Ad ſenatuſcōſul. trebel. et pegaſianum.XXXVI
2 2 3
tuti cui pare̓ ſolētª: dicēdū ē cogi rereſtituereᵇ hr̄ditatē: deſiderantibꝰhis ꝗbꝰ reſtitue̓ rogati ſūt qꝛ hr̄ditatis reſtituēde gr̄a ꝯditōi parereerūt cōpellēdi. ¶ Si ꝗs rogatꝰ reſtitue̓ hr̄ditatē deceſſit an̄qͣꝫ eā reſtituat: hēs eiꝰ poteritᶜ hr̄ditatē reſtitue̓ ex tre. ſe. con. trāſeūt actōes.¶ Sꝫ ſi duo ei heredes extitiſſētvti vnuſꝗſqꝫ reſtituiſſet pro ea ꝑtetrāſituras aciōes. Nā ⁊ ſi ip̄eᵇ eāꝑtē reſtituiſſet: ꝓ ea ꝑte interiꝫ trāſituras veriꝰ eſt. ¶ Sꝫ ⁊ ſi plures hr̄des extiterūt: ei ꝗ rogatus ē reſtitue̓ hr̄ditatē. Siꝗdē iteriꝫ reſtituerint: vl̓ cū ei cuiᵉ reſtitui debuit plures hr̄des extiterint vti cui reſtituerit is ꝓ ea ꝑte ex hͦ ſe. cō. hēbit actōnes. ¶ Si pr̄onꝰᶠ ex ꝑte d̓bita hr̄sinſtitutꝰ: rogatꝰ fuerit eā liberis exhr̄datis d̓fūcti liberti reſtitue̓ ſi ſuaſpōte adierit. fal. locꝰ erit: ſꝫ ſi coactus: īſolidū trāſibūt ī eosᵍ actōesex hoc ſenatuſconſulto. TDem.Eruoᵇ inuito dn̄o vel ignorāte nō recte reſtituit̉ hr̄ditas ſꝫſi poſtea ratū habuerit cōfirmabit̉reſtitutio. vl̓ ip̄i dn̄o acꝗrēt̉ actiones. Nec qꝛ hr̄ditas acꝗſitōi ſil̓isᵏē hec reſtō iuſſū p̄cedere oꝫ. ſed vtdictū ē ēt ratihabitio ſubſeꝗ pote̓itexēplo. bo. po. Neqꝫ intereſt qd̓ adꝓpoſitū attinet ipſi dn̄o an ẜuo ꝗſroget̉ reſtituere hr̄ditatē. nec in eare ꝯſenſu aūt oꝑe ẜui opꝰ ē. ¶ Atꝗn ī bo poſ. ul̓ in adeūda hr̄ditatecōſenſus eiꝰ neceſſariꝰ ē. itaqꝫ ſi ꝗſuſpectā dicerēt hr̄ditatē ⁊ poſtulāte dn̄o ꝯpellēdi erūt adire ⁊ r̄ſtitue̓hr̄ditatē. ¶ Si teſtator rogaſſethr̄dē vt reſtituat hr̄ditatē ml̓ieri ſinō nupſeritᵐ. dicēdū erit ꝯpellēdūhr̄dē ſi ſuſpectā dicat hr̄ditatē adire ⁊ reſtitue eā mulieri: ēt ſi nupſiſſet. ¶ Ideꝫ ī ceteris qͦqꝫ ꝯditiōibꝰiul. noſter ꝓbat: q̄ ſil̓r niſi in fine vite expleri non poſſitⁿ. ẜm quā ſnīaꝫcautio eſt p̄ſtita his qͦꝝ ītereſtº: abhisʸ ꝗbꝰ reſtitui ſub his ꝯditiōibꝰheres rogatꝰ eēt reſtituere hr̄dita-
tē. ¶ Cū p̄tor cā cognita perrorēªul̓ ābitioſeᶠ iubet hr̄ditatē ex fideicō. reſtitui: ēt publice ītereſt reſtitutꝑ reꝝ iudicataruꝫ auctoritatemᶠ.Si pupilloʳ īfanti reſtituere hr̄ditatē ꝗs rogatꝰ ſit: ſi ſpōte adieritetiā ẜuo eiꝰ ⁊ ip̄i pupillo tutore auctore reſtituet̉ hr̄ditas. Siꝗdeꝫᵛī eo ꝗ fari nō pōt: nō magis ea resīpediet̉ qͣꝫ in muto pubere volēteᶠſibi reſtitui hr̄ditateꝫ. ¶ Si āt hr̄srecuſet adire hr̄ditatē: quēadmodū res expediri poſſit difficile ē: qꝛnꝫ tutore deſiderāte ꝑiculo pupilliadire hereditateꝫ tre. ſe. cō. locꝰ ſitfuturꝰ nꝫ pupillus ipſe id deſiderare poſſit: cuꝫ nō poſſit fari. qd̓ aliqͣtenꝰˣ circa mutos expediri p̄t nā ſiauditꝰ capaces ſūt īterrogatiʸ nutupoſſint ſignificar̄ velle ſe ꝑiculo ſuohereditateꝫ adir̄: quō abn̄tes ꝑ nūciumᶻ. ſꝫ ⁊ īfanti n̄ dubito oīmō ſb̓ueniendūᵉ idqꝫ ex ſil̓itudīe iuris ciuilis vl̓ honorarij ꝯſtituēdū ē. ſiuehr̄s .n. īſtitutus eſſet non dubie prohēde tutore auctore gerere poſſevr̄. ſiue d̓ bo. po. agitaretur peti eiꝑ tutorem poſſet. iōqꝫ heres compelli per tutorem pōt adire ⁊ reſtituere hereditatem. ¶ Quo exēplo⁊ mutus ꝗ nihil ītelligere p̄t ꝑ curatorem adiuuat̉. ¶ Si ſingule resab herede tradite ſūt iuſſu meo eicui eas vendiderim: non dubitamus mihi intelligi factam reſtōeꝫ.Idem erit ⁊ ſi iuſſu meo tradantur: cui ego ex fideicom. aliaue qͦex cauſa eas p̄ſtare debuerim: velin creditumª ire vel donare voluerim.PAulus.Ui ita īſtitutꝰ eſſꝫ. ſi cohęręs/4eiꝰ adijſſetᵉ uti p̄t lege falˢ. ⁊ſi coheres eiꝰ coactus adijſſet. mōſi ipſe nō coactus adierit hr̄ditatē.¶ Etiāᵉ abſentis ꝓcuratoreꝫᶠ deſiderare poſſe reſtitui hereditateꝫᵍ.ex hoc ſe. cō. iul. ſcripſit: ſi tn̄ caueatde rato habēdo: ſi nō ęuidensᶻ abſentis volūtas eēt. ¶ Sꝫ dicendūeſt vt heres qui ſuſpectā dicat he-
XXXVIditione. ⁊ ſic eſt filius ſub cōjͣ. al̓s nō valeat inſtitutio:niſi eſſet exhr̄datus inub. l. ſi pater.Qui parere ſolent. ētleo.b ¶ Reſtituere. īpleta ꝯditvt ſtatim ſubijcit. in fi.¶ Si quis rogatus. Br̄s hr̄ois an̄ reſtōnē cogit̉ reſtituet⁊ quatenꝰ res extat trāſibūt actiones. h. d. bar.t ¶ Poterit. ſed an cōgat̉ ēt adire. dic ut diximus. sͣ. e. l. ille a quo. §..i. Itē an̄ hr̄s fideicō. recipere dic vt dixi. sͣ. e. l.apud. §. vtrum. ⁊ .ſ. potulante. in prin.Ip̄e .ſ. hr̄s defūctꝰ.e ¶ Cui .i. alicui.¶ Si patronus.Patronus pōt grauare libertos liberti ēt indeita portione. h. d.ſ ¶ Si pr̄onꝰ .ſ. dimidiaiure iuſto: ī qua poteratgrauari liberis defunctiliberti: vt no. sͣ. eo. l. itatn̄. §. ſi pr̄onus. nō exͣneis: vt. sͣ. e. l. pr̄onꝰ ac.g ¶ In eos. filios libertial̓s eſt in eū: ⁊ ſic mutatnumerū: vt. C. d̓ in iusvo. l. fi. ac.Eruo. Pr̄ditatis reſtitutio ſit ẜuodn̄o volēte vl̓ ratū habēte: vl̓ ēt ipſi dn̄o: lꝫ inhr̄ditate debeat p̄cedereiuſſus ⁊ ſeꝗ aditio ſerui.⁊ in bonoꝝ poſ. ẜui volūtas reꝗͥrit̉. h. d. bar.b ¶ Seruo. cui ſeruo ꝗserat rogatus reſtituerehereditatem.i ¶ Habuerit .ſ. dn̄s.k ¶ Sil̓is. nā in effectu ēheres: vt. sͣ. qd̓ cū eo. l.ſi filius. §. i. ⁊ loco heredis: vt inſti. d̓ fidecō. here. §. reſtituta. in hoc tn̄differt: qꝛ ī hereditate oꝫp̄cedere iuſſum: vt. sͣ. d̓acꝗ. he. l. ſi ꝗs mihi bona. §. iuſſū. h̓ tn̄ ſufficitratihabitio vt h̓. ⁊ sͣ. e.l. ſi legatꝰ. §. ſi filio. ſic̄in bo. poſ. ſufficit ratihabitio vt h̓ ⁊ .jͣ. d̓ bo. poſ.l. iij. §. acꝗrere. ⁊ no. deratihabitōe vt no. C. admace. l. fi. Itē dicunt ſiẜuꝰ appellat: ꝙ dn̄s p̄tratū hr̄e: vt. C. de ap. l.creditor. ſꝫ. h. cōtra: ꝗanō hꝫ ꝑſonā ſtādi in iudicio: vt. C. d̓ iudi. l. ſeruus. Itē in acꝗſitter viuos ēt inuito: vt. jͣ.d̓ acꝗ. re. do. l. ētIdem in legato cū etiā ignoranti querit̉: vt. sͣ. de le. ij. l. cuꝫ pr̄. §. ſurdo.