Liber

ditio ſcripta eſt hr̄di debet offerr̉ei pecuniam is ꝗ poſcit fideicō. vthr̄ditatē īpleta ꝯditiōe poſſit adir̄⁊ reſtitue̓. ¶ Ꝙ ſi cōditio aſcriptaē: ⁊ ē ea quaꝫ pͥtor remittitᵇ: ſufficitedictūᵉ vt iulianꝰ ait. ⁊ hactenꝰ iubēdꝰᵈ eſt vt ꝯſtituat p̄tor his actōibꝰvti: aut petat bo. po. ẜꝫ ta. ut ita nactꝰ actōes: tūc r̄ſtituta hr̄ditate trāſfert eaſ ex ſe. cō. ¶ Si v̓o noīsᵉ ferēdi ꝯditioᶠ ē quā p̄tor exigitꝰ. Recteꝗdeꝫ facturus videt̉ ſi eā expleue̓itNihil .n. mali eſt honeſti hoīs nomen aſſume̓. Nec enī ī famoſis ⁊turpibus noībus hāc ꝯditiōeꝫ exigit pͥtor: ſꝫ tm̄ ſi recuſet nomen ferreᵍ remittēda eſt ei conditio vt iulait. ⁊ remittendeⁱ vtiles actionesª:aut bo. poſſeſſio ẜꝫ ta. danda ē: vtnactꝰ actiones trāſferat eas ex ſe.cō. ¶ Si cū ſuſpecta videret̉ hr̄ditas: poſtulāte me iuſſu pͥtoris adieris ⁊ reſtitueris mihi: ita vtar legiſfalc. bn̄ficio aduerſus legatariosʳ:ſi tu qͦqꝫ hac legeª vti poteras: ⁊ qͣtenꝰ vti poteras. ¶ Nā ſi ꝗd p̄terea a me alicui ꝑ fideicō. r̄lictū ſit idqͣſi a legatario r̄lictū: n̄ venit ī ꝯputatōeꝫ eiꝰ legis: ſꝫ extrīſecꝰ nūerat̉.¶ Si ticiꝰ rogatꝰ ſit hr̄ditatēⁿ meuio reſtituere: meuiꝰ ſeio certā pecuniāº: ⁊ ticiꝰ qͣrte retinēde bn̄ficioaduerſus meuiū vſus fue̓it. Neratius ſcribit meuiū qͦꝫ ſeio eo minꝰequū eē p̄ſtare: ne ip̄e de ſuo dānūſentiat. ¶ Iulʰ. ait. ſi hr̄s īſtitutꝰ ticio rogatꝰ ſit r̄ſtituē ſb̓ſtitutꝰ meuio

⁊ īſtitutꝰ ſuſpectā ſibi hr̄ditatē eē dicat: d̓ſiderāte ticio iubēdū eū adire⁊ r̄ſtitue̓. ¶ Si ꝗsª bo. poſſeſſorisfidei ꝯmiſerit d̓ hr̄ditate r̄ſtituēda⁊ is paſſus fue̓it diē bo. poſ. agnoſcēde trāſire: aut ꝑ hͦ tp̄s qͦ is cui reſtitui debebit hr̄ditaſ: aliqͣ ex cāᶠ nōpotuit adire pͥtoreꝫ: ⁊ poſtulare vtpetita bo. po. reſtituat̉ ſibi hr̄ditasſuccurri ei dꝫ .i. vt reſtituat̉ tp̄s bo.poſẜiōis admittēde exhibēdi fideicōmiſſi gr̄a. ¶ Admonēdi aūtſ umꝰ ſi is ꝗ ſoluēdo n̄ ſit ticio hr̄de īſtituto ẜuū eē libeꝝ iuſẜitᶠ: ⁊ rogaue̓it ticiū hr̄ditatē eidē r̄ſtitue̓: viseē vt ticius recuſās hr̄ditatē adirecogat̉. nā lꝫ d̓ſiderāte ẜuo ticiꝰ adierit hr̄ditatē: n̄ tn̄ p̄t lib̓tas ẜuo cōpete̓: qͣſi ī fraudē creditoꝝ data: lꝫticiꝰ locuplesⁱ ſit. qͣ d̓ cā nec hr̄ditasei r̄ſtitui