De rebus dubijs.
XXXIIIIDe rebus dubijs.
1 8 2
uixit. ¶ Itē q̄rit̉ ſi extraneus ꝗ dotē ſtipulatꝰª ē: ſimul cū maritoᵇ d̓ceſſerit: vel cū ea ꝑꝑ quam ſtipulatuseſſet: an ad heredem ſuum actionētranſmittatᵉ.DAulus.Dem eſt ſi dos vxoriᵇ prelegata ſit: ⁊ ſimul cum maritoꝘ Artianus.perierit.Ed ⁊ in illo q̄rit̉. ſi pariter pupillusᵉ: ⁊ ꝗ ei ſubſtitutus erat:frater neceſſarius deceſſerit: an frater fratri exiſtat heres an̄ ꝯtraᶠ. Uelſi duoᵍ īuicē neceſſarij ſubſtituti ſūt:⁊ vna perierint: an heredes extitiſſevideant̉ˢ: vel alter alteri. hoc ē ſi inuicem hereditatem rogati fuerintreſtituere. in quibusⁱ caſibus ſi pariter deceſſerint: nec appareat ꝗs ante ſpūꝫ emiſerit non vr̄ᵏ alter alteriſuperuixiſſe. ¶ Sed ⁊ circaˡ legeꝫfalcidiā ſi dn̄s cū ẜuis ſimul vita functus ſit: ſerui quaſi in bonis eiꝰ mortis tempore fuerint non computantuiTApianus.IIcognatisª legatum ſit: ⁊ hicognati quidem eē deſierūtᵐ:in ciuitate autem maneant: dicendum deberi legatum. cognati enimteſtamenti facti tempore fuerunt.¶ Certe ſi quis teſtamenti facti tēpore cognatus non fuerit: mortistempore factus eſt: per arrogationem facilius legatum conſequitur.Si quis cognationi leget: idem eſtatqꝫ ſi cognatisⁿ legaſſet.PAulusUm ſenatusº temporibus diAui marci permiſerit collegijslegari: nulla dubitatio eſt. Ꝙ ſi corpori cui licet cōire legatum ſit: debeatur. ¶ Cui autem non licet: ſi legetur non valebit niſi ſingulis lege
tur. hi enim non quaſi collegium: ſꝫquaſi certi homines admittētur adlegatum.T DemBi eſt verborum ambiguitas valet qd̓ actum eſt: veluticum ſtichum ſtipulerᵖ ⁊ ſint plures ſtichiª. vel hominem carthagini: cum ſint due carthaginesᶠ. Sēꝑeniꝫ ī dubijs id agendū eſt: vt qͣꝫ tutiſſimo loco res ſit bona fide cōtracta: niſi cum aperte cōtra leges ſcriptum ſit.I Abeo.Um pubere filio mater nauAfragio perijt: cuꝫ explorari nōpoſſit vter prius extīctus ſit. humanius eſt credere filium diutiusˡ vixiſſe.GAius.Imulier cum filio impuberenaufragio perijt: priorem filium necatum eſſe intelligiturᵗ.Q Arcellus.Um in teſtamentoᵖ ambigueaut etiam perperam ſcriptumeſt: benigne interpretari. ⁊ ẜm id qd̓credibile eſt cogitatum: credenduꝫeſt.CElſus.Ueꝫ herediᵉ meo dixero velle me liberum eſſe: liber eſto.¶ Cui vt dare damnas ſit heresmeus: dixero ei heres meus dānasdare eſto. teſtatoris voluntas ſi quibuſdam argumentis apparebit: dequo dixit adimplenda eſt.¶ Dem.Am queriturʸ in ſtipulationequid actum ſit: ambiguitas cōtra ſtipulatorem eſt.O Odeſtinus.I quis de pluribusᶻ vnuꝫ ma☞numitti voluerit: nec appareat de quo manumittendo teſtatorꝰſenſit: nulli eorum fideicōmiſſaria
non deceſſit in matrimonio viua matre: al̓s contra vt inſtitu. de verobliga. §. ex conditionali. ⁊ facit. sͣ. de dona. inter virum ⁊ vxo. l. cuꝫ hicſtatus. §. ſi ambo. ac.at Stipulatus eſt. ſub condi. ſimili ſuperiori. ſcilicet ſi mulier in matrimonio deceſſit viuente ſtipulante. uel dic vt. sͣ. e. l. qui duos. §. pe.b ¶ Cū marito. hoc caſu ſine dubio n̄ trāſmittit ad heredē. cuꝫ conditio d̓fecerit ſtipulatiōisqꝛ ſi deceſſit in mr̄imonio mulier īmo maritꝰ.t ¶ Trāſmittat. rn̄. nonut ⁊ in ſuperiori caſu. nā⁊ mater de qua ibi dicit̉eſt extranei: ut inſtit. dehere. qua. ⁊ dif. §. extranei. accur.