Si cui pluſqͣꝫ per legem falci.XXXV.
2 0 8
lationē dicemus. ¶ Quanuis aūtoēs legatarij ⁊ fideicōmiſſarij neceſſe habeāt hac ſtipulatione cauereª tn̄ ꝗbuſdā r̄mitti diui fr̄es reſcripſerūt: vtputa his ꝗbꝰ minutaᵇ alimēta ſt̓ relicta. Pōpeie .n. ⁊ fauſtīereſcripſerūt ſic nō eādēᶜ cām eſſe. x.aureoꝝ quos annuos tibi teſtō pōpeie criſpine pr̄one tue relictos proponiſ: atqꝫ fuit alim̄toꝝ: ⁊ veſtiarijlibertisᵇ relictoꝝ. ꝗbꝰᶜ ꝓpterea cautionis onus remittēdū exiſtimauimus. ¶ Itē ſciēdū eſt fiſcū hāc cautionē n̄ patiᶠ: ſꝫ ꝑīde ꝯueniriᵍ poſſeac ſi cauiſſꝫ. Ceteros aūt cuiuſcūqꝫdignitatis ſint lꝫ ēt legata ꝑceperitꝯpelliꝰ deber̄ ad cauendū diuꝰ piusreſcripſit ex quo reſcripto ēt illd̓ accipiamꝰ: ꝙ etiā poſt ſoluta legatavoluit ſtipulationē īterponi. ¶ Silegatariꝰ hr̄di ꝗ ꝯtrouerſiam hr̄ditatis patit̉ iam vl̓ ſperatᵏ de reſtituendo legato ſibi pͥſtito caueritᶠ ⁊euicta hr̄ditas ſit: ſꝫ negligentia vl̓dolo eius ꝗ legatū p̄ſtitit: dicemusnō ꝯmittiᵐ ſtipulationē ꝑꝑ viri bōiarbitratū: qd̓ ineſt huic ſtipulatiōi.Itē ſi ipſe ꝗ p̄ſtitit legatū ex alia cāſibi euiceritⁿ: vtputa qꝛ inuenitur ſequēti teſtō hr̄s ſcriptusº ī quo legatū iſte legatarius nō acceperat: dicemus ꝯmitti ſtipulationē ꝑꝑ viri boni arbitriū. et generaliter vbicunqꝫhereditatēʸ vel quātitatē vel emolumētūq p̄ſtititis ꝗ hac ſtipulationeꝓſpexerat dicēdū eſt ibi ꝯmitti eāſi mō culpa abeſt ab eo ꝗ ſtipulatuseſt. ¶ Queſituꝫ eſt an ſepius ꝯmittatur; ⁊ placet ēt ſepius eā ꝯmittiʳ ſiper ꝑtes ablata eſt hr̄ditas. ¶ Silegatū fuerit p̄ſtitūⁱ ante interpoſitaꝫ hac ſtipulationēᵗ: an cōdici poſſit vt cautio iſta īterponat̉. Mouetqueſtionē: ꝙ ea q̄ ꝑ erroreꝫ ommiſ
ſa vel ſoluta ſūt. ꝯdici poſſūt. hic ergo qͣſi plus ſolutū vr̄ ex eo ꝙ cautio ītermiſſa eſt. ⁊ ait pōp. ꝯditōeꝫinterponēde ſatiſdatiōis gr̄aᵗ ꝯpetere: ⁊ puto hoc ꝓbandū qd̓ pōpo.vtilitatis gratia ait.Paulus.Ec aūt ſatiſdatioʸ locū hꝫ ſi iuL ſta cā eē videbit̉. nam iniquūerat oīmodo caueri nōdū illata cōtrouerſia litiſª cū poſſint eluſorie mineᵇ fieri: iōqꝫ eā rē pͥtor ad cognitionē ſuā reuocat. ¶ Si duoᵉ ex teſtōhr̄ditatē inſolidū ſibi vēdicēt forteꝙ eiuſdē nomīs ſint: tam in poſſeſſorē qͣꝫ in petitorē ꝯpetunt actiōes⁊ creditoribꝰ ⁊ legatarijs. ¶ Heccautioᵇ vtiqꝫ neceſſaria eſt. ſi ꝗs pecuniā ſuā ſoluat: vel ſuā rē tradatᵉ:ſi v̓o pecuniā ſoluat hereditariamvel rē tradat: ꝗdam non putāt cauendum: qꝛ nec tueri poteſt eo nomine victus: cū n̄ poſſideat: vl̓ dolo fecerit quominꝰ poſſideat. Hocſi ante motā controuerſiaꝫ ſoluat.