p̄t. ¶ Sꝫ ex ſnīa legisᵛ dicēdū ē ꝑīde hn̄dū ac ſi is ẜuus ſolꝰlib̓ ⁊ hr̄s ſcriptꝰ eēt: nec ticiꝰ hr̄s eētIeiꝰ pupilli cui fine O Arc.tutoris auctoritate pecūia credita erat: reſtitutᵗ aex eo ſe. cō. mihifue̓it hr̄ditaſ: ſi ſoluā creditori n̄ repetāʸ. ¶ Ꝙ ſi hr̄sᶻ pꝰ r̄ſtitutioneꝫᵈſoluatᵇ r̄petet n̄ ob alid̓ᶜ qͣꝫ ꝙ ab eoin me naͣlis obligatio trāſlata ītelligit̉ Et ſi eiꝰª mihi r̄ſtituta ſit hr̄ditas ꝗ pupillo ſine tutoris auctoritate credideritʰ: ſi ſolue̓it mihiᵉ pupillꝰ n̄ r̄petet: at ſi hr̄di ſolue̓itᵇ r̄petetᶜn̄ repetiturꝰ ſi an̄ reſtōnē ſoluiſſetᶠ.¶ Si neceſſarijˢ hr̄des ſub ꝯditione qͣuisʰ leuiſſimaⁱ heredes ſint īſti

ſtituere. plus .n. ⁊cͣ. ſed in turpi ſecꝰ etiā vt remittat̉ ad ꝯmodū fideicō. vt. jͣ. ꝓti. ibi ꝙ ſi cōditio ⁊cͣ. tu dic loqui de turpi ⁊ de dfficili vt remittant: ⁊ ita non poon nō īa quā teſtator adīpleri voluit: lꝫ turpē. ⁊ ſicteſt adire: vtpote ꝯuit: ſi ceret̉ adire ⁊ reſtituere cōditōenō reſtituere. nā fieret pluſbetur pro implenō impleta. ⁊ hoc de rigore vt hic. ſecta. ⁊ ſic vel cogitur ꝓteſtari ꝙvelit eſſe hēres vel petere ẜꝫ ta.vt hoc facto trāſferat actionesex treb. vt. jͣ. ꝓxi. §. ibi ꝙ ſi cōditio. ⁊c̄.a ¶ Offerre. ſic. sͣ. e. l. ſed ſciēdij. ⁊. l. ſi cui. §. fi. ac.b ¶ Remittit. puta turpis vel īoſſibilis: vt. sͣ. proxi. §.c ¶ Edictuꝫ .ſ. pͥtoris qd̓ hmōiconditiones remittit. ac.d ¶ Iubēdus. a p̓tore. q. d. pretor coget eū dicer̄ ⁊ ꝓteſtare ꝙvelit vti actione pretoris .i. hereditatis. ac ſi dicat ꝙͣtum ī ſeeſt: dicat ꝙ velit eſſe hęres ⁊ tāꝙͣ impleta conditione reſtituatvel petat ẜm tab. ⁊ ſic nota. ꝙqn̄qꝫ iure pͥtorio pōt quis eſſeheres non ciuili vt h̓ ⁊ inſti. q.mo. te. infir. §. nō tn̄. ⁊. jͣ. d̓ bo.poſ. ẜm tab. l. ij. §. i.e ¶ Nominis. honeſti.f ¶ Conditio eſt. vt inſtituo teheredē ſi imponas tibi nomenmeū .ſ. accurſiū: qd̓ eſt hōeſtunomē dcm̄: qꝛ occurrit ⁊ ſuccurrit cōtra tenebras iuris ciuilis.ſecus ſi dixi ſi imponas tibi nomē veſpilio qd̓ eſt turpe nomēvt hic. ⁊ sͣ. e. l. ſed ſciendum.¶ Exigit. adimpleri.h ¶ Nomē ferre. ēt honeſtū ẜmh. vel dic inhoneſtum nā ſi eſtoneſtum videt̉ cogi. ac.i ¶ Et remittēde .i. decernendeheredi facta ꝓteſtatōe quā mōno. aut eſt ⁊c̄. vel dic remittende. i. necͣitas reſtituēde. Ac.k ¶ Utiles actiones. remittiturheredi .