Liber

ne remouēdi ſunt. ¶ Ei qui cōtrata. bo. poſ. acceꝑit: tā legati qͣꝫ fideicom. exactio: ſed ⁊ mortis cā donationis retentio denegat̉ª. Nec intereſt ꝑ ſemetipſum: an ꝑ aliū queN Riphonius.raturᵈUod vulgoᵉ dicit̉. liberis datam bo. poſ. cōtra legeꝫ eſſe:ſic intelligēdū eſt: vt ſufficiat extitiſſe tabulas mortis tꝑe patris: ex quibus vel adiri hereditas: vel ẜꝫ easbonoꝝ poſſeſſio peti potuit: qͣꝫuisneutrum eoruꝫ poſtea ſecutū ſit velſeꝗ potuit. Nam ſi vel omnes inſtituti ſubſtitutiqꝫ ante teſtatorem deceſſerint: vl̓ is ſcriptus hē̓s fuit cuꝫquo teſtamēti factio nō fuit: peti cōtra ta. bonorū poſſeſſionē inane ē:ue ſine effectu foret.¶ Dem.Ilium queꝫ in ptāte habebatexheredauitᵇ: emācipatū preterijt. Queſitū eſt quatenusᶜ emancipatus bonoruꝫ poſſeſſionē habiturus ſit. ¶ Dixi ſi ſcripti heredesextranei adierint hereditatem repellendūᶠ eſſe filium qui manſit inpoteſtate. ¶ Ꝙ ſi hi repudiauerinthereditatem: qd̓ facile ſunt facturi:nihil laturiᵍ ex hereditate ꝓpter eūqui cōtra tābu. accepit bonoꝝ poſſeſſionē. ¶ Filiusᵖ ab inteſtato pr̄iIulis heresˡ deprehēdit̉. Emancipatus autē petensᵏ contra ta. bo.poſſ. bonoꝝ poſſeſſioneꝫ ſolusˡ habebit. ¶ Sed cū exheredatio: nonadita hereditate ex teſtamento nullius ſit momentiᵐ: ideoqꝫ non obſtare eaꝫⁿ: nec quo minus cōtra ta.libertoꝝ patris accipiat bonorumpoſſeſſionem: iulianus recte rn̄dit.Ne teſtamentū per omnia irritumad notaꝫ exheredationis ſolam ꝓfeciſſe videat̉ᵇ. ¶ Reditᵖ res ad inteſtati exitumº vt aduerſum filiumc

ſuū ex aſſe heredeꝫ ab inteſtatoʳ patri: emācipatū pretor in parte dimidia tueatur. ¶ Erit ergo venaleºbeneficium ſcripti heredis extranei: vt cum ipſe iureᵗ hereditatis nihil ſit conſecuturusʸ: adeundo repellat filiumˣ in poteſtate relictum:p̄ſtetqꝫ aſſeꝫʸ emancipato filio iureꝯtra ta. bo. poſſeſſionis. ¶ Si auteꝫ omiſeritᶻ hereditatē in bonorūpoſſeſſionēª exheredatuꝫᵇ effectuꝫ:admittet iure factum ſolum ſuumheredem. ¶ Sed quēadmodumpretor emancipatū tueturᵉ: ſi adita non fuerit hereditas: ita nec filius qui in poteſtate remanſit aditioneª adhibita in totum expellendus erit: ſed ad hereditatis portioneꝫ admittendus eſt ex cauſa inofficioſe querele contra emancipatuꝫᵇmouēde. ¶ Uideamus tamē iſtocaſuᵉ quo vtriqꝫ ad bona patris veniunt: an hiº cōferre debeāt. Emancipatus nāqꝫ nec ex hac parteᵉ edicti verbis id facere cogit̉: ꝟndeᶠ cōtra ta. accipit bonoꝝ poſſeſſioneꝫ:queᵍ inter eos quibus ita bonoruꝫʰpoſſeſſio dabit̉ caueri de collatione ab emācipato iubet. ¶ Iſteⁱ eniꝫqui manſit in poteſtate: qui exheredatus nominatim fuerit: nō eſt vocatus ad bonorum poſſeſſionē cōtra ta. neqꝫ ex illaᵏ parteⁱ edicti quainteſtatoᵐ patre ſuo mortuo: emancipatus ad bonoꝝ poſſeſſionē admiſſusⁿ: ad collationem compellitur. quia ⁊ ſi frater ab inteſtato heres ſit: emācipatus tamē non indeaccipit bonoꝝ poſſeſſioneꝫ. ¶ Etvereorᵖ ne hactenus filio ſuo ꝓfuerit factū heredis ſcripti nō adeuntis: vt euꝫ ad portioneꝫ admitteretbonoꝝ paternoꝝ: nō etiā eorū queemancipatus propria habuerit.

