Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
200v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

N rōe legis falcidie mortesL. ẜuoꝝ ceterorūqꝫ aīaliū. furtarapīe. īcendia. ruīe. naufragia. vishoſtiū. p̄donū. latronū d̓bitorū fcāpeiora noīa. ī ſūma quodcunqꝫ dānū ſi mō culpa legatarij careāt hr̄dipereūt: quemadmodū ad hr̄dis lucrū ꝑtinent fructꝰª ꝑtus ācillaꝝ. ⁊ q̄ꝑ ẜuos acꝗſita ſūt vt ſtipulationes:reꝝ traditōes: legata: hr̄ditate ſuehis date: cetereqꝫ donatōes. Itemẜuitutes ꝗbꝰ liberata p̄dia p̄cioſiora fierēt actiōeſqꝫ acꝗſite: vt furtiᵇ.dāni. iniurie. ſimileſqꝫ qͦrū nihil ī rōne legis falcidie cadit. Uende̓ ātul̓ emē iuſſus certo p̄cio fundū aliāue quāpiā reꝫ ī legis falcidie rōe: cūquātū ſit legatū reqͥrat̉: tātū eo noīeinducet quāto plurisᵉ: minoriſueſit res ea quantitate: qͣꝫ qͦ p̄cio teſtator acciꝑe dariue iuſſit. Sed vtᵉ ei ꝙdem portioni q̄ legatis deductis faciendaᵍ erit āpliꝰʰ d̓ducetur. Quippeⁱ n̄ veſtriᵏ cā capit p̄ciūˡ: ſꝫ eo d̓ducto p̄ciū reliquū legatuꝫ eſſe intellectuꝫ eſt ꝓrſus. Diligenterᵐ aīaduertendū eſt ne qd̓ dicit̉ⁿ dāna poſtmorteꝫ teſtatoris illata ad ſoluꝫ he̓dem reſpicere vſqꝫ qͣꝫ ⁊ ſine vlla diſtīctiōeᵈ recipiat̉. qd̓ enī remotaᵖ lege falcidia in totūq iuriſ foret: ⁊ hocidem fore ī ea ꝑte qͥ lege falcidia cōſtitueret̉ʳ. hoc .n. attinetᶠ dāna poſtea facta nō deduciᵗ ne ammotaʸ potio legatis fideiue ꝯmiſſiſ d̓trahat̉ˣ.Ueꝝ eſtʸ āt his ſolis q̄ pōde̓ nūeromenſuraue ꝯſtat: nec dāno poſteaincidente ex portiōe q̄ fieri ſolet adeſtimationeꝫ eoꝝ bonoꝝ q̄ mortistꝑe fuerūt ꝗcqͣꝫ detrahi. Certisv̓o corporibꝰᶻ ⁊ his ipſisª ita relictispecuniaꝫ quā in illa archa. vinuꝫ qd̓ī illis dolijs. pōdꝰ argenti qd̓ ī illishorreis habeo ſi ſine culpa hr̄dis d̓perierunt vl̓ de teriora ſūt facta: ꝓculdubio aut nihilʰ d̓bebitur. aut eoruꝫ q̄ extabunt qualia erunt ea portio debebitur: que ꝑ legeꝫ falcidiaꝫefficiatur eſtimatiōe bonoꝝ q̄ mortis teſtatoris tempore fuerit. Incerte auteꝫ res relicte diſtinctiōeꝫ recipiunt. Nam ⁊ ſi ex ſuis rebꝰ incertam rem teſtator reliquiſſet. velutiargentum qd̓ elegeritᵉ: ⁊ omne argentuꝫ teſtatoris īteriſſet ſine culpa

