Ad legem falcidiam..xxxv.

9 6

eſtimatiōeꝫ: aut ēt huiꝰ ip̄iꝰª ne dodrātē excedat legatū neceſſario adveteꝝ ſnīaꝫ vertēdū eſt. ¶ Si ꝗscreditori ſuo qd̓ dꝫ legauit: aut iutile legatū erit ſi nullū cōmodū ī eov̓ſabit̉ᵇ: aut ſi ꝑꝑ repͥſētatōis putacōmodum vtile erit. lex quoqꝫ falcidia in eo cōmodo locū habebitᵉ.¶ Si legatariꝰᵍ poſſeſſionē nactꝰeſt: ⁊ nō pōt auocari ei res: qꝛ uolitate he̓dis errātisᵉ nactꝰ eſt poſſeſſiōeꝫ: dabit̉ actioᶠ hr̄di ut id qd̓ ſupͣdodrātē ē offerat̉ᵍ. ¶ Interdū oīmō neceſſariū ē ſolidū ſolui legatario īterpoſita ſtipulatōeᵖ qͣꝫto āplius ē qͣꝫ ꝑ legē falcidiaꝫ ceꝑit reddi:veluti ſi ea q̄ a pupillo legataʳ ſintnō excedāt modum legis falcidie.Uerētur auteꝫ ne impube̓ eo mortuo alia legata inueniant̉ q̄ cōtributione facta excedāt dodrātē. idemdicet̉ ⁊ ſi pͥncipali teſtō q̄dā ſub cōditiōeᵏ legata ſūt: q̄ andebeāt̉ īcertū eſt. Et iō ſi hēs ſine iudice ſolue̓paratꝰ ſit ꝓſpiciet ſibi ꝑ hāc ſtipulationē. ¶ Id qd̓ ex ſubſtitutiōeᵐ coheredis ad cohe̓deꝫ ꝑuenit ꝓficitlegatarijsⁿ. isº .n. ſimilis ē he̓s ex ꝑte pure ex ꝑte ſb̓ ꝯditōe hr̄di īſtitutoᵖ. ſꝫ ea q̄ ab eoº legata ſūt: ſi omiſerit aditiōeꝫ: n̄ augebūt̉ .ſ. ſi ab eonomīatiʳ data ſt̉: n̄ ꝗſꝗsᶠ mihi hr̄serit. ¶ Si cohe̓dis mei portio ex-

hauſta ſit mea ītegra ⁊ illā vēdicaueroˡ. caſſiꝰ ꝯfūdēdas eē ꝑtes exiſtimat: ꝓculꝰ ꝯͣᵛ ī qͣ ſpecie ⁊ iulianꝰꝓculo aſſenſit: quā ſnīaꝫ ꝓbabiliorē eē puto. Sꝫ ⁊ diuꝰ antoninꝰ iudicaſſeˣ dicit̉ʸ cōmiſcēdas eſſe utraſqꝫ partes in cōputatione legis falcidie. ¶ Si coheredeꝫ meuꝫ poſtaditamᶻ hereditatem arrogaueronō dubitat̉ quin ſeparāde ſint portiones: perinde ac ſi coheredi meohr̄s extitiſſemª. ¶ Si in annos ſingulos legatuꝫ ſit ticio: quia multalegata ⁊ cōditionaliaª ſunt: cautōiᵗlocus eſt que in edictoº proponiturquāto āpl ius accepit reddi ¶ Idqd̓ naturaᵉ hereditati debetur: ⁊ peti quidem nō poteſt. Solutumᶠ v̓onon repetitur: non eſſe computandumᵍ in hereditate quidam putāt.Sed iulianusᵛ ⁊ hoc ex euentuⁱ augere patrimonium: aut non augere exiſtimat: ⁊ hereditario iure idquoqꝫ capi ideoqꝫ ⁊ in reſtitutionem hereditatis venturuꝫᵏ. ¶ Sidebitor creditori hereſ exiſtat: quāuis confuſione liberetur: tamē locupletiorem hereditatem percipere videtur: vt computeturᵐ ei qd̓ d̓bet: quanuis aditione confuſuꝫ ſit.¶ De impenſa monumenti nomine facta queritur an deduciⁿ debeat? Et ſabinus ita deducendum

