Ad ſenatuſcōſul. trebel. ⁊ pega.XXXVI

2 I

Iꝗs pͥore facto teſtō poſteriQ usª fecerit teſtm̄: etſi ex certisˡrebꝰ in poſteriores tabulas hr̄desinſtituit: ſuꝑius tn̄ teſtm̄ ſublatuꝫ ēvt diui quoqꝫ ſeue. ⁊ ātoᵉ. reſcripcuius cōſtitutiōis verba retuli: cūalia quoqꝫ preter ea in cōſtitutioneexp̄ſſa ſūt: īperatores ſeue. ⁊ āto.reſcrip. cocceio cāpano: teſtm̄ ſcd̓oloco factū: lꝫ in eo cer taꝝ rerū hr̄sſcriptꝰ ſit iure valere: ꝑinde ac ſi rerū mētio facta nō eēt: ſꝫ teneriº hidē ſcriptū: vt cōtētꝰ ſibi rebꝰ datisaut ſuppleta quarta ex lege fal. hr̄ditatē reſtituat his ꝗ pͥor̄ teſtō ſcripti fuerāt ꝓpter īſertaᵉ fideicōmiſſi v̓ba: ꝗbꝰ ut valeret priꝰ teſtm̄ exp̄ſſuꝫ ē: dubitari nō oportet. ⁊ hͦ itaītelligendū ē: ſi non aliꝗd ſpālitercontrariū in ſcd̓o teſtō fuerit ſcriptum.Dem.Ilegatꝰᵍ ſuſpectāᵖ hr̄ditateꝫdicat: ēt legationis tꝑe cōpellendus eſt accipe iudiciumʸ. qꝛ nonhicᵏ multū officio occupat̉. ⁊ lꝫ deliberare ſe dicat an adeat: cogēdꝰeſt adire: ſꝫ nō vtiſtatī reſtituat̉ᵐ. ſꝫvt reuerſus domū ſi putauerit ſibiexpedire: ꝯmodo falcidieⁿ vl̓ teſtamēti vtat̉. vl̓ ſi nō putauerit reſtituat totā hr̄ditateꝫ: ne oneraº patiat̉.¶ Si ꝗs bōa ſua vl̓ oīa ſua rogauerit reſtitue̓: fideicōmiſſariā reſtitutionē eē ītelligēdū ē. Naꝫ ⁊ meorū ⁊ tuoꝝ appellatiōe ēt actōes ꝯtineriᵖ dicendū ē. ¶ Si filiofa. vel

ſeruoq alieno rogatꝰ ꝗs fuerit reſtituē̓ hr̄ditatē: pr̄e dn̄oue inuito velignorāte: nō recte hr̄ditas eis reſtituit̉. ſꝫ ſi poſtea pr̄ vl̓ dn̄s ratū habuerit: trāſeunt ex treb. ſenatuſcō.actōes. ¶ Multū ītereſt vtꝝ parsqͣrta iure hr̄ditario retineat̉: an v̓oin re vl̓ in pecuniaʳ. Nā ſuꝑiore caſu actiōes diuidunt̉ īter hr̄dē ⁊ fideicōmiſſariū. poſteriore v̓o apd̓fideicō. ſūt actiōesᶠ. ¶ Si pͥncepshr̄s īſtitutꝰ rogatuſqꝫ hr̄ditatē reſtitue̓: ꝑcepta aliqͣ ſūma vl̓ re: ēt ſiin ꝑceptiōe minꝰ qͣꝫ qͣrta ꝑs eēt: n̄ampliꝰ pͥncipē ſe vēdicaturūᵗ pati.¶ Sꝫ ⁊ ſi ſine vlla ꝑceptiōe rogatus fuerit hr̄ditateꝫ reſtitue̓: plerūqꝫª qͣrta donata eſt a pͥncipibus: ⁊ita diuus traianꝰ ⁊ adrianus ⁊ ātoninꝰ reſcripſerunt.T Dem.I cui pure lib̓tas: ⁊ ꝑ fideicōmiſſū ſub ꝯdi. hr̄ditas relictaeſt cogit̉ hr̄s adireᵉ hr̄ditatem ſi ſuſpectā dicat ⁊ reſtitue̓: ⁊ d̓ficiēte cōditōe lib̓tas ei eripi nō pōtʸ. ¶ Siāt a me eiꝰ ꝗ in diēª lib̓tatem acceꝑithr̄ditas ꝑ fideicō. relictaᵇ fuerit: ſuſpectā eā interī nō poſſe adiri diuꝰpiꝰ caſſio adriano reſcripſit. Cumnon poterit nondū libero hr̄ditasreſtitui: nec rurſus contra voluntatemᶜ defuncti libertatem eſſe preſtandam. ¶ Si ſub conditione heres inſtitutus rogatuſqꝫ hereditatem reſtituere: non vult conditioni parere: ⁊ adire hereditatem: ſi

