Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
201r
Einzelbild herunterladen
 

Ad legem falcidiamxxxxv

Ad legem falcidiamxxxxv

2 0

Enales actōes ſiue legitimeᵈ ſiue onorarieᵇ exceptiſ popularibusᵉ: in bonis actoris nō ideo mnus ꝯputāde. ſūt: qꝛ morte reoꝝᵇ intercide̓ poſſūt. Ecōtrario aūt eēdēactiones nihil in bonis rei defūctoeo detrauntᵉ. Sed nec in actoris ꝗdē bonis d̓functo eo iniuriarūactio poterit cōputariᵖ: qꝛ ⁊ ipſa ſimul cū eo intercidit: vt vſufructus⁊ id quod indies mēſes ānoſue ſingulos alicui quoad viuat debeat̉ᵍ.Et inde eademum obligatio rei inbonisʰ diminutioneꝫ p̄ſtat: q̄ in heredeꝫ tranſit Nec contrariū eſt ꝙviuente reo eo minus in bonis eiuſintelligebat̉. Naꝫ ⁊ ſi ita ſtipulatuſeſſet vt cuꝫ moriet̉: debere ei inciperet: tamen augerentur bona eiusquēadmodū ſi ipſe ſub eadē conditione promiſiſſꝫ: defūcto eo minuerenturᵏ. Onorarie quoqꝫ actiones que intra certum tempusˡ a pͥtore ꝑmittuntur cuꝫ bonis reliquisactoris: defūcto eo augmētuꝫ reiꝰdeceſſionemue: ſi tales erunt vt inheredes quoqꝫ trāſeant: p̄ſtabūt. Iulianus ſcribit. ſi vtriuſqꝫ he̓dis pars exhauſta eſt legatis: ⁊ alter ex hr̄dibus cautionē p̄toriāⁿ acceꝑit a legatario: n̄ eqͣliter ſꝫ ꝓ ſuomōº: legis falcidie rationē ⁊ actōeꝫ

ex ſtipulatuᵖ habituꝝ. Omnes.n. p̄torias ſtipulationes eiuſdē īterpͥtatiōisq eſſe. Nā ꝯſtat ex iudicatūſolui ſtipulatiōe. ſiue a ꝑte actoris:ſiue a ꝑte rei plures heredes extitiſſentˡ. nō omnibꝰ nec aduerſus oēsactiōes ꝯtīgere. Sꝫ dūtaxat his ꝗviciſſentᵗ: ⁊ aduerſus victos. hiſqꝫaduerſus quos res defenſa nō eſſꝫ⁊ aduerſus eos qui rē nō defenditſent. Annua bima trimaª die aureis centenis legatis: ex omnibusˡſummis nō tm̄ ex poſterioribꝰ portionē legis falcidie detrahi placuit. Si Ticioʸ. xxᶻ. legatis portio ꝑlegē falcidiā detracta eſſet: cuꝫ ipſequoqꝫ. xv. ſeio rogatꝰ eſſet: reſtituere: vindius noſter tātū ſeio pro portione ex .xv. detrahendū ait quantū ticio ex. xx. detractū eſſet. que ſententia ⁊ equitatē ⁊ rōnē magisª habet: qꝛ exemploᵇ hr̄dis legatariusad fideicōmiſſa p̄ſtanda obligabit̉nec qꝛ exᶜ ſua ꝑſona legatarius īducere legeꝫ falcidiā nō poſſit: iccircoqd̓ paſſus eſſet nō imputaturū: niſiforte teſtator ita fidei eius cōmiſiſſꝫvt totum quicquid ex teſtamēto cepiſſet reſtitueretᵍ. Si aūt manumittere vel ſeruū ſuū vel alienū rogatus ſit: omnimodoᵉ preſtare debebit libertatem: nec hoc cōtrariuꝫ

