De liberatione legata.XXXIIII

7 3

rote nihil exige̓ debeat eiꝰ tꝑis qͦ luciꝰ ticiꝰ ſubſcripſit. rn̄. heroteꝫ ex eacā q̄ ꝓponeret̉ liberationeꝫ pete̓ nōpoſſe: niſi ⁊ hoc ſpāliter ei remiſſūeſt.T Dē.Icreditor d̓bitori ꝗ ſe exceptione ꝑpetua tueri poterat: legauerit qd̓ ſibi deberetª: nulliꝰ momēti legatū erit. at ſi idēᵇ debitor creditori legauerit intelligēduꝫ erit exceptionē eum remitti creditori voluiſſeᶜ.¶ Apianus.Dē ē ⁊ ſi īdiē d̓bitor fuerit ul̓ſub conditione.T. Dem.D cio debitore exigatᵇ: neqꝫ ipſūI ꝗs in teſtō dānatus ē ne a tineqꝫ hr̄dē eius pōt cōuenire. naꝫ neqꝫ hr̄dis hr̄s age̓ neqꝫ ab hr̄dis he̓de peti pōt. ¶ Hēdis autē hr̄s p̄tdamnariᵉ ne exigat debitorem.D Aulus.Iei cuiᶠ fundū in ꝗnquenniuꝫꝘ) locauerā: legauiᵍ ꝗcꝗd eū mihi dare face̓ oporteret oportebitueut ſineret hr̄s ſibi habere. Nerua ⁊attilicinꝰ ſi hr̄s ꝓhibuerit euꝫ frui:ex ꝯductoᵖ. ſi iure locatiōis ꝗd retineretⁱ: ex teſtō fore obligatūᵏ aiunt:qꝛ nihil intereſſe: peteretˡ an retineretᵐ. totam enim locationeꝫ legatāvideri.Abeo.Eliqua quoqꝫⁿ iudicio locationis venireº.Q Aulꝰ.Aſſiusᵖ ēt ſi habitatio eo modo legata eſſꝫ: gratuitam habitationē hr̄s p̄ſtare deberet. Et pͥterea placuit agē̓ poſſe colonuꝫ cūhr̄de ex teſtamento. ut liberet̉ cōductioneq. quod rectiſſime dicitur.Q Odeſtinus.Um ita teſtamur. hr̄sʳ meusdānas eſto liberare eum ꝗ negocia mea geſſit. ⁊ ſi quid eum mihi dare facer̄ oportet ab eo non exigere dānatusᶠ heres. nec creditasab eo qͦꝫ pecuniaſ exiget. In ſil̓iʳ arteꝫ legato vix eſt vt de eo quoqꝫ legādo pater fa. ſenſerit. qd̓ ẜuis eius

peculij noīe debetur. PDem.Urelioʸ ſemprōio fratre meonemineꝫ moleſtari volo noīed̓biti: nec exiger̄ aliꝗd ab eoᵗ quandiu viuetʸ: neqꝫ de ſorte aut vſuranomīe debitiᶻ: ⁊ abſoluo eum ⁊ libero ex pignoribꝰ eiꝰ domū ⁊ poſſeſſionem caplataꝫª. Modeſtinꝰ rn̄ditipſuꝫ d̓bitorē ſi cōueniat̉: exceptione tutū eſſe: diuerſuꝫ ī ꝑſona hr̄diseiꝰᵇ eē. ¶ Gaius ſeiꝰ cū adoleuiſſꝫaccepit curatores publiū meuium ⁊luciū ſemproniū: idē gaiꝰ ſeiꝰ intralegitimāᶜ etatē ꝯſtitutꝰ cū in factumcōcederet: teſtō ſuo de curatoribusſuis ita cauit. Queſtiōeꝫ curatoribꝰmeis nemo faciat. rē enī ip̄e tractaui. Quero an ratōeꝫ cure heredesadulti a curatoribus pete̓ poſſūt: cūdefūctꝰ vt ex v̓bis teſtī apparet confeſſus ſit ſe oēꝫ rē ſuā adminiſtraſſe? Modeſtinꝰ rn̄dit. ſi ꝗd dolo curatores fecerūt: aut ſi q̄ res teſtatoris penes eos ſunt: eo noīe ꝯuenirieos poſſe.