ꝙ ſi poſteaᶠ tenebitur culpe nomineᵍ. ¶ Sꝫ cū deʰ noīe īter duos q̄ſtiſtio eſt nunꝗd nō ſit cauēdū ei ꝗ hereditariam reꝫ tradatᵏ qꝛ omnimodo vnus liberatur: quemadmodūſi es alienumˡ hereditarium ſoluat̉:ſed ſi petitorᵐ ſuam pecuniā ſoluataut tradat rem ſuam non habetvnde retineat: ideo neceſſaria eſt eicautio.Marcellus.Ideamusⁿ an ſtipulatio qd̓Aampliꝰ qͣꝫ ꝑ legem falcidiaꝫceperis licuerit dari: aduerſus euꝫnō ſufficiatᵈ qui legatū alij reſtituere ex fideicōmiſſi cā dꝫ. ſufficiat aūtdici nihil ei fideicōmiſſū eēᵖ. Cauebit ſoli legatario: ⁊ is qui fideicommiſſuꝫ accipietq: niſi forte mallet legatarius circuitu ſublato heredi caueriʳ. Sꝫ ⁊ legatario preterea cauē
QuenpIn legatis minutꝭ cā alimētoꝝ nō pͥſtat̉ hec cautio. bar.ut. sͣ. e. l. i. §. i.a ¶ Cauere .i. ſatib ¶ Minuta. diciita vſqꝫ ad. x. aureos: ut hic ſubijcit: uel alitervt. sͣ. de dolo. l. ſi oleum..⁊. l. ſe. al̓s ⁊ aliter: ut no. C. de ſen. ex peri. reci. auten. niſi.¶ Non eādem. uerba reſcripti. ⁊ habeas inlitteraſic. alij habent ſin̄ eādeꝫ ⁊cͣ. ⁊ dicūt ꝙ abidat dictio ſi: alij dicuntꝙ hec dictio ſiʳ: referturad verba premiſſa ⁊ reſcripta que nō habemꝰ.d ¶ Libertis ceteris .ſ.e ¶ Quibus .i. in quibꝰx. aureis. nec .n. refert adverbum libertis. nam ipſi habēt neceſſe ſatiſdar̄.ẜm mar. uel poteſt dicivt liberti alimentarij nōſatiſdent fauore alimentorum. argu. sͣ. de tranſac. l. cum hi. §. ſi in annos. ⁊ ẜm hocnt minunuta ad arbitriuicis. Sed que eſt rō ꝙ nōſatiſdat̉ pro mīutis legatis; rn̄. qꝛ pauꝑibꝰuerunt talia relinqui quiſatiſdare non pn̄t facileut. jͣ. e. l. cū non facile. ulqꝛ non eſt veriſimile ꝙfiant non ſoluendo in tāmodico ꝑꝑ qd̓ ſtipulatioſit. sͣ. e. l. i. §. hec ſtipulatio. uel ſi ponas in alim̄tis vt dixi: eſt ratō alimētorum fauor. ſed licet nōſatiſdetur. an habeat locū repetitio ſi falci. emergat rn̄. ſi ſciens ſolueritnon niſi hoc dicat vt. sͣ.de condi. indebi. l. ij. inprinci. ⁊. jͣ. prox. §. ſi aūtignorans diſtingue inter facti ⁊ iuris errorem.vt. C. ad. le. ſal. error.Item nunquid ſalteꝫ cauebunt ſine fideiuſſore?m̄. forte ſic argumen. sͣ.de iudi. l. ij. §. ſed ſi dubitetur ⁊ forte etiaꝫ ſub pena: cum non ſit difficileitem eſt argumē. contra.jͣ. de dam. infecto. ſi ꝓprietarius in fine .i. reſponſo.f ¶ Item ſciendum. nonpati. ſic. jͣ. ut le. no. ca. l..i. §. ſi ad fiſcum.g ¶ Conueniri. ul̓ cōdi īde. vl̓ utili ex ſtipulatōe.quā ſepe lex tribuit: lꝫ īterpoſita nō fuerit. ut sͣ. d̓ adop. l. his v̓bis. aꝫ.h ¶ Compelli. ſic in ſatiſda. iudi. ſol. ut. sͣ. de procur. l. ſi minor. §. fin. ſecus in cautione de iudicio ſiſti. ut. sͣ. qui ſatiſda. co. l. ſciendum.i ¶ Uoluit. reſcriptum ad qd̓ eſt. jͣ. e. l. §. fi.k ¶ Si legatarius. ſperat .i. pati nec erant eluſorie mine: vt. jͣ. l. proxi.l ¶ Cauerit. hec cautio euicta hereditate legata reddi affinis eſt illi que īhoc ti. eſt poſita ⁊ ſit d̓ hac mentio. C. de le. l. ī fraudeꝫ. ⁊ de peti. here. l. fi.