Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
241r
Einzelbild herunterladen
 

XXXVIIDe collatione bonorum.

4

Sed ſiꝗdē per cōtumaciaꝫºactōes denegate ſuntᵇ: oblataᵉ poſtea cautiōe recipiet priſtinum ius. Quāuis āt edictū pretorisᵇ decautōe loquat̉: tamē etiā in re poſſe fieri collationeꝫ pōpo. li. lxxx. adedē ſcripſit. aut enī re inꝗt: aut cautione faciēda collatio eſt. Igit̉ſi diuidat inꝗt bōa ſua fratribꝰ:quāuis caueat ſatiſfecit edicto. Sꝫ ſi quedā diuidat de ꝗbuſ caueat: eque dicimusᶜ ſatiſfeciſſe. Sꝫ poſſint quedā inocculto: ſatis ꝯfert non cauitqͣꝫuis diuidat. Si igit̉ ꝯſtat ītertes ꝗd ſit ī bonis emācipati ſufficiens collatio ē diuiſio. Si ꝯſtet:ſꝫ dicāturᶠ q̄dā in cōmune redacta: tūc ꝑꝑ incertū cautio erit interponēda. Sꝫ ſi tātū forte inbonis paternis emācipatus remittat qͣꝫtuꝫ ex collatiōe ſuus haberedebet: dicēdū eſt emācipatū ſatiscōtuliſſe videri. Idē ſi nomēpaterni debitoris delegauerit: uelfundū in aliā dederit portōeᶠbonoꝝ que conferre debuit. Sicum duobus cōferre deberet alteri contulerit: alteri: vel cum cauetꝰ: vel diuidit. Uidēdū etenīeſt vtrum ſextantis tm̄ ei afferaturemolumentū: an v̓o triens totusdetrahi debeat? Et puto ſiquideꝫper contumaciaꝫ caueat totius triētisⁱ ei denegādas actiōes. Nec .n.videtur cauiſſe: qui non omnibuscauit. ſi inopiam ſextantistm̄ denegandas: ſic tamen vt poſſit ſupplereˣ cautioneꝫ vel collationeꝫ vel ceteris modis ꝗbus ſupradiximꝰ: vt curator ꝯſtituat̉ reꝫ eisſaluā facturꝰ. Haberi .n. dꝫ eiꝰqui non per contumaciaꝫ collatio

nem implet. Is quoqꝫ inadoptiua familia eſt ꝯferre cogit̉.hoc eſt ip̄e: ſꝫ is hꝫˡ ſi malueritᵐ contra tab. bo. poſ. accipereⁿ. Plane ſi hic adoptiuꝰ pateran̄ bono. poſſeſſionē petitā emācipauerit: coget̉ ad collatōeꝫ.Et ita reſcripto diuoꝝ fratrum expreſſum ē. ſed ita demiū adoptiuꝰemācipatusº collatiōe fratres pͥuabit: ſi ſine fraudeᵖ ſcm̄ ſit. Neccaſtrē ſe nec quaſi caſtrēſe peculiūfratribꝰ cōferturq hoc enī precipuū oportere multis ꝯſtitutionibusꝯtinet̉. Sꝫ an id qd̓ dignitatisᶠnomine a patre datū ē vl̓ d̓betur:conferreˢ quis in cōmune cogat̉ videamꝰ. Et ait pap. li. xiiij. q̄ſtionū. cogēdum. hoc enī propterouera dignitatis precipuū haberioporte̓. Sꝫ ſi adhuc debet̉̉ hocſic interpretandū ē vt ſolꝰ oneretur is qui dignitatem mernit: ſꝫcōe ſit omniū heredum onus hocdebitum. Qui ab hoſtibus captus poſt morteꝫ patris redit: licꝫmoriente patre nihil habuerit:apud hoſtes fuerit: tn̄ ad bonoꝝpoſ. admittetur. confert .ſ. ea quemoriēte patre haberet: ſi ab hoſtibus captus fuiſſet. Sꝫ ſi redēptꝰ ab hoſtibus mortis tempor̄patris inueniat̉ʰ: eque collatio eritfacienda. Si emancipato legatum fueritˣ cuꝫ pr̄ moriet̉: etiamcōferreᶠ dꝫ. Si ab ipſo patre herede inſtitutoᶻ filioª eius fideicommiſſum fuerit relictum cum morieturʰ: an id conferēdumᶜ eſt. quoniam vtile ē hoc fideicōmiſſū. euenit vt pro eo habeatur atqꝫ ſi poſtmortem patris relictūᵍ fuiſſetᵉ. neccoget̉ hic conferreᶠ qꝛ morienteᵍ eo

