Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
193v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

haberi debet. Cui cōſonat ⁊ reſcriptum diui adriani ⁊ anto.Q arcia.Onditionū que in futuꝝª conAferuntur triplex natura ē. vt q̄dam ad id tp̄s quo teſtator viuat: q̄dā ad id tp̄s qd̓ poſt mortē eius futuruꝫ ſit: quedā ad alterutrū ꝑtineant. tēpus aūt vl̓ certū vl̓ infinitumꝯprehendat̉ que oīa non minus infideicōmiſſis qͣꝫ ī inſtitutionibꝰ ac legatis incide̓ ſolent: vt hec̄ cōditioᵍ.Ticie ſi mihi nupſerit: nō dubie niſi viuente teſtatore. Illa auteꝫ ſi adexequiaſ funeris mei vene̓it: niſi pꝰmortem impleri non poſſit. Illav̓o ſi filio meo nupſerit vel viuentevel mortuo teſtatore impleri poſſit. Et prima quidem ac tertia ex relatis conditionibus infinitumᶜ tempus habent. Quandocunqꝫ .n. nupſerit impletur conditio: ſecūda adcertumª tempus aſcripta eſt.LApianꝰ. IIcui legatum fuerit relictum.iſqꝫ rogatus fuerit liberos ſuos emancipare: an cogi debeat manumittereᶜ; Et retineo me dixiſſe d̓ficere eosᶠ a petitione Adeicommiſſi. Neqꝫ .n. pretor fideicommiſſariusᶻ eos ad libertatemᵛ tuetur vtſeruosˡ. Papinianum quoqꝫ ſcribere referebaꝫ nō eē cogēduꝫ emācipar̄ filios ſuos. Arbitror tn̄ extraordinēᵏ debe̓ conſtitui eum ꝗ agnouit id qd̓ ſibi relictū ē hac cōtemplatione vt liberos ſuos emanciparetcogenduꝫⁱ emācipare. Neqꝫ enimdꝫ circonneniri teſtantium voluntas. Sic deinde hoc accipiendumeſt quemadmodum ſi ſub condition liberorum emancipandorumei fuiſſet legatum relictum: vl̓ ita relictuꝫ vt eos emāciparetᵐ. Cuirei cōſequēs ē: qd̓ diuus ſeuerus reſcripſit. Nam cum quedam mulier nepotēs ſuosⁿ hr̄des inſtituiſſet⁊ ipſum filium cohr̄dē filijs ſuisᶻdediſſet: eoſqꝫ inuiceꝫ ſubſtituiſſꝫrogaſſetqꝫ filium vt filios emanciparet: nō aūt rogaſſet vt hr̄ditateꝫeis reſtitueret: ex auctoritate diui ſeueri emācipare eos compulſus eſt:

hiſqꝫ reſtitue̓ᶠ hereditatem. ⁊ adiectum eſt. ut ſi id tardius faceret qͣſiex mora vſuras p̄ſtaturuꝫ: viderieniꝫ euꝫ qui morā faceret emācipationis: moraꝫ reſtitutionis fideicōmiſſi facere.PApinianus.U Ater filio ſuo cohr̄des ſine vlla conditione filias ipſiꝰ d̓ditac petijt vt filias ſuas emāciparet:ita vt curatores a p̄tore acciperētª.filij videri fideicōmiſſiſſe placuit vteas ſui iuris conſtitutas: ad hr̄ditatē auie ꝑuenire pateturᵗ: nec ad rē ꝑtiner̄ ſi portioneꝫ filiaꝝ iure ſubſtitutionisᵛ queſiſſꝫ.N Ermoge.Um ita datur libertas: ſi ticioq nō ē hr̄s. x. d̓derit: certa perſona demōſtratur. ac propterea ī ꝑſona eius tm̄ˣ conditio impleri pōt.Sane ſi cuꝫ ceſſerit diesʸ pecuniamconditioni comprehēſaꝫ ſtatulibethabueritᶻ iur̄ conſtitutoª nulli dādoconſeq̄tur libertatē. Diuerſa cauſaeſt legatarijᵉ in cuius perſona placuit conditionē d̓fice̓: ſi an̄qͣꝫ dederitlegatariusª pecuniaꝫ ticius moriat̉: Ex his v̓bisᵇ ſi hr̄di vl̓ ſi hr̄di ticio. x. d̓derit liber eſto non tm̄ hr̄di:ſed etiaꝫ hēdis hr̄di dādoᵉ peruēitad libertateꝫ. at ſi nullius hr̄di ſucceſſerit iure ꝯſtitutoº nulli dādo adlibertateꝫ perueniet. Dem.Egatum ſub conditione relictum ⁊ ad alium trāſlatum ſinō cōditio ꝑſoneᶜ cohereat ſub eadem conditione tranſlatum videturᶠ.QNulus.Icio uſufructus ſerui legatuseſt: ⁊ ſi ad eum pertine̓ deſijſſet libertas ſeruo data ē. Ticius viuo teſtatore deceſſit: libertas nō valet: quia conditio nec initium acceperit. Paulus. ergo ⁊ ſi viueret ticius: ⁊ capere non poteſt. idem dicendum eſt. Deſijſſe enim non videturᵍ quod nec incipit Seruivſufructus mulieri ꝙ vidua eſſet:legatus eſt. Idem ſeruus ſi ea nupſiſſet liber eſſe iuſſusᵈ eſſet. ſi muli