§. i. ⁊ sͣ. qui ſatiſ. cog. l. de die. §. itē euicta.m ¶ Non cōmitti. ſic. sͣ. de leg. i. l. ſi ſeruus plurium. §. i. ⁊ facit. C. de rerum permu. l. fi. ⁊ sͣ. de euic. l. ſi rem quam. §. i.n ¶ Sibi euicerit .i. ipſemet ſibi euicerit. nam cum ceperit ſcire ſe ī ſcd̓o teſtō inſtitutum: cepit tenere ex ſcd̓o. ⁊ ſic videtur euicta ex primo: ut. sͣ. deeuic. l. ſi vendideris. nō aūt dicas ꝙ euicerit ei qui ab eo prius euiciſſet qꝛille haberet excep. rei iudicate: lꝫ poſtea inuenerit ſcd̓m teſtm̄ ut. C. de re iudi. l. ſub ſpecie.o ¶ Scriptus. ꝗ ⁊ fuerat in primo teſtō inſtitutus. ⁊ ſic no. ẜm azo. per hāc. l. probari bene reuocata eſſe legata per ſcd̓ꝫteſtamentum. licꝫ in eo non fiat mentio primi. ſic. sͣ. de adimen. lega. l. ſitibi certam. ⁊ ar. sͣ. de procur. l. ſi quis cum procurator. §. fin. ſecus in tacito fideicom. vt. sͣ. de proba. l. cum tacituꝫ.p ¶ Pereditatē. totā uel partē uel de qua erat mota lis ⁊ ſic procediturin cā lꝫ reſtituerit fideicōmiſſario. q ¶ Uel emolumētū. ſpeciem.f ¶ Sepius cōmmitti. idē in oībꝰ pͥtorijs ſtipulatiōibꝰ. ut in ratihabitōe
cui plulq ptī regem falci.dam. infec. ut. jͣ. rē ra. ha. l. ſi ꝓcurator. Itē ſi purū factū eſt in ſtipulatiōe: ut. jͣ.de uer. ob. l. ſi ſic. ſecus in penali ſtipulatione q̄ nō cōmittit̉. niſi ſemel: vt. sͣ. dearbi. l. ſi duo. §. fi.g ¶ Si legatū. preſtitum ab hr̄de legatario.t ¶ Stipulationem. pōt dicere de ea de qua dicit. sͣ. e. §. ꝓxi. vel de illa. sͣ. e. §. ceteros. n ¶ Cōditionē. incerti uel ſine cā. ut. sͣ. de vſuf. ea. re. que vſu. l. h̓ ſenatus. §. i. ⁊ vſufru. quēad. ca..l. ſi vſufructus nomine. ⁊ sͣ. d̓dote prele. l. pr̄ do. §. ſi forte ꝑerrorem.x ¶ Gratia .ſ. probauit. azo.Ec aūt ſatiſdatio .ſ. eui¶ Ecta herditate legata reddi de qua dicitur. sͣ. l. proxi. §.ſi legatarius.¶ Iniquū. no. ꝙ ſuperuacuacautio nō preſtat̉. ſic. sͣ. de procur. l. nō cogendū. §. pe.a ¶ Litis .ſ. de hereditate.b ¶ Mine. que curāde nō ſūt.vt. sͣ. qd̓ me. cā. l. meiū aūt nōvani. ſecus ſi non ſūt eluſorie.qꝛ cauet̉ ut. sͣ. l. prox. §. ſi legatarius.