.xxxvj.Ad ſenatuſcō. trebel. ⁊ pega.

2 1 6

¶ Marcellusª. plane nō eſt ꝯpellēdus adire ſi iā filiꝰ bonoꝝ poſſeſſionē accepit: ne ītercidat fideicommiſſuꝫᵇ mortuo herede inſtituto ⁊omiſſa a filio bonorū poſſeſſione.¶ Qui ex tr̄. ſenatuſcōſulto hr̄ditatē r̄ſtituit: ſiue petat a debitoribꝰhēditariis: ſiue ab eo petatur: exceptiōe reſtitute he̓ditatis adiuuariul̓ ſūmoueri pōtᵉ. ¶ Actiōesᵇ aūtfideicōmiſſario ꝯpetūt quas habuit he̓s eo tꝑe quo fideicōmiſſario r̄ſtituebat. Marcellꝰ. ſꝫ eas quoqꝫactiōes q̄ ſub ꝯditiōe erāt: ⁊ quoꝝdies eo tꝑ̄e nō ceſſerat: fideicōmiſſario cōpetere placet. ¶ Sꝫ āteqͣꝫreſtitueret̉ he̓ditas exceptione aliqͣhēs adiuuadꝰᶜ nō ē: cū hoc minusex cā fideicommiſſi reſtituturꝰ ſitᶠ¶ Trebellianūᵍ ſenatuſcōſultū locū hꝫ quotiēs ꝗs ſuā he̓ditatē veltotā: ul̓ ꝓ ꝑteʰ fidei hē̓dis ꝯmiſit. qͣre ſi meuiꝰ te hr̄dē īſtituerit ⁊ rogauerit: ut hr̄ditatē ticij adeas ⁊ p̄ſtituas: tūqꝫ hr̄ditatē meui adierisꝑīde a te fideicōmiſſū petet̉: ac ſi fūdū ꝗ tibi a ticio legatꝰ eēt: reſtituer̄rogatꝰ fuiſſesⁱ: ideoqꝫ ⁊ ſi ſuſpectāmeuij hr̄ditatē dixeris: cogite n̄ oꝫeā adireᵐ ¶ Ꝙ ſi meuiꝰ te rogauerit ⁊ ſuā hr̄ditatēⁿ ⁊ ticianā reſtitue̓tūqꝫ ſpōte adieris hr̄ditatē: uterislegis falcidie cōmō: ⁊ ꝑtē qͣrtā meuiane hr̄ditatis retinebis dimidiāꝙ quartāᵉ ex fideicōmiſſo xeſtitues

¶ Nec ītererit eidē utrāqꝫ hr̄ditatē: an alij meuianā: ⁊ alij ticianā rogatꝰ fue̓is r̄ſtituer̄. ¶ Sꝫ ſi ſuſpectā meuianā hr̄ditatē dixeris cōgeris eā adire ⁊ reſtituer̄ ei cui rogatꝰ fueris. Is aūt cui ticianā hr̄ditatē reſtituer̄ rogatꝰ fueris n̄ poteritte cōpellere ad adeundū. ¶ Si extrebelliano hr̄ditatē r̄ſtituit hr̄s: ⁊fructꝰ cū p̄dio r̄tinet: ul̓ ip̄a p̄diaʰ:ſiue ēt debitor eiꝰq ꝗ teſtm̄ fecit fuerit: neceſſariū ē actiōesᶠ aduerſꝰ eūfideicōmiſſariodari. ¶ Marcellꝰhͦ ideꝫ nec̄ario faciēdū ēᶠ: cū ꝑte hr̄ditatis r̄ſtituta fa. herc. iudiciūⁱ ītereū ꝗ r̄ſtituit hr̄ditatē: ⁊ ꝗ r̄ceꝑit: accipiet̉. ¶ Qui rogatꝰ ē emācipatofi lioᵛ r̄ſtituer̄ hr̄ditatē: cogi dꝫ adire ⁊ reſtituer̄: qͣꝫuis filiuſfa. contratabū. bonorū poſſeſſionē acciperepoſſitᵉ. ¶ Si patronꝰ ex ꝑte d̓bitaheres īſtitutꝰ: ⁊ rogatꝰ r̄ſtituer̄: heditatē ſuſpectā ſibi eſſe dicat: puto rectius factuꝝ pretorē ſi coegerit eū adire hr̄ditatē ⁊ reſtituer̄: qͣꝫuis poſſit mutataᶻ volūtate eā partē hereditatis retinere. ¶ Si perceptisª quibuſdaꝫ rebus heres rogatus ſit reſtituere hereditatē ⁊ coactus eam adierit an percipere debeat? Rn̄. eū qui iuſſu pretoris. adijt hereditateꝫ omni cōmodoᵇ prohiberi debere. ¶ Sꝫ ⁊ ſi eidem legatuꝫ eſt ſub hac conditione: ſi heres non eſſet ⁊ ſuſpectam ſibi here

