Liber

eum legatarius manumitteret: ⁊ ſinon a legato repellaturª: non eſt cōpellēdus vt manumittat: quia totiens ẜm voluntatem teſtatoris facere compellitur: quotiens contralegem nihil ſit futuruꝫ. Idqꝫ neracius ſcribit. Et tamen a legato nōeſſe eum repellēdum: quoniaꝫ magis legatarium aliquod cōmoduꝫteſtator in hoc ſeruo qͣꝫ hr̄dem habereʰ voluiſſet.I Dem.Iita ſcripſero. Quantū cōdiQ cillis ticioᵉ legauero: licꝫ cōdicillis legatum explicetur: tamen exteſtamento valet ſola quantitas q̄in codicillos legata eſt. Nā ⁊ apudveteres legata talia fuere. quantuꝫei per epiſtolam ſcripſero. quantuꝫex illa actiōe detraxeroᵇ: heres dato¶ Ab.Ue cōditio ad genusᵉ perſonarū: nō ad certas ⁊ notas ꝑſonas pertīeat: eā exiſtimamꝰ totiꝰeē teſtamēti: ⁊ ad omnes hr̄des inſtitutosᶠ pertinere. Atqꝫ ſi conditioad certas ꝑſōasᵍ accōmodata fuerit: eā referre debemus ad eū dūtaxat gradumⁿ quo he ꝑſone inſtitutefuerunt. ¶ Cū ita in teſtō ſcriptuꝫerat vt aliꝗd in foro fiat: neqꝫ aſcriptū erat in quo foro: labeo ait ſi nōappareat ꝗd mortuꝰ ſenſerit: ī eiusmunicipij foro faciendū: in quo isꝗ teſtamētū fecerit domiciliuꝫᵏ habuerit: quā ſentētiam ego quoqꝫ ꝓbo.T DeꝫUibus diebus vicinus tuꝰ teLuia publica cum ad parēduꝫˡꝯditioni ire velles: ire ꝓhibuit: necper te ſtet quominus ab agendoob calumniamⁿ eum ſummoueasᵈhidies conditioniᵖ nō imputabun5. tur. ¶ Quidāq ita legauerat: ſi publius cornelius impenſam quaꝫ infundum ſeianum feci heredi meodederit: tunc heres meus pub. cor-

nelio fūdū ſeianū dato. Caſſelliusaiebat etiā p̄ciū fūdi dari debe̓. O ffiliꝰ īpēſe v̓bo negat p̄ciū ſignificari: ſed eos dūtaxat ſumptus quosin eū poſtea qͣꝫ emptꝰ eēt fecit. Idēiul. ſcribit adiectoʳ eo ꝙ non deductis fructibꝰ impēſarū ratio haberidebeat: ⁊ hoc magis verum puto.¶ Quidā ticio. c. legauerat: deinde īfra ita iuſſerat: quas pecunias.cuiqꝫ legaui: eas hr̄s meꝰ ſi matermea morit̉ᶠ dato: mortuo patrefa.ticiꝰ vixerat: ⁊ viua matrefa. deceſſerat: mortua matre hr̄dibꝰ ticij legatū deberi. Offiliꝰ rn̄. qm̄ non ſubꝯditiōe eſſet legatū: ſꝫ an̄ legatū pure: deīde ſoluēdi dies adiecta ſit: videamꝰ īquit labeo ne id falſum ſitqꝛ nihil interſit vtꝝ ita ſcribat̉: quaſpecunias cuiqꝫ legaui: eas hr̄s meus ſi mater mea morit̉ dato: an itaniſi mr̄ mea moriat̉ ne datoᵗ. vtrobiqꝫ enī ſub cōditōe datū vl̓ ademptū eē legatū labeonis rn̄ſum probo. ¶ Dn̄s ſeruo aureos. v. ſic legauerat̉. hr̄s meꝰ ſticho ſeruo meoquē ī teſtō liberū eſſe iuſſiˢ. aureos.v. quos