j Epales. Actione.lem tranſitorie vel non etiam ſi a perſoE ſona heredis incipim: ex parte rei diminutionem patrimonſi ad heredem vl̓ ꝯtra heredemnon tranſeunt. h. d. bair in tres partes. Primoloquitur de actionus ad vindiciam.Secundo de his que cōpetunt ad vindictam. etcauſa ſimilitudinis addit de actionibus ex contractu que non tranſeunt ad heredes vel incipiunt ab heredibus.Tertio de actionibus pͥtorijs Secunda ibi. ſednec in actoris. Tertia ibionorarie quoqꝫ. bar.a Legitime. vt furtinon manifeſti: vt inſtit.de noxal.h Onorarie. vt furtimanifeſti ut inſti. de perpe. ⁊ temp. act. §. furti.t Popularibus. iſtenon ſunt in bonis nr̄isniſi lite conteſta. vt. jͣ. d̓popu. ac. l. popularis.⁊. jͣ. de verb. ſig. l. ſi cui Reorum alias reorum ⁊ alias eoruꝫ .ſ. reoruꝫ. Et nota ꝙ actio exdelicto datur heredibusſed non in heredes regularit̉: vt hic ⁊ .jͣ. ꝓxi.tn̄. ⁊ inſti. de perpe. ⁊ tēyo. ac. §. i. accur.i¶ Detrahunt .ſ. quandolis eſt ꝯteſtata ⁊ quādo nil ad heredes peruenit: vt. jͣ. ibi .n. ⁊cͣ.ſ Poterit computari. ante litem conteſtatam. ut. jͣ. de iniur. l. iniuriaruꝫ: ⁊ eſt in hoc ſpeciale: vt non tranſeanad heredem vt inſti. deperpe: ⁊ tempo. ac. §. ex Debeatur. vt ⁊ sͣ. de vſufru. l. patrimonij. ⁊ d̓ capi. di. l. relegatuꝫ.h In bonis. rei .ſ. defuncti. nam viuentis bonis ſine dubio minuit vt ſb̓i Tranſit. vt ſunt ex contractu vel quaſi. Item ex maijcit.leficio lite. conte. vel ſi aliquid peruenit ad heredem. vt. C. ne ex delicto dek Minuerentur .ſ. bona eius. nam licꝫ actio ab herede ⁊ contra heredeꝫancto. l. i.inciperet tamen ex contractu defuncti hoc fit. ⁊ ideo bonis eius adijcitur⁊ diminuitur.l Certum tempus. vt infra annum quales ſunt omnes penales. ſed reiperſecutorie perpetue ſunt: vt. jͣ. de ac. ⁊ obli. l. in onorarijs.m Rei. dic ve pro ⁊. ⁊ repete onorarie actiones ⁊cͣ. ⁊ dic̄ deceſſionem .i.diminutionem: ⁊ qd̓ ſubijcit ſi tales ⁊c̄. vt quia ſit conteſtata: vel aliquidperuenit ad heredem. Et nota ex pr̄em ſis ꝙ plus fingitur in bonis eſſe⁊ minus ꝙͣ ſit vel plus dici in bonis ꝙͣ in hereditate ⁊ econtra. Item facit. sͣ. ti. i. l. plauciꝰ. §. i. accur. Iulianus ſcribit. Stipulatio interpoſita vni ex heredibꝰ ad aliosporitur. Item ſi pena committitur ex ſtipulatione pretoria facto vnilis heredis ipſe ſolus non alij tenebuntur. h. d. barto. ⁊ omnes. Et in prma parte loquitur in ſtipulatione que habuit originem in perſona vniustantum heredis qui ſtipulatus eſt: ſed in ſecunda parte loquitur quandoin perſonam defuncti qui ſtipulatus eſt ſibi: vel per ſtipulationem promiſit alteri. ⁊ huic ſtipulanti vel promittenti plures ſucceſſerunt her̄des. Seinda ibi omnes. Alex. de imo.Pretoriam. de qua dicitur. jͣ. tit. i. l. i.o Pro ſuo mō. i. pro parte ſua: non pro alterius: cū ſingulariter imponatur ratio legis falci. vt. jͣ. e. l. in ſingulis.ẜ Exſtipulatu .i. ex ſtipulatione certi conditiōe. ſic. C. de pac. l. ſi pacto.⁊ dic ſtatim agi: ſi locum habꝫ ab initio falcidia alioquin poſt ageturcum ceperit habere locum: vt. jͣ. e. l. lex falcidia. accur.Interpretationis. vt diuidāt̉ eaꝝ ꝯmoda ⁊ incommoda ſi nō ſint didue. al̓s ſecus vt. jͣ. d̓ ver. ob. l. ij. ⁊. l. iiij. §. cato. Nec obſtat qm̄ vbi pena adiecta eſt in ſtipulatione. licꝫ ſtipulatio contineat diuiduum. puta petunle dationē: aduerſus omnes cōmittitur inſolidum ꝓpter vnum nondantem: qꝛ diſtinctio diuidui ad factum non ad dationem pertinet. vt. jͣ.de verbo. oblig. l. v. §. fi. ⁊ facit. sͣ. familie. her. l. inter coheredes. §. qd̓ ex