⁊ tm̄ cōmodum affert: vt. sͣ. man. l. ſi hereditatem.¶ Neceſſarius. in hereditate confiſtat. vt. C. de here. inſti. l. cū ꝓponas.idē in bo. poſ. vt h̓. ⁊ ar. sͣ. de cōdi. ⁊ demon. l. ꝗ heredi. ſed quo ad ꝓpoſitum .i. ad trebellianicam reſtitutionē non eſt opus ſerui conſenſus vt h̓:⁊ facit inſti. per quas perſo. no. acꝗ. §. item ꝙ ſerui. ac.¶ Si teſtator. Heres rogatus reſtituere ſub ꝯditione q̄ remittit̉ vel q̄per cautionē mutianā implet̉: cogit̉ adire ⁊ reſtituere. h. d. Bar.n ¶ Nupſerit. hr̄ .n. ꝓ nō appoſita ī virgine: lꝫ ī vidua hodie ſecꝰ: vt. C.de indic. vidu. tol. l. ij. ⁊ auc̄. cui relictū. ⁊ fa. sͣ. e. l. fcā. §. ſi ſub ꝯditione.¶ Expleri nō poſſit. vt ſi nō aſcēderit capitoliū. ⁊ caue ꝙ ē idē qd̓. sͣ. vbinō ſpectat̉ ꝯditio. veꝝ h̓ ſit cautio mutiana d̓ reddēdo ſi ꝯͣ fiat: vt h̓ ſubijcit. ⁊ sͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. muciāe. qͥ. sͣ. nō īterpōit̉. o ¶ Intereſt. ꝯditioneꝫexiſtere. ⁊ fa. sͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. quot. p ¶ Ab his. p̄ſtita dico ab his.Cuꝫ pretor. Snīe lꝫ iniuſte parēdū eſt ꝑꝑ eiꝰ aucͣitatē. h. d. Bar.¶ Per etrore. iuris vel facti. ⁊ facit ꝙ error nō nocet. sͣ. d̓ ſuppel. lega.
.l. iij. in fi. ⁊. C. de iur. ⁊ fac. igno. l. error. ar. ꝯͣ. sͣ. de iur. om. iu. l. ſi ꝑ errorē. ⁊d̓ iudi. l. ij. in pͥn. ſꝫ vr̄ hec lr̄a ſibi ꝯͣria. nā dicit ꝑ errorē. Itē dicit cā cognita. gͦnō ꝑ errorē. ſꝫ dic ꝙ cognouit factū: ſꝫ errauit in iure. vel dic examīauit vtraqꝫꝑte pn̄te: ſed nō inueſtigauit v̓itatē. vl̓ qꝛ nō potuit. vl̓ qꝛ noluit: ⁊ ſic ī facto errādo iudicauit. h. d. r ¶ Ambicioſe. qꝛ bn̄ ſciebat factū ⁊ ius. ſꝫ voluit facere gr̄aꝫ fideicōmiſſario. ſed tc̄ꝯͣ. C. ſi ex fal. cā aga. l. fi. ſꝫ illd̓ſpāle fauore pupilloꝝ. Itē nonob. C. de pe. iudi. ꝗ male iudi.l. ij. qꝛ ibi nō dic̄ .ſ. ꝙ n̄ valeatſnīa lata ꝑ gr̄aꝫ. Itē nō ob. C.qn̄ ꝓuo. nō ē neceſ. l. veniales.ſꝫ ibi fuit plꝰ. qꝛ p̄ciū. ī arbitroautem dic vt. sͣ. de arbit. l. itademum. accur.s ¶ Auctoritatē. ſic no. sͣ. d̓ iudi. l. ſi pretor in pͥn. ⁊ .jͣ. d̓ bo.lib. l. ſi patronus. §. ſiquis. etne ꝗd in lo. pu. l. fi. ⁊. C. de reiudi. l. ij. ⁊ sͣ. manda. l. ſi fideiuſſor. §. in oībus. ſed dico hicmaxīe vbi ꝑ gr̄am lata fuit dari reſtōnem: vt. sͣ. d̓ iudi. l. ſi p̄tor. §. marcellus. ⁊ ex ꝗ. cauſismaio. l. i. ī fi. ⁊. l. ſed ⁊ ſi ꝑ pretorē. §. fi. ⁊ sͣ. d̓ pig. l. ſi fundꝰ.