Liber
dū eſt ſi vt plerunqꝫ equū ē ꝓ rataex fideicōmiſſo retine̓ ei ꝯcedendūē quāuis tātū ex legato apd̓ eū eritremāſuꝝ vt ſufficere poſſit ad pͥſtādū fideicōmiſſuꝫ.Caliſt.Uꝫ nō facileª ſatiſdationeꝫ offerr̄ legatariꝰ vl̓ fideicōmiſſarius poſſit: ⁊ futuꝝ ſit: vt ꝑꝑ hoc apetitōe liberalitatiſ ex teſtō ſummoueat̉ nunꝗd onus ſatiſdationis remittēduꝫ ei erit: qd̓ videt̉ adiuuarireſcripto diui ꝯmodi ī hec v̓ba. Iscuius de ea re notio eſt aditꝰ ſi comperierit: ideo cautionēᵇ a te exigi vta fideicommiſſi petitione auertariſonus ſatiſdationis tibi remitti curabit.Paulus.¶ Iuus pius ab eo: qui annualegata percipere ad diſtribuenduꝫiuſſusᶜ erat vetuit cautionem exigiceſſantiumˢ partes reddi: niſi aperte cauere iuſſusᶜ eſſet. Q Eci.I heres partem bonoruꝫ veletiaꝫ vniuerſa bona delata adfiſcum diceretᶠ: conſtaret auteꝫ defideicōmiſſoᵍ decretum eſt vt petitori cauentiᵖ euicta hereditate reſtitui ſolueretur.T Deꝫ.Inō in ꝯtrouerſiaⁱ ſit proprietas: ſed vſufructus: poteſt. n̄rei cuius proprietas ticio legata eſtvſufructus alij legari: tunc de eo reſtituēdo nō hr̄di: ſꝫ ticio caueri debeat. ¶ Interdū ⁊ ſi ab hr̄de legetur vſufructus ticio cauēduꝫ eſt: ueluti ſi detracto vſufructu proprietas eiᵐ leget̉: vſufructꝰ ſeio. Quideniꝫ attinebit hoc caſu heredi caueri ad quem emolumētū intercidentis vſufructus non ſit ſpectādumⁿ.veruꝫ ſi vſufructu ſeio legato: ꝓpͥetas ticio legetur: cum ad ſeium ꝑti-
nere deſieritᵇ: habeat proprietateꝫ.tūc hr̄di caueri oportebit a fructuario: ab herede autē ticio: quia nō ſitcertum vſufructu intercepto ad ticium proprietatem reuerſuramᵇ.¶ Incipit liber. xxxvj. ⁊. xii. huius.¶ Ad ſenatuſcōſultū trebellianūCXpianꝰ.⁊ pegaſianum.Eplicito tractatuq qui adfideicōmiſſaſingularū ꝑtinet reꝝ. trāſeamus nūcad īterp̄tatōnē ſenatuſcōſulti trebelliani. ¶ Fcm̄ eſt .n. ſenatuſcōſultū tꝑibꝰ nerōis. viij. calē. ſeptembris anneo ſeneca et trebelliomaxio ꝯſulibꝰᵉ. ¶ Cuius v̓ba hecſunt. Cū aūt eēt eꝗſſimum ī oībusfideicōmiſſarijs hr̄ditatibꝰ ſi qua d̓his bōis iudiciaᵉ pēderēt ex hisᵗ eoſſubireᵛ in quos ius fructuſqꝫᵗ trantferreret̉ potius qͣꝫ cuiqꝫʸ ꝑiculoſaꝫᶻeēª fidēᵇ ſuam: placuit vt actionesque in hr̄deꝫ heredibusqꝫᵉ dari ſolent eas neqꝫ in eos neqꝫ his dariꝗ fidei ſue commiſſuꝫ ſicutiᵇ rogatieēt reſtituiſſent. Sꝫ idē eſt ⁊ ſi ipſifilioᶜ pater rogatus ſit reſtituereᶠ: ſꝫhis ⁊ in eosᵍ quibus ex teſtamētoᵇfideicōmiſſum reſtitutū fuiſſet: quomagis in reliquum confirment̉ ſupreme defunctorum voluntates.