Liber

ptāte eratª quo teſtm̄ fiebat: neqꝫ abhoſtibꝰ redijtᵇ ꝓ non ſcripto erit: ⁊ita iul̓. ſcribit.¶ Ulianus.Aod ꝗsᶜ ſibi aſcripſerit ſi alij¶ Treſtitue a teſtatore iuſſus ē: cūonere fideicōmiſſi id apud heredēremanet: qͣꝫuis ꝓ nō ſcripto eſſet.Idemqꝫ ē ⁊ in teſtamēto militisᵇ.¶ De his ꝗbus vt indignis legata auferunturꝘ Arcia.Iui ſeuerus ⁊ antoninꝰreſcripſerunt: quaſi indiIdgnū carere legato ſeu fideicōmiſſo lib̓tuꝫ q̄ᵉ ei exteſtō patroni relicta fuerāt: cum patronū ſuū poſt mortēᶠ eiꝰ qͣſi illicitemercis negociatorē d̓tulerat qͣꝫuis⁊ libertatis premiumᵍ merueritᵇ.Ufert̉ hē̓ditas exIDe̓.aſſe ⁊ ad fiſcū ꝑtinet: ſi emācipatus filiꝰ ꝯtra tabulas bonoꝝ poſſeſſionē pr̄is vt p̄teritusⁱ petierit: ⁊ex ſubſtitutiōe īpuberisʸ adierit hereditatē. ¶ Itē ſi ꝗs ꝯtra mādataduxerit vxorē ex ea ꝓuincia in qͣ officiū aliquod gerit: qd̓ ei ex teſtō vxoris acꝗſitū ē: diui ſeuerus ⁊ antoninus reſcripſerunt retinere eum nonpoſſe tanqͣꝫ ſi tutor pupillamᵏ contra decretum ampliſſimi ordinis indomum ſuaꝫ duxiſſetˢ. Utroqꝫ ergo caſu ⁊ ſi ex aſſeᵐ heres inſtitutusadierit hereditatem: fiſco locus ſit.nam quaſi indigno ei auferturⁿ hereditas. ¶ Per contrarium autēductam tam ab eo qui officium in ꝓuincia gerebat: qͣꝫ a tutore illicite.Magis eſt vt dicatur capere illamex teſtamento: nec quaſi indignam

eſſe repellendaꝫ. ¶ Idē eritº ſi ꝗsviui ignorātis bona vel partem bonoꝝ alicuius cognati donauerit: nāqͣſi indigno aufert̉.T Dem.Ndignū eē diuus pius illū decreuit: vt ⁊ marcellus. li. xij. refert ꝗ manifeſtiſſime cōprobatus ēid egiſſe: vt ꝑ negligētiam ⁊ culpāſuā mulier a qua heres inſtitutꝰ eratmoreretur.T Xp̄ianus.Apinianus lib. v. queſtionuꝫaitq. Si quis vnum heredemquaſi per falſum aſcriptum accuſauit legatum ei non auferri a coherede relictum: quem non inquietauit.I Oſt legatumPAulus.acceptumʳ non tm̄ licebit falſum arguere teſtamentum: ſed ⁊ teſtamentum non iureˡ factum contēdereᵗ. inofficioſum autem dicere nōpermittiturª. ¶ Illeᵗ qui non iurefactum contendit nec obtinuitʸ: nōrepellitur ab eo quod meruit. ergoqui legatum conſecutus poſtea falſum dixitᶻ amittere debebit quod cōſecutus eſt. ¶ De eo vero qui legatum accipit ſi neget iure factumeſſe teſtamentumª: diuus pius itareſcripſit cognatis ſophronis. licetab herede inſtituto acceperantᵇ legata: tamen ſi is eius conditionisfuerit viſusᵉ vt obtinere hereditatem non poſſitᵇ: ⁊ iure inteſtati adeos cognatos pertineat petere hēditatē: ipſo iure poterūt. ¶ Prohibendiᵉ autem ſint an non ex cuiuſquā perſonaʳ: conditione etate:cognita cauſa a iudice conſtituendum erit. ¶ Amittere id quod te