c. i. Itē an ipſo iure uel ꝑ reſtitutionē hoc flat? Dic ipſo iure: ut. sͣ. e. l. i. §.ſed ⁊ quotiēs. Itē ſi pͥmꝰ fideiiat ſcd̓o an pͥmꝰ deſinat heres eē fideicōmiſſariꝰ: qd̓ viis tranſfert. ut. sͣ. e.l. i. §. de illo. gͦ nulle remanēt. Itē ſenatusr̄dē non teſtatoris uoluntas. gͦ idē ſenatus qd̓ vult trāſire in ſcd̓m pōt facere primū deſinere: ⁊apud hr̄dē remanēt directe qͣs hꝫ de iure ciuili. ⁊ſic ptāte ſenatuſcō. n̄ p̄tꝑdere ꝑtē: qꝛ nihil ē tamnaturale ꝙͣ ⁊cͣ. vt. jͣ. dere iu. l. nihil tā. Alij uth. dicūt pͥmū remanerehr̄dē fideicōmiſſariū. lꝫhoc reſtituat: qꝛ ſenatusnō diſtinxit qͣlis ē hr̄s rogatus ēt fideicſariꝰvt. sͣ. e. l. i. §. de illo. ⁊. l.recuſare. §. i. ⁊ ſic ſi ſoluit ſcd̓o debitor hr̄ditarius eiꝰ ab illo ſcd̓o liberat̉ ip̄o iure ꝗ hꝫ vtilesab herede. ⁊ a fideicōmiſſario pͥmo ope exceptionis: vt. C. d̓ exce. l. i. Itēan bo. poſſeſſor rogatusde reſtituēdo remaneathr̄s? Rn̄. ſic ſicut hr̄s d̓iure ciuili: cū ſenatus nōdiſtinguat in hr̄de rogato: vt. sͣ. e. l. recuſare. §.i. ⁊. l. i. §. bonoꝝ. ⁊ ſic q̄dam iura penes eum remanent ſicut apud heredem: vt. jͣ. e. l. qꝛ ꝑinde.in fi. ⁊ ad hoc īſti. d̓ bo.poſ. §. quos aūt. ⁊ de fideicō. here. §. reſtituta.O Si ꝯfirmatuꝫ nonis priore.pōt cōfirmari agitur excōfirmante non ex confirmato. h. d. Barto. Uelſic ⁊ magis ad lr̄aꝫ. Secundū teſtm̄ tollit preceſit hes ī re certa:⁊ in pͥmo fuerit heres inſtitutus in vniuerſo: ⁊ ētſi in ſecundo fuerit cōfirmatum pͥmum teſtm̄: qꝛhec confirmatio nō pōtſacere illud valere iure teſtamēti: cum nō poſſit ꝗs decedere duobus teſtamētis: faciet tn̄ valere iure codicilloꝝ vt inſtitutus in ſcd̓o remaneat ꝯtertus rebꝰ ſibi deſignatis ſi ſufficiāt ad qͣrtā: ⁊ reliquū reſtituat īſtituto in pͥiſi aliꝗd ſpāl̓r ꝯͣriū diſpoſuerit in ſcd̓o. h. d. Alex. ⁊ pau. de ca.Poſterius. ⁊ ſolēne al̓s ſecus: vt. C. de teſta. l. hac ꝯſul. §. pe. accur.b ¶ Ex certis. q̄ valet vt. sͣ. de here. inſti. l. i. §. ſi ex fundo. niſi ſit alius inſtitutus ex quota vel ēt ſimpl̓r: qꝛ tūc loco legatarij ē: vt. C. de here. inſti.l. quotiēs. niſi quo ad excludēdā q̄relā inof. teſt. vt in aucͣ. vt cū de ap. co.§. aliud. neqꝫ diſtinguo ꝓprio noīe rei. vt tūc legatarius. an appellatiuo.⁊ tunc hr̄s ſit qꝛ nihil intereſt ⁊cͣ. vt. sͣ. ſi cer. pe. l. certum. at exheredatio acerta re non valet: vt. sͣ. de lib. ⁊ poſthu. l. cum quidam. accur.Seueri. ⁊ anto. hec ſunt verba or̄onis vſqꝫ in fi. l. accur.d ¶ Sed teneri. actione ex teſtō .ſ. ex teſtō ſcd̓o nō pͥmo: qꝛ nemo pōt decedere duobꝰ teſtīs niſi miles: vt. sͣ. de teſta. mi. l. q̄rebat̉. ſic. C. de codicil.l. i. ⁊. sͣ. de le. iij. l. i. §. ij. ſic dicimus ꝙ ex ſnīa appellationis qͣ ꝯfirmaturpͥma dat̉ actio in factū nō ex pͥma: vt noͣ. sͣ. de his qui no. īfa. l. furti. §. i.e ¶ Inſerta. in ſecundo teſtō ꝑ quem generaliter confirmauit relicta in primo vel ipſum primum teſtamentum. accur.