Liber

ditatē dicat: nō al̓r cogēdꝰ eſt adire qͣꝫ ut legata q̄ ſub ꝯditōe ſi her̄snō eēt data erāt: reſtituāt̉ª. nō quidē a cohr̄dibꝰ ne onerent̉ ſꝫ ab eocui reſtituta fuerit he̓ditas. nā ſicutexplende fidei grā cogēdꝰ eſt adir̄hēditatē: ita ob id ipſū dāno afficin̄ dꝫᵇ. ¶ Hes ex aſſeᶜ erat inſtitutaꝯſb̓brinaᵗ meā: ⁊ eiꝰ fideicōmiſſuꝫut partē dimidiāᵗ he̓ditatis ſtatimpublio meuio r̄ſtitueret: alterāᶠ ꝑtēcū ipſa mor̄ret̉ eidē publio meuiop̄ſtar̄t. p̄terea alia legata alijs d̓ātaˢ. ſibi meuiꝰ dimidiā ꝑtē he̓ditatis ſtatī ꝑcepit: ⁊ cauit: qd̓ āpliꝰ qͣꝫꝑ legē fal. liceret cepiſſꝫ: reditū iri.ſꝫ ⁊ ceteri legataᵖ ſolida acceꝑāt:⁊ ſil̓r de reſtituēdo qd̓ ampliꝰ ꝑcepiſſēt cauerūt mortua ꝯſobrīa m̄apubliꝰ meuiꝰ deſiderat ſibi alt̓ā ꝑtē hereditatis cuꝫ fructibꝰ reſtitui.¶ Quero itaqꝫ qͣꝫtū ei reſtitueredebeā: vtrū qd̓ ſupͣ dodrātē bonorū penes ꝯſobrinā meā remāſeratnec āpliꝰ ꝗcqͣꝫ: an ⁊ ab alijs ꝗbꝰ legata ſoluta ſūt repete̓ ꝗd debeā ⁊qͣꝫtū. ¶ Itē q̄ro ſi qd̓ ab his ex ſtipulatōe ꝑceꝑo: ⁊ qd̓ apd̓ ꝯſobrināmeā ſupͣ quadrātē remāſerat: nonefficietᵏ ꝑtē dimidiā he̓ditatis: anex īcremeto ⁊ fructibus eiꝰ ſūme q̄ſupͣ qͣdrātē bonoꝝ penes ꝯſobrinā meā remāſitⁱ ſupplere ei debeādūtaxat: ne ꝑtēᵐ dimidiā he̓ditatiſqͣꝫtitas q̄ reſtitue̓t̉ excedat: an v̓oſicut publius meuiꝰ deſideratⁿ: ꝗcꝗd ſepoſito quadrāte bonorum:⁊ eius quadrātis fructibꝰᵈ ꝑceptū ēreſtitui ei dꝫ. ¶ Rn̄. qd̓ ſupra quadrātē penes cōſobrinā tuā remāſitdes. Si adiectisᵖ fructibꝰ qͣꝫtitatē

ꝑtis dimidie hereditatis q̄ mortis tꝑe fuit nō minuetq totū publiomeuio reſtituēdū. nec ex ſtipulatōeab his ꝗbꝰ legata ſoluta ſūt repetiꝗcqͣꝫ pōt. Si v̓o fructꝰ qͣꝫtitatē ꝑtis dīdie exuberāt: quadrāti tuo ⁊fructibꝰ eiꝰ accedetˣ. Si v̓o eiusfructus ꝑtis q̄ ſupͣ qͣdrātē apd̓ ꝯſobrinā tuā r̄māſera̓t: nō īplerēt qͣꝫtitatē ꝑtis dīdie bonoꝝ: ex ſtipulatiōe agi poteritᶠ. ¶ In ſūma rō itaponēda ē: ut ſi oīmō qͣdrātē excedat fructꝰ: ⁊ ī tātū excreuerit vt qͣꝫtitatē ꝑtis dimidie bonoꝝ excedatetiā id qd̓ exceſſeit retīeas. ¶ Quiſeruos ſuosᵖ rogatꝰ ē māumittere⁊ hiſdē hr̄ditatē reſtituere detracto p̄cio ſeruorū hereditatē reſtitueere debebit. ⁊. A Fricanus.X aſſe heres inſtitutus ꝑtē heAreditatis mihi pure: ꝑtēˣ tibiſub cōditōe reſtitue̓ rogatꝰ: cū ſuſpectā eā diceret her̄ditatē: poſtulāte me adiit: ⁊ mihi totā ex ſenatuſcōſulto r̄ſtituitʸ qn̄qꝫᶻ cōditō extiterit: an fructꝰ ꝑtis ſueª r̄ſtitue̓ tibid̓beā nō īmerito dubitabatur. Etpleriſqꝫ placꝫ nō eē eos p̄ſtādos:ꝗa nec ab her̄de