§. ſi pluris. ibi ſed hūaniꝰ ⁊cͣ.⁊ .jͣ. de re iudic. l. diuus.¶ Si pupillo. Pupillo cūauctoritate tutoris vel ſoli tutori ſi eſt infans pōt reſtitui hereditas ⁊ mutus nil intelligēs infanti eꝗparat̉. h. d. Bar.t ¶ Si pupillo. qd̓ d̓ tutore dicad ẜuū ⁊ pupillū referas. ⁊ fa.jͣ. rē pu. ſal. fo. l. ij. et. l. ẜuū.v ¶ Siꝗdē. ꝓ certe vel ꝓ qꝛ.t ¶ Uolēte .ſ. mutata ſcripturavel nutu: vt ſtatim dicet. ac.x ¶ Aliquatenus .i. leuius.y ¶ Uel interrogati. vel ꝓ ſalit⁊ incipit reſpondere.z ¶ Per nunciū .ſ. poſſunt.a ¶ Subueniendum. ut tutorcompellat ſolus.b ¶ Gercre poſſe. ſi ē maior infante. ſi aūt infans ſolus tutoracꝗrit hr̄ditatē ⁊ bo. poſ. vt. C.de iure de i. l. potuit. ⁊. l. ſi infāti. §. i. ⁊. §. fi. ⁊ jͣ. d̓ bo. po. l.ſi pupilli. ⁊ fa. C. e. l. pe. ⁊ sͣ. e.l. reſtituta in fin. ⁊ ſequētibus.¶ Si ſingule. Qui ad petinonem fideicōmiſſarij alij resſingl̓as reſtituit: hr̄ditatē reſtituere vr̄. bar. b ¶ In creditum. qꝛ cōmodabā vel locabāalij ego fideicōmiſſariꝰ. ⁊ facitsͣ. e. l. reſtituta. §. ſed ſi volūtate. ⁊ sͣ. de pig. ac. l. ſolutuꝫ. §.ſolutā. ⁊ jͣ. d̓ ſo. l. ſolutōeꝫ. ar.cōtra. sͣ. de iure do. l. ſi mulier§. ex aſſe. ac.Ui ita Aditio coacta īplet ꝯditionē. h. d. bar.e ¶ Qui ita. adijſſet. cōtra videbatur qꝛ nō poterat hoc eſſe niſi alius adijſſet. ſed aliꝰ nō videt̉ adire cū ſit coactus. ſed cōtra eſt quia coacta voluntas volūtas eſt vt. sͣ. quod me. cā. l. ſi mulier. §. ſi metu.d ¶ Falcidia .ſ. trebel. ꝯͣ ſuū fideicō. cui rogatuserat. ſiue erat idē cui erat rogatus reſtituere coheres ſiue alius.¶ Etiam. Heres nō coget̉ adire ad petitionē ꝓcuratoris: d̓ cuiꝰ mādato dubitat̉. ſi ſpōte adiuit cogit̉ reſtituere. h. d. Bar. e ¶ Etiā. pōt dici ẜꝫ Io. ꝙin prin. ſpōte adiuit. Scd̓o ibi. ſed dicendū. ⁊cͣ. qn̄ coactꝰ. Tertio redit ad pͥmū.ibi ꝙ ſpōte ⁊cͣ. vel veriꝰ in pͥmo indiſtincte. ſcd̓o ibi. ſed dicēdū ⁊c̄. corrigit ſe inꝑte ⁊ diſtinguit an nōdū adijt. ⁊ nōdū cogit̉ a ꝓcuratore: d̓ cuius mādato dubitabat̉ et ſi cauerat d̓ rato. ⁊ reddit̉ rō. an̄ v̓o ſpōte adijt: ⁊ tūc cogit̉ reſtituer̄ ꝓcuratori cauēti de rato. f ¶ Procuratorē. ēt veꝝ ⁊ hoc ꝯſtet Io. ⁊ eſt ẜmeū ſpāle vbi ſatiſdat verus ꝓcurator. ſic. jͣ. de oꝑ. no. nū. l. de pupillo. §. ꝗ ꝓcuratorio. ſed tu dic ẜm. h. ꝯͣ .ſ. ꝙ nō ſatiſdat vbi certū eſt de mandato vt. jͣ. vt inpoſ. le. l. ſi is a quo. §. pe. nec hoc h̓ dicit ſed magis ꝯͣrium vbi dicit niſi euidēs⁊cͣ. ⁊ in illa de pupillo dubium erat de mādato: lꝫ eſſet verus ꝓcurator.g ¶ Pereditatē. ſpōte aditā. h ¶ Si euidens. ergo ſi eſt euidens non ſatiſ-