Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
193r
Einzelbild herunterladen
 

De condi. ⁊ demon.LX5

XVXV

19 3

Ucius ticius ita teſtamētuꝫ fecit. Aurelius claudiꝰ natꝰ ex illa muliere ſi filiū meū eē ſe iudici ꝓbauerit: hr̄s mihi eſto. Paulꝰ rn̄dit filium d̓ quo q̄reret̉ nō ſub ea cōditiōe inſtitutū videri q̄ in ptāteª eiꝰeſſet: ⁊ iō teſtm̄ nulliusᵇ eſſe momēT Deꝫ.Alis libertis alimētoꝝ nomīeſi cuꝫ filio meo morati fuerintmenſtruos denarios cētenos ⁊ veſtiaria dari volo. liberti in obſeꝗofuerūt quādiu adoleſcēs ad militiāꝓueheret̉ᶜ. Qua cā effectuꝫ ē: vt ꝗbuſdam romē relictis ꝓficiſceret̉:⁊ apud caſtra d̓functꝰ eſt. Queſitūeſt an ab hr̄dibus eius alimenta debeantur? Paulus rn̄dit cōditionēquidem in perſona libertorum quicum filio d̓functi morati ſunt: aut ꝑeos nō ſteterit quominus morarentur: mortuo filio teſtatoris: d̓feciſſenon videriᵇ. Sꝫ ſi teſtator ꝓpter filij vtilitatemᶜ his ꝙ cum eo moratifuiſſent alimēta p̄ſtari voluit cōtravoluntatem defuncti: petentes aediri non oporte̓ᶠ:ᵏ Ceuola.Iciaᵍ hr̄dis īſtituti liberos habentis filij fideicōmiſit: vti rēeius vniuerſam reſtitueretᵖ filijs eiꝰlibertiſue eorum cū ipſi petiſſēt ſinevlla iuris cauillationeⁱ. Quero anhis verbis: cum illi a te petierint cōditio fideicommiſſo aſcripta videatur? Reſpodi nō videriˣ.Ꝙ Artianus.Ulianus noſter eum qui decēdareⁱ ⁊ itaᵐ liber eſſe iuſſusⁿ eētſi a viuenteº manumiſſus eſſet nonaliter legatum qd̓ ei cum libertatedatum eſſet habiturum qͣꝫ ſi conditioniᵖ libertatis paruiſſꝫq. Idem inemptoreʳ ſi alienatus eſſet. Sed idtunc locum habet cum omnimodoſimul cum libertate legatum acꝗripotuit: licet legato impoſito non

ſitᵇ: ueluti cū in tp̄s libertatis collatū eēt legatū. Cuꝫ v̓o libtas ſubconditiōe. legatū aūt p̄ſenti die datū ē: in hoc q̄ſtio eſt an̄ ꝯſtiterit legatū. Eteniꝫᵗ nec catoniāe ſententie locum in ꝓpoſito eſſe. qꝛ ⁊ ſi ſtatim teſtator deceſſiſſꝫ: nō tn̄ omnimōʸ inutile eē legatū: cū poſſet ꝯditio libtatis an̄ aditaꝫ hr̄ditatē impleriᵗ: ⁊legatuꝫ manumiſſoʸ deberi: niſi forte̓ neͣceſſariusᶻ hr̄s extitiſſet. tunc .n.omnimodo inutile erit legatuꝫ ip̄oiure: quia ſub conditione accepe̓it libertatem. Alerianus.Uod traditū ē in legatis nouiſſimāª: in libtatibꝰʰ leuiſſimā ꝯditiōeꝫ ſpectādā eē. G Aius.Deſtᶜ que ipſi ſeruo ꝯmodiorU Alerianus.ſit.On ad eaª legata dūtaxat ꝑtinet: q̄ ſepiꝰ ſub diuerſis ꝯditionibꝰ: ſꝫ ēt q̄ pͥmo pure deinde ſubꝯditiōe dātur. Itaqꝫ qd̓ hr̄s puredare iuſſus ē quodue pure legatū ēcum id ex interualloᵇ ſub ꝯditiōe legatū ē: poſteriꝰ valet ſi pͥus ſub conditione deinde pure legatū eſt: preſens debet̉. Ꝙ ſi pure legatū ē: ⁊ incontinēti hr̄s ſub cōditiōe dānatꝰ ēaut rogatus ē dare. ꝑinde eſt ac ſi iūcta ſubiectaᶜ ſcriptura ideꝫ legatumeēt: vl̓ vt pn̄sᵇ vēdicari ſi hoc uoluerit legatarius: ul̓ cū cōditio extiterit ab hr̄de peti poſſit: niſi ꝯmemoratiōe ſuperioris legati poſteriꝰ ſcriptū fuerit: vęluti ſtichū quē illi legauiᵉ hr̄s meus eiᶠ ſi illud factum eritdato. Tūc .n. in reuocādi aīo pn̄s legatum ⁊ ſub conditione dandi itaſcripſiſſe videbitur: ⁊ ſi an̄ cōditionem rē vendicet doli exceptioᵍ locūhabere poterit.Er fideicommiſ/ ☞Aius.ſum v̓arieʸ data libertate nonleuiſſima ſpectanda eſt: ſed nouiſſima: quia ſuperior uoluntas potior

