Liber

potē quoqꝫ bonoꝝ poſſeſſionem ꝯͣtabū. petere poſſe. nā ꝓ ea ꝑte quaꝗſqꝫ inteſtato ſuus hr̄s eēt. ſi pr̄ ſuus hr̄s nō eēt bonoꝝ poſſeſſio defert̉. ¶ Is cuiꝰ filius in adoptionēerat: nepotē: quē filiꝰ poſtea ꝓcreauerat ſcripſit hr̄dē: emācipatū filiūp̄terijt: nō hꝫ nepos ex edicto bonorū poſſeſſionē: tuēdꝰ eſt tn̄ parentuꝫexēplo ⁊ liberorū ꝗbus legata pͥſtare coguntur: ꝗ bonoꝝ poſſeſſionēꝯͣta. acceperūt. ¶ Si forte ex eodēfilio retinuerat nepotē unū plureſue indubitate ꝓ ea ꝑte tuendus eſtpro qua parte tuet̉: ſi ex filia neposaut mater defunctiª heredes inſtituti eſſent. nam his comparaturᵛ.¶ De Collatione bonorum.TApianꝰ.Ic titulꝰ manifeſtam hꝫeꝗtatē. Cū eniꝫ p̄tor adbonoꝝ po. ꝯͣ ta. emancipatos admittat participeſqꝫ faciat cū is ꝗ ſunt in ptāte bonoruꝫ paternoꝝ: cōſequēsᶜ eē credidit vt ſua quoqꝫ bona in mediū cōferātᵇ ꝗ appetāt paterna. ¶ Intereos dabit̉ collatio: ꝗbꝰ bonoꝝ poſſeſſioᵉ data eſtᶠ. ¶ Plane ſi minoremᵍ vel aliū: quē reſtituer̄ in integrū p̄tor ſolet: r̄ſtituerit ad bonoꝝpoſſeſſiōeꝫ cōtra ta. petēdā: quā omiſerat: vtiqꝫ ēt collationis cōmoduꝫ ei reſtituet. ¶ Si ex dodrantefuit inſtitutꝰ filius ꝗ erat in ptāte: extraneꝰ ex quadrante: emācipatū accipiēteꝫʰ cōtra tab. ꝓ qͣdrāte tm̄ bona ſua collaturū iulianus ait: qꝛ ſolū quadrātē fr̄iᵏ abſtulit. argumētūˡꝓ hac ſnīa affert pōponiꝰ: ꝙ filiusemācipatꝰ nepotibꝰ ex ſe natis ſolus ꝯferr̄ cogit̉. ¶ Pater filiū quēin ptāte hēbat ⁊ extraneū hr̄dē ſcri

pſit: emācipatū p̄terijt bonoꝝ poſꝯtra. ta. uterqꝫ filiꝰ accepit. Pōt n̄īcōmode dici emācipatū ita demūcōferre fr̄i ſuo debere: ſi aliꝗd ei excā hr̄ditaria abſtulit. nā ſi ex minor̄parte qͣꝫ dimidia is ꝗ in ptāte erathr̄s ſcriptꝰ fuerit: iniqͥ uidebit̉ collationē poſtulare ab eo: ꝑꝑ quē amplius ex hr̄ditate paterna habiturꝰeſt. Totiēs igit̉ collatiōi locꝰ ē: quotiēs aliqͦ īcōmodo affectꝰᵐ eſt is ꝙī ptāte ē īteruētu emācipati. ceteruꝫſi nō ē: collatio ceſſabit. ¶ Uel maxime aūt tunc emācipatū ꝯferre nōoꝫ: ſi ēt iudiciuꝫ patris meruitⁿ: necꝗcqͣꝫ amplius nāciſcit̉ᵈ qͣꝫ ei pr̄ deditꝰ. ¶ Sꝫ ⁊ ſi legatis meruit ſemiſſeꝫ: uel tantū qͣꝫtūq ꝯtra ta. bo. poſſeſſiōi occurritᵗ: dicēdū ē nō ē eē cogēdū ad collatiōeꝫ. ¶ Ibideꝫ iulianꝰ ait ſi bonoꝝ poſſeſſiōe acceptaⁱd̓ceſſerit is ꝗ ī ptāte ē: ad collatiōeꝫbonorū emacipatū cogēdū: ut tātūhr̄di eiꝰ ꝯferat qͣꝫtū ꝯferret ipſi ſi uiueret. ¶ Ꝙ ſi an̄ acceptāˡ bonoruꝫpoſſeſſiōeꝫ deceſſerit ſuꝰ filius: heredē eiꝰ p̄tor ita tueri debebit: inꝗtꝓ ea ꝑte qͦ hr̄s ſcriptꝰ fuerit is ꝗ inptāte erat nō tū vltra virilem. Adcollatiōeꝫ āt nō admittitʸ eū in hūccaſūᵗ qꝛ bo. poſ. admiſſa n̄ ēʸ. ¶ Iubet aut p̄tor ita fieri collationeꝫ utrecte caueat̉. ¶ Caueri aūt ꝑ ſatiſdationemᶻ oportere pōponius ait.¶ An pignoribusª caueri poſſit uideamus. Et pomponiꝰ li. lxxx. adedem ſcripſit: ⁊ reis ⁊ pignoribusrecte d̓ collatiōe caue̓i. ⁊ ita ego. qͦqꝫ puto. ¶ Si fraterᵇ cauere n̄ poſſitᵗ: curator portionis eiꝰ cōſtituit̉ᵇ:apud quē refectaᵉ pecunia collocetur: ut tunc demū recipiat qd̓ redactū eſt cum bona ꝓpria contulerit.