¶ Sublata eſt hoc ſenatuſconſultoᵏ dubitatio eoruꝫ qui adire hereditatē recuſarēt ſeu metulitiuꝫˡ ſeupretextu metusª cenſuerunt. Quāqͣꝫ autem ſenatuſcon. ſubuentumvoluit heredibusⁿ: ſubuenit tamen⁊ fideicōº. nam in eo ꝙ heredesᵖ ſi
rius dare fideicōmiſſuꝫ. ⁊ nota de circuitu tollēdo. ut ⁊ sͣ. de condi. īde. l. domusteſta. ⁊ sͣ. vſufru. quēad. ca. l. ſi uſufructus mihi. patet ergo per hanc. l. ꝙ legatarius heredi ⁊ fideicōmiſſarius legatario cauet: qn̄qꝫ ſolus fideicommiſ. heredi cauſa uitandi circuitus: ut hic. qn̄qꝫ cauet fideiconliſſarius heredi ⁊ legatario: veluti qn̄ heres dꝫ detrahere fal. ⁊ legatariꝰ ſimiliter puta vbi teſtator hoc dixit. ut no. sͣ. ti. i. l. penales. §. fi.⁊ sͣ. eo. l. i. §. ſed ⁊ legatario. ⁊ita cōſtrue cauendū eſt ſi concedendū eſt ei reti. ex ſin. pro ratavt plerunqꝫ equum quia teſtator dixit quāuis ⁊cͣ. ⁊ mihi legauit. xx. ⁊ rogauit de. xv. reſtituēdis ⁊ de illis. xv. detrahit fal. ſiei detrahatur. ⁊ facit. sͣ. de le. i.l. cum pr̄. §. i. ſed ꝯtra. sͣ. d̓ an.le. l. lib̓to. §. i. So. refert vtruꝫonus legatario iniungat̉ extrinſecus: ut tūc fideicom. ei non teneat̉ cauere: vt ibi. an in ꝑtemeius qd̓ legat̉ ei ꝗ cogitur reſtituere tunc ſic ut hic.Am non facile Ei ꝗn̄poteſt ſatiſdare remittiturſatiſdatio. h. d. bar.a ¶ Non facile. ⁊ ſic videt̉ nonpoſſe fieri. ⁊ .jͣ. de verb. ſign. l.nepos proculo. hoc ergo arbitrio iudicis relinꝗtur vt ibi. accurſius.b ¶ Ideo cautionem. ſecus ſi n̄ideo ſed bona fide poſtulatur:quia perſona ſuſpecta eſt. arg.sͣ. de iudi. l. in omnibus. ⁊ quiſatiſdare cog. l. ſi fideiuſfor. §.fi. ⁊. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. autē. generaliter. ſed certe ſit ſuſpecta vel nōex quo non poteſt ſatiſdare ſtatīinquiritur de fal. vt. C. d̓ vſur..l. ij. ⁊ ẜm hoc verbum iō ſiuecauſatiue ſiue cōſecutiue ponatur non eſt vis. Item noͣ. hac.l. remitti ſatiſdatōeꝫ pauperi.ſic ꝓdeſt pauꝑtas ſic. C. de ep̄i.