De his q̄ ꝓ nō ſcrip. ha.relin.De regū. cato.XXXIIII
1 8 3
ſtamēti tꝑe tuus ē. Si eumª viuo teſtatore alienaueris legatum tibi debetur: qd̓ nō deberet̉: ſi teſtator ſtatim deceſſiſſet.OAulus.yEd ⁊ ſi quis legauerit. ſi filiamea ticio nupta eritᵇ. ſufficereviſum eſt: ſi mortis tempore nuptainueniatur. licet teſtamenti facti tempore fuerit impubes.Apinianus.Atoniana regula non ꝑtinetad hereditatemᵉ: neqꝫ ad ealegata quorum dies nom mortis tēpore: ſed poſt aditam hereditatemceditᵇ.UXpianus.Lacet catonis regulam ad cōditionales inſtitutionesᵉ nonpertinere.Dem.Egulaᶠ catōniana ad nouas¶L leges non pertinet.¶ De his que pro non ſeeatiianuss h.benturIꝗs hereditatē vel legatum ſibi aſcripſerit: queFitur an hereditas vel legatum pro nō ſcripto habeatur. Et quid ſi ſubſtitutum habeat huiuſmodi inſtitutio? Reſpōdi pars hereditatis de qua me conſuluiſti ad ſubſtitutum pertinereˢ.nam ſenatus cum penas legis cornelieᵇ conſtituerat aduerſus eum
qui ſibi hereditatem vel legatumſcripſiſſet: eodeꝫ modoᶠ improbaſſe videtur: quo īprobate ſunt illeᵏ:qua ex parte me ticius heredeꝫ ſcriptum in tabulis ſuisⁱ recitauerit: exea parte heres eſto: vt perinde haberenturᵐ: ac ſi inſerte teſtamentonon fuiſſent.Xphenus.Ue in teſtamentoⁿ ſcripta eſ(ſent neqꝫ intelligeret̉ quid ſignificarent: ea ꝑinde ſunt ac ſi ſcripta non eſſent. reliqua autem per ſeꝘ Arcia.ipſa valent.I in metalluꝫ dānato quid exAtra cauſam alimentorumº relictum fuerit: pro non ſcriptoᵖ eſt: necad fiſcum pertinet. nam pene ſeruꝰeſt non ceſaris. ⁊ ita diuus pius reſcripſit. Sed ⁊ ſi poſt teſtamentumfactum heres inſtitutus: vel legatarius in metallum dānatusq ſit: adſiſcum non pertinetᵏ ¶ Item ſi ſeruo alieno quid legatum fuerit: ⁊ poſtea a teſtatore redemptus ſit: legatum extinguitur. nam que in eamcauſamⁱ peruenerūt. a qua inciperenon poterant: pro non ſcriptis haLpianus.bentur.I eo tempore quo alicui legatum aſcribebatur: in rebus humanis nō eratᶠ: pro nō ſcripto hochabebitur. ¶ Sed ⁊ ſi in hoſtium
nus. vbi fallit regula: ſed tunc eſt cōtra. inſti. de le. §. ſed ſi rem legatarijqo. ibi poſt mortē teſtatoris alienauit. h̓ eo viuo. ꝯtra. qd̓ videt̉. sͣ. d̓ le. i.certa. circa pͥn. ibi quēad moduꝫ ⁊c̄. ẜm Io. h̓ poſuit caſum ꝙ legaui tibirē muā ſub hac cōdi. ſi alienes me viuo. ⁊ ſic incipit rn̄ſio. legatum tibi ⁊cͣ.dicit debet̉ .