p̄ſtarēt̉ ſi ſua ſpōte adiſſetᵇ. Sufficit aūt ius tuū tibiītegrū ꝯẜuari: n̄ ēt meliorē ꝯditionē tuā fieriᶜ. ¶ Idē tū eſtīabā ſi exaſſe her̄s īſtitutꝰ: mihi qͣdrātē pur̄tibi eq̄ qͣdrātē ſub ꝯditōe r̄ſtituererogatꝰ ſit. ⁊ cū ſuſpectā her̄ditatēdiceret cogēte me adijt: qn̄qꝫ conditio extiterit ſemiſſēᵍ tibi eſſe reſtituēdū. ¶ Sed nec lege falcidia inꝓpoſita ſpecie vſurū me putoᵉ: qͣꝫuis ſcriptꝰ heres ſi ſponte adijſſetvteret̉.Ꝙ Arcia.

5. ꝗ compulſus. ⁊ sͣ. e. l. §. qui ſuſpectā. ⁊. jͣ. e. l. ſi patroni. §. adeo. ac.a ¶ Reſtituant̉ .i. preſtent̉. b ¶ Nō debet. vt. sͣ. e. l. apud. in prin.¶ Heres ex aſſe: Heres grauatus vltra vires hereditarias illud qd̓ deeſtſupplet ex fructibus iudicio teſtatoris ꝑceptis: ⁊ ex eo qd̓ vltra quartaꝫ eſt. reſiduum vero ſibi retinet. ꝙ ſi fructu:ufficiunt ois pro rata fit diminutio..h. d. Et diuiditur in quattuorꝑtes. Prīo ponit̉ thema. Secūdo qͣior qōnes ex themate.Tertio rn̄ſio. Quarto concludit. Scd̓a ibi. q̄ro. Tertia ibi.rn̄di. Quarta ibi. in ſummaBar. ⁊ Alex.c ¶ Heres ex aſſe. pone caſumBerta cōſobrina mea fuit inſtituta in hereditate valente. cccc.⁊ rogata fuit vt meuio partemdimidiaꝫ pure reſtitueret ⁊ aliādimidiam cū berta decederet.Item grauata fuit legatis ſingularibus in ꝗnqͣginta: h̓ heres reſtituit medietatem hereditatis ſtatī ⁊ ſoluit integra legata: qꝛ tn̄ relicta excedebant dodrātē: ꝗnīmo ⁊ totā hereditatē⁊ qꝛ neſciebat de viribus hereditatis exegit cautionem tam ameuio ꝙͣ a legatarijs reſtituere retro ꝙͣtū hērent vltra ꝙͣ eishēre liceat per. l. fal. tandē berta deceſſit ⁊ ego ſum eiꝰ heres.nūc meuiꝰ petit aliā mediehereditatis cū fructibus. Ex h̓themate primo q̄rit̉: ꝙͣtū ei debeo reſtituere .ſ. vtrū ꝗnquagīta q̄ tm̄ remāſerunt berte ſolutis legatis ⁊ facta prima reſtitutōe ⁊ retenta quarta que ē. c.Secūdo an̄ debeā agere ex ſtipulatione ꝯͣ legatarios in eo ꝙhn̄t vltra ꝙͣ deberēt vt illud detur meuio. Tertio ſi ago queritur in quātum agam. Quarto ſi dicta ꝗnquaginta cum eoqd̓ recuperarem a legatarijs n̄ſufficit ad medietatem hereditatis: quā meuius petet ſibi reſtitui: an debeā ſupplere d̓ fructibus d̓ ꝗnqͣginta: ita ꝙ ſi ꝗdſuꝑerit mihi remaneat. vel ecōtra totū ſibi qd̓ ſuꝑeſt dare debeam qd̓ meuius vult. ℟. ꝗnquaginta q̄ ſuꝑſunt indubitāter reſtituo. de fructibus autēꝗnquaginta dic ꝙ aut adiūctiad ꝗnqͣginta cōplent medietatem hereditatis: que petitur reſtitui ⁊ non excedunt: ⁊ tunc debent omnes reſtitui. aut excedunt ⁊ qd̓ excedit retineo: aut non ſufficiunt: ⁊ tuncagam contra legatarios. ⁊ ſic vt breuiter dicam retinebo de fructibus qd̓ excedit. ⁊ ita omnibus queſtionibus reſpondet̉ preter ꝙͣ tertie .