Acius. Filiatio nō pōt plene ꝓbari. h. d. Bar. Uel ſic. Inſtitutōfacta de filio in ptāteſt ſe filiū nō valet tanꝙͣfacta ſub ꝯditione qn̄au. de ca. In ptāte. fie: niſi ſit poſtatiua: vt. sͣ. de ltheredatusvt. C. de īſti. ⁊ ſub.⁊. jͣ. de bo. liber. l. lil̓tus. §. libertus. ī fi. ſi āteſt emācipatus ualet teſtamētū in quo eſt īſtitutus ſub ꝯditiōe. hꝫ tn̄ ꝯͣia. qͣſi nō ſit īſtitutꝰ: vt īſti. de exhere. liber. §. emācipatos ẜm azo.b Nullius. videt̉ gͦ nōpoſſe ꝓbari filiatio. qd̓ ēuerū facile niſi per cōiecturas: vt. sͣ. d̓ his ꝗ ſūtſui ul̓ alie. iu. l. filiū. ac.lis. Si cōditiomixta deficit per caſum: nō deficit relictumalimētoꝝ niſi fauore eiꝰī cuiꝰ ꝑſona defic̄: alimēta fuiſſent relicta. h. d.Bar. ⁊ Pau. de ca.Proueheret̉ .ſ. filiꝰ.q Non videri. hac. l.diſtinguit̉ cuiꝰ cā debeant morari cū liberis. etẜꝫ hoc nō eſt cōtra. prime parti. sͣ. d̓ an. le. l. ſeio. qꝛ ibi gr̄a filioꝝ. ⁊ iōaliquo mortuo p̄ſtāturalimenta pro ea ꝑte. iteꝫnō obſtat ſecunde partisͣ. de ali. le. l. gaio. §. imperator. qꝛ ibi gr̄a nonalimētoꝝ. Iteꝫ nec obſtat ſecūde ꝑti. sͣ. de an.le. l. ſeio. qꝛ hic ꝑ caſumibi ꝑ filiū ſtabat. Itē cōtra ad pͥmā ꝑtē. jͣ. d̓ manū te. l. ſi ita ſcriptū. infi. So. ibi loꝗt̉ in caſuali cone. hic aūt inpoteſtatiua. ⁊ lꝫ ita deficiat ꝑꝑ caſum: nihilomnus legatū cōſeꝗt̉ legatarius. ⁊ ẜm. R. ut dixi.sͣ. e. l. in teſtamento.a Utilitatē. nō aūt libertoꝝ. tūc .n. nō repellunt̉ liberti ab alimētis.qd̓ ē in eis ſpāle: ut no..sͣ. e. l. in teſtō. azo.f Non oportere. doliexceptiōe obſtāte. ac.dgalicui cū perea. Legatuꝫ farit non eſt conditiōale.h. d. Bar. ⁊ omnes.g Ticia. ticia inſtituitfiliū ⁊ fidei filij hr̄dis inſtituti hn̄tis liberos cōmiſit: ut dictis ſuis liberis .ſ. nepotibꝰ ticie ⁊ libertorum liberis. nā in infinitū ſic dicūt̉: vt. jͣ. de verb. ſig. l. liberoꝝ. Reſtitueret. cū petierint. uel dic ꝙ ticia īſtituit exͣneum ⁊ rogauit vtſuis lib̓te liberis reſtitueret. ſꝫ tūc qͣre dicit liberos hn̄tꝭ ⁊ filij ſuꝑflueret.l Cauillatione. expone: ut. jͣ. de verb. ſig. l. natura.k Non videri. ſed magis quedam admonitio: vt. jͣ. de ver. ſig. l. ſi decē. ⁊ ar. sͣ. de tutel. l. muto. §. hanc conditionem.Alianus. Seruus manumiſſus uer alienatꝰ legatū nō ſeꝗt̉ niſi īpleat ꝯdtonē: in cuiꝰ euētū legatū eſt expreſſe collatū. Itē regula catoniana nō impedit legata ꝙ dies cedit ab adita hereditate niſi hr̄s neceſſarius exiſtat. h. d. Bar. ⁊ oēs. Et diuidit̉ ī duas ꝑtes. ſcd̓a ibi. cū vero. Noſter. dare. cuidam extraneo. ac. Et ita. per hoc ita collige ꝙ eſt conditio.n Iuſſus. ſub. ⁊ fundū ſeianū habet̉. o A viuente teſtatore.p Conditioni. quaſi in legato tacite repetita: vt. sͣ. de lega. iii. l. qui cōnam. §. cum teſtamento. ⁊ sͣ. e. l. auia. ſed contra. sͣ. e. l. iul. paulusin fi. ſed dic ut ibi. Paruiſſet .ſ. ſeruus iſte.