ī tabulis d̓beoᵉ dato. nihilſeruo legatū eē. Namuſa ſeruiū rn̄diſſe ſcribit. qꝛ dominꝰ ſeruo nihildebere potuiſſet. Ego puto ẜꝫ mēteꝫ teſtatoris naturaleʸ magisᶻ qͣꝫ ciuile debitumª ſpectandum eē: ⁊ eoiure vtimur. ¶ Qui dotalem funodum nullū habebat ita legauerat.fundū cornelianū quē illa mihi doti dederat: ei heres dato. labeo offilius trebatius reſponderunt fūduꝫnihilominꝰ legatum eſſe: quia cumfundus cornelianꝰ in rerum naturaᵇ ſit d̓monſtratio falſa legatū nonperimit. ¶ Termiliusᶜ quorum arbitratu monumētuꝫ ſibi fieri velletteſtamento ſcripſerat: deinde ita legaue̓at. Lucijs publijs cornelijs admonumētum meuꝫ edificādū mil-

vel. ſic. Si fideicōmiſſum relictum poſt temion proptereaeſt nullū legatū etiā quo ad effectū aque eſt contraa ¶ Nō repellat̉. īmo uidetur repeSo. hoc nō poterat. qꝛ in fraudē c§. ſi ideꝫ tibioīno. vel ẜm bul. ibi manumiſſionumiſſio tm̄ ēprohibita. uel ibi propter ſeruidelictū. hic propter manumittentem. uel ibi erat ut miniſterut ⁊ sͣ. de le. ij. l. ſi quis ticio. h̓ut legatarius.b ¶ Pabere. plus .n. ⁊ tꝑe accipitur azo. ⁊ facit īſti. d̓ dona. §..i. ⁊ sͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. fi. §. fi.c ¶ Ticio. ſub. heres eſto. qd̓ eſtin fi.ita. Ex teſtō debet̉ qd̓M ibi expreſſe relinat̉ vel perrelationem ad aliā ſcripturamh. d. bar. ⁊ pau. de ca.d ¶ Si ita. detraxero .i. a debitore exegero. ⁊ facit ad l.sͣ. d̓ heredi. inſti. l. aſſe. ⁊ de condi. inſti. l. inſtitutio talis. ⁊. C. de codicil. l. i.Ue coridirio CondtioA generer appoſita circainſtitutionem heredum concernit oēm gradum inſtitutionisdirecte tā primum ꝙͣ ſecunduꝫꝙͣ tertium. ſed ſi ſit ſpāliter appoſita ad vnum graduꝫ ſequētem nō concernit. h. d.e ¶ Ad genꝰ. lege .i. generaliter ad oēs perſonas inſtitutas.ut ſi facta inſtōne ⁊ ſubſtōne itadicat: cuicunqꝫ heredilas mea.deferetur iia ſu heres ſi ticio decē dederit. azo.f ¶ Inſtitutos. ⁊ ſubſtitutos nōāt ad uenientes abinteſtato. uar. sͣ. de vul. ſub. l. qui liberis.§. hoc. aūt.g ¶ Ad certas perſonas .ſ. oēseiuſdē gradus:h ¶ Gradum. ⁊ oēs perſonaseiuſdē gradus forſan. ⁊ ſi deficientis ſit portio pro nō ſcripta.vt. C. de ca. tol. §. his ita. ⁊ sͣ.de le. i. l. ciuitatibus. §. lucius.azo. lꝫ aliud ſit in legato. vt. C.de ca. tol. §. in primo. ⁊ diſtingue ſi conditio eſt appoſita inoībus perſonis heredum tranſit cum onere ſiue pro non ſcripta ſiue in cā caduci ſiue caduca ſit ꝑs deficientis. ſi auteꝫ nōoībus ⁊ tunc aūt ī oībus eiuſdēgradus: ⁊ tunc idē vt alij eiuſdē gradus impleant. ſi autemnō oībꝰ ſꝫ ꝗbuſdam de eo gradu ſit adiecta conditio. ſi ꝗdemeſt pro nō ſcripta differt hereditas que uadit cū onere. ut ⁊ dixi a legato qd̓ nō trāſit ẜm. h. ſꝫ ꝗdā dn̄t etiam hereditatem nō tranſire cum onere ut. d. §. in prīo. ſed eſt ar. ꝯtra. d. l. ciuitatibꝰ ſꝫdicunt ꝙ ⁊ ibi fuit appoſitū in ꝑſonis oīum onus. ſi aūt alio mō deficiat relictuꝫhereditatis uel legati. ut in cā caduci vel quaſi: caducū vadit cum onere. ut. C. d̓ca. tol. §. pro ſecūdo. ⁊. §. ſinantē. in eo qd̓ dicit ſil̓i mō ⁊cͣ. ſiue re ſiue verbis tm̄ſunt coniuncti. ſi aūt re tm̄ non vadit cū onere: nec dicit̉ accreſcere ſed nec decreſcere. ut. C. de ca. tol. §. ſi v̓o. ⁊ facit de here. īſti. l. ſditōe. ⁊ sͣ. e. l. ſi ſeꝑatim.¶ Cum ita. Si locus loci in teſtō aſcribat̉telligitur locꝰ vbi teſtatordomicilium habuit. h. d. bar.i ¶ Scriptū. ſecus in ſtipulatōe q̄ nō ualet ſi certus locus nō eſt: ut. jͣ. de v̓. ob. l.qui inſulam.k ¶ Domiciliū habuerit. ſic. C. de ep̄i. ⁊ cle. l. nulli. ⁊. l. ſi quis ad declinandamUibus diebus. Dies īpedimēti nō ꝯputat̉ in termino. h. d. bar. uel dicTclarius. Tpͥs īpedimēti illati a tertio nō ꝯputat̉ ī tꝑe ſtatuto ad ꝯditiōem īplendam ſi legatarius fecit ꝗcꝗd potuit ut īpedimētum ceſſaret. h. d. no. ⁊ ſing.pau. de ca.l ¶ Ad parēdū. erat .n. tibi relictū ſi hinc ad. x. dies aſcendires capitoliū ẜm. R. ⁊ dic ꝙ vicinus .i. heres cuius intererat ꝯditionem non impleri ẜm quoſdam. ſed certe īmo cuiꝰ nō intererat. naꝫ ſi eius intereēt ſtatim haberet̉ ꝓ īpleta. ⁊ caꝑet legatū: ut. sͣ. e. l. iure. ſed hic nō habet̉ ꝓ īpleta. immo poſtea neceſſe hꝫ īpler̄. m ¶ Ab agēdo. qd̓ iuſſerat teſtator ul̓ agēdo cōtra im-

pediētē in iure ul̓ negatoria.n ¶ Calūniā. a vicino illatā.o ¶ Sūmoueas .i. repellas. p ¶ Cōditioni .i. delatōi cōditionis. velideſt defectui ſiue effectui ꝯditōis. ⁊ ſic ẜm vtrāqꝫ expoſitionem neceſſe hꝫadimplere ꝯditōem. ⁊ hoc delitōe q̄ dependet de ptāte tua. al̓s niſi impleas nil cōſeq̄ris cū ꝑ aliū īpe.ut. sͣ. ad. l. aꝗl. l. ide neratiꝰ. §. iul̓.ſꝫ tenet̉ īpediens ſi nullomō impler̄ potuiſti actione in factum: ut. sͣ. d̓ cōdi. cā da. l. iij. §. fin. ⁊. d.§. idē iul̓. ſecꝰ ſi ꝑ caſumīpedior in tali ptātiua.vt. sͣ. de ꝯdi. iſti. l. q̄ ſubꝯditione. §. quotiens. ⁊noͣ. sͣ. e. in teſtō. ſed ſi cōditio eſt caſualis vel mixta quocūqꝫ mō deficiatnil conſequeris: vt. C. d̓inſti. ⁊ ſub. l. ſi pater.