De legatis preſtan. contra ta.XXXVII

3 3 2

¶ Et hoc ſit ꝯſequēs illi qui ex minore ꝑte ſcriptꝰ a pr̄e hr̄sª relictusin ptāte: admiſſo fratre emācipatoad contra tabu. bonoruꝫ poſſeſſioneꝫ: eius beneficio plus conſequaturᵇ: quāuis edicti vbisᶜ collatio inducat̉. ex mente p̄toris denegandāeſſe rn̄detur. Multo magis auteꝫhuic non oportet conferri: quia ⁊a patre exheredatus: a pretore adbonorum poſſeſſionem contra tabu. non vocaturᵇ. ſꝫ occaſiōeᵉ omiſſe hr̄ditatis a ſcripto herede nihilhabituro: propter delataꝫ emācipato a pretore contra tabulas bonoꝝpoſſeſſionem: nomen ſui heredisadeptus ē. ¶ Legata tamē ex ꝑteſua iſte emancipatus liberis ⁊ parētibus preſtare cogetur: non ſolidaᶠſed diminuta in dimidium: quodᵍrelinquitur manenti in poteſtate.Sed nec aduerſus eumᵇ conſtituende actionis legatorum ratioē ꝗmero iure inteſtato heres extititʸ.¶ Si quisᵏ accepit contra tabulasbo. poſ. etiam ſi non fuerit adita hiditas a ſcripto: preſtat legata ea ꝑte teſtamenti data contra quā bon.poſ. accepta ē. erit ergo melior hoccaſuᵐ conditio in familia relicti filijqͣꝫ foret ſi exheredatus nō eēt.¶ Odeſtinus.Iis qui filium ⁊ ex eo nepotēin poteſtate habebat: filium inadoptionē dederit: nepote retentoin poteſtate poſtea filius emancipatus a patre adoptiuo deceſſit extraneis hr̄dibus inſtitutis: filius huiuſqui in poteſtate aui remanſit cōtratabu. patris ſui bonorū poſſeſſionēpetere poterit: quāuis nūqͣꝫ in poteſtate huiꝰ fuerit: iōⁿ nec debuiſſe eſſein poteſtate videtur. naꝫ ſi aliter obſeruatur. nec ſi emancipatus fueritfilius: nepos ex eo qui in poteſtateaui remanſit bonorum poſſeſſionem contra tabu. petere poteritʰ.¶ Idemqꝫ iuris ēſi emācipato filio nepos ex eo ī poteſtate aui remāſit: ⁊ poſtea patri ſuo ī adoptionēᵖdatusᶠ fuerit. idemqꝫ contra tabulas bonorum poſſeſſionem aui petere poterit: quia per adoptionem

in alienaq familia non fuerit. ¶ Sꝫſi emancipatus filius meꝰ adoptauerit extraneū filium is ꝗ adoptatꝰeſt filius ꝯtra tab. bonoꝝ poſ. pete̓non poterit: qꝛ nūqͣꝫʳ nepotis locoapud me fuerit.