hr̄dis nihil debebit̉ª. Si v̓o argentipōdus pure relictū eētʰ qͣꝫuis oē argentuꝫ teſtatoris d̓periſſꝫ admiſſalege falcidia portio eiꝰ qͣꝫtitatis ſumet̉: q̄ fuit ī bōis eo tꝑe q̄ teſtōr d̓ceſſit. Nec ad diminuendaꝫ eaꝫ ꝗcqͣꝫdāna poſtea incidentia ꝓficientᶜ.res tn̄ q̄ īterierint ꝓ nulla ꝑte ac neceſtimatio ꝗdeꝫ d̓beat̉. n̄ magis qͣꝫ ſioēs resᵍ ꝑ ſpeciem enūerate relicteeſſent. Tam ⁊ ſi an̄ legis falcidierōeꝫᶜ q̄ ꝯditōis īplende cā hr̄di ſūtdata in qͣrtā ꝯputabūt̉ᶠ: tn̄ id qd̓ nōfiguraᵍ ꝯditiōis accipe̓ iuſſus eſt abeo cui hr̄ditateꝫ reſtitue̓ᵖ rogatꝰ eſt:celſo ⁊ iuliano noſtro placuit ꝯputari. quemadmodū ſi ea ſūma hr̄svende̓ eas res iuſſus eſſꝫ qꝛū ꝯditionis implende cauſa: ſꝫ qͦdāmō ꝓp̄cio inferre iuſſi ſūt. Quo loco amplius q̄ſituꝫ eſt an fideicōmiſſariusqͦqꝫ inuitus cogatur dare eaꝫ ſūmā⁊ recipe̓ hr̄ditateꝫ qͣſi ⁊ ipſius fideicōmiſſum eſſꝫ. Sꝫ id veriſimile nōeſtᵏ cum talis oratio magis ipſiꝰ cāqͣꝫ ꝯͣ ip̄m poſita videatur. Cumlex falcidia interuenit non veniuntin ꝯtributioneꝫ q̄ ipſi hr̄di a ſemetipſoⁱ vl̓ ẜuo eiusᵐ legata fideiue eiꝰꝯmiſſa ſunt. Alia cauſa eſt eoꝝ q̄ indieꝫ certaꝫⁿ dantur. Nō ſi libratisⁱdies ceperit cede̓: ciᵖ debebunturq ⁊in ꝯtributiōeꝫʳ veniunt. at nec ea ꝗdē q̄ ꝗs ẜuis ſuisˢ īutiliter ſine lib̓tate legauit fideiue eius ꝯmiſit in ꝯputatiōem eius legis cedunt. Resqͣs neqꝫ ꝑ fideicōmiſſuꝫ relinꝗ poſſe certum eſtˡ: in legis falcidie cōputationem n̄ veniunt.POm.S cui fideicōmiſſum ſoluitur.ſicut is cui legatūʸ eſt: ſatiſdare d̓bet quod amplius ceperit qͣꝫ ꝑlegem falcidiaꝫ ei licueritᵗ reddi: ueluti cum ꝑꝑ conditionem aliorumfideicommiſſorum vel legatorumlegis falcidie cauſa pendebitʸ. Sꝫ ⁊ẜm caſſij ⁊ veteruꝫ opinionem. ſi apupilloᶻ fideicommiſſaª capianturꝑꝑ ea q̄ a ſubſtituto erunt relicta cauere debebit is cui ſoluatur. Namqͣꝫuis r̄petitioᵇ ſit hoꝝ q̄ fideicōmiſſi noīe n̄ debita ſoluantur: tn̄ ſatiſdato cautū dꝫ eē ei: a qͦ pecunia ꝓficiſceretur ne damnū ſentiat deficiēteᵉ eo cui ſolutum erit. QEcia.

yit heres. ⁊ eſt bonatō: ut. jͣ. e. l. qd̓ aūt. ⁊ facN ratioꝝie. Aatia ſine culpa legatarijL imputaunt. h. d. bar.Fructus. contra. sͣSo. ut ibi. Itē nō ob. jͣ. e. l. ꝗ qͣdringenta.§. fi. licꝫ Io. aliter ītireritut ibi noͣ. ac.b Ut furti. qd̓ ꝯtingit in caſibus ut iacēte hereditate fiat furtum: ut. jͣ. de fur. l. hereditarie.uel qd̓ hic dr̄ intellige qn̄ poſtaditā hereditatē furtum ſcm̄ ē.Itē nō obſtat. jͣ. e. l. cū quo. ꝙibi n̄ ſoluit̉. ſꝫ ẜꝫ iſtū ſoluēs. Itēfacit inſti. eo. §. ꝙͣtitas. ⁊. §. exoiuerſo. ac. Uendere. Qui iuſſit uendere ul̓ emere eatenns cōputatin legato qͣtenꝰ eſt exceſſus in reuel in p̄cio. Bar. c Quāto pluris. cū iuſſus ē vēdere ꝓx. aīoſo ēptori qd̓ valebat. xd Minoriſue. cum iuſſus eſtemere ꝓ. ix. a vēditore volenteabijcere re quod valebat. x. ac.e Ut. al̓s ē ut. ⁊ al̓s d̓eſt ⁊ melius ⁊ ⁊ic ei portiōi .i. ab ea portione. ac.Legatis .i. ex legatis. ac.T Facienda .i. colligenda.h Amplius. ⁊ ſcd̓a fiet deductio. pͥma .n. deductio .i. ſeparatio ſcā eſt in ſeꝑatione legati aiuſto p̓cio. ſcd̓a eſt in detractione legis fal. ex legato.i Quippe. bn̄ dico aꝑte ſeꝑata a iuſto p̄cio fieri d̓ductioneꝫ.