¶ Quidam. Appellatione expēſarū rei precium nō ꝯtinet̉. h. d. bar.uel ſic. Appellatione īpenſarum factaruꝫ in ren̄ cōprehēdit̉ p̄ciū eiꝰ. etqn̄ h̓ v̓buꝫ ꝓfert̉ ab homine ītelligit̉ nō deductis fructibꝰ. h. d. Et dicit dy. ꝙ nō ē alibi. pau.q ¶ Quidaꝫ. puto qꝛ eavr̄ fuiſſe volūtas teſtatoris ⁊ ſic nō obſtat qd̓al̓s dr̄. sͣ. de pe. here. l. ſia dn̄o. §. pe. Itē fa. sͣ. d̓le. ij. l. lucius. §. qꝛ marito. ꝯͣ. ſed aliud ē cuꝫ dicitnolo ꝙ ſubeat onera hr̄ditaria qn̄ ea tm̄ continētur q̄ ſunt ſoluenda creditoribus. non q̄ ſunt iamſoluta. ſꝫ appellatione expenſaꝝ ⁊ qd̓ ſolutū ⁊ qd̓ſoluēdū ē rōne expēſarūcontinet̉. ẜm. h.r ¶ Adiecto. facit. jͣ. qn̄di. le. ce. l. ex his.¶ Quidam ticio.Cōditio appoſita in qͣcūqꝫ ꝑte teſtī reddit conditionale legatū. h. d. b.vel ſic. Cōditio appoſita in executione legati ul̓in eius ſolutione reddit ip̄ꝫ ꝯditōale. ſic̄ ſi eētappoſita diſpoſitiōi velſubſtātie. h. d. ⁊ ſemperallegat̉ pau. de ca.ſ ¶ Morit̉ .i. moriet̉. ſꝫqn̄qꝫ ꝓ p̄terito poniturut. sͣ. de neg. geſ. l. iij. inprin. ⁊. §. hec uerba.t ¶ Ne dato. cū prīo reliquerat. naꝫ ꝑ hec non videret̉ legatū. ut. jͣ. d̓ ma. te. l. an̄pe. §. fi. ⁊ ſic ē ꝯͣ. jͣ. de ac. ⁊ ob. l. obligationū fere. §. ꝯditio. ſꝫ ibi ī ꝯͣctibꝰ. itē fac̄. sͣ. d̓ ī diē adie. l. iij. ⁊ d̓ le. ij. l. ſi cui.¶ Dominus ſeruo. Appellatōe debiti contiuet̉ naturale tm̄ ſi alid̓reperiri non poteſt. h. d. b. qn̄ inſpecta qͣlitate ꝑſonaruꝫ aliud debitū nonpoteſt cadere. pau. de ca. u. ¶ Iuſſit. ⁊ v̓e iuſferat al̓s ꝑ hoc non videt̉ legare: ut. sͣ. de le. l. ticia. in prin. x ¶ Debeo. ei ſeruo.y ¶ Naturale. ſꝫ certe ⁊ ſi non fuit hec mēs teſtātis ⁊ nullū ſit naturale debitū: tn̄ vr̄ ꝙ ualeat legatū. qꝛ falſa demōſtratio non perimit legatuꝫ. sͣ.e. l. falſa. ⁊. l. demōſtratio. ⁊. jͣ. e. proxi. rn̄. ea fuit teſtatoris uoluntas. utita tm̄ deberet̉ ſi ſit in reꝝ natura hoc debitū. ut. jͣ. ꝓxi. §.z ¶ Magis. electiue ponit̉.a ¶ Debitū. īproprie tn̄ dr̄ debitū. ut. jͣ. de fideiuſ. l. fideiuſſor. ob. §. i. ⁊sͣ. de pecu. nec ſeruus. ⁊. l. non ſolū. ⁊. l. ſed ſi in dā. §. peculium. ⁊ facit. jͣ.n̄ di. le. ce. l. cum illud. §. heres. ⁊ sͣ. de le. i. l. ſi ſic.Qui dotalem. Falſa demonſtratio rei certe legatū nō vitiat. h. d.bar. ſi de corpore conſtat. pau. de ca.b ¶ In reꝝ natura. facit. jͣ. qn̄. di. le. ce. l. cū illd̓. §. heres. ⁊ sͣ. d̓ le. i. ſi ſic⁊. l. ſeruus le. §. quinqꝫ.¶ Termilius. Legatū ſub mō non poteſt effectual̓r peti: niſi preſtitacautione de mō īplēdo. h. d. b. c ¶ Termiliꝰ. ꝓpriū ē nom̄ teſtātis.