ſ. in quātum debeatī ex ſtipulatione contra legatarios. ac.d ¶ Conſobrina. in hereditate valente. cccc. af ¶ Et alteram. cc.e ¶ Dimidiam. cc.Data. ꝗnquaginta. ac.Et ceteri legata. non ſolum hic meuius. ac.Si qd̓. ſub. illud .ſ. ſi illud qd̓ ⁊cͣ. ac.l ¶ Remāſit. c. ⁊ ꝗnquaginta. ac.k ¶ Nō efficiet. partē ſcd̓aꝫ. cc.n ¶ Deſiderat. petit enim meuius. cc. vt princ. §.¶ Partē .ſ. cc.dixit quia tamen quinquaginta cum fructibus faciunt. cc. ⁊ etiā excedunt deſiderat etiā hoc ꝙ excedunt.o ¶ Fructibꝰ. nā qͣrtā ⁊ quarte fructꝰ dꝫ hr̄s hēre: vt. sͣ. e. l. mulier. §. ſi heres.p ¶ Adiectis. hic ſubaudi ⁊ ſi adiectis ⁊c̄. ⁊ dic fructibꝰ .ſ. d̓ ꝗnquaginta. ac.q ¶ Nō minuet .ſ. qd̓ eſt ſupra quadrantē hoc eſt quinquaginta ⁊ ſub. nec excedat al̓s ſecus eſſet vt. jͣ. proxi. rn̄. ac.r ¶ Accedet. nec hic agetur ex ſtipulatione. ac.s ¶ Agi poterit .ſ. ꝯtra legatarios. ſed quero in quātū. que fuit tertia qō: rn̄. ſecunda medietas hereditatis relicta meuio ſub conditione que valet. cc. tantominus valet meuio ꝙͣ alia medietas pure relicta eidē in quantū ex eius fructibusheres habuerit medio tempore. pone ꝙ valuit. l. eſt ergo tale ac ſi meuio. cc.Item. cl.deꝫ. Itē legatarijs alia. l. ſunt relicta. ſūma quorū eſt. cccc. de ꝗbusvt pꝫ octaucontingit legatarios: vt. sͣ. ad. l. fal. l. ꝗ qͣdringenta. §. fi. ⁊. l. circadetrahantur ergo. c. ꝓ quarta trebel. ⁊ ſic ex reſiduis. ccc. octauam legatarij. ⁊

vij. ꝑtes meuiꝰ hēat. que octaua videt̉ eſſe. xxxviij. ⁊ dimidiū. qd̓ ergo plhn̄t reſtituent ex ſtipulatione ⁊ dabitur meuio. nec lugeant legatarij ꝙ abeis reuocat̉: qꝛ ſi fructus de ꝗnquaginta q̄ penes hr̄des remāſerūt ſuppleant medietatē ſecundā: ipſi releuant̉. arg. sͣ. de iureiur. l. eū ꝗ. Iteꝫ no. ꝙꝗnqͣginta legata fuerint onere heredis: ⁊ ſic heres repetit. alias fieret legatarijs iniuria .ſ. ſi a fideicommiſſario eēnt relicta: cuꝫ ⁊ ſi ſoluta nō eſſent agerent cōtra fideicōmiſſariū: vt. sͣ. eo. l. ꝗquadrīgenta. Itē opponit̉ cū h̓ hēres perceperitiudicio teſtatoris fructusde ducentis: ſub conditione relictis vr̄ ꝙ nō debeat reſtituere: vt no. sͣ.eo. l. in fideicōmiſſaria.prin. Rn̄. ibi nō diminuit heres fideicō. d̓trahēdo de rebꝰ pͥncipalibus: hic ſic. ⁊ iō deductoquadrante ⁊ eius fructibus equū eſt vt de ceteris fructibus ſuppleat idin quo diminuebat fideicōmiſſum. ac.t ¶ Excedat. nec h̓ agetur ex ſtipulatu.