⁊ cle. l. ſiquis ad declinandā. §.pe. ſꝫ ar. ꝯtra. C. de epiſ. ⁊ cle. l.de creationibus. §. ſinanteꝫ vbia paupere non a diuite exigiturſatiſdatio. Item facit. sͣ. d̓ offi.pre. l. illicitas. ⁊ de pig. ac. l. ſiſeruos. itē ⁊ in alijs remittitur:vt. sͣ. e. l. iij. §. quanuis.Iuus. Merus executornon tenetur heredi cauereh. d. Bar.c ¶ Iuſſus .ſ. hunc executoremteſtamenti vocant bonum commiſſarium.d ¶ Ceſſantium. verba cautionis. ⁊ dic ceſſantium. ideſt morientium qꝛ ſic extinguitur tale legatum: ut. sͣ. de an. le. l. in ſingulos. ſed ar. contra. sͣ. de ali. le. l. iij. §. debeat. vbi cauet: ſed ibi a coheredibus. hic a teſtatore fuitelectus. Item queritur an hic habeat aliquam actionem contra heredem. item ſiquis legatariorum nolit an reddatur heredi; rn̄. ad utrūqꝫ. sͣ. de le. ij. l. ſi quis ticio. Iteꝫ quid ſi dubiū eſt an bn̄ diſtribuat. rn̄. iurat. ut. C. de dona. l. pe. ⁊ facit..jͣ. de verb. ſig. l. aliud eſt capere.e ¶ Iuſſus. ſtatur precepto defuncti de cauendo ſic. C. ad treb. l. iubemus. §. inſupradictis. ⁊ sͣ. de vſufru. earum re. l. tribus in prin.II her̄s. diceret. non tn̄ adhuc erat conteſtata noīe fiſci alioquin non ſolueretur ēt cautione preſtita: vt. jͣ. de iure fiſci. l. apud iul. que eſt contra. ⁊ facit.C. de le. l. ſi in fraudē. ⁊ sͣ. l. iij. §. ſi legatarius. ⁊. C. de peti. here. l. fi. §. i.g ¶ De fideicō. relicto puta ticio.h ¶ Cauenti. ticio.I non Cautio vſufructu finito rem reſtitui debet interpo. ei ad quem pertinet proprietas non heredi tantūmodo. h. d. bar.i ¶ In controuerſia. ſed uſufructus .i. cautio pro vſufructu p̄ſtāda. ⁊ ſic graua ſimilitudinis tractat hec lex de cau. illa que eſt vſufruc. quemadmo. ca. ⁊ ſic cōcordat in eodē titulo. l. ſi tibi vſufructꝰ. Alij dicunt ꝙ quidam tertius mouet queſtionem de vſufructu. ⁊ ſic loquitur de illa cautione que eſt. sͣ. eo. l. hoc autem inprin. ⁊ ſic proſequuntur vſqꝫ ad finem.k ¶ Poteſt .n. interpoſitio eſt vſqꝫ illuc tunc de eo ⁊cͣ. ⁊ facit. jͣ. proxi. §.l ¶ Interdum. ticio. cui legata eſt proprietas: vt. sͣ. proxi. reſpon.m ¶ Ei. ſcilicet ticio.n ¶ Spectandum. quaſi diceret nihil.o ¶ Deſierit .ſ. uſufructus. ⁊ ſic ſub die incerta facit. sͣ. vſufruc. quēadmo. ca. l.
