XxIIV.De condi. ⁊ demon.

XxIIV.De condi. ⁊ demon.

1 8 9

le hr̄s meus dato. trebatius reſpōdit pro eo habendum ac ſi ita legatum eſſet: ſi ſatiſdediſſentª: ſe ita idmonumētum ex ea pecunia facturos. Labeo trebatij ſentētiā ꝓbat:quia hec mens teſtantis fuiſſet: vtea pecunia in monumētū cōſumeretur. Idē ⁊ ego ⁊ proculus probamus.T Dem.f Egata ſub conditione relictanon ſtatim ſed cum cōditio extiterit deberi incipiuntᵇ. Ideoqꝫ interim legariˣ non potuerunt.A Fricanꝰ.Iliofamilias legatum eſt ſubhac conditione ſi in ptāte pr̄iſmanſiſſet: magisᵍ patri videri legatū ait: ⁊ patrē ſuo nomine legatumpete̓. Idē iuris eſt ⁊ ſi ſeruo ſimiliter legetur. Argumētum rei eſt ꝙ⁊ ſi cibaria ẜuis ticij legētur proculdubioᵉ domini eſt: non ſeruoruꝫ lezatum.QAul us.OLauciusˡ. rogatus eſt hr̄s a liberto teſtatore vt perceptisᵍ ſibi decē totam hr̄ditatē reuēderetᵖ.Poſtea patronus defuncti bonorum poſſeſſionem ꝯtra tabulas ptierat: ⁊ partēᶠ hr̄ditatis qͥ d̓bebat̉abſtulerat. ¶ Proculus ⁊ caſſiusfideicōmiſſariū pro rataⁱ qd̓ ſoluitⁿrepete̓ⁿ debe̓ aiunt. Paulꝰ rn̄. hociure vtimur. nam quēadmodūº pͥſtatione fideicōmiſſoꝝ ⁊ legatoruꝫhr̄s exoneratur ꝑ pͥtorē: ita ēt ipſepartēq conſequi debet. Diuerſuꝫ eſtſi falcidia īterueniat ⁊ minuat legatū. Nā his caſibusᶠ nihil repetētū1146 120

qd̓ˡ inſolidum conditioni paretur.¶ Itē ſcīdit̉ ius dandiʸ: ſi is cui legatumˣ ē non pōt partē hr̄ditatis ſibi relictam totam cape̓ʸ. Nam verius eſt ꝑteꝫ eum p̄ſtare debe̓: ꝑteꝫillosᶻ qui auferunt ab eo qd̓ plus relictum eſt quam a lege conceditur.Neratius ſcribit ex duobꝰ ſcriptishr̄dibus ſi vnus rogatus ſit tibi hr̄)ditatē reſtitue̓: tu ticio certam ſummam dare: ⁊ beneficio legis falcidie in reſtituēdo hr̄s vtatur: quātominꝰª hr̄s tibi p̄ſtiterit: tanto minꝰte ticio preſtare non erit iniquum:E Dem.Ui hr̄diʰ dare iuſſus ēᵉ: ſeruo(aliēo inſtituto nonª dn̄o daredꝫ. Nam ⁊ ſi alio hr̄de inſtituto iuſſus eſt ſeruo ticij dare: ipſi ẜuo datur: quia que facti ſunt non tranſeunt ad dominumᵇ. Quē admodūſi mihi aūt ſeruo ticij ſtipulatus ſiꝫ:non ticio ſꝫ ſeruo eiusᵉ dari poteſt⁊ hec vera ſunt. Sꝫ cum hr̄di dareiuſſus ē videamꝰ ne domino dādūſit. ⁊ conſe quēs ē ⁊ hicᵇ ſeruo dari. Certe ſtatuliberᶜ quin domino d̓beatᶠ dare non ē dubiū. Cōtra quidomino dare debet non implet cōditionē dando ſeruo eius: niſi dominus conſenſeritᵍ. nemo enim intali ſpecie conditionē neſciēte mevl̓ nolēte imple̓ pōt. ¶ Cum hereditasⁱ ex trebelliano ſenatuſcōſultoreſtituta eſt: heredi dandum eſtᵏ utimpleatur conditio. Nec hoc reſtituēdum ē ex cauſa fideicommiſſi: ſed cum ſuſpectā adijt ⁊ reſtituit