¶ Ei qui. denegat̉ .ſ. ſubſtitutio: vt. sͣ. de vul. ſub. l. is qui. ⁊ facit. sͣ. de inoffi.te. l. pap̓. §. meminiſſe. ⁊ sͣ. de his ꝗbus vt indig. l. poſt legatuꝫ. §. i. ⁊. jͣ. de bo.nō nunꝙͣ. ⁊. §. p̄terea. ſed cōtra. jͣ. e. l. ſili. l. in ſeruitute. §. ſi quis bonefilius. circa prin. vbi veniēs vno īditalio. ſcontrata. irritatur teſtamentum: vt nec ipſe nec alij ex eororumex teſtamento non pēdet ut ibi.b ¶ Queratur .i. debeat acquiri. vel dic. i. conqueratur. accurſius.c ¶ Uod vulgo. q. d. contralegeꝫ eſt indiſtincte daribo. poſ. liberis. ⁊ hoc dicit̉ vulgo. nam debet diſtingui an̄ tꝑemortis valuit teſtm̄: ⁊ tunc datur. an nō: ⁊ tunc ſi diceret darieſſet contra. l. ſ. ipſius pretoris:que viua lex eſt vt. sͣ. de iuſti. ⁊iure. l. nam ⁊ ipſum. nā tūc demum dat̉ cū teſtm̄ eſt ꝑfectum⁊ validum: vt hic. vel dic cōtralegem .i. preter vel .i. contra voluntatem defuncti que eſt lex.vt in aucͣ. de nup. §. diſponat.ſed nonne teſtamento rupto datur contra ta. vt. C. e. l. ij. rn̄. fauore poſthumi ibi non valet. h̓autem iure cōmuni. quia nonfuerunt teſtes .vij. vel alio modo vt hic ſubijcit. vel ibi iure ciuili eſt ruptum non pretorio. ⁊facit. jͣ. de ſe. ta. l. i. §. ſemel.Hncilis ſicut aliqua que eſt īItium Iſta lex eſt ita difinfortiato. ⁊ tamen difficultaseſt in textu non in apparatu necī materia. Et diuiditur hec lexprincipaliter in quattuor ꝑtes.Primo ponitur thema ⁊ queſtio qualiter ſuccedatur quandoemancipatus eſt preteritus: ſuus exheredatus: ⁊ extraneus inſtitutus. Secundo ponit̉ determinatio predicte qōnis. Tertioponitur alia queſtio vtrum eocaſu fiat collatio. Quarto pōitvnam queſtionem quibus ⁊ aquo eo caſu legata preſtentur.Secunda ibi. dixi. Tertia ibi ī.§. videamus. Quarta ibi ī. §.legata tn̄. Scd̓a pars ſubdiuiditur in partes tres. ⁊ primo ponitur qualit̓ ſuccedat̉ inſpectorigore iuris ciuilis: ⁊ iuris pretorij. Secūda qualiter ſuccedat̉de eꝗtate: qn̄ hereditas non eſtadita. Tertio qual̓r ſuccedat̉ d̓equitate: qn̄ her̄ditas eſt adita.Scd̓a ibi. ſed cum. Tertia ibi.