empore quo ⁊cͣ. ac.ab ¶ Redijt. ideſt ibi deceſſit. ⁊ facit. sͣ. de le. i. ſi ſeruo meo ſtichus. §. i.Nod ꝗs. facit. jͣ. d̓ fal. filius. §. fi. ⁊. l. impuberē. §. itē ſiquis ro. ⁊. C. d̓ ca.tol. 5. ij. ac..C. e. l. pe. ac.¶ Dexhijs 3xiqlis legata auera poſt mortem defuncti¶ ngratirudiuis cauſacommittit perdit legatum. h. d. Bar.e ¶ Que .i. legatū ⁊ fideicommiſſum.¶ ¶ Poſt mortē. cū enim merces ſint facte fiſci: ut. C. que resvē. nō poſ. ꝑ totū ti. ⁊ heredi ⁊alij cuilibet auferuntur: ut. jͣ. d̓publica. l. cōtē ferro. §. illicitoruꝫ. ⁊. §. commiſſa. ⁊ quolibetnūciāte vt. jͣ. de iure fiſ. l. i. ac.g ¶ Et pͥmum .ſ. id qd̓ hn̄t quialiquid deferunt fiſco. qd̓ eſt vtdices. jͣ. e. poſt legatum in fi.h ¶ Meruerit. a fiſco cui detulit. ⁊ ſic noͣ ꝙ ex eodem ſcō pena ⁊ pͥmiū cōſequitur. ſꝫ ar. cōtra. sͣ. ex ꝗbus cau. ma. l. ſi cui⁊ sͣ. ſiꝗs aliquē te. pro. l. i. §. i.⁊ sͣ. d̓ neg. ge. ſiue hereditaria⁊ erit hoc ſpāle ut indignus aliꝗd lucret̉. regularit̓ cōtra vt. jͣ..e. l. poſt le. §. fi. q̄ eſt cōtra. velhic ſuper alio eſt indignus .ſ. legato. ⁊ ſuꝑ alio lucratur .ſ. ſuꝑmercibus. ⁊ facit ad. l. sͣ. de adimē. le. l. pe. §. ſeia. ac.Tlas petijt indignus eſt oīUfertui Qui ꝯͣ tabucōmodo ex eodem teſtō. Iteꝫ ꝙcōtra mandatū principū vel ſenatuſcōſultū vxorē ducit indignus eſt omni cōmodo ex eiusteſtō: ſecus ī vxore ducta. bar.¶ Preteritus. īpugnās .ſ. teſtamentum.¶ Impuberis .ſ. in ſcd̓as ta.in ꝗbus pupillariter ſubſtitutꝰfuerat. ⁊ facit. sͣ. de vul. ſub. l.is ꝗ. ⁊. l. ex duobus. §. fi. ⁊ .jͣ. d̓le. pre. l. filiū. §. nō ſolū. ⁊. §. ſifratri. ⁊ .jͣ. ad trebel. ſi patroni.§. ſed illud. ⁊ sͣ. de inoffi. teſt.papi. §. meminiſſe. ac.k ¶ Itē ſi ꝗs. pupillā .ſ. quōdā.l ¶ Duxiſſet. eaqꝫ illi aliꝗd inteſtō reliquiſſet. ac.m ¶ Et ſi ex aſſe. q. d. non ſolū ſi aliꝗd reliquit ut propoſuit. ac.n ¶ Aufert̉. ſic. sͣ. de ritu nup. l. p̄fectus. ⁊ d̓ le. i. l. fi. ſꝫ ꝯͣ. sͣ. de vſufru. le. l. vxori. So. ut ī. l. p̄fectꝰ. Itē ꝯͣ. sͣ. de dona. īter vi. ⁊ vxo. cū h̓ ſtatꝰ. §. fi. ſed ibi in donationibꝰ inter viuos. Itē facit. C. de inceſt. nup. l. ꝗ ꝯtra legū. Itē noͣ h̓ rationediſſimilē vxoris ⁊ mariti. ſic differunt in feſtinatiōe mr̄imonij altero mortuo. ac.o ¶ Idē erit. facit. C. de pac. l. fi. ⁊. jͣ. de dona. l. ꝗdā. §. fi. ⁊. l. ſeq. ſed cōtra. C. decap. l. nec nos. ubi nō cōfiſcant̉. Sol̓. ibi erat dubium an viueret. Itē contra. sͣ.de act. emp. l. ſiquis ſeruum. So. ibi. ac.p ¶ Adignū. culpā. nō adhibendo medicū uel malū: ut. sͣ. de edil. edi. ꝙ ſi nolit. §. ſi mācipium. ⁊ facit. sͣ. de lib. agno. l. necare. ⁊ sͣ. ad ſill̓. neceſſarios.