¶ Dem eſt. vxori. amarito herede inſtitute cum alijs. nā cuꝫnon ſuperuixerit inſtituta: nec inſtitutio nec pͥlegatū valet: ut. C. de ca.tol. l. vnica. §. pro ſecundo. ⁊. jͣ. l. pro. ⁊ ſic convenit cum predictis. ac.Ed ⁊ ī illo. pupilQns nō neceſſaritqꝛ emācipatꝰ erat vt differat a ſequēti caſu. ⁊ ẜꝫhoc dic ſubſtitutꝰ .ſ. vulgariter vl̓ per fideicom.uel dic ꝙ hic fuit ⁊ ipſein poteſtate ⁊ ſubſtitutiofuit pupillaris ⁊ differta ſecundo: quia hic altertantum alteri: ibi viciſſiꝫambo fuerunt pupillariter ſubſtituti. ⁊ pro hocfacit qd̓ dicit frater fratri qd̓ eſt in pupillari tm̄non in vulgari: ut inſti.de vulga. ſub. in princ.f ¶ An cōtra .i. an non.g ¶ Si duo. cum amboeſſent in poteſtate. ſed inſuperiori alter tantum.vel dic ut ibi. ac.h ¶ Uideant̉. ſcꝫ teſtatori ex vulgari. qͣſi quilibet videat̉ ſuperuiuer̄. ⁊ꝙ ſubijcit alter alteri .ſ.ex pupillari. Itē qd̓ ſubijcut hoc ē. ſub. ſimile q̄rendū ſi inuicem ⁊c̄. ueldic ꝙ ſit expoſitio illiꝰ.uel alter alteri. naꝫ quiafideicōmiſſariꝰ habet demanu heredis iura ſua. videtur ergo quodāmodo eſſe ei heres. ac.i ¶ In quibus. ſcilicet omnibus ſupradictis. ac.k ¶ Non videtur. vnde videntur vitiari ſubſtitutiones ⁊ dotium lucra ⁊ſubſtitnes ⁊ ſtipulationes: ut hic. ⁊ sͣ. l. qd̓ de pariter. ⁊. l. idem eſt.l ¶ Sed ⁊ circa. planum eſt. ac.I cognatis. Qui legat cognatis videtur legare his qui ſunt cognati tempore teſtamenti uel tempore mortis. h. d. bar.m ¶ Si cognatis. pone caſum ẜm. R. In cognatione naturali. ac.m ¶ Eſſe deſierūt. ſcilicet ꝑ deportationē. ⁊ ꝙ dicit in ciuitate maneant.dicit tꝑe mortis: qꝛ ſunt reſtituti. Item ꝙ dicit cognati enim fuerint tempore teſtamenti. ſubaudi ⁊ tempore mortis. al̓s ſi non eſſent reſtituti nontaperent: ut. jͣ. de his que pro non ſcrip. l. iij. ſecundo rn̄. ſed huic poſitioni multa obſtant. primo. C. de here. inſti. l. i. ſed ibi nō erat reſtitutus hicſic. Item obſtat inſti. de capi. dimi. §. quod autem. vbi etiam reuerſus inpriſtinum ſtatum non recuperat ius cognationis. ſed ſolue ſpeciale in legato de quo hic dicitur. quia naturalem cauſam habet: ut. sͣ. de capi. diſſi. i. legatum. uel ibi fuit manumiſſus qui ſeruus fuerat factus. hic autem in inte. reſtitutus qui fuerat deportatus. argu. C. de ſenten. paſ. l. i.Item obſtat huic poſitioni quia. jͣ. dicit facilius. quod eſt abſurdum ꝙ ille facilius capiat qui tempore mortis tantum eſt cognatus ꝙͣ qui vtroqꝫtalū. ſcilicet teſtamenti ⁊ mortis. Item obſtat ꝙ dicit cognati enim ⁊cͣ. q..u. licet nō tempore mortis. Similis lectura ⁊ ſubauditio. sͣ. ſi quis cau.ſed ⁊ ſi quis. ibi damnato ⁊cͣ. Uel pone ſecundo caſum in cognatione natlirali led non in facto non capace hoc mō. legaui fratri ticij. ⁊ ticius me
viuo deceſſit. nam licet deſinat ticij frater eſſe. qꝛ tamen omni tempore capax fuit admittitur. ⁊ ẜm hoc in prima parte tempore teſtamenti tantuꝫ fuit cognatus:⁊ non mortis. In ſecunda tempore mortis tantum quando confirmantur relicta: ut iam non mutetur arbitrium: ut. C. de ſacro ſan. eccle. l. i. ⁊ ideo dicit facilius. Idem in non capace: ut ſufficiat ſi ſit capax tempore mortis tantum. uel tempore exiſtentis condictionis relicti: ut. sͣ. de. le. iij. l. ſi d̓portati. in prin. ⁊. jͣ. de condi. ⁊ demon. eum qui poſt. ⁊ .jͣ. d̓ fideicommiſ. lib. l. generaliter. §. ſihomini libero. ⁊. jͣ. de le. pre. l.interuenit. ⁊ sͣ. de dona. cauſa