mnc a filio eēt dandū fideicōmiſſum ꝓportione virili: vt. jͣ. d̓ le. pre. l. i.c l. qui filiū. in fi. ⁊. l. ſe. ⁊. l. virilis. ⁊. l. ſi portio. ⁊ hec ſunt ẜm iura vetera. ſed ꝗd hodie cū cā preteritionis vel exheredationis non irritet̉ niſi īſttutior rn̄. ẜm. Mar. nec hodie cogit̉ cum ipſo iure nulla ſit inſtitutio ſedirrita. ſed ẜm nos ꝗ dicimus irritandā: pōt dici vt interī poſſit cogi adir̄⁊ reſtituere ſi filius differat agere. ſecus ſi iamagat vt hic. ac.¶¶ Marcellus .ſ. ℟. etpone pater filiū emancipatū preterijt extraneuꝫinſtituit: ⁊ de reſtituēdapr̄ditate ticio poſt mortem ſuā rogati fidei preſtāde grauauit. dicit ergo filiū nō cogēdū petere contra ta. qꝛ iaꝫ ītercideret fideicōmiſſum preſtandū mortuo hr̄de ſeupoſt mortē hr̄dis et filioomittente bo. poſ. ⁊ ſicſtamꝰ pro fideicom. vtvaleat vt ⁊ sͣ. e. l. ex facto. §. ſed ſi naufragio.ſi aūt filius ſponte vellet peter̄ bn̄ poſſet vt. sͣ.proxi. vl̓ pone vt. jͣ. e. §.mui rogatus.b ¶ Fideicōmiſſū .ſ. preſtādum.¶ Qui extrebel. Remedia trebelliāi habentlocū poſt reſtōnē. ſecusanteꝙͣ reſtituat̉ hereditas. h. d. bar. Uel ſic etclariꝰ. Poſt reſtitutaꝫbr̄ditatē actiones denegant̉ heredi: ⁊ cōtra heredē. ⁊ dātur ficſario. ſecus ante eam reſtitutā. h. d. Alex.t ¶ Pōt. vt inſti. de fideicō. her̄. §. reſtituta. ⁊sͣ. e. l. i. §. quāꝙͣ. ac.d¶ Actiones. ciuiles etptorie. vt. jͣ. e. l. ꝙͣuis niſi de nouo heres acꝗſiſſet: vt. jͣ. e. l. ſi hereſ. ac.e ¶ Adiuuādus nō eſt.ꝯtra legatarios ⁊ creditores: ⁊ ſic qn̄qꝫ precedit petitio relictorū reſtitutionē qn̄qꝫ ſequit̉: vt. sͣ. e.l. ꝗ quadringēta. ⁊. l. marcellꝰ. §. idē pōpo. ⁊. l. cogi. §. inde querit̉.¶¶ Reſtituturus ſit. vel ſi nō ſit vnde retineat cauebit̉ heredi a fideicommiſſario. vt. jͣ. e. l. cum hereditas ex fideicōmiſſi. ac.¶ Trebellianum. Qn̄ teſtator rogat de hereditate ſua vel eius parte locū hꝫ trebellianū.cus ſi de hereditate alterius: ſed ſi ſponte nō adiret cogeret̉ adire ⁊ reſtituere. h. d. bar. ⁊ Alex.z ¶ Trebellianū. in libro Io. incipit. §. qd̓ trebel. ⁊c̄ .ſ. de quo facta ē mētio. sͣ. vel incipit. §. Rn̄. .ſ. ſena. cō. treb. ⁊c̄. tu dic ꝙ incipit. §. trebellianū⁊c̄. ⁊ ſi habes. rn̄. lege cum precedentibus. ⁊ adiunge dictionē marcellusue non habebat verbum. ac.h ¶ Pro parte .ſ. quota. ſecus ſi rē aliquam. vt. sͣ. e. l. cogi. §. general̓r.Item ſecus ſi partē legauit. vt. sͣ. e. l. mulier. §. fi. Item caute dicit ſuaꝫ:nō ergo ſi alienā tm̄. ⁊ hoc ſubijcit quare ⁊c̄.i ¶ Ticij. a quo eras inſtitutꝰ vt apꝑet ex īferioribꝰ. ſecꝰ ſi ipſe meuius eēta ticio īſtitutus: qꝛ tūc locū hēret trebel. vt. sͣ. e. l. cogi. §. ſed ⁊ ſi quis.k ¶ Adieris .