ſed quemadmodum. Et iſta ſecunda pars breuiter hoc intendit. Si ſuus eſt exheredatus: emācipatus preteritus. ⁊ extraneus inſtitutus. ſiueadeat̉ hereditas ſiue nō: vterqꝫ dimidiā auocabit: licꝫ vnus ſcilꝫ emācipatus percontra tabulas: ⁊ alter ab inteſtato. h. d. bar.d ¶ Exheredauit. ⁊ extraneunſtituit.o ¶ Quatenus .i. quātū. ſꝫ vtrū in totū expugnet ꝑ ꝯtra ta. an ꝓ ſemiſſe. aꝫ.f ¶ Repellendū. a contra tabu. vt. jͣ. eo. §. videamus. ibi. iſte enim ⁊c̄. non a querela inoffi. teſta. azo.Nihil laturi. ēt ſi adierīt. ad qd̓ eſt. jͣ. ti. i. l. iiij.h ¶ Filius. non habeas hic. §. ẜm aꝫ. ſed videtur non cōpetere ab inteſtato duꝫhabet locum contra ta: vt. jͣ. ſi ta. teſ. nul. ex. l. i. §. ita. So. ibi. ac.¶ Suus heres .ſ. inſolidum de iure ciuili: ſed per pretorem aſſociat̉ ei emācipaus. vt in. §. redit.k ¶ Petens. poteſt enim licꝫ deſertum eſt teſtamentum. qꝛ tempore mortis extiterunt tabule. ⁊ ex teſtamento adiri potuit hereditas: vt. sͣ. l. ꝓxi. azo. ⁊ dic petēspro ſemiſſe: vt. jͣ. §. redit. ac.l ¶ Solus. immo nō ſolus vt ſtatim corrigit. immo nō: vt. jͣ. §. videamus. azo.m ¶ Sed cū exheredatio. nullius fit momenti. nec cetera ibi ſcripra valent: vt. jͣ.de bo. li. l. ſi patronus. §. ex teſtamento. ⁊. C. de fideicō. l. licet eam quam ⁊ .jͣ. d̓reg. iuris. l. ſi nemo.¶ Non obſtare eam .ſ. exheredato. dicēdū eſt nec quominus ⁊cͣ. al̓s nihilominus. ⁊c̄. ⁊ vere non nocet filio patroni hereditate patroni non adita: vt dicto. §.ex teſtamento. ſed ea adita diſtinguitur. mala mente vt tunc noceat. al̓s non. vt

dicta. l. ſi patronus. §. ſi quis. ⁊. §. filius.o ¶ Uideatur. vt ſolum obſit non ꝓſit. vt optime exponit̉. jͣ. de bo. li. l.ſi patronus. §. ſi quis ex teſtamento.Redit. ſuſpenſiue cum ſuperioribus legitur.pq ¶ Exitum. cum inſtituti repudiant aſſeꝫ. r ¶ Ab inteſtato .ſ. ſuccedentem. azo.s ¶ Erit venale. nam ētcio accepto poterit gratificari ſcriptus. vel ſuovel emancipato. ſic. sͣ. d̓iure do. l. cum in fundo.§. i. in fi.t ¶ Iure. ſcilicet ciuili ꝙemācipatos non cogneuit: ut inſti. de here. abinte. §. emancipati. ⁊. §itaqꝫ. ſed cōtra. jͣ. e. §. videamus. vbi in partemtm̄ paternorū proficit repudiatio heredum: ſed illud quo ad effectum.u ¶ Conſecuturus. quiaemancipatus per contrata. teſtamētū expugnabit ⁊ res habebit. aꝫ.¶ Filium .ſ. ſi intentaur contra. ta. vel etiā aquereſa. ſi tamē iam ſoluit aſſeꝫ emancipato. ſedemancipatum nō excludit a querela: vt. jͣ. eo. l.