ſ. de rigore aut de equitate .ſ. ẜm tab.¶ Si cum ſuſpecta. Si heres adiuit coactus fideicommiſſarius detrahit falcidiam d̓ relictis ab herede non de relictisa ſe. hoc dicit Bart. ⁊ Paul ¶ Legatarios. ſingulares. ⁊ no. ꝙ fideicō. pͥmus nō detrahit fal. d̓ relictis ablus de caſtro.herede niſi qn̄ hr̄s nō detraxit. vel qꝛ noluit totū reddere: vt. sͣ. l. i. §. inde neratius. vl̓ qꝛ adijt ſuſpectā vt h̓. ſꝫ de relictis a ſe nullo mō d̓trahit vt ī fi. huiꝰ. §.⁊ fa. sͣ. e. l. marcellꝰ. §. i. ſꝫ ar. ꝯͣ. sͣ. e. l. ex aſſe. ī fi. ſo. ibi. Itēfa. sͣ. e. l. ſi pr̄oni. §.īfideicōmiſſariā. ⁊. jͣ. ꝓxi. §. ⁊ ar. ꝯͣ. sͣ. e. l. ſi res. in fi. m ¶ Lege .ſ. falcidia.Slticius. Quatenus defalcat̉ a primo fideicōmiſſario eatenꝰ defalcat ip̄ea ſuo legatario. h. d. Bar.n ¶ Hereditatem. que valet. c.o ¶ Certā pecuniā. puta. c. ⁊ ſic habes. sͣ. de condi. ⁊ de. l. plaucius. in fi. ſed viꝙ lꝫ magis ſit onus ꝙͣ relictū ꝙ totū ſubeat: vt. sͣ. d̓ an. le. l. liberto. §. i. ⁊ d̓ le.ij. l. cū pr̄. §. eoꝝ que ſunt ꝯͣ. So. aut imponit̉ onus in vim ꝯditiōis vt lego tibi fundū ſi ticio. x. dederis. aut in vim modi vt lego tibi fundū vt ticio. x. des pͥmo caſu ſi minuit̉ relictū per fal. nō ꝑꝑ hoc diminuit̉ onus: vt. sͣ. de cōdi. ⁊ de..ſ. plaucius. §. i. ibi diuerſuꝫ ⁊cͣ. ſi alio mō diminuit̉ ⁊ onus vt in. e. l. plauciusin prin. §. itē. ⁊. l. ꝗ heredi. §. ſi ꝑs. in eo. ti. ſcd̓o caſu aut aliūde erat onus: ⁊ tūcaut eſt minus ꝙͣ ei remaneat de relicto vel tantūdē ⁊ totū adimplet̉: vt dictis. l.liberto. ⁊. l. cū pater. aut maius ⁊ tūc obtinet qd̓ hic dr̄. ⁊. d. l. plaucius. in fi. ſiautem ex eadē re eratonus relictuꝫ: eatenus minuit̉ onꝰ quatenus ⁊ relictuꝫ: vt.sͣ. ad. l. fal. l. penales. §. fi. ⁊ de le. ij. l. ſi mihi ſtichꝰ. Itē notant ꝗdā h̓ legatariū ⁊ fideicō. poſſe vti ſal. ⁊ ſic eſſet ꝯͣ. sͣ. ad. l. fal. l. lex fal. §. nunꝙͣ. ſed certe hochic non dicit: ſed dicit ꝙ nō plus reſtituit ꝙͣ hꝫ. ⁊ de hoc no. sͣ. ad. l. fal. l. pena.§. fi. ⁊ facit. jͣ. de dona. cā mor. l. ei qui. ⁊ .jͣ. e. lucius. §. heres. ac.