ᵉEra.I id qd̓ᵉ mihi debes vl̓ tibi vl̓alij legauero: idqꝫ mihi ſoluerisᶠ: vel qualibet alia rōne liberatꝰa me fueris: extinguitur legatum.¶ Unde iuliano placet. ſi debitorihr̄s extiterit creditor: poſteaqꝫ ipſecreditor deceſſerit: legatū extingui.⁊ hoc veꝝ eſt quia confuſione ꝑinde extinguitur obligatio: ac ſi ſolutioneᵍ. ¶ Sꝫ ſi ſub ꝯditiōe dato legatoʰ hr̄s poccupauerit: ⁊ exegeritdebitūⁱ: aliud dici oportet: qꝛ in arbitrio heredis eē nō deberetᵏ: vt qn̄qꝫ conditione exiſtente: neqꝫⁱ ip̄i legatario debeat̉ legatū: ſi tn̄ uiuat ⁊cape̓ poſſit. neqꝫ eiᵐ ad quē hoc cōmodū ꝑuenerit: ſi legatarius caper̄non poſſit.Q Apinianus.peti nolo: nō tā exceptionemUod mihi ſempronius debꝫhabere debitorem qͣꝫ fideicōmiſſūvt liberetur pete̓ poſſe reſponſumeſtⁿ.TDem.

creditor. Non valet legatum liberationis ei relictum qui ſe poO xſtercepiſone tueri. h. 4. Bar.eberet .i. liberationē eius quod ⁊c. ac.Idē .i. qui .ſ. exceptione ſe tueri poterat. ac.¶ Uoluiſſe. ⁊ ſic eſt vtile legatum: ut. sͣ. de le. i. ſi creditori. in pͥn. ⁊. l. ſe.et de le. ij. debitor. in pͥn.n sͣ. eo. ſi debitor. §. i. etinſti. de le. §. ſiꝗs debitori. ⁊. §. econtrario.uis. In dubioO reicrum ſiperandiselligit̉ in rem: ut ſic ꝑſonam heredis cōpreherdat. h. d. Bar¶ ¶ Exigat. ſecus ſi dicat ꝙͣdiu viuat debitor vt.jͣ. e. aurelius in pͥn. et ſacit. sͣ. e. l. non ſolum. §. i.t. sͣ. e. l. ij. ac.¶ ¶ Pōt dānari. ut. sͣ. d̓le. iij. l. ſi fuerit. §. i. ac.Iei cui. Si legat̉O liberatio conductorioē id videtur remiſſuꝫ adqd̓ preſtandum actiōe ꝑſonali tenet̉. h. d. bar.¶ Si ei cui. al̓s ſi cui etſunt due ꝑtes ſi ⁊ cui.¶ Legani accipe. jͣ. ntſineret heres ⁊c̄.h ¶ Ex conducto .ſ. forteobligatum. ac.¶ Retineret. heres .ſ. utquia incluſit īuecta ob pēſionem: ⁊ percepit mercedem quoquo mō.f ¶ Obligatū .ſ. heredē.eteret .ſ. heres.m ¶ Aut retineret .ſ. heres. vtrobiqꝫ enim teſtatoris munificentia eſt legatarius oneratus. azo..ſ. ut gratis dimittat̉ nōillud quo minꝰ rem deuaſtādo ſeu negligēdo oblitur. H. ⁊ facit. sͣ. dele i. apud iul̓. §. ſi titiuset. sͣ. e. l. non ſolū. §. fi. et.sͣ. loca. l. ſi in lege. §. fi.et de vſufr. quotiens. §.ſi colono. ⁊ sͣ. de vſufr..l. cui vſufructus. §. i. ac.n Eliqͣ quoqꝫ. al̓s q̄qꝫ. al̓s quoqꝫ.o ¶ Uenire. ſic al̓s venirent. et fa. sͣ. loca. l. ſi tibi.inuat̉ cum ſequenti⁊ precedenti. l. ac.Aſſius. adiūgit pͥcedētibꝰ duabus.