§. fi. ⁊. C. de ep̄i. au. aucͣ. liberi. ⁊ sͣ. ſo. ma. l. ſi ab hoſtibꝰ. §. i. ⁊. C. e. ſororem.ligo uerū in inimicitijs q̄ ꝯͣhunt̉ rōne reꝝ. ſecus in his q̄ cōtrahunt̉ facienIpinianius. Delictū nō egredit̉ ꝑſonā eius ꝯtra quē cōmittit̉. Qd̓ īteldo iniuriā in perſonā: ut. l. lege cornelia de iniur. ⁊. l. iij. in fi. de adi. le. bart.¶ Papinianus. ait. tres erāt ſcripti ſed primus accuſauit ſcd̓m quaſi falſo ſefeciſſet ſcribi: nō iō ꝑdit legatū a tertio ſibi relictū. ⁊ ſic quatenus nō deliquit nonpunit̉. ſic. jͣ. eo. reſcriptum. ⁊ sͣ. de peti. here. ſiquis teſtm̄. ac.OiPrimo ponit an ille ꝗ cōſecutus eſt legatum poſſit teſtamentū infringere. Secūdo an ille ꝗ uoluit teſtm̄ infringere poſſit legatuꝫ cōſequi uel retinere. Tertio iuriſconſultus ponit modū dicendi nulluꝫ. Quarto ponit quid hēat facere iudex in cognoſcendo ⁊ pronunciando. ſcd̓a ibi. ille qui. tertia ibi. de eo v̓o. quarta ibi. prohibendi. h. d. Bar.y ¶ Acceptū. cū ignoraret falſum. ſecus forte ubi ſciebat tunc falſuꝫ: ut. C. de fal..l. iij. ⁊. l. ꝗ falſum. ⁊. jͣ. de fal. l. qui ignorans. ſed certe iam ſequitur idem eſſe ininofficioſo: vt. sͣ. de inoffi. te. l. mater. quod lex iſta uetat. ac.s ¶ Non iure. quod dicitur non iure factum: habes. jͣ. de fal. l. ſiquis legatum. ⁊inſti. qui. mo. teſta. infir. §. ij. ac.

t ¶ Contendere. ⁊ eſt rō: qꝛ de eius voluntate non pendet ualeat teſtm̄ uelnon. qn̄ eſt falſum uel non iure factū. nā ſi milleſies vellet id ualere: nontn̄ valeret. ſed ſecus in eo qui dicit inofficioſum. ac.u ¶ Nō ꝑmittit̉. poſt legatū acceptū: ut. sͣ. de inof. te. ſi pars. §. fi. ⁊. l. fi.⁊ facit. sͣ. de peti. here. poſt legatum. ⁊. C. de inof. te. parentibus. ⁊. C. eo.polla. ⁊. l. aliam. ⁊ d̓ iuris ⁊ facti ign. l. iiij. ac.x ¶ Ille. ꝓſeꝗtur precedētē materiaꝫ. ſed in hocdiffert. qꝛ. sͣ. primo accepit legatum ⁊ poſtea tractat de viribus teſtamēti. hic ecōtra. Iteꝫ. sͣ. eſtex vna parte falſuꝫ ⁊ nōiure factum ex altera inofficioſum. at hic ex vnaparte non iure facturab alia falſum ⁊ inofficioſum. ac.y ¶ Rec obtinuit. putaqꝛ deſtitit: alioꝗn contraut. sͣ. e. alia. uel aliud eſtſi dicat̉ minꝰ ſolenne: uhic. aliud ſi diceret̉ falſum ut ibi. Item iō dicitnon obtinuit. qꝛ ſi obtinuiſſet nihil habituruseſſet: qꝛ cū legata nō niſiex teſtō ſolēni ualeant: ⁊per ſnīam conſtat nō eēiure factum ergo legatanō d̓bentur: ut. C. de fideicō. l. ſi ueritas. Nonobſtat. C. de fideicom. l.fi. ⁊ inſti. de fideicō. here.