¶ Qui ſeruos Siẜuo relīquit̉ lib̓tas ⁊ hiditas p̄ciū ẜuoꝝ detrahit̉. h. d. Bar. Uel ſic.Grauatus manre ſeruos ⁊ eis hereditatē reſtituere d̓ducere pōtvltra quartā trebellianicā p̄ciū ẜuorū marſorū. alex. de imo.v ¶ Suos. in li. Ray. d̓eſt ſuos. ⁊ ſic ponit caſūin alienis. vt ecce bonavalēt. c. p̄ciū ẜuoꝝ ē. xx.h̓ ꝗdem detrahit̉ vt esalienū: ⁊ de octoginta retinet quartā: ⁊ ſic nō hꝫītegrā qͣrtā de. c. q̄ qͣrtadiminuit̉ per libertateshoc in trebel. vt h̓. ⁊. C.ad. l. fal. l. ſi eadē. Ideꝫd̓ qͣrta iure nature: vt diminuat̉ ꝑ libertates: vtsͣ. de īoffi. teſta. l. pōpo.§. qm̄ aūt qͣrta. Itē ideꝫin qͣrta iure inſtōnis: vsͣ. ad. l. fal. l. penalesfi. cū tribꝰ ſequētibꝰhn̄t ſuos ⁊ ſic in ſoheredis loquit̉. De quarta dic idē qd̓. sͣ. vt deducto ſerui precio deducat̉qͣrta: ⁊ ſic eſt ar. ꝯͣ. sͣ. ad. l. fal. l. ſed ſi nō ſeruus. in pͥn. ⁊ de le. ij. l. iperato.§. ſi legatis. in fin. vbi habet dānū rogatus. ſed hic heres coactus adijt:vn̄ nulluꝫ dānum ſentire debet: vt. sͣ. e. l. quia poterat. Sed nunquid poteſt heres cogi adire per huiuſmodi ſeruos? Rn̄. ſi eſt heredis non. ſi hereditarius ſic: vt no. sͣ. eo. l. cogi. §. ſed ⁊ ſi ſeruo. ſi autem alienus vt hic ẜꝫprimam poſitionem poterit forte cogi ẜm Azo. argu. C. de fideicommiſ.lib. l. deberi. Ac.aſſe Si vnus ex fideicōmiſſarijs heredē cogit adire ⁊ reſtituer̄ totū: fructus iudicio teſtatoris ꝑceptos ſuo fideicōmiſſario nō reſtituitſecus in eo qd̓ iure accreſcendi lucrat̉. Itē ab eo quartā non detrahet. hocdicit. Bar. ⁊ oēs. x ¶ Ex aſſe. partē .ſ. dimidiā. azo.y ¶ Reſtituit. qd̓ fieri debuit: vt. sͣ. e. l. i. §. ſed ⁊ quotiēs. Ac.z ¶ Qn̄qꝫ .i. quandocūqꝫ. ac.Partis ſue. qͣrte .ſ. heredis ſi ſpōte adiſſet. Azo. alij dicunt ſue .i. tue.ſ. fideicōmiſſarij. ⁊ ita ſtatim ſi hn̄t tibi exponit̉ .i. ſibi. ac.b ¶ Adiſſet. qꝛ iudicio defuncti ꝑcepiſſet: vt. sͣ. e. l. mulier. §. ſi heres.Tuā fieri. ſic. sͣ. e. l. marcellus. §. i. Ac.d ¶ Semiſſem. cuiqꝫ .n̄. noſtrū accreſcit pars vacās pro rata: vt in cōſtie ¶ Me puto. ſed ꝯtra videt̉ quādoqꝫ: vt. sͣ. e. l. i. §. idē neraciꝰ. ⁊. l. martutione dr̄. inſti. de here. inſti. §. videamus. ac.cellus. §. i. vbi quandoqꝫ primus fideicōmiſſarius detrahit falci. a ſecundo. ſed hic non eſt ſeruus: ſed ſocius eodem gradu. Item de legatis ſingularibus ab herede relictis detrahit fideicommiſſarius quandoqꝫ: ſed d̓relictis a ſe non: vt. jͣ. eodem. l. facta. §. ſi cuꝫ ſuſpecta. ⁊ sͣ. e. l. marcellus