Liber

¶ Quāuis vſufructus cuꝫ morietur legatarius inutiliter legetur: tamen cautionis mutiane remediuꝫvſufructu quoqꝫ ſub cōditione alicuiusª non faciendi legato locuꝫ habet. ¶ Quod in fraudem legis adimpediendas nuptias ſcriptum eſtnullam viꝫ habet. veluti ticio patri.c. ſi filia quaꝫ habet in poteſtate nōnupſerit hēs dato. vel filiofa. ſi pater eius vxorem non duxerit heresdatoᵇTHem.Asᵉ cauſas que protinusᵇ agē¶ Item repellunt in fideicōmiſſisnon pro conditionalibusᵉ obſeruari oportetᶠ. Eas v̓oᵍ que habēt moram conſumptamᵛ admittemuscautione oblata. Nec enim paremdicemꝰ eū cui ita datū ſit: ſi monumētū feceritˡ: ⁊ eū cui datū ita ē: vtmonumētū nō faciatᵏ. NAulus.Ulius paulꝰ auphidio. Queſiſti ſi ita in teſtamento cautuꝫeſſet. ſtichus ſi rationes reddideritcum cōtubernaliˡⁱ ſua liber eſto: eiſqꝫ heres. x. dato: an ſticho mortuoanteqͣꝫ rationes redderet: vel pariaᵐ: vel reliqua habente libera eētmulier: ⁊ an de legato ideꝫ accipiemus libertate data: ſi rationes reddiderit hāc conditioneꝫⁿ rationuꝫreddēdaruꝫ: vt iuſſus videatur reliqua reddere: ſi qua habetᵈ cum fideʰ actiujs ſui: que ſi nulla ſunt pureaccepiſſe libertatem videbuntur. ⁊ſi poſt aditam hereditatem deceſſerit competenteq libertate etiam legatum eos conſecutuꝫ eſt. Ꝙ ſi cuꝫadhuc reliqua habet d̓ceſſit ſub eadem conditione: contubernalis eiꝰlibertateꝫ accepiſſe videbitur: ⁊ defectaʳ videbitur conditione. ſed nōineleganter illud diceturᵗ: ſtichumquidem ſub conditione manumiſſum: contubernaleꝫ autem eius pure. ⁊ illam cōiunctionemᵗ nō ad coniungendam conditionē ſed ad neceſſitudinemª demonſtrandā pertinere: tunc demum pro impleta habetur conditioˣ cum per eumʸ ſtat: ꝗſi impleta eſſet debiturusᶻ exat.

¶ Aliſtratus.Am ſeruus ita liber eē iuſſusſit. ſi rationes reddiderit: eiqꝫfunduꝫ heres dare damnatus ſit:videamus vtrum conditio libertati prepoſita ſitª: an v̓o ⁊ legato. ⁊ ꝗdem ſi libertati ſoli accipiamꝰ prepoſitam: nullus tractatus ampliꝰſupereſt. nam legatum purum inuenitur: ⁊ ideo non inutileᵇ fit. ꝙ ſiconditio etiam legato inſita ſit qd̓quidam recte putantᵉ ſimul cum lib̓tate: dies quoqꝫ legati vtiliter cedit. quid ergo continetur his verbis ſi rationes reddiderit; quidaꝫhoc aiunt ſi reliquaª reddiderit quaſi nihil interſit vtrum ſub hac conditione ſi reliqua: vel ſub hac. ſi rationes reddiderit.ᵇ. Sed nos neqꝫconditionem meram putamus eēque in datione exiſtit: neqꝫ meramconditioneꝫ que in facto conſiſtit:ſed eam conditionem que ex quadam mixtura conſiſtit. nam nō vtiqꝫ ſi ille in folleᵉ reliqua obtulit: lib̓erit. non enim teſtator hoc ſenſit:ſed illud vt rationes reddat quomodo ſeruus reddere ſolet. id eſtlegendas offerre rationes primū.deinde computandas vt explorari poſſit computationes probe animprobe referantur. accepta relata recte an non recteᵇ. Ita enim incipit quidem res a factoᵉ. peruenitautem ad pecuniaꝫᶠʳ. ineſt etiaꝫ hisverbis heredes noticia inſtrui rationum: vt ſciant quid in quacunqꝫ ratione ſcriptū ſit. Nam qd̓ ip̄eviuus facturus ſit ab heredibus ſuis fieri iuſſiſſe ītelligiturᵍ. Ille autēvtiqꝫ aſſolebat non ſic ſeruo ſuooſtendenti reliquas rationes ſubſcribere ſed ita vt legeret: examinaret: exciperetᵖ. itaqꝫ cum ſeruoſub hac conditione teſtamento libertas datur. ſi rationes reddiderit: non hanc ſolam habet ſignificationem ſi cautiones inſtrumentaqꝫ omnia actus ſui exhibuerit heredi. ſꝫ ⁊ ſi reliqua ſolueritˡ.QAulus.

