus reſpōdit ea que poſtmortem patris filio reddi d̓buerunt: emancipatum filiū qͣꝫuisprius conſecutus ſit qͣꝫ d̓beret: fratri qui in poteſtate patris relictuseſt conferre non debere: cum poſtmortem patris non tam ex dona-
j. §. ſi quis poſtli. ⁊. l. ſi duobus in fi. ⁊a ¶ Ei. nepoti. ⁊ facit. sͣ. de contra ta. l.sͣ. ti. i. l. quia. ⁊ sͣ. e. l. i.ius ī fi.o ¶ AHEiliū. matrinan Dos.l. jͣ. ti. i. l. i. §. fi.⁊ sͣ. ad le. fal. l. pr̄. ⁊ de iurS teſtate retentus veniat adI quis. Si nepos in pͦſucceſſionem patris emancipati auus pro eo cogitur conferreniſi eum bona fide emancipet.h. d. bar.c ¶ Filiū. pone caſum vt. jͣ. vn̄libe. l. ſi pater. ac.d ¶ Bonoꝝ poſ. cum ſorore: etin poteſtate conſtituta de quajͣ. dicit ꝙ pōt: ut. sͣ. de contra tabu. l. ſi retentus. ac.e ¶ Suis .ſ. nepotis bonis.f ¶ Eum .ſ. auū: qui habet ī poteſtate nepotem. ac.g ¶ Similem. hunc naturaleꝫnepotem: ⁊ auum vice naturalis nepotis. ei qui adoptauit nepotem tanꝙͣ ex filio natum filio conſentiente: ⁊ poſtea filiamgenerauit hic filius. ad qd̓. sͣ. e..l. §. is quoqꝫ. ac.h ¶ Ut ad. eum nepoteꝫ emācipatum.i ¶ Patri. ī cuius ptāte eſt heche filia .ſ. filij emancipati.k ¶ Id. i. propter id. azo.l ¶ Cum auo. ecce quare nō debet conqueri. azo.m ¶ Non pōt. imo maior: quiaauo defuncto neptis ī totuꝫ deiure ciuili: filius adoptiuꝰ emācipatꝰ in nihilū ſuccedit. azo.n ¶ Et tn̄ idē. nō ꝙ vbi non eſteadem rō: eſt tn̄ ideꝫ ius. ar. pro⁊ ꝯtra. sͣ. ad. l. acꝗl. l. illud.o ¶ Stipulatio. ſpacio. nec minimo nec maximo. jͣ. de ſolu. l.ratum. ⁊. l. qd̓ dicimus. ⁊ sͣ.ad. l. fal. l. i. §. item ſi ita. ⁊. §.qd̓ dixi. ⁊. jͣ. ad tertul. l. ij. §. cōfeſtim. ac.p ¶ Conferat. qꝛ res ſuas alienauit quas conferre debebat. ⁊facit. sͣ. e. l. i. §. ſi cum duobus⁊. l. i. §. de illis. Ac.Edit. Si auus dat dotem pro nepote ex filio inius qd̓ hꝫ auus in dote ſucceditille filius: ſiue inſtitutus ſiue exheredatus. h. d. bar.o ¶ Dedit doteꝫ. ſi ipſe ego .ſ.factus mei iuris.r ¶ Ex officio. id ē ex pietate quāquilibet pr̄ dꝫ filio: ⁊ ēt nepti ꝓuidere habꝫ neceſſe .ſ. pr̄ ꝓpterfilij perſonam mediam: ut ſubijcit. azo. ⁊ facit. sͣ. de dona. inter virum ⁊ vxo. l. iij. §. fi.Idem. ut debeat ei dos reddi. ſed ꝯtra. sͣ. d̓ iur. do. l. auꝰ.Solhic equitas. ibi rigor.opter filium dedit nomine neptis. ibi propter nepteꝫnoīe neptis vt hic colligitur. ſedan debet eam conferre ſi cultſuccedere auorn̄. ſi extat matrimonium tempore mortis auiconſtat ꝙ non: ut. sͣ. e. filium.⁊ .jͣ. ti. i. l. i. §. fi. al̓s aūt morte .ſ. non conſtat mr̄imonium ⁊ cōfert̉. aut alio modo. ⁊ tunc non: vt ar. sͣ. ꝓ ſocio. l. ſi ſocius. §. ceterū. ⁊ sͣ. e. l. i. §. ſi is ꝗ bona.Ꝙ Inepotes. in poteſtate conſtituti. u ¶ Filij emācipati. qui ſuit eoruꝫpater. x ¶ Cōferri debet. a patruis. ſoy ¶ Uti. i. ſicut bonoꝝ ⁊c̄. vt. sͣ. e. l. cū emācipati. §. ſi duo. ac.z ¶ Sꝫ ipſi. cū emancipati ſunt. Io. vel nō in ptāte conſtituti. alioꝗn non conferent vt. sͣ. e. l. i. §. portiones. ⁊ dic patruis retinendo ſibi virilē ꝓ numero patruorum: vt. sͣ. e. l. i. §. fi. ſꝫ videtur ꝙ tm̄ inter ſe ⁊ nōpatruis: vt. jͣ. ti. i. l. i. §. ſi ſi