a ¶ Ipſius. qui tm̄ eſt relictus.legat creditori repn̄tationis cōmodū defalcat̉.Si quis Siat creditori eo caſu quo legatū valet d̓tra.h. d. bar. vel ſihit̉ falcidia ſolūentatieo qd̓incipaliter dee imo.bebat̉. h. d. pau. ⁊b ¶ Uerſabitur. vt. jͣ. el. v̓bis. ⁊ sͣ. de lega. i. l.ſi creditor. ī pͥn. ⁊. l. ſe.e ¶ Pabebit. vt ⁊ sͣ. dedote pͥlega. l. ij. §. idē q̄rit. ſed vltra nō: vt. jͣ. e.l. cū dotē. ⁊ rōe dicti cōmodi p̄t grauari: vt. sͣ.de leg. iij. l. ſi deportati§. fi. niſi in caſu: vt ar. ꝯͣin e. ti. l. iij. §. ſi rē. ⁊ facit inſti. de le. §. ex ꝯtrario. ⁊ sͣ. de le. iij. l. debitor. in prin.¶ Si legatarius.Peres errans repetit alegatario vltra ꝙͣ hꝫ ẜꝫl. fal. h. d. bar. ⁊ oēs.a ¶ Si legatariꝰ. res. .i.rei poſſeſſio. puta ꝑ īterdictum quorū le. qd̓ eſtverū cū conſenſit hereslegatario poſt aditā hereditatem. ſecus ſi ante:vt. jͣ. quoruꝫ lega. l. i. §.qd̓ ait pretor.e ¶ Errantis. ꝗa putabat plura eē in hereditate ꝙͣ erant: ſed in legatoſoluendo bn̄ conſentiebāt. ⁊ nil ꝓhibet aliquin vno errare: in alio cōſentire. ⁊ ſic non obſtatcōtra. sͣ. de iuriſdi. om.iudi. l. ſi ꝑ errorē. ⁊. C.de iur. ⁊ fac̄. igno. l. cuꝫrll vicio. coditio indebiti: vt. sͣ. de condi. Ide.l. ij. ⁊. l. ꝗ excep. §. ſi⁊. C. eo. l. error. ⁊ .jͣ. adtreb. l. heres cum.Sfferat̉. ſub. her̄di.Interdum. Qn̄ aliqua legata debent̉ ex ſubſtitutiōe vel ꝯditioniseuētu legata prima p̄ſtant̉ cautiōe recepta. h. d. Bar. vel ſic. Qn̄ aliqualegata debent̉ ex ſubſtitutione vel in cōditionis euentum legata pura perſe nō excedētia dodrantē preſtant̉ recepta cautione de reſtituēdo eueniēteconditione ſeu caſu ſubſtitutionis: quatenus apparet ſolutuꝫ eſſe vltra ꝙͣfal. patiat̉. h. d. Alex. de imo. ⁊ Pau. de ca.h ¶ Stipulatione. interpoſita his verbis quanto ⁊c̄.i ¶ Legata. a ſubſtituto īpuberi. relicta ī pupillari teſtō clauſo legis conſilio vt inſti. de pu. ſub. §. ſinaūt quis.¶ Subne. ſub. pure quedanl ¶ Paratus. ſub. pure relicta. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. i. in prin. ⁊. jͣ. e. l. in rōne.lgo. ⁊. l. in quātitate. §. ſed ⁊ legatū. ac.¶ Id quod Bona que ad coheredem perueniunt ex ſubſtitutione vulgari contribuuntur cum bonis que obueniunter inſtitutionē. Idem in legatis relictis tam ab inſtituto ꝙͣ a ſubſtituto niſi nominatim relicta ſint.Xc dicit. Alexā. de imola.m ¶ Ex ſubſtitutione .ſ. vulgari.Legatarijs. quibus eſt relictum ab eo cui accreſcit.o ¶ Is .