nullus ſit ꝗ cōmmittit edictū. uel dic loꝗ de alio filio. ⁊ ẜm h̓ reprobo dictaꝫ glo.uel forte poterit approbari. ut ⁊uic nō poſſe cōmitti ei exn̄ti in adoptione.alioquin aliud eēt ut. sͣ. de ꝯͣ ta. l. ſi emācipatꝰ. §. fi. ⁊. l. ſi ex duobus. §. fina. lꝫ ſitinſtitutꝰ qꝛ pr̄ p̄cedit: vt. sͣ. ti. i. l. ſi poſt mortē. in pͥn. §. filiū. ſecꝰ aūt cōſtat eſſe infilio: ut. sͣ. ti. i. l. ſi poſt mortē. in pͥn. ⁊. §. i. ⁊. l. non putauit. §. ij. ⁊. §. ſꝫ ⁊ ſi. ⁊. §.ut aūt. a ¶ Defūcti. nō ℟.qōni ꝓpoſite. ſꝫ rn̄. qꝛ non petet ꝯͣ ta. qꝛ ꝑ pr̄em ſuū non ē ſibi cōmiſſū edictū: ut. sͣ. de contra ta. l. ſi in adoptionem. h.b ¶ Cōparat̉. non oīo qꝛ huicpetit ꝯtra tābu. non ibi.De collatione bonorum.Ideſt cōicatione qͣſi in ideꝫ latio. nā qd̓ erat ꝓpriū confert̉ .i.cōicatiōi ſubijcit̉. Continuaturqꝛ illi ꝗ petunt cōtra ta. tenent̉cōferre iō ponit̉ titulus de collatione bonorum. bar.Ic titulus. ꝯn̄s. cū .n.petēdo contra ta. petatpro ſe ⁊ ſuo cōmodo:perinde haberi dꝫ ac ſi non ſitemācipatꝰ: dꝫ ſil̓r ⁊ cōtra ſe qͣſin̄ fuerit emancipatus ſua cōicare: ꝗa ꝙ ꝗſqꝫ iuris ⁊cͣ. vt. sͣ.qd̓ ꝗſqꝫ iuris. l. i. ⁊ ad id. sͣ. qubus ex cau. ma. l. i. in pͥn. ⁊. l. ſiuis ticio. R.d ¶ Conferant. niſi hi ꝗ ſunt īptāte cōtra ta. peter̄ nō pn̄t vtpote exheredati ſcriptꝭ non adeuntibus: vt. sͣ. ti. ij. l. filiuꝫ. §.videamus. azo.¶ Inter eos Collatio ſit inter eos qui petunt ꝯtra ta. de iure cōi ſiue de iure ſpāli. hoc. d.bar. vſqꝫ ad. §. ſi ex dodrāte.¶ Poſſeſſio .i. bonoꝝ poſ. ſꝫiō inter oēs quia non emācipati inter ſe: ut. sͣ. e. l. ſi emācipatiin pͥn. uel diuerſo iure petentibus: vt. sͣ. ti. ij. l. filiuꝫ. §. ⁊ hocſit ꝯn̄s. ⁊. jͣ. ti. i. l. nec ip̄e. Itemnec inter eos ſolos: ut. C. eod. l.illā: aꝫ. nā ibi non habꝫ locū bono. poſ. ⁊ tn̄ hꝫ locū collatio. ſꝫillud eſt ius nouum.ſ ¶ Data eſt. de ꝗbus dixit. jͣ. īter ſuos ⁊ emancipatos. ⁊ ſubul̓ de iure dari potuit: ut. jͣ. e. l.an̄pe. h.z ¶ Plane ſi minorē. pone inminore inſtituto qui adijt. ⁊ ſicꝑdit cōtra ta. ⁊ ledit̉: ut. sͣ. ti. ij.l. ſi ex duobꝰ. §. ſꝫ illud. ul̓ mīore abn̄tibus inſtitutis ⁊ anno tacentibus. nam ad bo. poſ. ⁊ accollationem reſtituuntur ut h̓.⁊ ar. sͣ. de cōſti. pͥn. l. bn̄ficiū. ſi aūt ponas emancipatū reſtitutū ad bo. poſ. ⁊ ip̄edꝫ ꝯferre ꝑ. l. C. ſi ab here. ſe ab. l. ij. ſed tūc nō ē cōmodū ꝯferre. ſꝫ fratri cui conſertur. ⁊ facit. sͣ. de acꝗ. here. l. pātonius. ⁊ sͣ. ad treb. l. nam Bar.Si ex dodrante. Emācipatꝰ veniēs ꝑ ꝯtra ta. cōfert ſuo ꝓ ea ꝑte quā ſibi aufert ⁊ ſi nihil aufert collatio ceſſat. h. d. uſqꝫ ad. §. ibidem Bar.h ¶ Accipiētē. ꝯtra ta .