QA¶ Satiſdediſſent. ſic. sͣ. de le. iii. l. ſi ita legato. ſed ar. cōtra. jͣ. e. l. ticiorn̄. aliud aūt in cōtractibꝰ vbi non ſatiſdat̉. vt. sͣ. de cōdi. ob cām. l. d̓di. ⁊. l. ſi heres ⁊ facit. sͣ. locati. l. inſulā. §. ꝗdā. ⁊ de le. ii. l. antepe. §. i. ⁊de nego. ge. l. qulena. §. lib̓tos. ⁊ sͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. fi. §. fi.Egata. Anteꝙͣ exiſtium habetius. ideo. nec alteri lere pōt. hoc dicit Bar. etpau. de ca.h ¶ Incipiūt. vt ⁊ .jͣ. qn̄di. le. ce. l. v. §. ſed ſi ſubtione.t ¶ Legari. al̓s legarivt res proprias. ſed vtalienas pōt hic legatarius eas legare interim.vi. sͣ. d̓ vſufruc. le. l. fcōteſtō in fi. al̓s delegari.⁊ tūc dic vt ſtatiꝫ d̓legatio. ⁊ ꝑ eā nouatio ſortiatur effectū. ſortiet̉ tn̄īpleta conditione. vt. sͣ.de noua. l. ſtichū. §. i.ofa. Si relīqꝫH flioſb cōmemoratione patrie poteſtatis⁊ in id tēpus confertur:patri videt̉ legatū. hocdicit. Bart.¶¶ Magis. cōparatiue ponit̉. R. qꝛ taꝫ filioꝙͣ patri legari videturar. sͣ. de le. ii. l. debitor.§. fi. ẜm. R. ſꝫ ẜꝫ azo. eth. dic electiue. uaꝫ aut ēemācipatus cum petit etnon pōt qꝛ deficit cōditio ſi in ptāte ⁊cͣ. ⁊ qꝛ patri voluit teſtator queri tot. vt ar. in fi. huius.l. aut ī ptāte: ⁊ tūc n̄ petit. vt pote patri q̄ſituꝫ.nec obſtat. l. debitor. qꝛhoc eſt verū ibi qͥqꝛ ad id habetperſona ſerui: qꝛ ſi eſſetliber: id ei legari poſſet.e ¶ Proculdubio. vta. C. de iur. delib. l.Lautius. Si legatum ſcirturcontra tabulas vl̓ alia lege: ſcinditur onus permodum conditionis iniunctum. ſecus ſi per falcidiam minuatur. Item ſecus in ouere in vim modi adiecto. Diuidit̉ ī tres partes. Primo ponit de onere adiecto in vimconditionis. ſecundo in onere adiecto in vim modi. Scd̓a ibi. neratius.Itē prima ſubdiuidit̉ in tres. prīo ponit qn̄ legatū ſcindit̉ ꝑ ꝯtra tabulas.ſecundo ꝑ falcidiam. tertio qn̄ alio modo. ſcd̓a ibi. diuerſū. tertiā ibi. Itēſcinditur. Bar.¶¶ Plautius .ſ. ſcripſit qōnem talē. Rogatus ⁊c̄. vel plautius inſtitutus heres rogatus ⁊cͣ.Perceptis. de burſa fideicōmiſſarij. ut. jͣ. īnuit.h ¶ Reuenderet. al̓s reuēderet .i. venderet dicto fideicommiſſario pro. x.qd̓ valet. vt. sͣ. de le. i. l. ⁊ ſi equo.i ¶ Partē. olī dimidiā hodie tertiā. vt inſti. de ſuc. li. §. ſed noſtra.¶ Debebat̉. ipſi patrono.l ¶ Pro rata .ſ. pro tertia.m ¶ Soluit .