XXXVII-De legatis p̄ſtan. cōtra ta.

De legatis p̄ſtan. cōtra ta.XXAV III

4 0

bitur. ſi ei qui cōtra tabulas bonoꝝpoſſeſſionē acceperit decē dederitnō ſi heredi īſtituto: qꝛ abſurdū eſtillū cōmoda hr̄ditatiſ haber̄: ⁊ aliūonera ſuſtinere in p̄ſtando legato.¶ Sed ⁊ ſi ticioª iuſſus fuęrit darenō illi ſꝫ filioᵇ dari dꝫᵉ. TXp̄i.I duo ꝓponant̉ eē: vnꝰ in poteſtate preteritus: alius emancipatus inſtitutꝰ: apparet cōmiſſuꝫeē edictuꝫ per eum ꝗ in ptāte eſt. ⁊ ſiambo petiſſentᵇ cōtra ta. bo. poſ. isquidē qui in ptāte remanſit cū reꝫabinteſtatoᶜ habeat nō preſtabit liberis ⁊ parētibꝰ legata. emācipatꝰv̓o nunꝗd nec ipſe p̄ſtat: qꝛ ei remauferret ꝗ p̄ſtaturꝰ nō erat ſi ſoluseēt; ſed veriusᶠ eſt vel hūc ſaltē debere liberis ⁊ parētibus preſtare legata. ¶ Proinde ſi ꝯtra ta. nō acceperitᵍ dicēdū eſt tuendū eū in partē: ⁊ vtiqꝫ liberis parētibuſqꝫ legata p̄ſtaturū. . Sꝫ an̄ ⁊ oībus dubito tamēʰ qꝛ plena fruat̉ voluntate:plenū etiā obſequiūᶠ pͥſtare teſtato.ris iudicio ꝓ ſui ꝑte dꝫ. ¶ Ulia.I emancipato filio p̄terito pater extraneum heredem inſtituiſſet: ⁊ ab eo rē legaſſet: eaqꝫ adita hereditate dolo ſcripti heredisꝑiſſet: aduerſus emācipatuꝫ vtilisactio dari debebit ei .ſ. ꝑſone cui filius legata preſtare cogitur: qꝛ pretoris ꝓpoſitū eſt ſine iniuria ceterarum perſonarumⁱ bonoꝝ poſ. cortra ta. teſtamenti dari. A Fricanꝰ.Epos ꝗ in ptāte remāſit: ⁊ fiEliꝰ ſuusᵐ heredes īſtituti ſūt.nepoti legatū dedit. pater eiꝰⁿ emācipatus petit bonorum poſ. neposlegato contentus eſt. quidaꝫ in euꝫſolumº qui in ptāte eēt legati actionem nepoti dandaꝫ reſponderuntqꝛ nihil auferat eiᵖ. ⁊ emancipatusfilij ſui partem occupet in qua onꝰlegatorum nō cōſiſteret. ſed rectiꝰdicitur in emancipatuꝫq ſoluꝫ dandaꝫ eſſe actionem nepoti. ⁊ quideꝫnon vltra quadranteꝫ. Dē

Uiaᶠ ⁊ ſi omnes petiſſent bonorū poſſeſſionē ſemis nepotis īter eū ⁊ patrē eius diuideretur.I filius emācipatꝰ Ꝙ Arci.cōtra tabulas bonorū poſſeſſionē petierit: tuendosᵗ ꝗdē liberoſ⁊ parētes cōſtat. ¶ Sꝫ ſi varieʰ donatū fuerit: exceptis ꝑſonis a teſtator̄ mortis cā: ꝓ rata cōferēt ad virilē emācipatoʳ ſicutʸ accidit ī portōibus hr̄ditarijs ⁊ legatis. ¶ Iteſtato auteꝫ mortuo. patre: etiamſuper donationibus mortis cauſafactis non poterit filius queriᶻ: quoniam comparatioª nulla legatoruꝫoccurrat.QApinianꝰI portio hereditatis quam excepta ꝑſona bn̄ficio legis habere potuit repudieturᵉ: ꝓ ea quoqꝫ parte filius ꝗ bonoꝝ poſſeſſiōeꝫacceperit nō alijs exceptis perſonis legata preſtabitª.I Deꝫ.Onorū poſſeſſiōeᵇ cōtra ta. teſtamēti emācipato filio p̄terito data: ſcriptꝰ hr̄s alter filius ꝗ bonorū poſſeſſionē accepit vel iureciuili cōtētꝰ nō acceꝑit legata precipua nō habebit̉.