ſ. heres vt ſubijcit. p ¶ Inſtituto. hn̄ti coheredē. al̓s ſtatiminſolidū eſſet heres: vt. sͣ. de acꝗ. here. l. cū heres. §. ꝗ ex ꝑte. ⁊. l. ſe. ⁊ ſic n̄eſſet ſil̓is ſuperiori. vel dic ꝙ eſt ſimilis quo ad hoc de quo agit̉. ⁊ ad hoc.j. e. l. in rōne. in fi. q ¶ Ab eo. cui facta fuit ſubſtitutio vulgaris. ⁊jͣ. e. l. qd̓ ſi alteruter. ⁊. jͣ. e. l. in rōne. §. queſitum.r ¶ Noīatim. vt ipſe tm̄ pͥſtet. vt dictū eſt a teſtatore. nā ſi nō expreſſit tm̄vel cꝗpollēs vident̉ eſſe repetita a ſubſtituto: vt. sͣ. de le. i. l. lꝫ. ⁊ de le. ij. l.cū pater. §. ab inſtituto. s ¶ Non ꝗſquis .i. nō ſic data ſunt ꝗſꝗs ⁊c̄.idem ſi ſimpl̓r vt dixi. ⁊. jͣ. e. l. qui fundū. §. qui filium. ⁊. §. fl.¶ Si coheredis. Si portio grauata accreſcit nō grauate ꝑ ius accreſcendi nō eſt locus contributioni. h. d. Bar. ⁊ Alex. de imo.l ¶ Uēdicauero. iure ſubſtitutionis: vt. sͣ. proxi. §. Uel dic iure accreſcendi vt differat a precedenti. §.v ¶ Proculus contra. ⁊ bene ẜmIo. ⁊ Al. vt hic. ⁊ .jͣ. e. l. qd̓ ſi alteruter.t ¶ Iudicaſſe. ⁊ ita aſſentit caſſio. ſed non ſeruat̉: qꝛ forte non fuit diffiniuua. al̓s ſeruaret̉. niſi qꝛ Iuſtinianus dixit contra. nam lex iſta ⁊ ea que

eſt. jͣ. qd̓ ſi alteruter. videt̉ Iuſtiniani: vt. C. de vete. iu. enu. l. i. §. merito .n. ⁊cͣ.vel iudicauit ſpeciali beneficio aliꝗbus concedēdo. Et ad intelligētiā predictoꝝdiſtingue. qn̄ pars non grauata accedit grauate augent̉ legata: qn̄ vero grauata non grauate ſecus eſt: vt. jͣ. e. l. qd̓ ſi alterūter. ⁊ hoc in coheredibus. vt ī ſubſtituto ⁊ inſtituto videt̉ idē dicendū. hoc ſio: vl̓ ꝙ inſtitutus adijt. ⁊ tūc ſubſtitutꝰ puta pupillaris p̄ſtat legata ab inſtituto eo iure ⁊ modoquo ⁊ ip̄e īſtitutꝰ p̄ſtaret. aut n̄adijt. ⁊ tūc diſtinctio pͥcedēs ſeruāda eſt. ⁊ ꝓbant̉ hec ꝑ iſtos..§. ⁊. jͣ. e. l. in rōne. §. qd̓ vulgo. ⁊. §. ſe. ⁊. l. ꝗ fundū. §. ꝗ filiū. ⁊. §. fi. ⁊ sͣ. d̓ vul. ſub. l. cōheredi. §. coheredes īpuberi.y ¶ Dicit̉. ſed male. eſt .n. iuliani ⁊ ꝓculi ſic̄ ⁊ Iuſtiniani ẜuāda ſnīa: vt. C. de veteri iureenu. l. i. vel dic ꝙ nō cognitionaliter iudicauit. al̓s lex eēt: vtC. de le. ⁊ conſti. l. fi.¶ Si coheredē Si portioaccedit portiōi poſtꝙͣ legata ceperūt deberi ab vtroqꝫ cohcrede nō eſt locus contributiōi. h.z ¶ Poſt aditaꝫ. ꝗd ſi an̄: rn̄..d. Bar. ⁊ alex. de imo.idē. vt. sͣ. ꝓxi. §. naꝫ vt. sͣ. iureaccreſcendi ita hic ptātis queritur hereditas: vt. sͣ. de acꝗ. here. l. qui in alienam. §. ſed ⁊ ſiheres. azo.a ¶ Extitiſſem. eſt enim quedāſpēs adoptiōis arrogatio: vt īſti. ꝑ qͣs per. no. ac. §. fi. hodiecōtra: vt inſti. de acꝗ. per ar.