ſ. ſi alienaueris me viuo. ſꝫ Io. ob. qꝛ iam poſuerat aliud exemplū de conditiōali: ut.sͣ. nā hoc mō ⁊c̄. ſꝫ certe nil ꝓhibet plura exempla poni vt on̄dat ſe uelle in talibus ceſſare regulam. ⁊ facit ad hanc. l..sͣ. de here. īſti. l. ī tp̄s. ⁊.l. pōt ꝗs. ⁊ sͣ. d̓ manu.te. libertas. ⁊ jͣ. de cōdi.a ¶ Si euꝫ. ſubaudi ſub⁊ demō. l. iul.hac conditione ſi ⁊cͣ.Gſi c ſ ſic. njptaerat. ſubaudi meviuo: ut bn̄ ꝯuēiat rn̄ſioſi mortis ⁊cͣ. ⁊ ẜꝫ hoc fallit regula catōnis: ut. sͣ..l. ꝓxi. ſi aūt ſimpl̓r dixerit ſi nupſerit ticio. tūc ⁊in vita ⁊ poſt mortē nubēs īplens cōditioneꝫ hꝫlegatuꝫ: ut. C. de inſti. ⁊ſubſti. l. ſiꝗs hr̄dē. ⁊ .jͣ.de cōdi. ⁊ de. l. ſi ita legatū eēt. nec eſſet caſus cōtra regulaꝫ catōnis: qꝛ ⁊ſi ſtatim deceſſiſſet teſtator valere p̄t legatū. ⁊ facit. sͣ. d̓ manu. te. l. ꝗ duos ⁊. l. hoc. d̓ cōdi. ⁊ d̓. ⁊.l. hec ꝯditio. ⁊. l. ꝯditionum. ⁊. l. iul. ac.pix vtimt̓uriſcoltus exponit verba regule ſi teſtator decederet legatū qd̓ inutile foret ⁊cͣ. hic auteꝫ exponitiſta v̓ba. ad legatuꝫ ⁊c̄..h. d. Bar.t ¶ Ad hereditatē .ſ. cōditionales: ut. jͣ. l. ꝓx. vl̓dic fideicōmiſſarias quarū dies nō cedit niſi ab adita hereditate: vt. jͣ. adtreb. l. ꝗdā ita. in pͥn. ſed ꝗd erit de pure relicta. Io. ⁊ azo dicūt habere locū regulam quo ad mentē: ut inſti. de here. quali. ⁊ dif. §. in exͣneis. namtria tēpora exigunt̉ ut poſſit capere. vnū eſt teſtamēti. ergo ſi tunc non eſtcapax nō ꝓdeſt ꝙ poſtea tꝑe mortis ⁊ aditiōis ſit capax. ⁊ ſic hꝫ locū mēsregule nō verba: ut. sͣ. circa pͥn. nā dicit ꝙ ſi legatū ⁊c̄. ⁊ id legatū ⁊cͣ. nōaut dicit que hereditas. ⁊ ẜm hoc fallit in caſu vt. sͣ. de acqui. here. l. ſi ſeuus eius qui vel ibi quādo ꝑ alium. uel ibi in medijs temporibus fuit nōcapax. ſed tribus .ſ. teſtamenti. mortis. ⁊ aditiōis. fuit dominus capax. ſꝫalij dicunt etiam quo ad mentem nō habere locū regulam in hereditate:ut hic. ⁊ ꝙ in legato eſt inuenta: ut. sͣ. in pͥn. ⁊c̄. ⁊ pro his. sͣ. de acquir. here. l. ſi ſeruus eius qui. ⁊ .jͣ. l. ꝓxi. nā conditionalem tantū excipit. ⁊ qd̓ dr̄inſti. de here. quali. ⁊ dif. §. in extraneis. dicūt eſſe uerū: ſi a pͥncipio poterat capere ⁊ poſtea deſinat poſſe capere tempore mortis vel aditionis. ſiaūt primo nō pōt .ſ. tēpore teſtamenti non nocet ẜm eos ſi modo poſteapoteſt ut dicta. l. ſi ſeruus.¶¶ Cedit. que iſta ſunt dicit̉. C. de cadu. tol. §. in nouiſſimo. ſed cōtra. sͣ.dē op. le. l. ſi optio. i. ℟. ubi relictum ſeruo legatū pertinet ad catōnianā.⁊ in̄ non cedit dies eius niſi ab adita hereditate: ut. d. §. in nouiſſimo. ſeddic ut ibi in. l. ſi optio. ac.Lex iſta ſic legitur. Et primo queritur an regula catōnianaE habeat locum in legatis relictis in quibus eſt inſtitutio cōditionalis.