¶ Ermoge.I quibus relictum in viritemportionē diuus pius cōſeruare conſtituitˢ: ex ſeruis qui libertatēpropter bonorum poſſeſſionē contra ta. acceptaꝫᵉ conſequi nō potuerint. nihil hēbunt.N Ripho.Nteruenitᶠ illa queſtio quādode liberorum numero eē d̓bęatis cui legatuꝫ datum eſt: ut id ferre poſſit a filio contra tabulas bonorum poſſeſſionem accipiente. ⁊placet ſufficere in ea neceſſitudinetunc eſſe quando dies legatiᵍ cedit.M Arcianus.Ui filium emācipāuerat ⁊ nepotem ex eo in poteſtate retinuerat: teſtamento filiuꝫ exheredauit: nepotem ex aliqua parte heredeꝫ inſtituit: ⁊ alium filium emancipatum preterijt: poteſt defendi ne-

XAAV Iin ſcd̓am. Eſt ⁊ alia: qꝛ in effectu eſt hr̄s pͥteritus: ut ar. sͣ. qd̓ cū eo. l. ſi filius. §. i. ⁊ sͣ. ne ꝗs eū ꝗ in ius vo. l. pe. §. i. lꝫ huic ſit ar. cōtra. sͣ. de vul.ſub. l. ꝗ liber is. §. hec uerba. patetꝙ hec dictio hr̄s trāſfert̉. ſic. jͣ. defideicō. li. l. ergo. §. ſi ſub cōditione.ē ꝯdi. ⁊ de. l. iiij. i. rn̄.a ¶ Sed. ticio. exͣaneo nō inſtituto.b ¶ Filio. preterito.c ¶ Debet. ut cōditio ſitimpleta. nō aūt eſt debitū: ut. sͣ. ſiꝗs. o. cā te. l. ſiſub ꝯditione. in fi. ac.I duo. ambo petiſſent. ſed qūo ſuus p̓teritus petit. cuꝫ ſitip̄o iure nullum: ut īſti.de exhr̄. li. in pͥn. ⁊ oportet tales eſſe tabulas: uteis poſſit adiri heredi: ut. sͣ. titu. i. l. qd̓ vulgo. rn̄. dicit nullū ſi hocvult: ut. sͣ. de iniuſto teſta. l. filio.¶ Abīteſtato. facit. sͣ.e. l. is qui. in pͥn. §. pe.¶ Sꝫ veriꝰ. sͣ. e. is ꝗ. §.vn̄ ſi duo. ꝯͣ. SolItē ꝯtra. jͣ. de reg. iur̄. l.ui in ius alterius ſuccedit dꝫ uti iure eius. ſꝫ certe lꝫ emancipatus auferat ſuo: non tamen dicit̉ei ſilere.¶ Non acceperit. inſtilutus. azo. ſed adiuit. ul̓ẜꝫ ta. petijt ex inſtitutōe.An̄ quia. nūc. ℟.Plenū obſequiuꝫ. ⁊pͥſtat oībus. ſꝫ contrasͣ. c. l. is ꝗ. §. vn̄ ſi. Sol̓.ibi. Itē. jͣ. de ſe. tabu. l. ſiſub ꝯne. in fine. ubitm̄ exceptis ꝑſonis. So.hic uerbum plenum. tollit contra. naꝫ ⁊ hic ⁊ ibiemancipatusnſtitutus. ⁊ hic ⁊ ibi ẜm tabu.voluit ſucceder̄dh̓ potuit. ibi non p̄t defectu connis.le venit iure ꝯtra tābu. ⁊ facitad. l. sͣ. de inof. teſt. l. cuꝫduobus. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi exꝰ. in pͥnPrmaqpato ſctipti heredis. petitaiam ꝯtra ta. ut dicūt. ar..jͣ. de noua. l. quotiensimmo ⁊ non petita: quiapoſtea petita: a die mortis petita videt̉: ut. sͣ. deacꝗ. here. l. her̄s qn̄qꝫ. ſꝫuidet̉ pͥteritum liberari:ut. sͣ. de dolo. l. arbitrio§. fi. ⁊ sͣ. de le. i. l. hr̄dis§. i. ⁊. l. filiuſfa. in fi. queſunt cōtra. Sol̓. h̓ filiusfuerat in mora. nec obſtat qd̓ dicit vtilis: quiain oībus dat̉ utilis petita ꝯtra ta. uel dic ꝙ hic fauor ꝑſonarū facit ut nonliberet̉ filius. ſed an hic ſcriptus heres tenebitur filio. videt̉ ꝙ non. arg. sͣ.ſo. ma. l. etiam. §. licet. ⁊ sͣ. de peti. here. l. ſiquis. §. ſicut. ſed dic ꝯͣ ut. sͣ.ad. l. aquil. l. ſi dn̄s. §. i.¶ Ceterarum perſonarum .ſ. parētum ⁊ liberorum.Epos. ſuus .ſ. teſtantis in poteſtate cōſtitutus. duos enim filiosc .ſ. vnum in poteſtate. ⁊ alium emancipatuꝫ habebat. ⁊ ex eo nepoem in poteſtate retentum habebat.Pater eius .ſ. nepotis.In eum ſolū .ſ. filiū teſtātis inſtitutū qui erat patruus nepotis.¶ Ei. filio inſtituto.¶ Emancipatum .ſ. ſuum patrē petita uenia: ut. sͣ. de in ius uo. l. quij. pretor. ac.f ¶ Quadrantem. ſue portionis.Aia. mala rō dicit̉ quia ſic huius nepotis inſtituti deterior condiLtio uidebatur ꝙͣ extranei legatarij. qui tamen eſſet de exceptis. ꝗa

tūc ſingulos poſſet .i. pro ſuo legato cōuenire: vt. sͣ. e. l. nōnūꝙͣ. §. fi. nā ⁊ intereſt noſtra habere plures debitores: ut. sͣ. de li. le. l. plures. §. ſiꝗs in fi. rn̄. iō ē deterior conditio quia huic imputari pōt. qꝛ coniiſſo edicto ꝑ emancipatū contrata. non petijt. quam ſi petijſſet cum ſuo patre in dimidia concurriſſet. ut h̓ dicit̉.lꝫ legatū tūc nō haberet: ut. sͣ. ti. i. l. filiū. §. oībus. ⁊ .jͣ. e. l. bonorū. hoc aūt extraneo imputari non poſſet: ꝗa etſi voluiſſet petere non potuiſſetẜm azo.I filius emācipatꝰ. tuenUdos. in his que ſunt eisrelicta vſqꝫ ad virilem: vt. sͣ. e..l. nam ẜm.u ¶ Sed ſi varie. qꝛ alicui plus⁊ Alicui minꝰ. uel dic vni per legatuꝫ. alij ꝑ donationē cā mortis. ul̓ alio mō. ita ꝙ emancipato non remanet virilis. ⁊ qd̓ dicit exceptis .i. liberis ⁊ parētibꝰqui de extraneorum numero excipiuntur. azo.