Onditionum ⁊c. Et diuidit̉ in duas partes. In prima ponit ꝙ ad emā etꝑandum filiū pater non pōt compelli iure act. ſed officio iudicis vel ex equitate. Secundo dicit ꝙ qui vult antec edens vult et conſequens. et format caſumſecunda ibi cui rei. Bar.a In futurum. que vere condictiones dicūt̉: ut. sͣ. de iniu. teſta. l. cū in ſcd̓o.b Ut hec conditio reddit ſingula ſingulis.c Infinitum. qꝛ pͥma qn̄cūqꝫme viuēte. tertia qn̄cūqꝫ antemortē vel poſt mortem.d Ad certū. īmo eſt īcertusdies mortis: vt. sͣ. e. l. i. ſꝫ dicreſpectu p̄cedētiū: qꝛ n̄ qn̄cūqꝫpoſt mortē: ſed cum funus impletur. ⁊ facit. sͣ. de le. i. l. ſi itaſcriptum. §. fi.Icui. Rogatus emāciMpāre filios non pōt cogi iure actiōis: ſꝫ officio iudicis. Itēꝗ vult an̄s vult ⁊ conſequenſine quo illud qd̓ queritur nullius eſt momenti. h. d. cum. l.ſe. Bar.e Si cui. manumitter̉. idextemācipare.t Eos liberos ꝑ fideicommiſſum tā emācipationis ꝙͣ patrirelicti. ⁊ hoc mero iure: ut. sͣ.de le. i. l. filius. §. ẜm vulgarēſed de equitate. ſecus ī utroqꝫvt. jͣ. ſubiicit. ⁊. §. cui. ac.Fideicōmiſſarius. qꝛ de fideicōmiſſis ius dicit: vt inſti.de fideicom. here. §. i.h Libertatem. ideſt emācipationē.r Ut ſeruos. qꝛ ſeruos tueturvt inſti. de qͥngu. rebus ꝑ fideicōmiſſū re. §. lihertas.k Extra ordineꝫ .i. offō iudicis. ſic. sͣ. ſi cer. pe. l. cū filius.l Cogendū emācipare. no.caſum vbi pr̄ cogit̉ emācipareſunt ⁊ alij quidā. ſed regularit̓cōtra. vt. inſtitu. ꝗ. mo. iuspa. po. ſol. §. fi. ſecus ſi rogaretur quē adoptare: vt. sͣ. de le.iii. l. vxorem. §. heres.m Emāciparet. nā ſēper cogit̉ vt hic. ⁊. C. de fideicom. l.ꝙͣuis. ⁊ ar. sͣ. de cōdi. cā. l. i. ⁊C. de inof. te. l. filiis. ⁊ de inſtitu. ⁊ ſubſti. l. ſi mater.coheredē eis dedit. Repotꝭ ſuos .ſ. ex filio quēo CFiliū. patrē nepotem.p Filiis ſuis .ſ. nepotibus teſtatricis. Subſtituiſſet .ſ. vulgarit̉alijˢ dicunt ꝑ fideicom. ſiquisdecederet ſine liberis. ſꝫ tūc nōeēt neceſſaria huius. l. preſūtio q̄ preſumit ēt bona reſtiemācipatis.r Hiſqꝫ reſtituere. hec pͥſumlo ex teſtatricis uolūtate queeos heredes inſtituit cū patreſuo ⁊ inuiceꝫ ſubſtituit. vn̄ deportationē nepotū videtur pr̄rogatus. ſed nunquid econtraſtituere ſuis filiis an emancipare cogitur. cum alia a iure inlo non poſſet reſtituſi rogatur pater inſtitutus reere: qꝛ omnia patri per filiū querebātur. ſed hodie forte ſecus eſt: lex enim videt̉velle ut videatur rogatus reſtituere cum fuerit ſui iuris: vt. jͣ. ad trebel. l. vbi. aꝫ.⁊ facit. jͣ. l. proxima.f ¶Ater. acciperent. quam habere non poſſent in poteſtate poſite: vt. C. deEcura. furio. l. fi. in pͥn. t Pateretur. vt ⁊ sͣ. l. proxi. in fi.u Subſtitutōis .ſ. vulgaris. ⁊ dic ꝙ filie repudiauerūt ab initio. ⁊ ſic ex vulgarihabuit pater. ſed non tenuit repudiatio cū nec habere poterāt niſi emāciparenturvt. sͣ. de acꝗ. here. l. is qui vel dic queſiſſet .i. querere potuiſſet. ⁊ facit. sͣ. de le.Um ita. Conditio dandi certe perſone nomine proprio nuncupare noni. l. cū. filio ⁊. jͣ. adtrebel. l. ubi. ⁊. jͣ. de re. iur. l. qui pōt.