¶ ¶ Cōductiōe .i. penſione. ⁊ facit. sͣ. e. l. ſi ei cui.cum concor.Q Amita. Nō caſūhuius. l. Legatū liberatiōis extinguit̉ ſolutione. h. d. Bar.¶ Heres. ꝗdam dicūt hoc eē de verbis defuncti: que deberēt eē in ſecūdaꝑſona: ut. sͣ. ⁊ rn̄ſio incipiat. nec creditas ⁊c. ſed dic ꝙ ſint v̓ba iuriſcōſulti. ⁊ rn̄ſio incipit heres dānatus ⁊ dic creditas: ab herede uel defuncto ipſigeſtori ul̓ a geſtore alijs: ꝗbus mutuauit de pecunia dn̄i ſed tūc eſt ar. contra. jͣ. e. ꝓcurator. ſed hic plenius legauit ꝙͣ ibi.ſ ¶ Damnatus. mō rn̄det ut ſupra dictuꝫ eſt in prima glo. ac.t ¶ In ſimili aūt. dic ꝙ legaui ẜuo peculium cū libertate: ⁊ ꝗcꝗd mihi dare debuit: non videor remittere qd̓ vicarius eius: ideſt ſui legatarij dꝫ. adquod eſt. sͣ. de le. iij. l. ſuos. §. fi. hoc iure eſt: ideſt non eſt. ſic. sͣ. ad vell̓. tutor. uel dic caſum ut in prin. l. ponitur. ut videar legare que mihi dꝫ geſtor: ⁊ q̄ſeruis meis. ⁊ ꝙ dicit vix ē: id eſt ē ut ⁊ sͣ. d̓ iude. l. vix. alij fabulashic referunt. ac.relio. Legatum liberationis eſt perſonale ⁊ ad heredes non trāH ſit. h. d. Bar.a ¶ Aurelio. id eſt ab aurelio ſempronio fratre meo: ut ⁊ al̓s mihi. i. a mehunc enim fratrem inſtituebat heredem ⁊ liberationem ticio debitori legauit per hec verba. ac.

x ¶ Ab eo. putaUiuet. ideſt debitor meus. ⁊ per hoc pꝫ hoc legatū ꝑſonale fuiſſe: ut. sͣ. d̓ pac..l. epl̓a. §. fi. ⁊ ſic non eſt contra. sͣ. de proba. ſi pactū. ac.z¶ Nomine debiti. id eſt vſura ſortisa ¶ Caplatam: nomen poſſeſſionis vel loci vbi eſt. ac.b ¶ Heredis eius .ſ. debitoris⁊ facit. sͣ. e. ſiquis in teſtamēto.⁊. l. non ſolum. §. i. ⁊. ij. ac.¶ Gaius ſeius. Si teſtator liberat curatores non videtur relicta liberatio doli uel requorum. h. d. Bar.c ¶ Intra legitimam. noͣ gͦ ꝙadultus curatorem hn̄s pōt teſtari. ſic. sͣ. de le. ij. cuꝫ pater. §.curatoris. ſecus in contractu: ut.C. de in integ. reſti. min. ſi curatorem. ac.d ¶ Eos poſſe. immo vr̄ totuꝫremiſſum: ut. jͣ. e. aurelius. §. ticius teſtō. que eſt contra. So.ſpeciale ibi in patre. Item contra. sͣ. de pac. ſiquis. §. illud. etinſti. de le. §. ſi ꝗs debitori. naꝫibi videtur ꝙ liberatione legata nec de dolo poſſit conueniri.