ſ. ſpōte. ac. l ¶ Fuiſſes. a meuio ꝗ te heredē fecit: quo caſubn̄ valet: vt. sͣ. e. l. ex facto. §. iul. ⁊. §. nō tm̄. ⁊. §. ſi ꝗs cauerit. ac.n ¶ Pereditatēm ¶ Adire. qꝛ de ea reſtituēda nō fuiſti rogatꝰ.meuianā. ac. o ¶ Quartā .i. ſex ⁊ tres vncias q̄ ſunt dodrās meuiane. Sed nunꝗd ticianā reſtituet ſil̓r? Rn̄. ſic ſi tot fructꝰ ꝑcepit ex meuiana ꝗ faciunt tantū ꝙͣtum valet ticiana. vt. sͣ. de le. ij. l. cū pater. §. ticio. īmō plus dico etiā ſi nō tot percepit: qꝛ potuit ei teſtator dare quartam ſuehereditatis cū onere .ſ. vt hēat in cōpenſatione cum taciana hereditate ſitantū facit qͣrta meuiane quantū hereditas ticiana tota. qꝛ nō ī plus potuit̉ onerari: vt. jͣ. e. l. lucius. §. mulier. ⁊ sͣ. ad. l. fal. l. ſi d̓bitor. ⁊ ibi no.ſed ar. contra. jͣ. e. ti. l. qd̓ de bonis. §. cū fideicōmiſſa. ac.¶ Si ex trebelliano. Fideicōmiſſario cōtra heredē dat̉ actio ꝓ rebusindebite retentis. Et etiā pro diuidēda hereditate ſi pars eius fuit reſtituta pro indiuiſo. hoc. d. vſqꝫ ad. §. qui rogatus. Alex.y ¶ Predia. ſed quare retinet; dicūt quidā propter naturalia debita q̄ ſibi a defuncto debebant̉. ſꝫ certe naturale debitū pōt d̓ducer̄ nō ſolū ciuile

⁊ naturale. nec tenet̉ iō aliqua actōe fideicōmiſſario. vt. jͣ. e. l. debitor. ⁊ sͣ. d̓ peti. here. l. ſi ꝗd poſſeſſor. §. ſed ⁊ ipſi. nā naturalis debiti deductio ſolutio ē nondonatio: vt. jͣ. de dona. l. hoc iure. §. pe. dic ergo retinebat ſine aliqͣ iuſta cā. h.q ¶ Debitor eius .ſ. ciuiliter ⁊ natural̓r. ſecꝰ puto ſi natural̓r tm̄: lꝫ geſtor negocioꝝ ēt naturale debitū a ſe debeat exigere vel deducere: vt. sͣ. de nego. ge. l. atqui natura in prin. h.r ¶ Actiones .ſ. vtiles. q̄ directe competebāt defuncto. ſicutecōtra ſi defūctꝰ aliꝗd debuiſſet heredi ſcripto: vt. jͣ. e. l. debitor. ſic ⁊. C. de iure deli. l. fi..§. in ꝯputatiōe. ſꝫ. h. dicit oīoextinctas ēt vtiles ⁊ ī perpetuūnon ſuſcitari: vt. jͣ. de ſolu. l. ꝗres. §. areā. ſed dat heredi ꝯdi.inde. qͣſi plus debito ſoluerit:vt. jͣ. e. l. deducta. in prin. ⁊. l.debitor. ⁊. l. pe. ſic ⁊ sͣ. de ꝯdi.inde. l. ſi is ꝗ. ⁊ de here. vēdi.l. ij. §. pe. ſed ecōtra fideicōmiſſario q̄ actio dabit̉ ſi non dat̉vtilis? Rn̄. actio ex teſtō q̄ dat̉ad fideicō. generale quaſi nonplene reſtituerit: vt innuit. d. l.debitor. vbi dicit neqꝫ fideicō.qͣſi minꝰ reſtituerit recte peteretur ⁊c̄. ſed an pōt competere eipetitio hereditatis fideicōmiſſaria; vr̄ ꝙ nō: vt. sͣ. d̓ fideicō.here. pe. l. fi. §. fin. ſed dic ꝯͣ vtibi. Itē poteſt dari condictio ſine cā ſaltem rōne poſſeſſionisqꝛ ſine cā ē apud heredē vl̓ vtilis rei vendi .