¶ De legatis p̄ſtādis cōtra ta. bonorū poſ. petita. QZpianus.Ic titulus equitatē quandam habet naturalemª:⁊ aliquid nouum: vt quiiudicium patris reſcinduntⁱ ꝑ cōtra tab. bo. poſſeſſionemex iudicio eiusᵛ quibuſdāᵉ ꝑſonis legata ⁊ fideicōmiſſa p̄ſtarētʸ. hoc ēliberis ⁊ parētibus vxoribꝰ nuribuſqꝫ dotis nomineᶻ legatum. ¶ Generaliter āt parētes ⁊ liberos pretor excipit: nec gradus liberorū parentumue enumerauit. ¶ In infinitumª igitur eis preſtabitur. Sednec ꝑſonas perſecutus eſt vtruꝫ exvirili ſexu an ex femineo deſcenderēt. ¶ Quiſꝗs igitur ex liberis parentibuſqꝫ fuerīt: ad legati petitionem admittetur: ſed ita demū ſi iura cognatiōisᵇ ſint inter eos. ¶ Liberos autem etiam eos ad legatorumᶜ petitioneꝫ admittimus: qui inadoptionē dati ſūt. vel etiā adoptiuiª: dummodo remaneantᶜ liberi.¶ Poſthūis libis legata relictavtiqꝫ p̄ſtabūturᶠ.TUlia.T iō ſi p̓gnāteᵍ vxore filiꝰ fuerit emācipatus: ⁊ bonoꝝ. poſ.cōtra tabulas acceperitʰ: legatumnepoti p̄ſtare debebitˡ. T Ulianꝰ.y Ed ⁊ ſi mortis cauſa donationes ſunt collateᵏ: credo ꝙtuende ſunt. ſi autem excepte nonſuntˢ: auferendas eis puto mortiscauſa donationes. ¶ Liberis autem tm̄ ⁊ parentibus pretor proſpexit non etiam fratri conſeruauitlegatum ⁊ ſorori. ¶ Hoc autemſolum debetur: quod ipſis parentibus relictum eſt ⁊ liberis. ¶ Ceterum ſi ſeruo eorum fuerit aſcriptum: vel ſubiecte eorum iuri perſone non debetur. nec enim querimusᵐ cui acquiratur: ſed cui honorhabitus ſit. ¶ Sꝫ ⁊ ſi cōiunctiꝫ fuerit legatum relictum cum eo cui nō

¶ Et hoc ſit. a patre heres .ſ. eſſet.p ¶ Conſequatur .ſ. ſcriptus heres: vt. sͣ. e. l. non putauit. §. fi. ⁊ hoc ſi nōadiit inſtitutꝰ. al̓s nō accreſcat: vt. sͣ. e. l. ſi ex duobus. §. ſed illud.¶ Aerbis. que dicunt vt inter eos quibus eſt data bo. poſ. conferatur ſedet mente diſtinguitur an ledit̉ ſuus ⁊ cōfert̉ ei al̓s non. ut hic. ⁊. jͣ. de col.dotiſ. l. ſi filia. ⁊. l. nec ipſa. ⁊ vtrunqꝫ dic de rigore. ſed de equitate ſecusvi. jͣ. d̓ col. bo. l. ſi filiusẜm Ioan. ⁊ noͣ. sͣ. l. ſi exduobꝰ. §. ſꝫ illud. ul̓ dicmētē .i. equitatē pretoris⁊ in. l. ſi filiꝰ. ē eꝗtas ſceuole cōtraria eꝗtati pretoris ẜm aꝫ. vel in. l. ſi filius īſtitutꝰ adijt. h̓ nō.a ¶ Non vocat̉. ſub. qui⁊ accipe nomen ſui heredis. ⁊cͣ.e ¶ Occaſione. ⁊cͣ. ⁊ hocdico nil hīturo ⁊cͣ. Itemꝯͣ huic. §. C. e. l. ſi emancipati. ſed ibi nulluꝫ fuitteſtm̄. h̓ ſic. ⁊ ita diſtīguitur vt dixi leditur aliusnon.ptamqtiettrtia pare. ⁊ hdicit. Legata pro dimidia pͥſtat emancipatꝰ. cōiunctꝭ perſonis ſuis nullo modo. h. d. Bar.ſ ¶ Non ſolida. qd̓ uidebatur qꝛ in aſſeꝫ accepitcontra ta. azo.¶ Qd̓. ſcꝫ dimidium.⁊ fac̄. sͣ. ad. l. fal. ī rōne.§. hr̄des. ⁊ de le. iij. l. fi.h ¶ Eum. qui manſit inpoteſtate.