poteſt impleri niſi in ꝑſonā illius. iō ſi ille decedat cēſet̉ cōditio defecta necpōt impleri in perſonā heredis. fallit in ſtatulibero fauore libertatis ſi habebat pecuniā paratā tꝑe mortis illiꝰ: quia habet̉ pro impleta tūc ſi nulli det: ſed ſi ſit noīatus per nomen appellatiuū pōt impleri in perſonamheredis in quem tranſit nomē appellatiuū. h. d. Pau. de ca.x Tm̄. non autē herd̓eius vt ſtatī dicet.y Ceſſerit dies .ſ. libertatis. qd̓ eſt ab adita hereditate. lꝫ ī ceteris a diemortis: ut. C. de cadu.tol. §. in nouiſſimo. Statuliber habuerit. ſecus ſi nō habueritvt hic a cōtrario ſenſu.⁊ ſic inſpicit̉ qd̓ magisnocet libertati .ſ. qꝛ pecuniā nō hꝫ ꝙͣ qd̓ prodeſtqꝛ ticius deceſſit ſic. sͣ.ad fill̓. l. iii. §. fi. ⁊ magꝭqꝛ ſua dificultate vel negligentia ꝙͣ caſu: vt. C.de cōdi. inſer. l. fi. et deneceſ. ſer. l. fi.a Cōſtituto .ſ. ſingulari .ſ. fauore libertatis:vt. sͣ. de le. i. l. turpia.§. i. nā ſecus in aliis vtſtatī dicit. ⁊ sͣ. de ſtatuli. l. ſi peculiū. §. is cuib Nulli dādo. qꝛ noneſt ticius viuus cui ſolifuit dāduꝫ: ut. sͣ. ꝓxi. ⁊jͣ. ꝓxi. diuerſa ⁊c. vel ſieſt nō vult: ut. C. de cōdi. īſer. l. fi. ⁊ facit. sͣ. e.l. in teſtamēto. ac.c Legatarii. cui fundus eſt legatꝰ ſi. x. ticiodederit.a Legatariꝰ. deſtinatione. nā deficit vt dicitſed cōtra. sͣ. de an. leg.l. annua. in pͥn. ſo. ibi.b Ex his uerbis hefdi ticio. ſecus forte ſi ticio ſimpl̓r iuſſus eſt dare: ut. sͣ. e. l. diuerſa. ⁊jͣ. d̓ ſo. l. ſtipulatꝰ ſū. i.rn̄. ⁊. l. ſtichū. ⁊. §. uſuf.Itē ꝗd eꝯͣ. ſi ticio her̄didare iuſſus eſt. Rn̄. p̄cedēs verbū ꝯſidero ſit ꝓpͥuꝫ vel appellatiuū: ujͣ. de ſtip. ſer. l. ſi ẜuuscōmunis.c Dādoº. hoc pͥuileum libertatis. ſecusīpeccūiario relicto. vt. sͣ.eo. l. ſub diuerſis. §. i.d Cōſtituto .i. ſpālelauore libertatis. vt dixiatū ſub cEgan tranſianoin dubio vr̄ fieri ſub eadē ꝯditiōe. h. d. Bar. vl̓ſic. Tranſlatō legati cēſet̉ ſcā ſub eadē ꝯditioneniſi ſit talis q̄ cohereatperſone primi legatariih. d. Pau. d̓ ca.e Perſone. vt puta ſi talis vxorē duxerit. vl̓ ſtudii ſe ībuerit que peraliū non faceret ut. C. de ca. tol. ne aūt. vl̓ pone ut. sͣ. de adi. le. l. legatuꝫſub cōdi. f Ur̄ .ſ. tacite. ut ⁊ d. l. legatū. ſecus ī hereditate: vt. sͣ. de here. iſti. l. que ſub cōditione. ⁊ facit. sͣ. e. l. auia. ⁊. l. que conditio. ac.io. Non dicit̉ deſinere qd̓ eſſe non incipit. h. d. Bar. ⁊ omnes.g ¶TNon videtur. īmo cōtra: ut. sͣ. vſufru. quēad. ca. l. iii. §. deſinere. So. hic rigor. ibi equitas. uel vt ibi.aſufru. Fauor libertatis fauori nuptiarū pͥfert̉. h. d. Bari.Uei ſic. Ed̓ditio viduitatis non reiicit̉ n̄ in defectū eius legatū fuit in caꝫh Itſſus. ⁊ ſic ſunt duo legata ſub diuerſis. īmo ꝯͣriis conditiōibꝰ. vnpiam ⁊ fauorabilem tranſlatum. h. d. Pau. de ca.