§. ij. ibi. nec filius ⁊c̄. ac.¶ Aſſem. id eſt totamhereditatem.z ¶ Omiſerit. ſcꝫ extraneus inſtitutus. ac.a ¶ In bo. poſſ. alias inpoſſeſſionē bonoꝝ. aliasin portioneꝫ bo. ⁊ dic ꝙadmittet .ſ. emācipatus.b ¶ Extheredatū. dico iure falcidie .ſ. hereditate n̄adita.c ¶ Sed quēadtuet̉. ꝑ contra ta. vi. sͣ.ea. l. §. redit.a ¶ Aditione. ab exͣneoinſtituto fcā cōtra emancipatuꝫ. pꝫ ergo ꝙ tenetteſtm̄ de iure ciuili. lꝫ ſitdata cōtra ta. emancipto. vt. C. e. l. ij. ⁊ ẜꝫ hocnon eſt hic. §. ex cauſa.b ¶ Emācipatū. qꝛ hereditatē ſibi a ſcripto reſtitutam habet: vt. sͣ. dixi īillo. §. erit. azo.¶ Uideamus. Iſteſt tertia pars principalis ⁊ ſb̓diuidiitur. primoponit̉ queſtio. Scd̓o ponunt̉ due rōnes ad oſtendendū ꝙ collatio nō habeat locum. Tertio determinat collationē locū nō habere ꝑ aliā rōne nōuam. Scd̓a ibi. emācipatꝰ nāqꝫ. Tertia ibi. ⁊ verior. Et breuiter. h. d.Inter eos qui diuerſo iure ſuccedunt nō hꝫ locū collatio. Item qn̄ emanipatus nō facit iniuriam ſuo nō habet locū collatio. h. d. Bar.c ¶ Iſto caſu. quo inſtitutus nō adijt: vt. sͣ. §. ſi autem omiſerit.d ¶ An hi. adinuicē. ⁊ dic̄ ꝙ no. qꝛ diuerſo iure veniunt .ſ. emancipatusab inteſtato ꝑ cōtra ta. alter ab inteſtato. at collatio: vel cautio de collatione tunc demū habet locū quādo omnes eodem iure: vt per ꝯtra ta. 5eniunt. vt hic ſubijcit: ⁊ .jͣ. de col bo. l. i. in prin. ⁊. §. quāuis. ac.e ¶ Ex hac ꝑte. pͥmittit verbū edicti ex hac ꝑte .ſ. ꝙ dat cōtra tā. ⁊ inducath ¶ Itabonorū. iuet ſicutemanti pats. A⁊ Ane tpltadicollationem.rT aluc i. er dralt. uinuroranoedictū nō ſit collatio. vt dictū ē niſi his ꝗ habēt bo. poſ. cōtra ta. hͦ auttinnō hꝫ. ⁊ hoc eſt iſte ⁊cͣ. ⁊ probat̉. jͣ. e. ibi. multo magis. azo.Neqꝫ ex illa. quaſi dicat̉ nec ēt ⁊cͣ. ⁊ facit. sͣ. e. l. i. §. i. azo.l ¶ Parie. qua vocabatur ad bo. poſ. cōtra ta. azo.mInteſtato. quia nō eſt adita hereditas. aꝫ.Admiſſus. qd̓ eē pōt. ut. sͣ. l. ꝓxi.o ¶ Cōpellit̉ .i. petit̉ cōpelli. qꝛ ergo ſuus nō eo iure quo emancipatꝰ vocatur collatio ceſſat. nā nec emancipatus eo iure quo ſuus .ſ. ab inleſtalo.ut ſubijcit. qꝛ ⁊ ſi frater. ⁊cͣ. p ¶ Et verior. nunc ſoluit.