⁊ certe non ẜm primam lec. h. d. bart.e ¶ Inſtitutiones .i. ad relicta in eo teſtō qd̓ inſtitutionem continet condinalem. ⁊ hoc ideo qꝛ ⁊ legata videntur ſuſpendi ſub eadem conditiōe.ut. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. auia. de ipſa autē inſtitutione non eſt dubiuꝫ.qꝛ nec ad puram inſtitutionē pertinet regula. ⁊ hoc ideo ẜm quoſdam. ſedẜm nos pertinet quo ad mentem. ut. sͣ. l. ꝓxi. noͣ. ⁊ ſic intellige hoc vt ſonat. ⁊ facit. sͣ. l. i. §. que diffinitio. ac.Egula. pone exemplū ẜm. h. ſi hēo filiū legitimum ⁊ naturalē cuivnciā tm̄ poſſum dare: ut. C. de natu. lib. l. ij. ⁊ eos equal̓r īſtituaꝫpoſtea offero naturalē curie. cōcurret cū legitimo equal̓r: ut. C. d̓ natu. li..i. iij. lꝫ ſi ſtatim decederē nō hēret niſi vnciā. uocat ergo nouā legeꝫ predicta tertiā que eſt theodoſij. Uel pone ẜm Io. ꝙ cū haberem legitimum⁊ naturalē ⁊ ſi naturalē inſolidū inſtitui ⁊ me viuo decedat legitimus: to
tum hēbit naturalis nam inſolidum pōt inſtitui ſi non ſunt legitimi: ut. C. de natu. libe. auc̄. ſed certe. nec vlpi. nec cato cogitauerunt de theodoſio uel Iuſtiniano. Tertio pone habeo filium ⁊ ex eo nepotem. hunc nepotem inſtituo filio preterito. ſi ſtatim decedcrem nō valet teſtm̄. ſed ſi me viuo decedat filius confirmatur teſtm̄ ut teſtm̄: ut. sͣ. de teſta. tu. ſi hereditas. §. ꝗ filiū. ⁊ illud eſt per gallum⁊ velleium. ⁊ fuit primo gallus ꝙͣ velleius: vn̄ lex galli appellat̉. uetus: uelleiana noua.Uel qͣrto dic ꝙ vocat nouas leges ſenatuſconſulta tertul. ⁊ orfi. vnde ſi tꝑe quo filius decedat non eſt capax. ſi poſtea efficiat̉ capax accipiet eam: ⁊ ꝙvocant̉ noue legeſ: hēs. sͣ. d̓ capi. di. l. tutelas. ⁊ inſti. ad orfi. §. ſciendū. Uel ꝗnto nouasle .i. nouas uoluntates defunctoꝝ q̄ leges ſunt: ut in aucͣ. denup. §. diſponat. ut ſi pͥmo fecit inutile teſtm̄: tūc enim ſi ſtatim decederet non ualet. ſed ſialio ſolēni poſtea confirmet debent̉ oīa: ut. sͣ. de condi. īſti. l.inſtitutio talis. Uel ſexto ad imperatorum leges .i. reſcripta ſerettulit. ut ſi forte non capax ſitinſtitutus. ⁊ imperator euꝫ poſtea reſtituit vt ſit capax poteſtequidem: nec cōtradicit regulacatōnis. nec forte alia. Uel ſeptimo pone in eo qui eſt capaxtribus tēporibus .ſ. teſtamentimortis ⁊ aditionis. nam lꝫ inmedijs temporibus non ſit capar non nocet regula catonisut. sͣ. de here. inſti. l. ſi liber hō.