ſi tibi. ⁊ ſi uſufrue. pe. l. fundus.p ¶ Reuerſuram. ticio interim moriente. ⁊ ad heredē n̄ trāſmitiēte ꝑꝑ diin incertum: ut. C. de cadu. tol. §. ſinantem aliquid.Ad ſenatuſconſultum trebellianum ⁊cͣ. Duo ſenatuſcon .ſ. pegaſianum. ⁊ trebel. tractauerunt de hac materia. ſed iuſtinianus totum attribuit trebe. hec. ⁊ que ſūtpropria cuiuſqꝫ habes īſti. de fideicō. here. §. ī pͥmis. ⁊. §. reſtituta. ⁊. §.ſed quisplicito.Facta reſtittione tranſeunt actiones⁊ iura in fideicommiſſarium ⁊ heredi paratur exceptio. h..d. Et primo continuattitulū. Secūdo ponit iēpus confectionis huiusſenatuſconſulti. Tertioponit verba. ſcd̓a ibi. factum eſt. tertia ibi. cuiusverba. bar.q ¶ Tractatu. qui tractatus fuit a titulo d̓ le. i. uſqꝫ huc.r ¶ Conſulibus. ſic inſtituta. e. §. reſtituta.g ¶ Iudicia .i. controuerſias uel lites.t ¶ Ex his .ſ. bonis.u ¶ Subire. dicta iudicia.r ¶ Fructuſqꝫ .i. deſt vtilitas ⁊ commodum eoꝫbonorum .i. illius fideicōmiſſi vniuerſalis. h.y ¶ Cuiqꝫ. heredi inſtiz ¶ Periculoſaꝫ. ſi contuto.ueniretur ammodo.a ¶ Eſſe. al̓s ſim.b ¶ Fidem. qꝛ reſtituit.c ¶ Pr̄dibuſqꝫ. non reſtituiſſent.d ¶ Sicuti legati. id eſtnon retenta quarta. al̓.ſubijt pro rata. qd̓ dicuie ¶ Si ipſi filio. ſed obij.jͣ. e. l. fi.citur quia tunc nō ut hores. ſed vt pater rogatuſintelligitur: ut. sͣ. d̓ lega.i. l. cum filio. §. ipſi quoqꝫ. n̄ eſt ergo locus treb.jͣ. e. l. mulier. §. fina. ſedreſpon. illud intelligedum quo ad quartanductionem: ut dixit illa lex cum filio. ſed habet locum quo ad hoc vt ei ⁊ ineum tranſeant actiones: vt hic. nam interdum locus eſt nec tamen quaſta deducitur: ut. jͣ. e. l. ſi patroni. §. ꝗ fideicōmiſſariā azo. vel ẜꝫ. h. dic ꝙlex cum filio loquitur cum filius inſtituitur ⁊ pater rogatur reſtituere. ⁊ ſicnon ut heres ſed ut pater intelligitur: rogatus hic autem pater inſtuuitur ⁊ rogatur reſtituere filio ⁊ ſic ut heres intelligitur rogari ⁊ habet locuꝫtrebel. quo ad utrunqꝫ commodum ut hic. ⁊ .jͣ. e. l. imperator. ⁊. l. cogi. §ſi pr̄. ⁊ .jͣ. e. l. §. ſi filio. ſꝫ qn̄ ut pater .ſ. reſtituit concordat. C. de inoffi. teſta. l. filijs ma. ⁊ .jͣ. e. l. mulier ī prin.ſ ¶ Reſtituere .ſ. hereditatem ex treb. reſtitutione.z ¶ Et in eos .ſ. dari actiones eſt equiſſimum.h ¶ Quibus ex teſtamento. ſub. uel ab inteſtato: ut. jͣ. e. §. hoc autem. ⁊ facit. sͣ. ſiquis omiſ. cā teſta. l. antepe. in fi.i ¶ Uoluntates. qꝛ per hoc habet fideicō. ut heres.¶ Sublata. Per hoc ſenatuſconſultum prouiſum eſt heredi ⁊ ēt fideicōmiſſario. h. d. Bar. ⁊ Alex. de imola.k ¶ Conſulto. treb. ideoqꝫ non tenētur. ut. sͣ. ꝓxi.l ¶ Litium. immo ⁊ ſi ſine cauſa. ſatis eſt .n. ſi non putat ſibi expedire. ut.e. l. qꝛ poterat. ⁊. l. ſed ſi alio. §. ꝙ ſi ſuſpecta.¶ Metus alicuius alterius. qui multi dicuntur in dictis legibus.ni ¶ Peredibus .ſ. pͥncipaliter.o ¶ Fdeicom. ſecundario.p ¶ Quod heredes. principales. ſic. sͣ. proxi.