a ¶ Quāuis. alicuius. puta lego tibi vſufructū ſi nō aſcenderis capitoliū. videbatur enim nō valere: quaſi hec ſint paria: cū morieris. ⁊ ſi capitolium nō aſcenderis. nā hanc poſt mortē demū certū eſt exiſtere. ſed tn̄ contra eſt qꝛ expreſſa nocent: ut. sͣ. e. l. nōnunqͣtio ſi nō nupſerit remittitur in extraneo pro¶ Quod in frapter quā veriſimilimulier nubere. h.b ¶ Heres dato. n̄ne patris ꝯſeuſu. itē patervolūtate filij vix capit vxoreꝫ:perinde habetur ac ſi filie ſi nōnupſerit. ⁊ patri ſi vxorem nōduxerit lego. ⁊ ideo quaſi purecapit̉: ut. sͣ. e. l. ſꝫ ſi hoc. §. fi. ſecus v̓o in alijs: ut. sͣ. e. l. mulieri. vel forte iō qꝛ pr̄i legatuꝫquerit̉: ut. sͣ. e. l. filiuſfa. ſecusſi exͣneo: ut. sͣ. e. l. mulieri.As Conditio de preteTrito vel de p̓ſenti falſa nōſuſpendit legatum ſed prorſusviciat. cōditio vero de futuropoſſibilis ſuſpendit donec ſit īpleta. modus nō ſuſpendit necviciat legati ſubſtātiā ſed differt donec ſit preſtita cautio demodo īplēdo. h. d. ẜm dy. Etdiuidit̉ qꝛ pͥmo loꝗt̉ in tꝑe priſenti vel pͥterito. Scd̓o loquiſin modo. tertio facit dr̄iam inter modū ⁊ ꝯditionem. ſecūdaibi: cas v̓o. tertia ibi: nec eniꝫ.bar. ⁊ pau. de ca.c ¶ Eas .ſ. legata. al̓s pura. ⁊ſtatim agitur ſine repulſa. al̓snō pura. ⁊ ſic habēt repulſaꝫ.d ¶ Protinus .i. ſtatī a principio cū agitur. ⁊ iſta non ſuntſemꝑ cōditionalia. ſed aliquaſunt cōditionalia que patiunt̉repulſam: niſi exiſtat cōditio:ut. sͣ. e. l. qꝛ heredi. §. fi. ⁊ aliaſub modo ⁊ tūc patiunt̉ repulſam: niſi caueant ⁊ ita īſpectoexitu ſunt cōditionalia. qd̓ divt. C. d̓ his que ſub mo. re. l. i.que eſt contra.e ¶ Nō pro cōdi. hēas nō. ſecal̓s deeſt non.f ¶ Oportet .ſ. ſemper.¶ Eas v̓o. pro enim. nā q̄libet cōiunctio prout eſt neceſſaria poteſt poni pro alia. vl̓ ſubꝯditiōe. conditionalia eniꝫ tūcdemum impleta cōditione petuntur. ſed ſub modo relicta pͥſtita cautione. ⁊ hoc eſt eas v̓o⁊cͣ. ⁊ hoc prout. sͣ. habes non.