§. ſi heres inſtitutus. ⁊. l. ẜuuꝫmeū. ⁊. l. ſi alienū. §. i. ſed huicvltimo ⁊ alijs oībus p̄ter penul. qūo dicis regulā non obſtare. cuꝫ in hereditatibus nonhabeat locū: ut. sͣ. l. iij. ℟. īmohꝫ locū quo ad mentem ut ibinoͣ: uel etiaꝫ ſi nō haberet locūut alij dicunt: dices ꝙ nō ſequitur ſi nō pertinet ad nouas: ergo ꝑtinet ad ueteres. ueteri aūtlege dico deferri hereditates que per. l. xij. ta. deferunt̉. ut. sͣ. d̓ capi. di. l. tutelas.⁊ etiam teſtamentarias: ut. jͣ. de ver. ſig. l. lege.fi qns?ᵛ ᵏª iſtifitio⁊ legata icvro nonſeripuum facio herccis. ſubis quin ⁊ fideicōmiſſum remanent ī ſuo robore. h. d. Bar.Pertinere. ut ⁊. C. de cadu. tol. §. in primo. non ergo ad fiſcum. aꝫ.h ⁊ Cornelie .ſ. de falſis que qn̄qꝫ remittitur: ut. C. e. l. ij. ⁊. iij. ⁊ fi.i Eodē modo .ſ. pro non ſcriptis. nō aūt auferatur ut indigno: qꝛ tenet̉ fiſco ut.sͣ. de inoffi. teſta. papinianus. §. meminiſſe. ac.Ille .ſ. inſtitutiones.rSuis. quas faciet. ⁊ ſic uerbū recitauerit eſt futuri temporis. ſecus ſi preteriti eſſet: ut quia ex parte recitauerit .i. facit. qꝛ tūc ualet inſtitutio quā feci: ſi ille mein alio heredem fecerat: ut. sͣ. de here. inſti. l. hoc articulo. ⁊. l. ille aūt. ⁊ d̓ condi.inſti. mulier. que ſunt contra. primo enim caſu pono in alterius arbitrio teſtamentum meum. ⁊ ideo eſt captatoria ⁊ non ualet: ut. sͣ. de here. inſti. illa. ⁊. l. captatorias. ac.m ¶ Haberentur. tales inſtitutiones. ⁊ facit. jͣ. de fal. filius. ⁊. l. diuus. ⁊. l. ſi ꝗslegatum. in pͥn. ac.Ue in teſtō. facit. sͣ. de his que ī teſta. de. l. i. ⁊ de inſtit. l. ſed ſi pupillus. §.IꝘꝓſcribere. ⁊ ar. sͣ. de re. du. ſiquis ex pluribus.Qd̓ relinquit̉ penitus incapaci nō queritur fiſco. ItemS quiliber ett capar legati alimentorum. h. d. Bar.Alimentorū. in eā enī cām relictū ualet: ut. sͣ. de ali. le. l. is cui. ⁊ facit in eo.Pro non ſcripto. nam tempore teſtamenti impeditur: utti. l. ſeruos..C. de cadu. tol. §. ea enim. ⁊. §. in primo. ac.q ¶ Damnatus. ⁊ ſic in cauſa caduci deuenit: ut. C. d̓ cadu. tol. §. ea enim. ⁊. §.pro ſecundo. ac.r ¶ Non pertinet. ut. jͣ. de iure fiſ. l. ſi metallum. ⁊. C. de bo. proſcrip. l. in metal̓lum. ⁊ sͣ. de teſta. mil. l. neqꝫ. §. i. In deportato: an ſit capax vel non. dic vt. sͣ.manda. ſi mandauero. §. is cuius. ⁊ sͣ. de here. inſti. l. i. Item facit. sͣ. de acꝗ. here. ſi ẜuus eius. ac. s ¶ Itē. in eā cām noͣ. ſic. sͣ. de ſer. l. ꝓ ꝑte. ſed arg. contra. īſti. de le. §. ex cōtrario. So. h̓ caſus legatarij īpedit. ibi inutilitas rei legate.⁊ eodē mō rn̄. jͣ. de re. iur̄. l. in ambiguis. §. nō eſt nouum. que eſt contra. Itemar. cōtra. sͣ. de cōſti. pe. Itē illa uerba. §. quod adijcitur. ac.t M Ieo. nō erat. is cui legabat̉. ⁊ facit. C. de cadu. tol. §. ea enim. ac.