Sed ſiquidem per contiam. ꝗd ſi non per contumaciā? Rn̄.em vt.. §. ſi cum duobus.. l. noni Denegate ſunt .ſ. hereditarie nolenti conferre qd̓ dꝫ fieri: vt. C. eo. l.mo.. l. filie... §. ſi cum duobus. Oblata. perpetuo etiam: vt diximus in eo contra quem facta eſt miſſio exꝑſonali: lꝫ in realiſecus lata diffinitiua: utC. de iudi. l. properādū.§. ſinaūt non. niſi iud̓xprimo taxauerit. ar.tra. C. qui accu. poſ.l. ſi ea. Alij infra annuꝫvt. C. de p̄ſcrip. xxx. an.l. ſiꝗs ēptōis. §. pe...e. l. nōnunꝙͣ in fii Quāuis. pͥtoris. cuius v̓ba non habnus. ſit mētio his.. ti. i.l. filiū. §. videars. ac.Dicimus. male vtſim dicit¶¶ Dicant̉. ab eo cui eſtconferendū. facit. C.procura. l. i... de ſtatu libe. l. ſtatuliber.nem. ac.Idē. portiōe. not.ſit cōpēſatio ſpēi pecunia ſpeciei cuꝫ ſpecie vt. de le. ij. l. vnum. ac.h Si cuꝫ duobus cauet .ſ. alteri cauet: alterinon. ac. Totius triētis. ſic..de in ius voc. l. vt eant:vl̓. l. duoſ.. ſo. matri. l. ſi conſtāte. §. quouēs... e. l. ſi filiū. §. fi.. de le. i. l. etiam.l Supplere. habeas.ſupplere collationeꝫ: vl̓ſtipulatione: vel ceterismodis quos diximꝰ..eo. §. an de pignoribus. §. ſed ſi tm̄.. §. anidem. ac.uoōꝫ. Cumadoptiuus admittit̉ adcōtra ta. patris naturalis pater eius pro eodeꝫconfert: niſi eum ante ſine fraude emancipauerit. h. d. Bar. Habet. naꝫ oīa ſuntpatris adoptiui talem adoptionē trāſibātin poteſtatem adoptiui:vt inſti. adop. in pͥn. facit.. ti. i. l. ij.nec filius in adoptiua familia conſtitutus:m Si maluerit. ſed videt̉nec pater adoptiuioīe hēant cōtra ta. vt inſti. de here. abinteſ. §.eadem.. ti. ij.adoptionē. ij. rn̄.. l. ſi emācipatus. §. ſi filius .i.rn̄. ſunt cōtrafuit datus ibi extraneo: vt.. ti. i. l. fi. §. idēqꝫ eſt.. l. ſItē contra.. ti. ij. l. putauit. §. in adoptōnem. vlniſi ſit inſtitutus alius committat er edictum.ſed illaſit extraneo eſt datus. vel dic etiam fuit īſtitutꝰ. ſta augetur eius portio per preteritum committentem edictum: ſic tollatur vtrunqꝫ contrarium. Quo caſu aut per contra tabu. augetur porluti: confert inſtitutus veniens per contra tabū. ſic hic fuit. autir: tunc cōfert: vt.. ti. i. l. ſi filia. quādo aūt auget̉ vel minuit̉: hs.. de cōtra tabu. l. putauit. §. fi. ſi autē inſtitutus adeat exinſtitutione: preteritus per cōtra ta. de rigore non confert̉: vt.. tit. ij. l.fillum. §. hoc conſequēs. que eſt contra. aliud de equitate ſceuole: vt..eo. l. filius. Et ſimiliter reſpondetur fini huius. §. nam videtur ſibi ſuafraus nocere non debeat: cum nec etiam ante conferret. dic ergo conferebat de equitate tm̄: ponitur vt conferat. vel aliter dicēs ibi caſuꝫ quodmelius eſt ẜm azo.n Accipere. qd̓ pōt alio committente edictum non al̓s: vt.. ti. ij. l. nonputauit. §. in adoptionem.b Emancipatus. ſi petat contra ta. quod poteſt: vt.. ti. ij. l. ſi poſt mortem. §. ſi in adoptione.y Fraude ſua .ſ. collationis faciende. alterius enī dolus ſibi nocere