mor. l. in mortis. ⁊. jͣ. de iure fiſci. l. iij. §. i. ibi quando autem ⁊c̄. ſecus ſi eſſet tempore teſtamenti tantū. ut eo. §. de iur.fiſci. vel pone in cognatione ciuili que ſit in adoptiōe: ut in ſecūda parte. l. ⁊ deſinit per emācipationeꝫ: ut in prima. de quacognatione habes. sͣ. de adop..l. qui in adoptione ⁊. jͣ. de gradibus. non facile. §. i. ⁊ ẜm hācnil obſtat. ſed prout dixi capacem tempore mortis capere: licet non tempore teſtamenti eſtcontra regulam catōnis: ut. jͣ.ti. ij. l. i. So. illa intelligitur cūlegatum deficit ex perſona relīquentis. vel propter rem relictam. aliud ſi ex perſona legatarij: vt dictum eſt licet. R. aliter dicat. Item non obſtat qd̓dicitur inſti. de le. §. an ſeruo.quia ibi propter perſonam legantis ⁊ legatarij mixta conſideratione habita dici nullū:⁊ eodem modo. ℟. C. de leg.ſeruis. in fi. vel vt ibi. Iteꝫ nōobſtat hec lex inſtitu. de here.quali. ⁊ dif. §. eis. ⁊ sͣ. de here.inſti. ſi alienam. §. i. vt ibi dixi. Item nec ob. sͣ. de leg. ij. peto. §. fi. vt ibi dixi. ⁊ facit. C. deteſta. l. neqꝫ. ⁊ .jͣ. de condi. ⁊ demon. l. falſa demonſtratio. ⁊.sͣ. de leg. ij. ſi ita. §. fi. ſed quidam habent pro. l. ſed nō oportet. ac.n ¶ Cognatis. facit. sͣ. e. l. ij. ⁊.jͣ. l. proxi. ac.Um ſenatus. ColleAgio licito legari poteſt: illicito non. ſingulis tamen de tali collegio licite relinquitur. h..h. Bar.o ¶ Senatꝰ. facit. sͣ. l. ꝓxi. ī fi.⁊ sͣ. e. l. ij. ⁊. C. d̓ here. inſti. l.collegiū. ⁊. C. de ſa. ſan. eccle. l. i. ⁊ de epiſ. ⁊ cle. l. id qd̓. ⁊. jͣ. de col. illi. l. i. ⁊. iij. ⁊.sͣ. quod cuiuſqꝫ vniuerſi. l. i. ⁊. C. de iudeis. l. i. ac.Bi eſt. ſtipuler .ſ. dari. ac. q ¶ Stichi. quorum vnus eſt promiſſoris. de quo veriſimile eſt eas ſenſiſſe ut de le. ij. l. vnum ex fa. §. ſi rem.r ¶ Carthagines. vnaꝫ autem frequentare conſueuerūt paciſcentes. ⁊ facit ad. l..jͣ. de reg. iur. l. ſemper in ſtipulatiōibus. ⁊ sͣ. e. quotiens. ⁊. jͣ. e. cū ī teſtō. ⁊ .jͣ. d̓:ver. ob. l. eum ꝗ calendis. §. i. ⁊. l. triticū. ⁊. l. quotiens ī ſtipulationibus. ⁊. l. quotiens quis. §. ſi procurator. ⁊. l. ſi quis ita. §. griſogonus. in fi. §. ſed contra. sͣ. d̓pac. l. veteribus. ſed dic ut ibi dixi. ac.Um pubere. diutius. ut ſic ſeruetur ordo mortalitatis. ad qd̓. sͣ. de inoffi.te. l. nam ⁊ ſi parentibus. ⁊ sͣ. e. qui duos. §. cum in bello. ⁊. §. fi. Iteꝫ hocaccipe niſi rō ſingularis ſuadeat ꝯtrariuꝫ vt pro patrono: ut. sͣ. e. qui duos. §. ſicū filio. ⁊ qꝛ ſit īpubes: ut. jͣ. ꝓxi. ⁊ sͣ. de pac. do. l. inter. in prin. ac.I mulier. intelligitur. propter debilem etateꝫ ut ⁊ sͣ. de pac. do. l. īter. al̓seſſet ſecus: ut. sͣ. l. ꝓxi. ad que eſt. sͣ. e. qui duos. §. fi. ac.Um in teſtamento. facit. sͣ. e. l. vbi ⁊ de reg. iu. l. ſemper in dubijs. ⁊ jͣ. adTtreb. l. cogi. circa prin.Uem heredi. facit. sͣ. l. proxi. Iteꝫ. sͣ. de here. inſti. l. aſſe. ⁊. C. de īſti. ⁊ ſubEſti. l. ſi teſtamentum. ac.Um querit̉. pone exēplū vt. jͣ. de ver. ob. l. ſtipulatio iſta. §. in ſtipulationibus. ⁊. l. ꝗcꝗd. ſed ꝯtra ī eo. ti. l. ſi mihi. §. i. So. ibi. Itē cōtra in. e. ti. l. inter ſtipulātem. §. ſi ſtichū. ſed dic vt diſtinxi. sͣ. de pac. l. veteribus. ac.3 M ¶ De pluribus. natis ne fiat contra. C. de fideicōm. li. l. cum inter. in fi.mis. Incertitudo ꝑſonarū ⁊ rei relicte viciat legatū. h. d. bar.