¶ Specialiter .i. niſi a generali confirmatione excepit aliquam rem conentam vel relictam in primo teſtamēto. vel ſi quid relictum in pͥmo ademit ⁊ poſtea generaliter confirmauit pͥmū. nā nō ꝑtinet generalis ꝯfirmatio ad ſpāl̓r adēptū: vt ar. jͣ. de v̓. ob. l. doli. ⁊ facit. sͣ. de iniuſto teſt. l. poſthumus. §. fi. ⁊ inſti. ꝗ mo. te. infir. §. ſed ⁊ ſi quis. ⁊ sͣ. de lib. lega. l. aurelius. §. teſtō. ⁊ sͣ. de here. inſti. l. fi.atus. Etiā tꝑe legationis cogit̉ ꝗs adire hr̄ditatē ⁊ reſtituere. h. d. Bar. g ¶ Si legatus. reip. romanoꝝ vl̓ etiā municipij: vt. sͣ. ex ꝗ. ca. ma. l. ⁊ ſi ꝑ pretorē. §. fi.¶ Suſpectā. ⁊ ſtatī repudiat. ac.¶ Iudiciū. quo caſu cogit̉ ꝑ officiū iudicis adire ⁊ reſtifuere: vt ⁊ sͣ. e. l. ſed ſi alio. in pͥn. ⁊ sͣ. de iudi. l. ſed ⁊ ſi. §. i.Hic. i. dū adit ⁊ reſtituit. ac.¶ Officio .ſ. legationis.m ¶ Reſtituat̉. hoc cū dixit ſe velle deliberare. al̓s etiaꝫ ſtatim cogitur re-

ſtituere: vt. sͣ. ꝓxi. ⁊ sͣ. eo. ſed ⁊ ſi alio. in pͥn. ac.n ¶ Falcidie. hoc cū dixit ſe velle deliberare. vt ⁊ sͣ. e. l. ſed ⁊ ſi alio. §. plane. ſꝫin pͥmo caſu huius. .ſ. cū ſuſpectā dixit. nec dixit ſe velle deliberare ⁊ ſtatim etiaꝫcogit̉ reſtituere. ⁊ nō vtit̉ fal. vt. sͣ. e. l. ita tn̄. §. qui ſuſpectam. ac.o ¶ Onera hr̄ditaria. ⁊ facit. jͣ. e. l. ꝗ ita. §. fi. ⁊ sͣ. de iud. l. ſed ⁊ ſi reſtituat̉. §. i.Si quis. Fideic.liſſumvl̓e ē ſi aliquis rogeretur reſtituere bona vniuerſaliter vel indefinite. h. d. Bar.p ¶ Cōtineri. vt. jͣ. de v̓. ſig. l.meoꝝ. ⁊ facit. sͣ. e. l. nā qd̓ ī fi.¶ Si filio. Non valet reſtiutio facta niſi ꝯſentiēte vel ratū habēte eo in cuius ptāte ē iscui facta ē reſtitutio. h. d. bart.Uel ſic filioſamilias vel ſeruofieri pōt reſtitutio hereditatis.⁊ nō p̄cedēte iuſſu pr̄is vel dn̄idūmodo poſtea pr̄ vel dn̄s ratificet. h. d. Alexā.j ¶ Uel ſeruo. quidam hn̄t velſeruo reſtituatur hereditas poſtea ⁊cͣ. al̓s ſic vel ſeruo alienorogatus quis fuerit hr̄ditatemreſtituere: patre dn̄oue inuito:vel ignorante: non recte eis hereditas reſtituit̉: ſed poſtea ⁊cͣ.⁊ facit. jͣ. e. l. ſeruo. īuito. ī pͥn.⁊. .l. reſtituta. §. i.¶ Multum. Si heres rogatus reſtituere retinet qͣrtamī re certa. vel pecuniā nō tenet̉ad onera hereditaria ad que teneret̉ pro rata. Alex.r ¶ In pecuriia. qd̓ fieri pōt ꝓut dixit teſtator vt h̓ ⁊ inſtit. e.§. ſed illud. al̓s ſi nihil dixit detrahetur quarta de ſingulis rebus: vt. C. ad. l. falci. l. ij. necob. sͣ. de lega. i. l. non ampliꝰ.