nonde dolo. l. eleganter circa prin. Sed qͣre priuat; rn̄. qꝛ emancipatiita demū cōferūt ea que tꝑe mortis patris habēt: vt. C. e. l. ea demū. ſed iſtepore mortis patris nil habebat: qꝛ erat in poteſtate patris adoptiui cuius omnia erant. ſed tamen ꝑꝑ fraudem ſuaꝫ .ſ. ſi fecit ſe emācipari: vt nec a ſe nec a patre adoptiuo conferatur ipſe conferet. azo.ec caſtrenſe. Caſtrenſe peculiū vel qͣſi: qd̓ dignitaus filij noīe a pr̄e dat̉ vel debetur: in collatione venit. hoc.d. hꝫ tres partes: vt pꝫ ex lr̄aſcd̓a ibi. ſed an id. tertia ibi. ſꝫſi adhuc. Bar.q Cōfert̉. ab emancipato. etſic īproprie eſt peculiū: vt. C.inoſ. teſt. l. fi. ſed nec ab eo quieſt in poteſtate: vt. C. eodeꝫ. l.fi. pro ſocio. l. cum duobꝰ. §.ꝙͣuis. nec aduenticium hodievt. C. e. l. fi. ꝓfecticiū ſic: vt. C.famil. her. l. certum eſt. facit.. ad trebel. l. ticius ro. §. cumenim. ac.r Sꝫ an. dignitatis. emebatolim pr̄ pro filio dignitatē: vtC. de pig. l. fi. militia ſi nontrāſibat ad hr̄des confert̉.al̓s eſtimat̉ quantuꝫ valet tꝑemortis patris deducto onere. illud qd̓ eſt vltra confert̉: vtC. de colla. l. illud. que eſt contra. Qd̓ vero pr̄ dedit vſqꝫ adequiualētiā oneris non confert̉vt hic ſubijcit. ẜm hoc intellige. C. de inoffi. teſta. l. oīmodo. §. īputari. qꝛ ſpeciale ē in ſcilentiarijs vt ꝯferāt a patredatum: ſꝫ qd̓ eſt vltra eſtimationē oneris. qd̓ v̓o infra ē nemo confert: vt hic.s Cōferre. primū ad cōmodum fratrū non cōfert̉. ſcd̓ꝫ .ſ.qd̓ debet̉ a patre bene cōferturquo ad onus: vt.. §. proxi. ſiadhuc ⁊c̄. etiā facit.. fa. herc.l. ſi filia. §. idem ſcribit.t Debetur .ſ. a patre preciuꝫmilitie quod idem pater promiſit. accur. Qui ab hoſtibus.Quod quis habet poſt morteꝫpatris vere venit in collationeſi retro habitum fingatur. hocdicit. Barto.v Inueniat̉. apud aliquemꝯſtitutus loco pignoris: vt..CSi emācipato. Quodde le. i. l. ſenatus. §. fi.quis hꝫ tꝑe mortis patris venitin collatione: ſecus in eo quodqueritur poſt mortem patris. h. d. cum. §. ſe. Barto.x Legatum fuerit. ab extraneo cum pater morietur ideſt mori incipiat. Itē..proxi. §. contra. Sol. ibi. ac.y Conferre. cum enī emācipati oīa conferre debeant: que eis acquiruntur ī vita patris: vt. C. e. l. ea. ergo hoc legatū. cum .n. ſit relictū cum pr̄ moriet̉ pater viuens morit̉. ergo viuo patre videt̉ queſiuiſſe: ſic. C. de here. inſti. l. exͣneū.nam futurum indicatiui hoc patit̉. ſecus ſi eſſet futurū ſubiunctiui. qꝛ poſt mortem deberi inciperet: qꝛ format̉ a preterito indicatiui. ſic al̓s.. de v̓bo. obli. l.īquis ſtipulatus.z Si ab ipſo inſtituto. ab extraneo. azo.a Filio. in poteſtate conſtituto. ſed Io. dicit in emācipato loqui. azo.b Cum morietur .ſ. pater. azo.c Conferendum .i. reſtituendum in cōmuni. nec enim proprie poteſt dici conſerre qui in poteſtate eſt. azo. vt. C. e. l. filie licet.d elictum. alioqn̄ nullū diceret legatū qd̓ filio in poteſtate degenti relictumdiceretur a ſuo patre: vt inſti. de lega. §. an ſeruo. ſad ſi diceres huius legati diēcedere viuente patre. ſed quia dilatum videtur in tempus quo futurus ſit ſui iuris: vt.. de auro argen. lega. l. filia. legatuꝫ eſt vule: ceſſat collatio: vipote in queſito poſt mortem patris. ſi v̓o alij non tali filio relictum eſſet: dic vt diximus.. de condi. demon. l. heres meus. azo.e Iuiſſet .ſ. filio. ac.f Cōferre. ſic.. ꝓxi. §. contra. ſo. hec ita tam varie. qꝛ veriſimile videt̉ patrem filio ſicut extraneum voluerit obligare ẜm Io.

E