¶ ¶ Exiinit repudia nribꝰſcriptꝭ: ut. sͣ. e. l. §. i. acc.¶ Si ꝗs. pone ꝙ ſuuseſt p̄teritꝰ. ⁊ duo exͣnei inſtituti ꝗ non adierint fiſuꝰ petat cōtra ta. cōtraunū eoruꝫ qd̓ pōt. ut. sͣ.e. l. qd̓ uulgo.l ¶ Preſtat legata. abeo relicta: ſecus ſi eēt exbr̄datus: ⁊ ſcripti nō adirēt: qꝛ nulla p̄ſtaret: utsͣ. ꝓxi. ⁊ ſic ē ꝯditio melior exher̄dati ꝙͣ preteritipoſſet ēt dicer̄ nullū ip̄oiure. naꝫ hꝫ duplex auxilium ſuus preteritus: ui.C. de li. pͥ. l. fi. §. fi. hocnon placet: ut. jͣ. tit. i. l.ne ībuscontra unum qui petijtcontra ta. nam dabit legata: que non preſtaretſi in poteſtate remanſiſſet: cum tunc non adeunte herede ipſo iure ciuiliſit heres. ſed iſte non niſiper contra ta. ⁊ in fin. expone exheredatus .i. emancipatus. ſed tunc abundaret hec dictio nō. queeſt in fine. uel pone ſuum cum duobus extraneis inſtitutum: ⁊ emancipatum preteritum. ⁊ ſuūs petijt ꝯtra ta. ꝯtra unū de coheredibꝰ commiſſoedicto: qui tamē nō adierūt qd̓ fieri potuit: ut. sͣ. e. l. qd̓ nulgo. nam preſtat legata ab illo relicta: ut. jͣ. ti. i. l. ſi ꝓ dote. §. nō oīa. que nō preſtareſi eſſet preteritus: ut. jͣ. titu. i. l. is qui in princi. ⁊. §. ubi. ⁊ ẜm hoc eſt melior conditio exheredati: qui nulla preſtat ſcriptis non adeuntibus: ut. sͣ. ꝓl. ꝙ inſtituti. ⁊ ẜm hoc dic in familia relicti ſub. ⁊ exheredati ut ex ſequētiittera colligitur ꝙͣſi exheredatus nō eēt ſub. ſed inſtitutus.m ¶ Hoc caſu. īproprie dicit cū aliū adijciat caſum. uel dic hoc caſu .ſ. cūnon ē adita hereditas a ſcripto. ⁊ ſic ꝓprie.Iis qui filium In hac lege iuriſconſultus ponit tres caſus qui

it. Scd̓s ibi. idēqꝫ. Tertiꝰ ibi. ſꝫ ſi emancipatꝰ. Bar.n ¶ Si is. ideo nec .i. nō videt̉ d̓buiſſe ⁊cͣ .ſ. qꝛ fuit preteritus:Petere poterit. ſcilicet ſui patris qd̓ falſum eſt: vt. sͣ. e. l. retentus.p ¶ In adoptionē datꝰ. ſecꝰ ſi alij in adoptionē datꝰ eſt. vt. sͣ. e. l. ſi in adoptionem. ꝙͣꝙͣ filius ad patris ſui hereditatem ꝑ ꝯtra ta. vocatur. cuicunqꝫ pater detur in adoptionem vt. sͣ. e. l. iij.§. ſi pater alicuiusq ¶ In aliena .i. in exͣnea ul̓ cxͣnei. fuit tamen aliena .i. in alterius. ⁊ eſt bona ratio. quia ſi extraneo datꝰ eēt in odopti. nunꝙͣ hēret cōtra ta. vt iſti. d̓ her̄.ab īteſt. §. at hi. ⁊. §. eadem ẜmazo. ⁊ fac̄. sͣ. e. l. iij. §. ſi ꝗs filiāemā. ⁊. §. idēqꝫ. ⁊ īſtitu. de her̄.ab īteſt. §. cuꝫ queritur. ⁊. §. ſed⁊ ſi conceptus.r ¶ Quia nunꝙͣ. facit. sͣ. de