¶ Emācipato. ita ꝙ habeatvirilem.y ¶ Sicut. exēplificatiue poniur̄ ſicut.z ¶ Queri. lure cōtra ta. ſed perquerelam inoſ. dona. azo.a ¶ Cōparatio. qͣſi dicat nō poteſt dici ꝙ vſqꝫ ad virilem tātūmodo debeat̉ dona. cauſa mortis abinteſtato. ſicuti nec legataquare non poteſt fieri talis cōparatio. qꝛ abinteſtato non hꝫlocū ꝯtra ta. vn̄ ꝑ eā non reuocāt̉ legata vſqꝫ ad virilem. ⁊ iōnec donatiōes cā mor. ẜm azo.b ¶ I portio. legis. pretorieetiā ⁊ imꝑatoris: vt. sͣ. e.l. nam ẜm.e ¶ Repudiet̉. al̓s reſpuet̉.a ¶ Preſtabit. quia nec exceptā ꝑſona alijs erat preſtaturavt. sͣ. e. l. filium. §. fi.b Onorū poſſeſſione .ſ. bonoruꝫ poſ. ꝯͣ ta. cōmiſſoedicto. ul̓ dic̄ corporaliter volens eſſe iure ciuili heres ul̓ ſinepoſſeſſione ſola voluntate adiit vt ſubijcit: qd̓ fieri poteſt: ut īſti. de here. qua. ⁊ dif. §. fi. accurſius.c ¶ Nō habebit .ſ. vltra portionem virilē ſed uirilē ſic: ut. sͣ. e..l. virilis. §. ſi ꝗs ex liberis. ⁊. l.filiū. §. oībus. q̄ ſunt ꝯtra.I ꝗbus. conſtituit: ut. sͣ.N eo. l. nam ſcd̓m.e ¶ Acceptam. teſtator filiumemancipatuꝫ preterijt. ⁊ duosinſtituit. vni ſeruos prelegauitquos ⁊ manumitti ab eo voluit h̓ commiſſo edicto petijt ꝯtrata. ⁊ ſic libertas non tenet. erit īdignus ut parteꝫ hēat in ſeruisqui per eum libertatem perdiderūt ẜꝫ hoc dic acceptā bo. poſ. aſeipſis liberis ul̓ parētibus. ueldic ꝙ inſtitutꝰ nō petijt ꝯtra ta. ſꝫ p̄teritus. ⁊ tūc eſt rō bona: qꝛ hi ẜui inter cetera peculiaria cōmoda relicti fuerūt parētibꝰ: ut eos manumitterent: petita cōtrata. euaneſcit libertas: ⁊ remanent penes eos: qui acceperant contra tab. non penes parentes quos de proprietate teſtator nil uoluit habere.Iteruenit. ferre .i. capere a filio. azo.Legati. qd̓ eſt ip̄s mortis niſi in caſibus: ut noͣ. inſti. de le. §. ſi peculiū⁊ facit. sͣ. e. l. ſed ⁊ ſi pro dote. §. omne. ⁊. jͣ. de iure fiſ. l. iij. §. qn̄. ⁊ forte ēt teſtamēti ẜm quoſdam: ut non obſtet. sͣ. de rebus du. l. ſi cognatis. ⁊ de here. īſti. l. ſi alienam. §. in extraneis.Ui filiū. ꝗſqꝫ. parte. al̓s ſit pro ea parte quā ꝗſqꝫ ī teſtō ſi ſuus heres nonꝘeēt emancipatus ſub. ſuccederet bo. poſ. ⁊cͣ. al̓s hoc plus inteſtato ſuus heres nō eēt: qꝛ eſſet emācipatus. ⁊ ſic. sͣ. de inof. teſta. l. ſi ꝓponas. ⁊. jͣ. de coniungen. li. l. i. §. ſed ⁊ ſi pr̄onus. ⁊. jͣ. e. l. ꝗ duos. ⁊ sͣ. e. l. nam ẜm.Is cuius. emācipatū. patrē huius nepotis. ⁊ ẜm h̓ bona eſt glo. inferior. §. n̄℟. ⁊cͣ. non tn̄ uidetur hic caſus conſonare lr̄e cum hic dicit tuendum tamen ⁊cͣ.qꝛ tunc non tuetur propter hoc edictum immo iure cōmuni. qꝛ inſtitutus eſt cum