Liber

¶ Utrū aūt preſenti an etiam abſentiꝰ reſtitui poſſit ꝓcuratoreª adeeunte p̄torē vidēdū eſt. Ego putoabſenti qͦqꝫ fideicōmiſſario cogipoſſe he̓dem inſtitutū adire ⁊ reſtituereᵉ: nec vereri heredē oporter̄ne forte ī dāno moret̉. Pōt etenīei ꝑ pretorē ſuccurriᵇ: ſiue cautuꝫᵉei fiat ſiue nō: ⁊ ſi ante d̓ceſſeritᶠ fideicōmiſſariꝰ qͣꝫ ei reſtituat̉ hr̄ditas. Eſt .n. huiꝰ rei exēplū cape̓ exreſcripto diui pij in ſpecie hmōi.¶ Antiſtia decedēs ticiū he̓dē īſtituit: ⁊ libertatē dedit albine directā eiqꝫᵉ filiāᵍ ꝑfideicō. r̄liꝗt: rogauitqꝫˡ ut filiā manumitteret: ſꝫ ⁊ ticiūᵏ rogauit māumiſſe albine filiereſtituēt hēditatēⁱ. Cū igitur ticiꝰſuſpectā diceret hēditatē: r̄ſcriptūeſt a diuo pio cōpellēdūᵐ eū adirehēditatē: qͦ adeūte albine ꝯpetiturā libertatēⁿ: eiqꝫᵇ filiā tradēdā: ⁊ab ea manumittendaꝫ: tutoremqꝫfilie manumiſſe dāduꝫ. quo auctoreʰ reſtituatur hēditas filie ſtatiꝫq:qͣꝫuis ſic fuiſſet ei rogatꝰ reſtituerecum nubilē etatē cōpleſſet. ¶ Cūautē poſſit inquit euenire: ut an̄ decedat ea cui fideicōmiſſaria libertas ⁊ hereditas relicta ē: nec opor

teat dāno affici eū ꝗ rogatus adijthēditatem: remediū dedit ut ſi ꝗdhoꝝ ꝯtigerit: ꝑinde ꝑmittāt̉ venūdari bōa antiſtieᶠ ac ſi he̓s ei nō extitiſſetª. ¶ Cū igit̉ demonſtraue̓itdiuꝰ piꝰ ſuccurri hēdi īſtituto ꝗ cōpulſus adijtᵉ: dici pōt etiā ī ceteriscāis exēplum h̓ ſequendū. Sicubieuenerit vt reſtituat̉ʸ fideicōmiſſaria hēditas ei ꝗ ꝯpulit adir̄ ⁊ reſtituere hēditatem ſibi.Q Au.Ed cum ab hē̓deᵉ pro parte īſtituto fidecōmiſſaria hereditas ſub cōditione relicta eſſꝫ īperator Ticius antoninꝰ reſcripſit n̄ eēlocū cōſtitutioni ſue: neqꝫ pupillūʸextra ordinēᶻ iuuādū p̄ſertī ſi nouūbn̄ficium cum alteriusª iniuria poT Zpianus.lularetur.Ale a quoᵇ ſub cōditiōe fideicōmiſſuᵉ relictum ē: ⁊ cauſariquidē nō poterit: ne cōditio deficiat ⁊ hereat actionibus: cum nullūdamnuꝫ ſit futurū ẜm ea que oſtēdimus: igitur nō deſideratur heredis p̄ſentia. ¶ Si de teſtō aliquidqueratur: heres nō dꝫ audiri. ſi ſuſpectaꝫ ſibi hereditatē dicatᵇ. nā ⁊ſi maxime dicaturᵉ velʳ ius teſtādinon habuiſſe euꝫ qui teſtatus eſt: ⁊

ſub. in prin. ⁊. §. igit̉. nec exigeret̉ aliquē adire ex inſtitutione: cum poſſit adiri exſubſtitutione vulgari omiſſa inſtitutione. ⁊ ſic inciperet retinere teſtm̄ a graduſubſtitutionū. qd̓ fieri pōt: vt. sͣ. de lib. ⁊ poſthu. l. iij. §. fi. ⁊ .jͣ. d̓ ſecū. tab. l. i. §.defert̉. h. ſed nōne adeunti ſuā partē accreſcit alia repudiātis coheredis ipſo iure: vt. C. de īpub. ⁊ ali. ſub. l. in teſto. Rn̄. veꝝ ē niſi cogeret̉ coheres adire. Itēadeunti nonne ipſo iure accreſcit dimidia partis pupilli: cuꝫdicas ex vulgari tacita euꝫ admitti ꝑ. d. l. in teſtō. ad ꝗd gͦ cogit̉? Rn̄. cogit̉ vt ſit hr̄s ex voluntate qui fictione iuris hereserat. Itē de qͣ reſtituenda fuerunt rogati .