ſ. ꝓ vno qͣdrāte ꝯtra exͣneū. ꝓ alio ꝯtra fratrem. ac.i ¶ Pro quadrāte. ſi dicas emācipatū cōicare quartā bonoꝝ ſuorū qꝛ ⁊ quartaher̄ditatis aufert fratri: ⁊ reſiduū hēat p̄cipuum. videt̉ ꝯtra. jͣ. e. l. §. fi. ⁊ .jͣ. l. proxi. §. ſi tres. ⁊. l. pretor. §. iul̓. quibus colligit̉ ⁊ oīa cōicari ⁊ virilē ſibi emancipato retineri. ⁊ aliā virilē dari ei qui ē ī ptāte. nō āt hꝫ p̄cipuā. emācipatus dimidiā.So. dic hic ꝓ quadrante .i. ꝑꝑ quaurātē ꝯferret bona .ſ. oīa. alij dicūt ſemper tātum confert ꝙͣtum aufert. ⁊ ſi dicant leges cōtra. ꝙ. c. ul̓. cc. hn̄t. dic ꝯferēda ſūt.dic ⁊ qꝛ tantum auferunt. hn̄t tn̄ plura q̄ ſibi retinēt p̄cipua. h̓ reprobo ꝑ. §. iul̓.qꝛ ibi emancipatus quartam aufert. qꝛ quattuor erāt filij ⁊ tn̄ confert plus qꝛ tertiam. ali diſtinguunt an ſuccedat emancipatus abinteſtato ꝑ vnde liberi ut tunctotum qd̓ habet conferat ut in ꝯtrarijs: an ꝑ ꝯtra ta. ut tūc ꝓ ea ꝑte quā aufert cōferat. ſed ⁊ hoc reprobatur ꝑ. §. iul̓. nā ibi venit ꝑ ꝯtra ta. ⁊ tn̄ totū ꝯfert non proparte quam aufert. tu dic aūt filius ſolus ē inſtitutus ⁊ nullus exͣneus. ⁊ tunc ſiue ab inteſtato ſiue per contra ta. veniat in totum conferet. niſi ī caſu vbi ſūt dueher̄ditates: ut. jͣ. l. ij. §. ſi emancipato. vbi v̓o exͣneus ⁊ filius. qꝛ emāciptaꝰ nō facit iniuriam ſuo her̄di. immo potius exͣneo non confert emāciptꝰ ſuo her̄di niſipro ea parte quam aufert. pro ea v̓o quā non aufert exͣneo nullo modo. nam ⁊ ſituo hr̄di nil aufert: exͣneo non ꝯfert: ut. jͣ. ꝓr. §. alij ut. h. dicunt ꝙ ſemper n̄ totū

cōferat: ſꝫ tantū det ꝙͣtū aufert ut hic. niſi in caſu vbi plus aufert: ut. jͣ. jͣ.ij. §. ſi ex emācipato. alij eꝯͣ vbi plus ꝯfert: ut. jͣ. l. iij. §. iulianus.Fratri. nūꝗd plus? tn̄. nō: vt. sͣ. ſi pars here. pe. l. i. §. ſi ego. azo.l ¶ Argumentū. de toto ad partem. q. d. ſicut hic in nullo ꝯfert fratribusqꝛ eos non afficit iniuria: vt. jͣ. de ꝯiun. li. l. i. §. emācipatus. ita ⁊ hic ꝓ eaparte qͣ affecit fratrē iniuria conferre dꝫ. ⁊ hēs dehoc arg. ꝓ ⁊ cōtra. sͣ. devſur. l. ꝗ ſcit. ⁊ ſic eſt probabile ⁊ non neceſſariuꝫqꝛ eis ſolū fecit iniuriamcū ſoli ſint inſtituti heredes: ut. d. §. emācipatus⁊ .jͣ. e. l. p̓tor. §. fi.m ¶ Pater. affectus. ꝑbo. poſ. contra ta. ſed ꝗdſi ab inteſtato ſuc. per vn̄liberi? Rn̄. ⁊ tunc hec rōlocuꝫ hꝫ qꝛ ſuus tm̄ iureciuili eſt her̄s. vn̄ iniuriaꝑ emancipatum