§. fi. vbi uidetur ex nonſolēni teſtō deberi legata. qꝛ ibi erat qō an̄ eſſetfactū teſtm̄ uel nō. h̓ aūtconſtabat factum: ſed dicebat̉ non iure factū ẜmR. uel ibi in odium mētiētis ꝗ negauit relictū.poſtea delato iuramen-to dicebat non iure reli-ctum. h̓ ab initio fuit cōyfeſſus relictū ſed non iure. Si autē priuſꝙͣ legatum conſequeret̉ dicat teſtamentum inofficioſuꝫuel falſum: ſiue pro teſtamento ſiue contra teſtm̄legatario a lite non deſiſtente feratur ſententianihil ex teſtō conſequitur: ut. C. eo. l. aliam. ⁊ sͣ. de inoffi. teſtamen. papͥ. §. meminiſſe. maxime cum contra teſtamentum fertur. quo caſu non valent legata: ut dixi.vbi autem in falſo fuit victus ⁊ poſtea petitionem hereditatis ex alia cauſa propono. ⁊ non dico pro legato non nocet prima ſententia. ſic. sͣ. de peti. heredita. lucius. ⁊ ad hoc. jͣ. de excep. rei iudi. l. fi. ⁊. C. de iuris ⁊ factigno. l. iiij. ac.Falſum dixit. ⁊ perſeuerauit vſqꝫ ad ſnīam: ut. C. eo. alia. ſed contra.sͣ. de le. ij. lucius. §. ſemproniam. ſed ibi non dixit falſum teſtm̄: ſed contra perſonam tm̄ inſtituti qui fecerat ſe ſcribi. ac.a ¶ Factum eſſe teſtamentum. hoc redit ad primum caſum legis. ⁊ facit.sͣ. de peti. heredi. l. poſtꝙͣ. ac.b ¶ Acceperant. per traditionem. ac.c ¶ Uiſus .ſ. ſcriptus. ac.d ¶ Poſſit. agendo pe. here. ab inteſtato. ⁊ ſi excipiat̉ ꝙ ſit ſcriptus replicabitur de nullitate. ac.e ¶ Prohibendi. hoc referas ad ꝓxima: ⁊ dic ꝙ cognati ſupradicti a petenda hereditate uel legatis q̄ meruerunt: que expoſitiones neceſſarie videntur propter exponendam litteram ſequentem. ac.f ¶ Ex cuiuſqꝫ perſona. al̓s ex perſone cōditione ⁊c̄. al̓s ex perſona ⁊ tuncdic tā d̓functi ꝙͣ cuiuſlibet cognati. puta ſit capax cognatus uel non in defuncti perſona potuit habere heredē vel non. h. Item ꝙ ſubijcit conditione .ſ. ſi ſit cognatus ſui iuris uel nō: ut ita ſibi uel alij querat. In defunctiꝑſona ſit ſui iuris uel nō: ut ita potuerit teſtari uel nō. Itē ꝙ ſubijcit etate .ſ. defuncti ut ſit pubes. nā al̓s nō poſſet teſtari. In cognato ſil̓r ſit pubes uel non. ut pubes ꝑ ſe petat uel ꝑ tutorē. ſꝫ qd̓ d̓ etate dicit melius poſſet referri ad accuſationē d̓ falſo ꝗ ꝑdit niſi iuuet̉ ꝑ etatē: ut. jͣ. e. §. etati.¶ Amittere Qui ſe excuſat a tutela teſtamentaria indignus eſt