ſ. de ſua inſtitutione vel ſubſtitutione: vl̓ de vtraqꝫ? Rn̄. d̓ qͣcūqꝫ vis cū ⁊ d̓ aliena poſſent rogari. ⁊ nedum deſua tota vel parte: vt. jͣ. e. l. cōgi. §. ſed ⁊ ſi quis.¶ Utrum. Coactus adire ⁊reſtituere ſi actiones in fideicōmiſſariū non trāfferant̉: ꝑindenon tenet̉ ac ſi nō adiuiſſet. h..d. bar. cū. §. ſe. vel ſic. Procuratori ſimplici fideicōmiſſarij pōt hr̄ditas reſtitui: ⁊ ſi vnꝰſolus ē inſtitutus ⁊ ſub ꝯditiōerogatus de hereditate reſtituēda an̄ cōditionē cōpellet̉ adire⁊ reſtituere. ⁊ ſi an̄ euentū cōditiōis fideicōmiſſarius moriat̉ſine her̄de: hr̄di coacto ſuccurrit̉ ne creditoribus hereditarijsteneat̉: ſꝫ ꝑ creditores hr̄ditarios vēditio bonorū fiat: ſecus ſiiſte ꝗ eſt rogatꝰ hēat coheredeꝫqui adiuerit ⁊ abn̄s eſt: qꝛ compelli pōt adire. h. d. vſqꝫ ad. l.a quo. §. ſi de teſtō. alex.a ¶ Utrum. abſenti. fideicomniſſario. ac.¶ Procurator̄. fideicom. abſentis. accur.c ¶ Et reſtituere. vt. jͣ. e. l. reſtituta. §. ſed ⁊ ſi volūtate. ſic ecōtra heres pōt per nunciū vel per epl̓am recuſare: vt. sͣ. e. l. recuſare. ſed ꝯͣ. sͣ. d̓ iure do. l. ſi mulier. §. ex aſſe. ſo. nō poteſt procuratori in rem ſuam quaſi ip̄e ſit fideicōmiſſarius vt ibi: ſed ſimplici ſic: vt hic. ac.¶ Succurri. vt nō teneat̉ creditoribus hereditatis. vt. jͣ. proxi. §. ac.e ¶ Cautū ſit .ſ. d̓ rato a ꝓcuratore dū tn̄ verꝰ ſit ꝓcurator: vt. jͣ. l. ꝗ ita. §. ēt. h.¶ Deceſſerit. vr̄ ergo extingui fideicō. ſi decedat fideicōmiſſariꝰ an̄ reſtitutiorſibi factā: vt h̓. ⁊. jͣ. §. ꝓxi. ⁊ sͣ. de le. i. l. cū filio. in fi. ſed ꝯͣ eſt qꝛ vadit ad hr̄dē:vt. jͣ. e. l. cogi. §. idem mecianus. ⁊. l. poſtulāte. ⁊ hic. ⁊. jͣ. ꝓxi. §. nō hꝫ heredē. ⁊in illa cum filio retinet vt peculium ex ſua nō filij perſona. ac.¶ Antiſtia. eiqꝫ .ſ. albine. ac.¶ Filiam .ſ. ſuam. albine.i ¶ Rogauitqꝫ .ſ. albinam.z ¶ Sed ⁊ ticium .ſ. coheredem. ac.l ¶ Hereditatem. cum nubilē compleſſet̉ etatē: vt. jͣ. e. l. patet. ac.m ¶ Compellendum. per filiā albine: vt. jͣ. e. l. cogi. §. fi. ſed qūo cum adhuc nōſit libera: vt. jͣ. e. l. nō eſt cogenduꝫ. ſo. h̓ erat ancilla hereditaria: alioꝗn ſecus:vt. jͣ. e. l. ſi patroni. §. imperator. vel dic de facto ſic accidit. h.n ¶ Libertatē .ſ. directā. que demū poſt aditionē competit: vt. C. de ca. tol. §. innōuiſſimo. o ¶ Eiqꝫ albine. p ¶ Quo auctore. nō al̓s: vt. jͣ. e. l. reſtituta. in fi. acq ¶ Statim. ſed qūo an̄ diē nuptiarū incertū: vt. sͣ. l. proxi. ⁊ .jͣ. e. l. ita tn̄. §. a pr̄e. ⁊. l. ſi patroni. §. i. qͥ ſunt ꝯͣ. Rn̄. ſi ſponte adijt nō cōgit̉ reſtituere vt in contrarijs. ſed al̓s cogit̉ ⁊ adire ⁊ reſtituere: ēt ſtatim: vt nullū cōmodū vel incōmodū penes eum remaneat: vt. sͣ. e. l. qꝛ poterat. ſed