¶ Iulianus. Fideicōmiſſarius p̄fert̉ ſubſtituto vulgariter. h. d. Bar.p ¶ Iulianus. teſtator inſtituit ei primum: ⁊ ſubſtituit ei ſecūdum vulgariter. pͥmuꝫ rogauit reſtituere ticio. ſecundum rogauit reſtituere meuio. ⁊ tunc facit. C..e. l. non iuſtā. vbi fideicō. primi prefert̉ ſubſtōni eiuſdeꝫ primi. alij ſic ponunt.teſtator inſtituit meuiū ⁊ ei ſubſtituit vulgariter ticiū. Iteꝫ rogauit eūdē meuiūreſtituere eidem ticio ꝗ ticius magis vult ꝑ fideicō. ꝙͣ ꝑ directa ſubſtōnē ꝗa ſuaintereſt. ad qd̓ eſt. sͣ. e. l. recuſare. §. pe. ⁊ ẜm primā poſitionē hēas ſubſtitutusmeuio. ẜm aliā ſubtuto meuio. ⁊ tunc datiui caſus. vel dic meuium inſtitutū

⁊ rogatū reſtituere ticio. Item he redi fuit vulgariter ſempronius ſubſtitutus. ⁊ tā inſtitutus ꝙͣ ſubſtitutus recuſant. cogit̉ quideꝫ inſtitutꝰ. ⁊ ẜmhoc hēas ſubſtituto meuio. ⁊ erūt ablatiui caſus abſoluti. ſed ⁊ ſb̓ſtitumuspoſſet cogi cū intelligant̉ repetita a ſubſtitutis: vt. C. e. l. nō iuſtam. ⁊ sͣ.e. l. apud. §. idem iul. alij al̓r ponunt. qd̓ non placet. ac.¶ Si quis. Si inſtitutus paſſus eſt labi tēpusagnoſcendi bono. poſ. fideicōmiſſario ſuccurrit̉vt reſtituatur ⁊ agnoſcere cogatur. Bar.q ¶ Si ꝗs. pōe exemplūin eo inſtituto qui iure pͥtorio non iuili ſuccedit:vt inſti. ꝗ. mo. teſta. infir. §. nō tamē. vel ꝗ abīteſtato ſuccedit: vt emācipatus vel cognatus ꝙpoſſunt rogari in cōdicill̓. vt. C. e. l. iij.r ¶ Aliqua ex cā. ſ. iuſtaq̄ reſtōnē inducit: vt. sͣ.q. ex cau. ma. l. i. ꝑtot 13⁊ de mino. l. i. §. i. ⁊ facit. sͣ. e. l. nā qd̓. §. i.¶ Admonēdi. Adpetitionē vnius ſerui fideicōmiſſarij cogit̉ inſtitutꝰ adire ⁊ reſtituere hereditatem etiā ꝗ ſoluendo nō erat. h. d. bar.s ¶ Iuſẜit: directo idē ſiꝑ fideicō. vt. sͣ. de here.inſti. l. ſi v̓o lex. §. i. ac.t ¶ Locuplex. ad hoc. jͣ.de ma. teſta. l. ſi quis locuples. ac.v ¶ Legis. verba ⁊ ſnīaconueniunt: vt non valet lib̓tas relicta in fraudem creditorum: niſi ꝙvnuꝫ permittit inſtituidirecto ēt in fraudē creditorum. vt inſti. ꝗ ma.nō poſ. in pͥn. ⁊. §. i. ſedſnīa trahit̉ ēt ſi ꝑ fideicō. effectus ſit heres vt ⁊libertatem hēat directovel per fideicō. vt hic. et.d. l. ſi vero lex. §. i. ⁊ sͣ.de teſta. mi. l. neqꝫ. §. i.