ſ. heredi.n ¶ Repetere. conditione ob cām ſi heres redderet: vt. sͣ. de ꝯdi. ob cām.l. ii. §. i. ẜm aliā actione ex empto. vt. sͣ. de ac. emp. l. ſi heres.o ¶ Nā quēad. per pretorē ꝗ dat cōtra tabu. patrono pro tertia ⁊ ſic heres ꝓ ea rata nō tenet̉ alicui niſi cōiunctis perſonis. vt. C. de bo. poſ. contra tab. li. l. i.p ¶ Ipſe .ſ. heres.¶ Partē .ſ. tm̄ de eo qd̓ ei eſt dādum a fideicōmiſſario. vel ſi iam cōſeutus eſt totum reddit ꝓ rata. vt dixit.r ¶ His caſibus. quādo falcidia minuit legata.y ¶ Repetet̉ .ſ. de dato cā adīplēde conditionis. aliud ſi fideicommiſſarius eēt iuſſus dare. ſic eēt debitum. vt. jͣ. ad trebel. l. facta. §. ſi ticius. ſꝫ nōne per falcidiam ſicut per contratab. exonerat̉ heres a legatis. quare ergoſecus ꝙͣ in ſuperiori caſu? Rn̄. non dicitur heres exonerari per falcidiamſmo totuꝫ dicit̉ deberi: lꝫ falcidia detrahatur. vt. jͣ. ti. i. l. ad veterani. §. i.⁊. l. ſi dignum. nā nō rūpit̉ teſtm̄. ſed ꝑ ꝯtra. tab. ſic. Itē. sͣ. qͣſi p̄ciū repeatur quaſi pro parte euicta re uēdita. qd̓ in hoc caſu nullum fuit.

u ¶ Ius dandi. cā implende conditionis.t C. Quod .i. qꝛ.x ¶ Legatū .i. relictū vel pars hereditatis vt ſubijcit vel tota vel res certa ſubcōditione ſi. x. det heredi.y ¶ Capere qꝛ eſt filius naturalis tm̄: cui non poteſt relinqui vltra duas vnciasexiſtentibus legitimis. vt. C. de natura. li. l. ii. vel erat res prohibita a teſtatoreintiquiori aliēari inter relicta.z ¶ Partem illos .ſ. ſubſtitutos. vel cōiūctos. vt noͣ. sͣ. e. l.q̄ ꝯditio. ⁊ facͣ. sͣ. d̓ do. cā moͣ.l. ei ꝗ. ⁊. jͣ. l. ꝓxi. §. ſi duorum.a ¶ Quāto minꝰ. īmo ſi nonminus. vt. sͣ. de an. le. l. lib̓to.§. i. cōtra. ſol. cū ꝗd relīquiturmihi ⁊ ouus īponit̉ ⁊ relictumex poſt facto mīuit̉. aut in vimmodi. aut in vim cōditionis.ſi in vim modi. ſiquidē īponit̉ī eadē re vel eius ꝑte alij pͥſtando minuto relicto: ⁊ onus ꝓ rata minuit̉. vt. jͣ. ti. i. l. penales..§. fi. ſi v̓o onꝰ eſt in alio īplendo. ſiꝗdē relictū mīutū remanet maius oner̄ vl̓ tātū nō minuit̉ onꝰ vt in. l. ꝯtra. et. sͣ. dele. ij. l. cū pater. §. i. ⁊ de le. i. l.ſi mihi ſtichū. ſi v̓o remaneatminus onere: quatenus eſt minus eatenus minuit̉ onꝰ. vt h̓ſi in vim conditionis ⁊ diminuit̉ relictū: qꝛ totū non capiominuit̉ onus. vt. sͣ. e. §. itē ſcindit̉. Idē ⁊ ſi is ꝗ dꝫ relictū proꝑte deſinit eſſe heres. vt. sͣ. e. l.in pͥn. idē videtur ⁊ ſi alio modo minuatur vt. jͣ. ꝓxi. §. ſi ꝑsſecus ſi mīuat̉ ꝑ falci. vt. sͣ. §.diuerſū: ⁊ ē rō vt ibi noͣ. ſi v̓oonus a pͥn. ſit maius relicto.dic vt. sͣ. de le. ii. l. īperator. ꝑtotā. l. ⁊ facit. sͣ. de vul. ſub. l.