tn̄ pertalē reſtitutionē non tranſeunt actiones: vt in cōtrarijs. ⁊ ſi decedat fideicōmiſſarius an̄ diē: aut coherede relicto: ⁊ nō fiet venditio per creditores vt no. sͣ. proxi. in ver. nec vereri. alioꝗn ſic: ⁊ interim differet̉ vēditio cū fideicōmiſſarius paratus ſit defendere. ⁊ hoc dicit h̓. ⁊ sͣ. §. vtrū. ⁊ .jͣ. e. l. ille a quo. in pͥn. Uel diſtīgue an fuit inſtitutio pura: ⁊ reſtitutio conditionalis. vel ipſa inſtitutio conditōnalis vt no. sͣ. eo. l. ſed ⁊ ſi alio. ⁊ hec vera ſunt: qn̄ rogatus ſolus eſt heres īſtitutus. ſi aūt habeat coheredē qui partē ſuaꝫ agnouit: non eſt locus conſtitutioni dīui ſeueri de qͣ hic dicit vt ꝑꝑ mētum creditorū cogat̉ rogatus adire ⁊ reſtituere an̄ diem incertū: cum ſua pars accreſcat coheredi cum onere fideicommiſſi adeunti: ꝗ ⁊ defendet a creditoribus. ⁊ hoc dicit. jͣ. l. ꝓxi. vſqꝫ ibi. nec pupilluꝫ⁊cͣ. ſed opponitur contra. hic pone duos inſtitutos ⁊ vnum pure rogatum reſtituere. poterit hic pure inſtitutus cogi adire ⁊ reſtituere: non addēdo ꝙ alteri poteſt accreſcere cum onere fideicō. Sed rn̄. hoc fit ẜm voluntatē defuncti. ſed altero caſu cum eſt rogatus ſub conditione contra voluntatē defuncti ꝙ ante reſtituat. vnde fleri non pōt. ſi alij cōi remedio pōt conſuli. ſed ſi nō pōt etiā tunc cogit̉ reſtituere ante conditionē: vt quando vnus ſolus eſt inſtitutus ⁊ rogatꝰ ſubconditione vt hic: ⁊ jͣ. l. proxīa. vſqꝫ illuc neqꝫ pupillum ⁊cͣ. ſed abinde vſqꝫ ad

.§. ſi ex teſtamento. qui eſt in. l. ſequēti ibi dices. ac.r ¶ Antiſtie. ſcilicet quondam. naꝫ mors omnia ſoluit: vt in auc̄. d̓ nup.§. deinceps. Accur.s ¶ Non extitiſſet .ſ. aliquis predicte antiſtie: quo caſu conſtituto curatorebonis fieret venditio: vt. sͣ. de cura. bo. l. ij. ac.t ¶ Adijt. ⁊ ante ꝯditionē vl̓ diē reſtituit: ⁊ poſtea fideicōmiſſariꝰ deceſſit an̄ cōditionem ſinehr̄de: vt in cāu antiſtie.v ¶ Sicubi. reſtituat̉ .i.reſtitui poſtulet̉. īmo ꝓprie. ⁊ dic reſtitutam an̄conditioneꝫ fideicōmiſſario: deinde ante conditioneꝫ mortuo: vt. sͣ. §.vtrum. ⁊ ideꝫ vbicunqꝫvnus ſolus ē inſtitutupure ⁊ ſub cōditione velin dieꝫ reſtituere rogatꝰ⁊ reſtituit an̄ diem ut fideicommiſſario motuoan̄ dieꝫ ut conſeruet̉ heres indēnis. Itē no. exēplum principis ſequendum. ſic. sͣ. qd̓ me. cā. l.metum. §. ſed qd̓ pretor.al̓s contra ut. C. de ſen.⁊ inter. l. nemo iudex.x S Ed cum ab hr̄de.hāc expone ne ſuperiori lege dixi cuꝫ quacontinuat̉. ac.y ¶ Neqꝫ pupilluꝫ. tribꝰmodis pone caſum. primo pupillus fuit ſolꝰ pure inſtitutus. ⁊ ſub conditione rogatus: ⁊ petebatur ut cogeret̉ adire ⁊reſtituere ante conditionē. ⁊ ipſe petit exͣ ordinēiuuari .