ſ. poſt reſtitutionē hereditatis. h.s ¶ Faciēdū ē. vt ſi fideicōmiſſario dent̉ actiones ꝯͣ heredē.t ¶ Iudiciū. vtile hincinde: vt.sͣ. fami. her. l. ſi ex aſſe. nec obſtat eo. ti. l. ij. in prin. vbi dat̉directū eis ꝗ ſunt heredes ꝑ ſena. con. qꝛ dicit tertul. ⁊ orfi. ꝑque quis ſit heres: vt inſtit. debo. poſ. §. quos aūt non ꝑ trebel. ſed loco heredis: vt inſti. d̓fideicom. here. §. reſtituta. alijdn̄t heredi directum ſed fideicōmiſſario vtile. ⁊ facit. sͣ. fa.her. l. ſi eius. §. i. ac.Qui rogatus. Hereseogit̉ adire lꝫ fideicōmiſſario poſſit alio remedio eē cōſultū. h. d. bar. ⁊ alex.y ¶ Qui rogatus eſt emācipato filio .ſ. preterito. idē ſi extraneo: vt. sͣ. e. §. quotiens ibi. marcellus ⁊c̄. vel pone ibi vt hic. ac.x ¶ Poſſit. ſi velit. nōdū tamē accepit. al̓s nō poſſet cogere heredē adire: ut. sͣ.e. §. quotiens. qui .n. oppugnat uoluntatē non debet ex ea conſequi cōmoduꝫ.ut. sͣ. de acꝗ. here. l. queſitum. Item no. nō refert qualiter conſequat̉ dūmodoconſequatur. ſic. C. de inſti. ⁊ ſub. l. ſi mater.z patronus. Patronus pōt cogi adire ⁊ reſtituere ante penitentiaꝫ. h..d. bar. Uel ſic. Patronus inſtitutus in debita portione pōt onere fideicōmiſſigrauari: ⁊ ideo poteſt compelli hereditatem adire: ⁊ retinebit quartam ſi inuita uoluntate aut compulſione hereditatem adiuit. h. d. iſte. §. no. ⁊ difficilis ẜꝫintellectum doc. magis cōiter. Uel ſic. Inſtitutus etiā in legitima ⁊ debita portione ſi recuſat adire ⁊ reſtituere pōt ad hoc compelli. ſed ſi ante iuſſum iudiciscōgentis peniteat ip̄m inſtitutum de preterita recuſatione pōt ſpōte adire: ⁊ tūcfideicōmiſſum non tenebit̉ preſtare: qꝛ non ualet in debita portione. h. d. ẜm inllectum. Pau. de ca. hic: quē ipſe reputat mirabilem. alex.y ¶ Si patronus. ex ꝑte debita. olim dimidia hodie tertia ſine onere: ut inſti. d̓ſuc. li. l. ſed noſtra. ſed olim in dimidia poterat grauari liberis ⁊ parentibus lib̓ti: non alijs: ut. sͣ. de cōdi. ⁊ de. l. ſi is. ⁊ de le. ij. l. cū patronus. ⁊ ſi nimis grauabat̉ poterat omittere ex teſtō ⁊ caꝑe abinteſtato citra fraudem edicti: ut. sͣ. ſiꝗs omiſ. cā teſta. l. qꝛ aūt. §. ſi patronus. ſed ꝯͣ ta. non petit patronus inſtitutusſue adeat ſiue non: ut. jͣ. de bo. li. l. ſi patronus ex minori. §. i. ac.z ¶ Mutata. ſed quomodo penitet. ut. sͣ. e. l. nā. ꝙ. §. ꝗ cōpulſus. ⁊. jͣ. e. l. ſi eiꝰ§. fi. rn̄. penitet anteꝙͣ cogat̉ ut h̓: non poſt ut ibi. ſed ſi ſpōte adiret ⁊ per errorēplus ꝙͣ dꝫ reſtituet: ꝯdicet: ut. jͣ. e. l. patronus. alij ꝙ hic penitet etiā poſtꝙͣ coactus adijt. ⁊ ſit ſpāle qꝛ quaſi es alienū eſt: ut. sͣ. de inoffi. teſta. l. pōpo. §. ſi ꝗs.qd̓ non placet: ut. d. l. ſi eius. in fi. ⁊. jͣ. de bo. li. l. pe. §. pe. ac.¶ Si perceptis. Percoactionē ꝑdit ꝗs prelegata niſi eſſent ſibi relicta ſubconditione ſi heres non erit. h. d. Bar.a ¶ Si perceptis .i. retentis. ac.b ¶ Omni ꝯmodo. al̓s ꝯmodo. al̓s incōmodo. ⁊ utraqꝫ bona. nam neqꝫ ꝯmozincōmodū dꝫ hēre. qd̓ nō hēreilijſſꝫ. ut. sͣ. e. l. qꝛ poterat. ⁊. l. r.