ſed dic refert an aliquis eſt debitor pecunie tm̄: an ⁊ doli ⁊ culpe: an ⁊ doli tm̄: ut in depoſito. In primo loquit̉ ī inſti. Inſecundo hic. In tertio iſte. §. illud. Item noͣ ꝙ liberatio tribꝰmodis legatur. Prīo qd̓ ticiꝰdꝫ peti nolo. uel qd̓ dꝫ ei relinquo: uel actionem ei remitto. ethic eſt liberandus legatarius:ut. sͣ. e. l. i. ⁊. l. ſi dānatus. ⁊. l.qd̓ mihi. ⁊. l. legaui circa prin.⁊ in pluribus alijs. ll. huius ti.Icd̓o ſi negocium teſtatorisgeſſiſſet ⁊ teſtator dixerit rationes reddere nolo. ⁊ hic quoqꝫdebitor liberandus eſt: niſi abeo ꝙ dolo geſſit: uel ꝙ peneseum ſit: ut hic. ⁊ sͣ. e. non ſolū.§. ſi heres. ⁊ .jͣ. eo. procurator.⁊. l. fi. §. ticia. ⁊. l. aurel̓. §. meuia ⁊ sͣ. de le. i. ſi ſeruus vetitꝰ⁊ sͣ. de admi. tu. quidam decedens ⁊. jͣ. de condi. demō. cumtale. §. i. niſi cum dixit dānaseſto heres meus quicquid ⁊c̄. ut.sͣ. e. l. ſiquis rōnes in fi. l. Tertio ita. ſi reus vel actor damnetheredem ne actionem exerceat. quo caſu loquitur. jͣ. e. l. petitor.id quod. Legatum liO berationis vel nominis extinguitur ſolutione vel alia liberatione viuo teſtatore contingente: ſecus ſi eo mortuo facto heredis cōtingat. hoc dicit.Bar.Si id quod. al̓s ſi quod. ac.f ¶ Solueris. coactus .ſ. alioquin contra: ut. sͣ. de le. iij. l. ſi fideicōmiſſa. §. in rē⁊ noͣ. sͣ. eo. l. non ſolum. §. fi. ac.¶ Solutiōe. ut. jͣ. de fideiuſ. l. ſi debitori creditor. ⁊ d̓ ſo. ſtichū. §. aditio. ac.h ¶ Legato. predicto ſcilicet. ac.i ¶ Debitū. hoc in debitore teſtatoris ſine diſtinctione recipitur. aliud in debitore heredis que liberare ipſe damnat̉: ut. jͣ. e. l. cum heres. ac.k ¶ Non de beret. ad quod. sͣ. de le. i. ſeruo legato. §. i. ac.l ¶ Neqꝫ. ideſt non. ac.m ¶ Ei repete nec dꝫ eſſe ī arbitrio heredis ut neqꝫ preſtet ei ad quē cōmodū ꝑuenerit relictū alij ſub hac conditione ſi legatarius caꝑe non poſſit. uel dic forſan coniuncto uel ſubſtituto: ut. C. de cadu. tol. §. i. ⁊. ij. ⁊. iij. ⁊ facit. sͣ. de le. i. ſi ſic. §. i.⁊ .jͣ. de fideiuſ. vranius. ⁊ jͣ. ad trebel. deducta. in pͥn. ⁊. l. debitor. ⁊. l. pe. C. depac. debitori. ⁊ sͣ. e. nō ſolum. §. liberationis. ac.Uod mihi. rn̄ſum eſt. facit inſti. de le. §. ſiquis debitori. ⁊. C. de fideiuſ.ſi creditoris. ⁊. jͣ. ut in poſ. le. l. i. §. ſi debitori. ſed ar. contra. sͣ. de eo perquem fa. l. i. §. ſi reus. Item noͣ aliquid fieri ad excep. qd̓ valet ēt ad actō. qd̓ ē cōtra placē. ut noͣ. sͣ. de iureiurā. l. ſed ⁊ ſi poſſeſfori. in princi. ac.