⁊ dic de his vt no. sͣ. eo.l. ſi res. §. i. ⁊. l. ſi cui. ⁊. l. mulier. §. non eſt. ac.I eius. Naturales obligationes totaliter tranſeunt in fideicō. iō reſpectu heredis totaliter dimittit̉ indebitum. h. d. bar.x ¶ Si eius. reſtituta .ſ. ab eo ꝗ pupillo erat ſubſtitutus directo qd̓ fieri potuit ēt exheredato: vt. sͣ. e. l. ita tn̄. §. a patre. ac̄.y ¶ Non repetā. qꝛ naturalis obligatio inhibet repetitionē: vt. sͣ. de cōdi.inde. l. iui.z ¶ Si heres. predictus inſtitutus.a ¶ Poſt reſtōnē. hr̄ditatis mihi factā. b ¶ Soluat. creditori.c ¶ Non ob aliud .i. nō alia rōne ⁊c̄. q. d. qꝛ ip̄e nō tenebat̉ pupilli noīe vipote tranſlata in me naturali obligatione. ſic gͦ heres ſiue ſubſtitutus necciuilicer tenet̉ qꝛ nulla eſt. nec naturaliter qꝛ in me tranſlata vt hic: ⁊ sͣ. e.l. ꝙͣuis. ⁊. l. ſi heredi eius. ⁊ ꝙ dicit̉. sͣ. e. l. i. §. i. ꝙ habet heres exceptionēpoſt reſtitutionē: quaſi adhuc remaneat obligatus. verum eſt quādo pria ¶ Et ſi eius .ſ.ma erat ciuilis ⁊ naturalis. hic naturalis tm̄.creditoris. b ¶ Crediderit. ⁊ ſic naturaliter tm̄ tenebat̉ pupillus.c ¶ Mihi .ſ. fideicom. ⁊ no. ꝙ tria dicit. qꝛ aut ſoluit mihi fideicō. poſt reſtitutionē: ⁊ non repetit iure cōi: vt hic: aut coheredi poſt reſtōnem: ⁊ tuncrepetit iure cōi ꝯdictione indebiti. cū nec naturaliter ei tenebat̉. aut herediante reſtōnē ⁊ tūc non repetit iure cōi vt hic ſubijcit. per reſtōnē tn̄ in integrum repetit pͥmo ⁊ tertio caſu: vt. C. ſi aduer. ſo. l. indebito. ſed. p. dixitpupillum ſine reſtōne repetere naturale debitū ſolutum. per hoc mediuꝫ:rn̄. ibi. at ſi heredi ⁊cͣ. ſed certe ibi vt dixi nec naturaliter tenebat̉. ſed contra. p. eſt primū ⁊ tertiū dictum: ꝗbus dicit̉ non repeti qd̓ expoſui .ſ. ſinereſtōne. Item ꝓ eo. sͣ. de ꝯdi. indebi. l. interdū. ſed ibi per reſtōnem vt ibiiō. Item potes addere diſtinctionē quā hēs. C. de inuti. ſti. l. i.e ¶ Repetet ab herede.d ¶ Soluerit. poſt reſtōnē.ſ ¶ Soluiſſet .ſ. heredi. g ¶ Si neceſſarij. filij vel ẜui ꝗ poſſunt inſutui ⁊ rogari de reſtituēdo: vt. sͣ. e. l. recuſare. §. i. ⁊. l. ita ſi. §. ſi pater.¶Quauis. hēas quauis .i. qualibet non hēas ꝙͣuis.i ¶ Leuiſſima. ſecus ſi difficilis: vt. sͣ. eo. l. ſi cui. §. fi. ⁊. l. facta. §. ſub co-