§. fi. ⁊. l. ſeq. vt no. sͣ. e. l. marcellus. §. res in fi. glo. Fient ergo quatuor portiōes ⁊ ſorte eligent̉ portiōes vt ar. C. qn̄ ⁊ ꝗ.quar. pars. l. ij. in pͥn.s ¶ Actiones. hr̄ditarie creditoribus cōpetētes. ſecus in legatarijs: vt. C. e. l. ij. ⁊ noͣ. sͣ.e. l. i. §. i. ⁊ facit. C. de ſententiāpaſ. l. iij. ſed arg. contra. sͣ. qn̄ac. de pec. ē an. l. i. §. ſi precepto. ſed ibi retinet ſeruum cum peculio. que ē iuris vniuerſitas. ⁊ ſic tenetur creditoribus peculiaribus. ſecus ſi eēt res ſingularis. vel etiam facti vniuerſitasvt gregis: qꝛ tunc non tenetur heres.Si princeps. Princeps rogatus reſtituere hr̄ditatē non ſolet quartamretinere: vel facere eam ſibi ſupplere ſi minus ꝙͣ quarta ſibi relictum ē. Alexā.t ¶ Uēdicaturū. compertum ē. licet poſſit ſi velit. ac.u ¶ Plerūqꝫ. ergo non ſemper. ſed qn̄ volunt. nam ius cōe cū ceteris hn̄t in talibus: vt. C. qui teſ. fa. poſ. l. cum here des. ſed ꝗdā dicūt ꝑ hanc. l. ꝙ nunꝙͣ debēt retinere ꝑ. l. iſtam. ſed certe hic dicit contrarium.¶ I cui. Seruus ꝗ ꝑ aditionē habilitat̉ ad recipiēdā hr̄ditatē pōt cogere heredē adire: ſecus ſi ꝑ aditionē non habilitetur. h. d. Bar. vel ſic ſi ſeruo hereditario relinꝗt̉ libertas pure ⁊ hr̄ditas ſub ꝯditione vel in diē: pōt ſeruus heredes cōpellere ad adeūdū an̄ ꝯditionis euētū. Secꝰ ecōtra ſi libertas in diē velſub ꝯditione: ⁊ hr̄ditas pure relinꝗt̉. h. d. vſqꝫ ad. §. ſi ſub ꝯditione. Alex.x ¶ Adire. ſic cōpellit̉ adire pēdēte conditione ⁊ reſtituere vt hic. ⁊ sͣ. e. l. apud.§. fi. ⁊. l. ille a quo in prin. ſed ꝯͣ. sͣ. e. l. ita tn̄. §. a patre. ⁊. l. i. §. ſed ⁊ quotiens.⁊. l. ſed ſi ante diē. ſed dic vt. d. l. apud. in fi. h.y ¶ Nō pōt. q̄ cōpetūt adita hereditate nō an̄: vt. jͣ. ti. i. l. nā cū libertas. ſed deficiēte ꝯditione hic ꝗd fiet de hr̄ditate?; rn̄. vēditionē faciēdā ⁊ ſoluēdā creditoribus. vt. sͣ. e. l. apud. §. antiſtia. ⁊ jͣ. e. l. poſtulante. Itē ꝗd ecōtra ſi hr̄ditas pure ⁊ libertas ſub ꝯditione relinꝗt̉. rn̄. vtrūqꝫ differt̉ ī euētū ꝯditionis. vt. sͣ. d̓ here. īſti. l. trebatiꝰ. §. ẜuo. ⁊ ar. jͣ. ꝓx. rn̄. z ¶ Si āt. ei. al̓s ſi a me ei: al̓a ſi āt ei.In diē. certā vel incertā. vel ēt ſub ꝯditione: vt. sͣ. d̓ here. īſti. l. trebatius.b ¶ Relicta .ſ. pure. c ¶ Cōtra volūtatē. ſi pēdēte ꝯditione libertatis detiab hr̄de fiet ꝯͣ volūtatē defuncti: gͦ nō valet libertas: vt. C. d̓ manu. teſ. l. ꝯͣ volūtatē. ſꝫ ꝯͣ ē qꝛ valet vt. sͣ. d̓ dolo. l. filiꝰ. ⁊ d̓ here. īſti. l. ẜuus. §. fideicōſſariā. ⁊.C. de oꝑ. li. l. mater. ⁊ de lati. lib. tol. §. ſed ⁊ ſi ꝗs. q̄ ſunt ꝯͣ. So. hic accipe ꝯͣpreter. ſic. sͣ. de pac. l. paciſci. ⁊ ita hic valet ſi ſpōte daret vt in ꝯͣrijs. ſic ⁊ illudꝗ nō ē mecū ꝯͣ me ē. vt. C. d̓ iudeis. l. celicolarū. vel dic ꝯͣ voluntatē eēt ſi cret̉ hr̄s an̄ manumittere. ⁊ facit ad. §. jͣ. e. l. ſi patroni. §. i.¶ Si ſub conditione. Heres cogit̉ parere cōditioni poteſtatiue ſine eius