ſ. ꝑ in integrū reſtitutioneꝫ ut non cogatad p̄duta: aſſerens ꝙ ſireſtituat ⁊ fideicōmiſſarius decedat an̄ conditionē: ipſe remanet obligatus creditoribus. ſed non timeat hoc: qꝛ non remanet obligatus per conſtitutionē diui pij: vt hic. ⁊ .jͣ. l. proxi. que continuat̉ cum iſta. ⁊ ẜꝫ hoc redit hic ad caſum. l. precedētis. Alij continuāt cum proximo in eadē. l. ſe.ꝙ vnus ex heredibus pure inſtitutus rogatus fuit reſtituendo cuidaꝫ pupillo ſub condi. ꝗ inſtitutus ſponte adijt. certe non hꝫ locum conſtitutio diui pij: ut rogatus reſtitueret pupillo an̄ conditionem. nec in hoc pupilluspōt iuuari ꝑ reſtitutionem cū in pͥiudicium rogati fieret: ⁊ lex .ſ. ille a quonon continuat̉ cū iſta. uel dic ꝙ pupillus fuit coheres pure īſtitutus ⁊ rogatus de reſtituendo ſub conditione: ⁊ ſponte adijt: ⁊ fideicommiſſariusan̄ conditionem deceſſit ſine herede. certe locus nō eſt cōſtitutioni diui pijin hoc vt pupillus heres nō teneat̉. īmo tenet̉ creditoribus. ⁊ ꝙ dicit exͣ ordinē non iuuandū .i. ꝑ cōſtitutionē diui pij qꝛ etiā eſſet cū iniuria creditorum. ſecus ſi coactus adijſſet: ut. jͣ. l. proxi. ſed in caſu ubi non iuuet̉ ꝑ cōſtitutionem diui pij pōt tn̄ iuuari per pretorem: ſi dānoſam hereditatemadiuit: vt. C. ſi ut ab here. ſe abſti. ꝑ totum. ⁊ ẜm hoc continua. l. ſe.z ¶ Extra ordinem .i. ꝑ reſtitutionē in integrum. qd̓ eſt extraordinariumauxilium: ut. sͣ. de mino. l. in cauſe. ẜm primū ⁊ ſcd̓ꝫ caſuꝫ. at ẜm tertiuꝫpro beneficio conſtitutionis ponit̉. ac.a ¶ Alterius .ſ. fideicōmiſſarij ẜm primū caſum. uel heredis ẜm aliuꝫ. ul̓creditorum ẜm tertiū. ⁊ no. non peti in preiudiciū alterius. ſic. C. d̓ ema.li. l. nec auus. ⁊ dic iniuria .ſ. magna. ſecus ſi parua: vt. sͣ. ne quid in loco pub. l. ij. §. ſi quis tn̄ cum ſimilibus. ac.Tle a quo. ſiue cōtinues cuꝫ precedēti ſiue nō. dic .ſ. heres pure ⁊ ſolus inſtitutus ⁊ de reſtituēdo ſub cōditione rogatus fideicō .ſ. vl̓e n̄pōt cauſari .i. cōq̄ri ſi cogat̉ adire ⁊ reſtituere: qꝛ timeat fideicommiſſariodecedente an̄ conditionem ne ipſe inhereat actionibus .i. ſit obligatus qꝛnon eſt ut hic. cū ergo non timeat etiā ſe abn̄te cogi poterit adire ⁊ reſtituere. ⁊ ſic infert ex eo qd̓ on̄dimus in. §. utrum. ⁊. §. antiſtia. ⁊ sͣ. l. apd̓ iul.⁊ facit ad hoc ꝙ abſens cogat̉. sͣ. e. l. ſed ⁊ ſi alio. ac.c ¶ Fideicōmiſſum .i. fideicōmiſſaria hereditas. ac.Si de teſtō. In cauſis ſūmarijs nō admittit̉ exceptio que rei ītereſſe nō continet: uel admittit̉ ſed ſi reqͥrat altiorem indaginem reſeruat. h..d. bar. Uel ſic. In ſummarijs cōtrouerſijs nō admittit̉ exceptio qua ꝓponere excipientis nō intereſt. ſecus ſi interſit: niſi reꝗͥrat altiorē indaginem: quo caſu in alio iudicio reſeruat̉. h. d. Alex. de imo.d ¶ Teſtō. dicat. ⁊ ꝑ hoc adire recuſat. e ¶ Dicat̉ per heredem.ẜ ¶ Uel. pro ſalteꝫ. ut qꝛ dicat fuiſſe minorem. xxiiij. an. ut. sͣ. d̓ teſtamē. l.