facto: ⁊. §. ſiquis. ⁊. l. heres. §. an ea. ⁊. jͣ. rem ra. ha. l. ſi procura. accur.r Iudicatū ſolui. que tria continet: vt. jͣ. iudi. ſol. l. iudicatum ſolui.ſ Extitiſſent. ſtipulatione ⁊ lite petende.t Uiciſſent. per hoc apparet qd̓ dicit de clauſula quod ſonat verbum. Itemquod ſubijcit defenſa non eſſet. dicit de alia clauſula ideſt de defendendo: recicipiunt ⁊ indiuiſionem ex vtraꝫ parte.Annua bima. Si legatur certa quantitas ſoluendain diuerſis terminis de qualibet ſolutione detrahitur fal.ſi imminet. h. d. alex. de imo.i Annua bima trima .i. indiebus tertij anni: vt. sͣ. d̓ pac.do. l. aliud azo.x Ex omnibus. cum certumeſt ſtatim habere locum falcid.alias ſoluentur prima integreexacta cautione. vt. jͣ. e. l. ex falci. ⁊. jͣ. ti. i. l. niſi ī fine. §. ſi plures ⁊. §. quotiens. Si ticio. Pars legatalegatario eatenus minuiturquatenus ſibi diminutum eſtlegatum: ſecus ſi in totum rogatus ſit reſtituere vel ſeruummanumittere. h. d. bar. ⁊ alexāder de imola.y Si ticio. dominus azo. dicit ꝙ littera debet eſſe. xxx. ⁊ ponit ſic caſum ꝙ ticio. xxx. fuerunt legata ⁊ rogatus fuit exilliſ. xxx. reſtituere. xv. ſeio et ita.medietatem. deinde propterfalci. diminutum eſt legatum.in. vi. ⁊ ſic remanent. xxiiij. inlegato nunquid ſolida quindecim reſtituentur fideicommiſſario certe non: ſed de hisque ſuperſunt preſtabit medietatem .i. xii. ⁊ hoc ex coniecturavoluntatis. voluit eniꝫ ꝙ vnamedietas reſideret penes legatarium: cum ipſum. de. xv. tātum preſtandis rogaret. vndede his que ſuperſunt preſtabit medietatem fideicommiſſario. Alij vt. h. colligunt hic ꝙ legatarius vnius rei detraxit falcidi. de legatoſpeciali ⁊ mutant hic litteram vt habeant. .xx. ⁊ ita caſum ponit. Legauit quidaꝫ.xx. ⁊ rogauit eum vt quindecim ſeio reſtitueret. diminutum eſt legatum. xx. perfalcidiam. in. v. ⁊ ſic remanēt quindecim. nunquid ergo ſolida quindecim reſtituet legatarius fideicommiſſario; certe non: immo quia heres detrahit de legato quartam ⁊ legatarius de quindecim que ſuperſunt quartam detrahet. etreliquum fideicommiſſario preſtabit. Prima verior: vt non iure falci. ſed propter preſumptam voluntatem detrahet legatarius: vt dixi: ſed ⁊ ſecundum iſtālitteram. xx. poſſet poni. vt prius quaſi quartam voluerit remanere apud legatarium. ⁊ pro hoc qd̓ legatarius ſpecialis non detraheret falci. vt. jͣ. e. l. lex. ſalci. ⁊. l. ſed inter. §. nunꝙͣ. ⁊ .jͣ. ti. ij. l. ex aſſe. ⁊ no. C. communia dele. l. i. Iteꝫ nota ꝙ alia littera habet ibi quinqꝫ cum ipſe quoqꝫ quinqꝫ ⁊c̄. ⁊ eſt littera bona ⁊ bene ſtabit in principio. xx. ⁊. erit caſus. legauit quis ticio. xx. ⁊ rogauit eum vt. v.preſtaret ſeio ⁊ ſic quartam legati. deinde minutum eſt legatum in quinqꝫ perfalci. nunquid enim ſolida quinqꝫ preſtabit legatarius de. xv. reſpon. nō immoquartam eius qd̓ ſupereſt ideſt quarta. xv. accur.z Uiginti. al̓s triginta. accur.a Magis electiue. ⁊ dic ꝙͣ contrarium. ac.b Exemplo. gaudet bul. ſed dic ꝙ non eſt per omnia idem quia eſt idem quoad detrahendum. ſed non quo ad ius per qd̓ detrahitur: cum alter iure falci. alter ex coniectura voluntatis.c Nec quia ex. iraſcitur bul. ſed dicit ex ſua perſona quando non eſt grauatus.ſed tu dic ꝙ nullo modo iure falci. ſed propter equitatem. ⁊ nota qd̓ habet per alium qd̓ per ſe nō poteſt habere. vt. sͣ. q̄ res pig. ob. poſ. l. ariſto. ſic ergo patet minui fideicommiſſum per hoc qd̓ minuitur legatum. ſed contra. sͣ. eodem. l. maritus. §. i. ⁊ sͣ. de an. le. l. liberto. §. i. vbi non minuitur fideicommiſ. licꝫ minuatur legatum per falci. Solū. refert an ex eodem legato relinquatur fideicommiſ.vt hic. an extrinſecus: vt ibi. ⁊ probatur. sͣ. de leg. ij. l. cum pater. §. i. que videtur contra. ⁊ eodem modo ſoluitur. sͣ. ti. i. l. plaucius. ⁊ facit. jͣ. titu. i. l. videamꝰ.⁊ sͣ. de le. i. l. ſi mihi ſtichus:d Reſtitueret. nō p̄cepit non detrahi fal. ſed illud qd̓ ex tacita voluntate poterat retinere ꝑꝑ falci. ſibi ſubtractam. ⁊ ſic non eſt contra. sͣ. e. l. qd̓ de bon. §. i.e Omnimodo. quoniam ſuum conſtat etiam ſi fal. patiatur: vt. jͣ. de fideicōmiſ. li. l. generaliter. §. ſi quis alij. in alieno autem ita demum ſi remanet vndepoſſet emi. vt. jͣ. e. l. ſed ſi non ſeruus. ſed certe immo potius fal. inde nō d̓trahit̉