ſꝫ ⁊ ſi ꝯtra. ⁊. jͣ. e. l. ſꝫ ſi h̓. §. i.Ui heredi. Qui iuſſuseſt dare ſeruo cā conditionis implende ſub nomine proprio vl̓ ſub noīe heredis: dando dn̄o nō īplet conditionem.Itē iuſſus dare dn̄o non īpletꝯditioneꝫ ſi dat ẜuo. h. d. bart.vel ſic. Solutio collata in perſonā ẜui ēt ſ tamꝙͣ hr̄dis ſcripti: vel ſimpl̓r nō pōt fieri dn̄ovt cenſeatur īpleta conditio vl̓ꝯtingat liberatio preterꝙͣ fauore libertatis. ⁊ collata in perſonā dn̄i nō pōt fieri ſeruo niſi de voluntate dn̄i..d. vſqꝫ ad. §. hereditas. pau. de ca.b ¶ Qui heredi. ſ. ſcripto. ſed quid ſi dixit ſimpl̓r heredi; ꝗdam dn̄t domino dandum. Tu dic cōtra. ar. sͣ. de vul. ſub. l. qui liberis. §. hec verba. ⁊ jͣ. ꝓxi. ibi. ſedcum heredi ⁊cͣ.c ¶ Iuſſus eſt. puta legatarius cui fundus eſt legatus ſi. x. dederit heredi. aliasa ¶ Nō dn̄o. ſed hoc qūo cum nullo momēto ſeruus ſit heres. vt. sͣ. de acqui. henō poſſet onerari. vt. C. de fideicō. l. ab eo.re. l. placet. ſed pōt dici qꝛ datio ⁊ receptio eſt facti. vt. sͣ. de cura. fu. l. conſilio.in fi. ⁊ ſic in ꝑſona ſerui fieri poſſunt. vt ar. inſti. de ſti. ſer. §. ſꝫ cum. facit. ⁊. jͣ. dever. ob. l. ſtipulatio. §. ⁊ hi. ⁊. jͣ. ſubijcit. lꝫ ea que ſunt iuris nec momento peneseum reſideant. vt hereditas. vt. d. l. placet.b ¶ Ad dn̄m. cum factum ſerui non ſit dn̄i vel econtra.d ¶ Et hoc .i. in dcā ſpecie .ſ. ſed nōne in prin. dixerat idē. rn̄. ſic ita. vel ibi dixitSeruo eius. vt. jͣ. de ſol. l. ſtipulatus ſum.cripto vel inſtituto heredi ſimpliciter.e ¶ Certe ſtatuliber. cui eſt relicta libertas ſi. x. dederit ſeruo heredi inſtituto.f ¶ Debeat .i. pōt dare dn̄o ſi vult conſequi libertatem. ⁊ hoc nō taꝫ demonſtratione petſone ꝙͣ dn̄i rōne attēta. vt. jͣ. de ſtatu. lib. l. ſtatuliber. pe. §. ſi filius. ⁊. l.ſeruus. §. heredi.g ¶ Conſenſerit .i. vel. niſi in eius vtilitatem verſum fuerit. vt. jͣ. de ſol. l. ſtichūaut pamphilum. §. vſufructum.Me. domino.¶ Cum hereditas. Conditio in dando heredi in ipſius perſonam impleturnon fideicommiſſarij. ⁊ datum cauſa conditionis implende non venit in reſtitutione. hoc dicit. Bar.i ¶ Pereditas. nam lꝫ reſtuitur nihilominus remanet heres. vt inſtitu. de fideicom. here. §. reſtituta.k ¶ Dandum eſt. a legatario cui quedam res ſingularis eſt relicta ſi. x. dederitheredi. l ¶ Reſtituendum .i. dandum fideicōmiſſario vniuerſali: quia