inius vo. l. ſed ſi hac. §. filius.De legens ppreſtandis.Icti tulus. Primo commendat edictum ⁊ ponit menteꝫLedicti. Secundo illd̓incipit exponere. Secunda ibi.generaliter aūt. vſqꝫ ad finē. ⁊eſt pulchra lex. Bar.s ¶ Naturalē .i. rationē hn̄s anatura inſitā. non eniꝫ naturalis ſed p̓toria ē equitas. ſic. sͣ. d̓minori. l. i. in prin. azo.t ¶ Reſcindūt. ꝑ ius pretoriummero tn̄ iure ciuili tenet. ⁊ dic ꝙcūqꝫ ſint qui reſcindunt: vt. jͣ. d̓coniun. li. l. nihil.u ¶ Eius .ſ. patris.Quibuſdā. nō ergo oībus.xvt. jͣ. l. ſꝫ ⁊ ſi mortis cā. in pͥn. ⁊.§. liberis. ſic. sͣ. de mi. l. pr̄. iuprī. ⁊ facit. sͣ. de vſufru. l. ſi exͣneo. ⁊ sͣ. ti. i. l. pe. §. legata.¶ Preſtarent. quo ture. forofficio iudi. cum reſciſſū ſit teſtamentū. vel actione vtili ex teſtamento. ar. jͣ. e. l. ſi emancipato. que ē pͥtoria ſicut al̓s vt. sͣ. ſiquis omī. ca. te. l. i. nā ⁊ ꝙͣtominoris: quādoqꝫ ciuilis quandoqꝫ pͥtoria ē. ut noͣ. sͣ. de acti.emp. ⁊ ven. l. iul. in principio.z ¶ Dotis nomīe. hoc referturd vxorē ⁊ viruꝫ. ⁊ dic ſi ⁊ dosfuerit. al̓s nō vt. jͣ. e. l. is qui. §.penultimo. ac.a ¶ In īfinitū igit̉. no. ergo generalit̓ dictū generaliter intellgi. ſic. sͣ. de in ius vo. l. quiqꝫ.§. parentes. ⁊. l. parentes. ⁊. jͣ.vi bo. rap. l. ij. §. homines ⁊ deiniur. l. item apud. §. generalit̓1 sͣ. de oſ. pre. vr. l. i. §. cum vr̄bem. ⁊ sͣ. de pac. l. iuriſgentiuꝫ§. aduertendū. ar. sͣ. qd̓ me. ca.l. metū. §. aduertendū. ar. ꝯtrasͣ. de teſti. l. queſitū. Item noͣ.ꝓ infinitate. ar. contra. C. d̓ ſacro ſan. ec. l. fi. §. i. ac.b ¶ Iura cognationis. qd̓ diciſti. d̓ ca. di. §. ꝙ at. ⁊. §. ſedſi inſulam. ⁊ de le. ag. tu. §. fi.c ¶ Ad legatorū. relictorū a naturalibus parentibus. azo.e ¶ Remaneā t liberi. qd̓ non eſt ſi emancipati ſunt a patre adoptiuo. niſi filiusd ¶ Adoptiui .i. eos qui ſunt adoptiui.adoptiuꝰ ſit de liberis. vel dic ꝙ non eſt cū deſinunt eē ciues. azo.f ¶ Preſtabuntur. qꝛ pro naus habentur: vt iſti. d̓ tute. §. cū autem. ac.T ideo ſi p̓gnante. ꝗd ſi ante; rn̄. idem propter ſuperius rn̄. azo. ac.g¶ Acceperit. emancipatus preteritus.i ¶ Debebit. amplius ēt hic nepos pōt petere bonorum poſſeſſionem contra ta.vt. jͣ. e. l. fi. i. ⁊. ij. rn̄.k ¶ XEd ⁊ ſi mortis. collate ſūt. hominibus exceptis.m ¶ Nec enim querimus .ſ. tm̄. nam ⁊ id quandoqꝫ querimus: vt infra. e. §. iteꝫl ¶ Non ſunt .i. ſi non ſunt de perſonis exceptis.