ſi auteꝫ deeſt prima pars de cōditionalibus enī tm̄ dicet ⁊ nōh ¶ Conſumptā. relictum ſubproprie ponitur.modo eſt puruꝫ inſpecto initio⁊ ſic heres in mora videt̉ ⁊ modo appoſito eſt conditionale ⁊ſic conſumitur dicta mora niſcaueat. tunc .n. reſuſcitatur ſedconditionale ab ipſo prin. ſuſpenditur nec inchoat̉ niſi exiſtat conditio. i ¶ Fecerit. hoc eſt ꝯditionale.k ¶ Nō faciat. hoc ē ſub mō. ⁊ ſtatī capit pͥſtita cautiōe: ut. sͣ. e. l. ꝗbꝰ diebꝰ. §. fi.Alius paulus. Corhanc dictionē cū de eꝗtate nō intelligitur repetita. h. d. bar. ⁊ pau. de caſt.appoſita vni in ꝑſona alteriꝰ ſibi cōiuncti perl ¶ Cū cōtubernali. ex hac cōiunctione cū oritur dubitatio.m ¶ Uel paria. al̓s paria al̓s par eſſe. quaſi dicat vel nil debeat vel debeat iamvtrunqꝫ ſoluit.n ¶ Conditionē. hic incipit reſpondere ⁊ dic conditionē hanc ⁊cͣ. ſub. ſic intellip ¶ Cum fide .i. cū fideli cōputatione. vt ſic denuo computare ⁊ reddere: ut. jͣ. l.gendum.¶ Si qua habet .ſ. reliqua.proxi. ⁊ sͣ. de euic. l. qui libertatis. §. ſeruus. ſed vbi nulla ſunt nō differt̉ libertas: ut hic ſubijcit: ut. C. de manumiſ. teſta. l. cū teſtamēto.q ¶ Cōpetente: qꝛ nulla erant reliqua. vel oīa reddidit. azo.efecta. de rigore iuris: ut. jͣ. di

s ¶ Dicetur. de equitate.t ¶ Coniuctionem .ſ. cum queeſt coniunctio. ac.u ¶ Neceſſitudinē .i. affinitatē. vel quaſi. ſic. sͣ. de iuſti. ⁊ iure. l. fi. Et nota ꝙ non intelligitur cōditio repeti. ſed ꝯtra. sͣ. e. l. auia. in prin. ſol. illudin vna eademqꝫ perſona. hic in diuerſis. vel hic de equitate ibi de rigore.vel hic fauor libertatis.vel dic ut ibi vel eo mōſo. sͣ. de condi. inſti. l. cūſeruus. ⁊. jͣ. l. ꝓxi. in fi..i. rn̄. ibi cū q̄dā ⁊cͣ. ⁊ jͣ.e. l. iul̓. noſter ī pͥncipio.x ¶ Habet̉ ꝯditio. ī ꝑſona ſtichi mortui an̄ redditas rōes vel dic quoad mulierē ẜm rigorē.y ¶ Cū ꝑ eū .ſ. heredē.ad qd̓. sͣ. e. l. iure ciuili.ſed ẜm equitatē quā hꝫcū libera. nūꝗd ⁊ legatū hēdit. rn̄det ſic partē⁊ aliā iure accreſcēdi cūſit caduca: ut. C. de cadu. tol. §. ſi aūt aliꝗd.z ¶ Debiturus. aliquidſub conditione. ac.