r In emptore .ſ. dicendū eſt .i. vt ita demuꝫ legatum huic ſeruo petat ſi condidni paruit. azo.ſ Non ſit .ſ. expreſſum. ſemꝑ tn̄ repetita videt̉: vt. sͣ. e. l. cum ſeruo.t Et enim. ⁊ certe poteſt tenere legatū non obſtante regula catōniana. et enim⁊c. que eſt. sͣ. de regula cato. l. i. in pͥncipio.Omnimodo .i. in oī caſu.r Impleri. ēt poſt mortem telatoris. qꝛ eſt in dando: vt. sͣ.de le. i. l. queſitum. §. i. Manumiſſo. naꝫ lꝫ detdecē an̄ aditā hereditatē nontn̄ eſt liber. nec legatū ei relictū valꝫ. lꝫ al̓s valcat a morteteſtatoris: vt. C. de cad. tol. §.in nouiſſimo. ⁊. §. i. ac.z Neceſſarius .ſ. aliquis aliꝰſeruus. qꝛ tūc īter mortem teſtatoris ⁊ aditam hereditatemnihil eſt in medio cū protinuseſt heres ⁊ liber: vt inſti. de here. quali. ⁊ dif. in pͥn. ⁊ ſic tēpꝰadite hereditatis .i. mortis īuenitur ſeruus hr̄dis. ⁊ iō purūlegatū regl̓a catonis impeditat in ſuo ⁊ neceſſario dico idēqd̓ in exͣneo. cū hēat ꝑ pͥtorembn̄ficiuꝫ adſtinendi. vt inſti. d̓here. quali. ⁊ dif. §. ſed ſi is. ⁊sͣ. de acꝗren. here. l. neceſſariꝰ⁊. .C. ſi vt ſe ab hr̄. abſti. l. i.facit. sͣ. de le. i. l. queſituꝫ. §.neceſſarius.L bertatibꝰ leuiſſima expeUod tradituꝫ. In lictatur conditio in legatis vltimo loco ſcripta ſi ex interuallofuit appoſita: ſed ſi incōtinentilegatarii eſſet electio niſi ſecunoratione prida ſub commme ſcribatur. h. d. cum duabꝰ.ll. ſe. Bar.a Nouiſſimā. ut. sͣ. de teſta.mili. l. tutor datus. ⁊ sͣ. de le..i. l. ſi tibi. §. in legatis. ac.b In libertatibus. directis.ſed in fideicommiſſariis nouiſfima: vt hic. ⁊ sͣ. e. l. leuiſſima⁊ .jͣ. l. iii. ⁊. jͣ. de ma. te. l. v. ethn̄t h̓ locū qn̄ diuerſe cōditiones in diuerſis partibꝰ teſtamēti poſite ſunt ſeꝑatim. ſi autemſimul: aut diſiunctim ⁊ ſufficitpareri vni: aut coniunctim. ettunc vtriqꝫ: vt. sͣ. de condi. inſti. l. ſi heredi.c¶ Deſt. facit inſti. d̓ actio.nibus. §. huic.2On ad ea. hoc referturC m̄ ad nouiſſimā.b Ex īternallo. qꝛ alid̓ ſi incontinēti: ut. jͣ. e. §. ꝙ ſi pure.⁊ expone ut al̓s qn̄ ad alia diuerterunt. lꝫ circa ideꝫ teſtamētum. et facit. jͣ. titu. i. l. fundo legato cōtra ſed ibi diuerſi teſtatores. c Subiecta. ablatiui abſoluti.d Preſens. ſed quid ꝓdeſt hec electio cū ſemper eligaꝫ vt pure: Rn̄. poteſtintereſſe peti: vt etiā ex condictionali. ſi tūc ero capax nunc non ſum. vel ſi oma nolerētnia mea preſentia donaui. vel ſi publicata ſunt. nam poſtea quem que eſtin eas cauſas. vel nunc ſeruus tunc liber ero: vt. sͣ. e. l. iul̓. neratio incontinēti vel ex interuallo. Rn̄. quia non eſt veri ſinincontinenti fecerat. ⁊ facit. sͣ. de contrahen. emptio. l. pacta. ⁊ sͣ. de rei ven. l.ſi quam.e Legaui .ſ. pure.f Ei .i. eidem legatario alij dicunt alij. ⁊ ſic nō concordat. sͣ. e. l. ſi ſeꝑatim.Exceptio .ſ. in totum quando ei vel diuerſis in partem: ut. sͣ. de le. i. l. plane5. ſt coniunctimr fideicommiſſū. Nullus ſūmat ſed poſſunt ſic ſūmari. Ualtima volūEtas derogat ſuꝑioribꝰ. h. d. Albert. the. Hec lex diuiditur in duas partesPrimo ponit de natura condictionum in futurū. Secundo exemplificat ⁊ caſūformat. h. d. Alber. the.h Uarie .i. ſub variis condictionibus. ⁊ no. per fideicommiſſum: qꝛ aliud eſtdirectis. vt. sͣ.