¶ Si duo .i. ſe eē aſſerant qd̓tn̄ eſſe nō pōt: vt. jͣ. de reg. iu.l. qd̓ ꝯtra. §. vni. ⁊ facit. sͣ. d̓ le.ij. l. ſi quis ſeruum. §. īter duoſ⁊. C. d̓ peti. here. l. fin. §. ſiquisaūt ex cōtractibus. ſꝫ ꝯtra. jͣ. deexcep. rei iudi. l. qui cū herede.vbi a neutro petitur interiꝫ. io.ibi certū erat vnum eſſe ſcriptūheredē: ſed dubitabatur d̓ filiolegitimo herede abinteſtato anſibi daretur bonorum. poſ. contra tabū. hic aūt nō erat certumde aliquo illorū: certum tn̄ eratde vno. let tn̄ illa corrigitur per.l. C. e. l. fi. §. i. ẜm azo.o. Iſta cautiodebct̓ preftatuan recipientis intereſt. h. d. Bar.d ¶ Pec cautio .ſ. euicta hereditate legata reddi de qua loꝗtur prin. legis.e ¶ Tradat .ſ. hereditaria.Poſtea .i. poſt controuerſiā motā: ſꝫ nō ſit lis cōteſtata.ut. sͣ. l. ꝓxi. §. ſi legatarius. aꝫ.gCulpe noīe: ut. sͣ. ti. i. l. doItē hoc ſi ſoluat ſponte nonꝑ ſnīam. alioꝗn liberatꝰ eſt ip̄oiure. ſi tn̄ ecōtra petat ſibi caueri: ut defendat̉. ut. sͣ. de rei vendi. l. is a quo ⁊. l. a quo. ⁊. C. d̓poſi. l. pe. ī fin. lꝫ illa corrigat̉ ꝑauten. ibi poſitā. Iteꝫ argum̄.contra. sͣ. de le. ij. l. ſiquis. §. fina. ſed ibi uterqꝫ nittitur ex voluntate ⁊ ideo datur vtriqꝫ. hicalter tm̄ nittitur ex voluntate .ſ. legatarius.b ¶ Sꝫ cū de. sͣ. loquitur ergo vbi unns ex teſtō defendebat hereditatem. ⁊ iō nōeſt certū oīno deberi legatū: qꝛ ſi legitimꝰ obtinet nō liberat̉: ꝗa nec tenetur. ſꝫ h̓vterqꝫ ex teſtō ⁊ ſic ē certū deberi ꝗcūqꝫ eoꝝ obtīeat. ut. sͣ. §. ſi duo.i ¶ Queſtio eſt. ut fuit. sͣ. e. §. ſi duo.k ¶ Tradat. legatario .ſ. ſine cautione. ⁊ etiā poſt litē motā: ⁊ rn̄. non cauēdumnec īputat̉ ei ſi nō petat caueri: qꝛ ⁊cͣ. l ¶ Si es alienū. quo caſu ēt legitimꝰliberatur. ⁊ ideo nec hoc caſu cū qō eſt de noīe nec ſuperiori cum inter ſcriptum⁊ legitimum eſt queſtio imputatur ſi non facit ſibi caueri.m ¶ Petitor. ſed quid ſi poſſeſſor; rn̄. diſtingue: ut. sͣ. ſoluit ſuā an hr̄ditariaꝫ.in primo cauet̉ ei: ut in prin. §. in ſecundo ſubdiſtinguitur: fiat queſtio de nomine⁊ tunc n̄ cauet̉ ei qn̄cūqꝫ ſoluat ut ibi. ſed cū d̓ nomine ſoluat ⁊cͣ. ſi aūt al̓s uelꝗalegitimus facit queſtionem ſcripto vl̓ contra ſubdiſtinguitur. ſit lis mota ul̓ nōut ibi. ſi v̓o pecunia ⁊cͣ.Tqiſſarius heredi cā euitandi circuitus. bar.deamus. Legatarius dꝫ cauere heredi ⁊ fideicōmiſſarius legatario. vl̓n ¶ Uideamꝰ.qͣ ſcꝫ cauet̉. ut legatariꝰ reſtituat qd̓ amplius ceperit ꝙͣ ei licuerit dare.o ¶ Nō ſufficiat. q. d. ēt ſi interponat̉ nō videt̉ cōmitti: ꝗa cū ꝓmittit qd̓ capit ultra ꝙͣ licet. ⁊ ipſe nihil capit cū alij reſtituat: vt. jͣ. de ver. ſig. l. aliud. ergo noncōmittit̉: ſꝫ cōtra eſt ꝗa cauet ac ſi nō grauatꝰ vt alij reſtituat. ⁊ hic ſubijcit ſuffic̄⁊cͣ. nā rn̄. ut ibi. p ¶ Eſſe. q. d. caueat ac ſi nil ſit eius fidei commiſſum.q ¶ Accipiet. a legatario. r ¶ Caueri. per illum cui rogatus eſt legata