afficit̉:vt. sͣ. ti. ij. l. filiū. §. reddat. ⁊ facit. sͣ. ti. ij. l. noputa. §. fi. ⁊. jͣ. ti. i. l. iij.accur.n ¶ Uel maxīe. meruit.nūꝗd hoc iō ꝗa factuꝫ.teſtm̄: vt. C. e. l. i. rn̄. nōquia ⁊ codicillis fieri potuit. ꝙ nō impedit collationem: vt. C. e. l. filianſed qꝛ ſuū nō afficit incōmodo. azo. ⁊ pone inſtitutum emancipatum inſemiſſeꝫ. ſuuꝫ pͥteritū quipetijt contra tab. ⁊ ꝑ etemācipatꝰ: ſed cum veniens abinteſtato habettacitā voluntatē: ut. sͣ. d̓codicillis. l. cōficiunt̉. §.ſed iō. ergo nō hꝫ locumcollatio etiam ab inteſtato. rn̄. non dicit̉ ſuccedere ex tacita voluntate niſi ꝗ de iure ciuili pōt ſucedere. ꝙ emācipatꝰ nōpoteſt.o ¶ Nāciſcit̉. per contratabulas.p ¶ Dedit. in teſtō iureinſtitutionis. idem ſi iutlegati ut ſubijcit.q ¶ Quātū. ꝙ eſt qͣrta:vt. C. de inof. te. l. cuꝫrit̉. ſꝫ hodie ex teſtō lohꝫ: ut. C. e. auc̄. ex teſtō.r ¶ Occutrit. al̓s occupat̓. ⁊ al̓s occurrit.¶ Ibideꝫ. Ius conſerendi queſitum tranſmittit̉ ad heredes. al̓s ſecus. h. d. bar.s ¶ Accepta. a ſuo inſtituto ⁊ emācipato cōmittēte edictū. ⁊ ſic a ſeip̄o cuꝫFfdi petit̉ conferri. alij dicunt ab emācipato pͥterito.t ¶ Qd̓ ſi an̄ acceptā. expone ut. sͣ. ꝓxi. u ¶ Nō admittit. de rigorede eꝗtate ſecus: ut. jͣ. e. l. ſi filius. in pͥn. x ¶ Caſum. qꝛ non eodemiure ſuccedūt: ut. sͣ. ti. ij. l. filiū. §. videamus ẜm Io. azo.y ¶ Nō eſt. viuēte ſuo. ⁊ eſt rō: qꝛ ius cōferendi ꝙ nō ꝯpetijt defuncto. necad heredem trāſit. qꝛ uiuente defuncto nō fuit petita contra ta. azo. ⁊ facitad p̄dicta. sͣ. ti. i. l. is ꝗ. ⁊ sͣ. ti. ij. l. ſi ex du. §. lꝫ illud.¶ Iubet. Qui dꝫ ꝯferre cogit̉ ſatiſdare cū fideiuſſoribꝰ ul̓ pignoribusde conferendo. qd̓ ſi recuſat ꝑ cōtumaciam denegant̉ ſibi actiones. Et ſipropter impotentiam datur curator bōis. uel ſit collatio re ipſa ſi certe ſūtres ꝯferende. al̓s ſecus. ul̓ fiet compenſatio alterius rei loco collationis dimiſſe. h. d. Bar.z ¶ Iubet. per ſatiſdationem vt. C. de verboꝝ ſig. l. iij. contra: ſed ibi inubio: hic autem certificata.a ¶ Pignoribus. ſi placet ꝙ pignoribus. nec .n. cogit̉: ut. jͣ. de p̄to. ſti. l.orie ſatis. ⁊ facit. sͣ. de cō. pe. l. promiſſor. §. fi. ac.b ¶ Si frater. qui debet conferre.c ¶ Non poſſit. ꝑꝑ inopiā: vt. jͣ. e. §. ſi cū duobꝰ. ibi ꝙ ſi ꝑꝑ inopiam ⁊cͣ.d ¶ Conſtituit̉. a p̓tore. ut. jͣ. de cur. bo. dā. l. ij. ſꝫ non ſtatim: ut. jͣ. l. ij. §.⁊ eſt ſpāle regulariter contra. C. de ꝓhi. ſequeſtra. l. i.e ¶ Refecta. ex rebus que ſeruari non poſſūt. ut. jͣ. l. ij. §. fi.