¶Cōditio adiecta limſeribertati vr̄ repetita in ligato ⁊ ꝯditio rōnū reddendarū eſt mixta dād⁊ faciēdi. h. d. Bar. velſic. Conditio appoſitain libertate cenſet̉ repetita ī legato facto eidē.Item conditio reddēdarum rōnuꝫ eſt mixta exfacto ⁊ datiōe legati ſolutione reliquoꝝ qn̄ illecui iniungitur erat debitor ex adminiſtratione: nec alterū ſine altero ſufficit vt videatur īpleri ſed vtrūqꝫ reꝗͥrit̉.h. d. tota lex pau. de ca.a ¶ Prepoſita ſit .ſ. tm̄b ¶ Inutile. al̓s inutiteſit ⁊ tūc nil eſt ꝯtra. al̓sīutile nō ſit ⁊ ſic ꝯtra. sͣ.de le. i. l. q̄ſitū §. i. ſꝫ ibifuit cōditio in dādo tm̄vel in faciēdo tm̄. hic ātmixta: ut ſubijcit. qd̓ eigo ⁊cͣ. vel ẜm. R. dic n̄ſit inutile .ſ. ab initio ſꝫtn̄ poſtea vitiatur aditahereditate: ut. jͣ. e. l. iul̓.noſter.c ¶ Recte putāt. noͣ. intelligi cōditionē reptā vt. sͣ. e. l. auia. ⁊. jͣ. e.l. legatū. ſed ar. ꝯͣ. sͣ. l.ꝓxi. ⁊ sͣ. de adi. leg. l. ſitibi. ⁊ facit. sͣ. de here. inſti. l. iij. ⁊. l. ꝗ filioa ¶ Reliqua. reliq̄ ſuntq̄ ex adminiſtratiōe debent̉ q̄ ſic dicūt̉: qꝛ raroaccidit ꝙ oīa male conſumpſit. ſic ergo reliqua debita ex adminiſtratiōe dicunt̉: ut. sͣ. de admi.tu. l. lucius. i. rn̄. ⁊ reliquatio ipſa retētio reliquoꝝ: ut eo. ti. l. ꝗ nōībus.b ¶ Reddiderit. ⁊ ſic tm̄ datio ꝯtīet̉ c ¶ In folle .i. ī burſa. ſꝫ. p. poſuitꝓ vna ꝑte ⁊ expoſuit .i. malicioſe ſiue obſcure. vel. i. ſtulte. d ¶ Iorecte .ſ. referat̉. ſꝫ certe nō vr̄ exigi h̓ cōputatio: ut. C. de ma. teſ. l. cū teſto§. fi. q̄ eſt ꝯͣ. So. vbi nil ē in reliꝗs ſtatī ē liber nulla ſcā cōputatōe: ut ibi:⁊ .sͣ. l. ꝓxi. ſꝫ vbi eſt: tūc h̓ duo exigunt̉. vt h̓. ⁊ ſunt ſil̓ia vt in ꝯtrario no.e ¶ A fcō .i. rōcinatiōe. ac. f ¶ Ad pecuniā .i. dationē. g ¶ Intelligit̉. ſic. sͣ. de pig. ac. l. vel vniuerſoꝝ. ⁊. l. ſi ẜuꝰ. ⁊. C. de ep̄i. au. l. iii.h ¶ Exciꝑet. geminatio ẜmonis. vel dic exciꝑet .ſ. ẜuus dicēs nō eſſe ita.i ¶ Soluerit. in quibuſcūqꝫ culpe ręus ſaltem leuis fuerit: ut. jͣ. e. l. antepe. ⁊ facit. jͣ. de fideicō. liber. l. ſi pure. ⁊ in fi. ⁊ de v̓bo. ſigni. l. boues. §.fi. ⁊ d̓ ſtatuli. l. ſtatuli. §. ſi ꝗs n̄ dare. ⁊ d̓ mau. l. ſi ita ſit. ⁊. l. ſi ita fuerit.⁊. sͣ. de li. le. n̄ ſolū. §. is ꝗ rōes. ꝗbꝰ legibꝰ dr̄ duo ꝯtīeri ī rōibꝰ reddēdis.