¶ Si mannos. In annuis legatis: quia tot ſunt legataquot anni ſi ſoluit̉ ꝓ prīo purointegraliter debet preſtari cautio de reſtituendo: qͣtenus pluspercipiat ſi contingat ex ſequētibus annis imminere falci. ſicut pro alijs legatis conditionalibus: vt. sͣ. ea. l. §. interdū..h. d. Pau. de ca.b ¶ Conditionalia. nam pͥmianni purum ſequentium conlegatarius vt ⁊ sͣ. de an. lega. l. iiij. at ſtipulatio eſt vna. vt ⁊ sͣ. de dona. cauditionalia ſunt. ſcilicet ſi viuatc ¶ Cautioni. ⁊ poterit eſtimari: vt dicitur. jͣ. eo. l. hereditatuꝫ. ſed aliter: vt. jͣ.ſa mor. l. ſenatus. §. fina.e. l. ticio. ⁊ ibi dices. h.d ¶ Edicto. vt. jͣ. ti. i. l. i. in prin.¶ Id quod na. Naturale debitum non comꝑuiat̉ in hereditate niſi cū fuerit ſolutum. h. d. Pau. de ca.e ¶ Id qd̓ natura. vt pacto nudo. vt. sͣ. de pac. l. i. ⁊. l. iuriſgen. §. ſed cū nulla.f ¶ Solutū. errore iur. ſecus ſi facti. qd̓ dic vt. C. de iur. ⁊ fac̄. igno. l. cū quis.g ¶ Cōputādum .ſ. totum. ſed tantū quātū vendi pōt. aut cautionibus explicatur ⁊ euentus expectat̉: vt hic. ⁊ jͣ. e. l. in quantitate. §. magna. ⁊ jͣ. co. l. quereur.h ¶ Sed iul. non corrigendo: ſed addendo.i ¶ Ex euentu. ſi fuerit qn̄cunqꝫ ſolutū etiam poſt morteꝫ. de hoc cauebit vt dixiſed contra. jͣ. e. l. in quantitate. in prin. ⁊ inſti. eo. §. quātitas. vbi tempus mortis inſpicit̉. So. hic videt̉ fuiſſe in bonis tempore mortis ſi fuerit poſtea ſolutū.⁊ hoc ex vi naturalis obligationis. ibi vero in fructibus ⁊ partu ⁊ ſimilibꝰ nulla erit omnino obligatio.k ¶ Uenturū. vt ⁊. jͣ. ad treb. l. ꝙͣuis in prin. ⁊. l. ſi heredi eius. ac.l ¶ Si debitor. liberet̉. idem̄ eſt econuerſo. vt. sͣ. de euic. l. ſi is. ⁊. C. de pac. l. d̓bitori. Sed quidam hoc ſecundo caſu dicunt ſolutione liberari non confuſionequaſi ante omnia ſibi ſoluat creditor: vt. jͣ. de fideiuſ. l. ſi debitor creditori. ⁊ deſolu. l. ſtichum. §. aditio.m ¶ Computetur. capit eniꝫ iure heredis. id eſt quia heres eſt liberatus vnde cōputat: vt. jͣ. eodem. l. quod autem. etiam ſi non eſt ſoluendo: vt. jͣ. eo. l. querebatur. Idem etiam quod debet naturaliter tm̄: vt dicto. §. aditio. ⁊ sͣ. de peti.heredi. l. ſi quid poſt. §. i. nam talis debiti datio magis eſt ſolutio ꝙͣ donatio:¶ De impenſa Impenſa monumenti ⁊ funeris neceſſaria facta ab heredevt. jͣ. de dona. l. hoc iure. §. pe.detrahitur vt es alienum. Item pecunia legata ad monumentum defalcatur:niſi quatenus ſit neceſſarium. hoc dicit. Et diuiditur in duas partes. Primoloquitur de impenſa facta ab herede. Scd̓o de pecunia legata alteri ad monumentum faciēdū. ſecūda ibi. iccirco. Itē prima ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes. qꝛ prīoponit dictū ſabini. ſecūdo dictū marcelli: ꝑtes ex ſe patent. Bar. ⁊ alexā. d̓ imon ¶ Deduci .ſ. vt es alienum.

ꝯ iiij