pos. i. ⁊. ij. ⁊ .v. rn̄. ꝯtra. ſo. ibi. ⁊ facit. jͣ. de cōiun. li. l. i. §. ātepe. ac.LL. h. d. bar. a ¶ Mutantis. volūtatē. vnde dicit̉. ſapientis ē munnunquā. Girca hereditatē admittitur variatio vſqꝫ ad annuꝫtare conſilium in melius: vt in aucͣ. vt fra. fi. in pͥnci. ſed contra. C. de modo mulc. l. fi. ī fi. ⁊. jͣ. de bo. li. l. naꝫ abſurdū. ⁊ sͣ. de le. i. l. ſi ex toto. §. fi.⁊ sͣ. de inſti. l. ſed ⁊ ſi. §.item ſi plures. Solū. hicſpeciale: qꝛ de hereditatepatris vl̓ aui tractat̉: queeſt quaſi nobis debita: ut.C. d̓ codicill̓. l. fi. ⁊ dic ſimilia. sͣ. d̓ procur. l. ī cauſe. §. i.b ¶ Patris. ī primo gradu conſiſtentis: nā idemeēt. ſi diſceptaretur de bonis auitis. azo.c ¶ Morā. admiſſam inprimo anno. azo. admittitur tn̄ perpetuo ad cauēdum: vt noͣ. sͣ. eo. l. i. §.ſed ſi per contumaciā dūmodo infra annum bono. poſ. agnoſcat: vt. sͣ..e. l. pretor. in pͥn.aIlius. bono. poſ.l vnde liberi.b ¶ Familia .ſ. aui.c ¶ Semiſſem .i. dimidiam hereditatis auite. ac.d ¶ Emolumento. qꝛ ſuus pr̄ ei conferet: vt. sͣ. e..l. pretor in fi. ⁊. jͣ. de coniun. li. l. i. §. emancipatꝰAc.e ¶ Fratri ſuo. ſcꝫ ꝓprio.f ¶ In familiam. ſcꝫ ſuipatris.g ¶ Cogetur. pꝫ ergo collationem fieri ab emancipatiſ: ⁊ ab his ꝗ quoquomodo ſui iuris facti ſunt.hic enim nepos per mortem aui ſui iuris factus ē:nec mirum ꝙ contra tab.datur quocunqꝫ modoſui iuris fcō vt. sͣ. de contra ta. l. i. §. ⁊ ſui. ⁊. l. ſiemancipatus. in pͥn. ⁊ ꝑpetitionē ꝯͣ ta. inducit̉ collatio. aꝫ. vt. sͣ. e. l. i. ī pͥn.titutus.Minſolidum vel amIIfilius iplius ꝙͣ in virili.i ¶ Non petat. ſꝫ iureciuili adeat ⁊ retineat.k ¶ Edictum. ſic ergo ꝑedictum non ſit collationiſi inter eos: qui veniūteodem iure: vt ambo pervnde liberi vel ambo percontra ta. lꝫ vnus beneficio alterius vt hic: ⁊ sͣ.eo. l. i. ⁊. jͣ. ti. i. l. nec ipſa⁊ sͣ. ti. i. l. filium. §. ⁊ hocconſequens. que eſt contra. ſed per equitatem ſceuole ſecus ut hic ſubijcit:⁊ etiā imperator vt. jͣ. ti..i. l. i. in principio ⁊. C. eo.l. liberis. ⁊ hoc ſi minuitur portio inſtituti per cōtra tabulas p̄teriti ut hicſubijcit. augere autem non poſſet cum adijt inſtitutus vt. sͣ. de contra tabulis. l. ex duobus. §. ſed illud. Item contra huic. l. jͣ. titulo primo. l. pater. Solū. hic ex toto rumpitur per contra tabulas iure pretorio: vt. sͣ. decontra tabu. l. filium. §. emancipatum autem ſed per querelam non vt inAulus reſpondit. non debere. īmo videtur ꝙ ſic īſpecto initio vt. sͣ.contrario.e. l. cum emancipati. §. id quoqꝫ. in pͥn. que eſt ꝯtra. Sol̓o. hic eſt devel pr̄ filio donauit cā mor-bitum caſtrenſe. ad qd̓. sͣ. e. l. i. §.