⁊ nō a iuſto p̄cio. ꝗppe ⁊c̄.¶PPreciū .ſ. iuſtū. ſed eo ⁊c.Nō veſtri .ſ. legatarij cā.genter. Caſus nonfft̉bitorem generis gnāitorem ſpēi ſic. Itēliberat debitorem generis ſubalterni illo gener̄ perempto. h.d. vſqꝫ ad. §. tā ⁊ ſi. Bar.m Dlligenter. al̓s. §. diligēter. al̓s prorſus.n Dicitur. sͣ. eo. in pͥn.o Diſtinctōe. nā diſtīguit̉ ſitgatum ī pōdere nūero ul̓ mēſura. aut in genere ⁊ obtinēt pͥdicta: ut. jͣ. ibi. veꝝ ē ⁊c. aut inſpecie. ⁊ tūc aut certa. ⁊ tūc eſt legatarij ꝑiculum: ut. jͣ. e. ibi. certis v̓o ⁊cͣ. aut īcerta: ⁊ tūc autīcerta ex certis. aut incerta ex incertis. ut. jͣ. ibi incerte aūt ⁊cͣ. Remota .i. ſi falcidia locūiō hꝫ. qꝛ hr̄s hꝫ qͣrtā ⁊c̄.In totū .ſ. ut ſit dannuꝫ hidis ſi eſt relictum in genere. ſinon adeat.r Cōſtitueret̉ .ſ. legatariꝰ vthr̄di ꝑeat ēt legatarij portō.ſ Attinet .ſ. dicere.t Non deduci. ꝑ heredem.u Ne āmota .i. ꝑdita.x Detrahat̉. hoc .n. fieri nondꝫ ut in pͥnci. l. ⁊ hic ſubijcit.Ueꝝ eſt .ſ. qd̓ dictum eſt.z Corporibus .ſ. relictis.a Et his ipſis .ſ. vīo ⁊ oleo⁊ ſil̓ibꝰ. b Rihil. qn̄ totū perijt. ⁊ fa. sͣ. de ꝯͣhē. ēp. l. qd̓ ſepe. §. in his. ⁊ dele. i. l. plane. §. ij. ⁊ h̓ md̓ ītellige. sͣ. de le. i. l. nō āpliꝰ. §. i. c Elegerit. puta vnū ex ipſis ſciphis ſuis quē elegerit. a Rihil debebit̉. ſic. sͣ. de cōtrahē.emp. ſim emptione. §. pe. ac. b Relictum eſſet. puta marchā vel vnū ſciphū duaꝝ marchaꝝ cū nullū hēret. Proficiēt. qd̓ ergo in genere d̓bet̉ nō pōt perire. ſic. C. ſi cer. pe. l. incēdit1cͣ. d Res. tn̄ in ſpecie relicte. uel veriꝰ qn̄ īcerta ex certis: ut. sͣ. e. §. ex cer. v̓o. ⁊. §. incerte.ui pciu lral. iputat̉. bar. e Rōnē. ſub. ꝑ. f Non cōputabūtur. ui. jͣ.et ſi Licꝫ datum cā ꝯditionis īplēde nō īputet̉ in falcidiaꝫ: tn̄ datum.e. l. id āt. ⁊. l. in qͣrta. g Figura. ſꝫ in vi modi. h Reſtituere. ꝑ ven

ditionem. nā ſi ītelligeres ꝑ fideicōminum iā hēret locum qͣrta treb. ⁊ īputaretur hec que ī figura ꝯditionis acciꝑet: ut. jͣ. ad treb. l. in qͣrta. ⁊ fat̄. sͣ.d̓ peti. hr̄. l. nec vlla. §. ꝙ ſiꝗs. ⁊ facit. sͣ. e. l. ſi dignū. i Et ipſiꝰ. fidecōmiſſarij. q. d. de h̓ p̄cio dādo ſit ipſe rogatꝰ. k Nō eſt. īmo vr̄ ꝯtrai.ut. sͣ. de le. iij. l. xj. §. cū eſſet. So. ibi gr̄a vtriuſqꝫ fuit relictū. ſic. sͣ. d̓ li. le.l. ſi is. qui duos. ⁊ d̓ fidecō. liber. l. ſed ſi alienare.uel dic ꝙ ibi vterqꝫ taliserat qui onerari a teſtatore poterat. quia vterqꝫerat inſtitutus hr̄s. at h̓ ꝗiuſſus erat dare pecuniaꝫnon erat īſtitutus: nec aliꝗd ei relictum. vn̄ nō poterat onerari. ⁊ facit. C. d̓le. ⁊ conſti. l. qd̓ fauore et.sͣ. ſi ꝗs omiſ. cā teſ. l. ſiꝗs ſub conditione. Cum lex. Legataque non valēt nō veniūtī computatiōe. h. d. bar.uel ſic. Legata ⁊ fideicōmiſſa q̄ non valēt nō veniunt in cōtributione cuꝫlegatis validis in īponda rōne legis falcidie. h. Id. alexā. de imol.l A ſemetip̄o. hoc .n. n̄ualet: ut. sͣ. de le. i. l. legatum. §. i.m Eius ẜuo. a ſe dn̄o 1inſtituto .ſ. data ſūt eiꝰ ſeruo. nam nec hoc valet relictum pure: ſꝫ ſi in diē incertum ul̓ ſub cōditiōe poterit deberi ſi tūc erit liber liut inſti. de lega. §. an ſeruo. ⁊ hic ſubijcit. ac.rin Certam .i. exp̄ſſaꝫ in iicerta eſt tn̄. ut ſi nauis ex lxaſia venerit. uel ſi impe­ irator venerit. al̓s ſi certa ixiitunc cederet adie mortis liiſicut ſi eēt purum: ut. C. j.de cadu. tol. §. i.teo Libertatis. fuit reli­ 0cta libertas. ⁊ legatum ēſub conditione uel in dieꝫ Icertum ac.p Ei .ſ. ſeruo. ac.3q Debebuntur. legataei relicta. ac.r Et in ꝯtributiōeꝫ .ſ. le llgata. non lib̓tas qꝛ n̄ minuitur ꝑ fal. ut. sͣ. de ioſ. ite. l. papͥ. §. qm̄ autem.s Suis. nec hec valentut. C. de le. l. ſe ruus. ⁊ fa iicit. sͣ. de le. i. l. queſitum I§. i. ⁊. jͣ. ꝓxi. §. ac.t Res. certum ē. ut fun Idū albanū ⁊ ſil̓ia ut. sͣ. de 1le. i. l. apd̓iul. §. fi. ⁊. l. ſe.⁊ fa. jͣ. e. l. nō ē. ⁊. l. ſeq. ⁊sͣ. e. l. in rōne .i. rn̄. ī pͥn.S cui Sic fideicōmiſſarius ꝓut legatarius reſtituere dꝫ ſi ꝗdplus accipit ꝙͣ ꝑ legē falſit debitum: ⁊ ita d̓ redendo cauere dꝫ qn̄ de h̓ pōteē dubium vt ſi pendeatalioꝝ legatoruꝫ ꝯdictio.⁊ iō ꝑꝑ legata relicta a ſubſtituto cauēt illi ꝗbus a pupillo legata relicta ſūt.h. d. ale. de ſmo. u Is cui. legatū. nā exequata ſunt ꝑ oīa ut. sͣ. dele. i. l. i. x Licuerit. ſcilicet accipere.y Pendebit. qd̓ ꝯtingit. ut. jͣ. eo. l. in ꝙͣtitate. §. ſed ⁊ legata. ſed ⁊ videtur non totum ſolui purū: ut. jͣ. e. l. ſi propter. contra. So. ibi. Si a pupillo. īſtituto ⁊ grauato legatis. ⁊ ei dato ſubſtituto ⁊ graualoſimiliter legatis.a Fideicōmiſſa .i. pupillis ſoluit. ac.b Repetitio. per condi. inde. ut. C. e. l. error.c Deficiente. ꝑꝑ defectum facultatū. ad hoc. jͣ. ti. i. l. i. §. hec ſtipulatio. ⁊facit. jͣ. e. l. ſi is qui circa pͥn. ⁊ sͣ. e. l. i. §. interdū. ⁊. l. in ratiōe. §. queſſtuꝫ.