De ſupellectili legata.XXXIII

De ſupellectili legata.XXXIII

16 6

in ſupellectili ſūt.¶ Elſus.Abeo ait originē fuiſſe ſupellectilis ꝙ olī his ꝗ in legationeꝫproficiſcerent̉ locari ſolēt que in ſupellectili vſui forent. ¶ Tubero h̓mō demonſtrare ſupellectilē temptat inſtrumentū quoddā patriſfamilias: rerū ad quotidianū vſumparatarū: ꝙ in aliam ſpeciem noncaderet. vt verbi gratia. penumª argentū. veſtē. ornamēta. inſtrumenta agri aut domus: nec miruꝫʰ eſt ⁊moribꝰ ciuitatis ⁊ vſu rerū appellationē eiꝰ mutatāᵉ eē. Nam fictiliaaut lignea aut vitrea: aut erea deniqꝫ ſupellectili vtebantur. Nuncˢ exebore aut teſtudine atqꝫ argento.iā ex auro etiā atqꝫ gēmis ſupellectili vtunt̉ᵉ Quare ſpeciem potiusrerū qͣꝫ materiam intueri oportet.¶ Sꝫ de his quidē de quibus dubitariʸ pōt ſupellectilis potius: anargentiᵍ an veſtis ſit. Seruiꝰ fatet̉.ſentētiaꝫ eius qui legauerat aſpicioportere in quā rationē eā ſolitusſit referre. ¶ Uerū ſi ea d̓ quibꝰ nondubitaretur quin in alieno genereeēt: vtputa eſcariūᵇ argēteū: autpenulasⁱ ⁊ togas: ſupellectili quisaſcribere ſolitꝰ ſit: nō iccirco eſtimare oportē ſupellectili legata ea quoqꝫᵏ cōtīeri. Nō eniꝫ ex opinionibꝰᵐſingulorum: ſed ex communiⁱ vſunomina īꝗt exaudiri d̓be̓. ¶ Ideꝫⁿtubero parum ſibi liquere ait. namquorum ſūt nomina inquit: niſi vtdemonſtrarent voluntatem dicentis. Et quidem non arbitror quemqͣꝫ dicere qd̓ non ſentit vbi maximeº nomine vſus ſit quo id appellare ſolet: naꝫ ⁊ vocis miniſterio vtimur. Ceterum nemo eſtimanduseſt dixiſſe qd̓ non mente agitaueritꝰ. ¶ Sed etiā magnopere meꝰtuberonis ⁊ ratio ⁊ auctoritas mouet. nō tamē a ſeruiodiſſentio: nō

videri quemqͣꝫ dixiſſe cuius nonſuo nomineᶠ vſus ſit. nam ⁊ ſi prioratqꝫ potentior eſt mens qͣꝫ vox dicētis tn̄ nemo ſine voce dixiſſe eſtimatur: niſi forte ⁊ eos ꝗ loqui nonpoſſunt conatu ipſo ⁊ ſono quodā⁊ inarticulata uoce Brecaij dicereexiſtimamusˡ.I Deꝫ.Um quidam vxori ſue ita legauerat domum cū iure ſuo⁊ omni inſtrumento ⁊ ſupellectili.Querebatur an videretur argentūeſcaleˣ ⁊ potorium legato contineri? Reſpondi ſiquidē in ſupellectili argentūʸ ē d̓beri. Eſcaleᶻ autē velpotor ium argētum non d̓beriª: niſi hoc quoqꝫ teſtator ſenſiſſe legatarius doceat.D Aulus.Egata ſupellectili cum ſpecies ex abundanti per imperitiam enumerenturᵇ: generali legatonon derogatur. ¶ Si tamen ſpecies certi numeri demonſtrate fuerint: modus generi datus ī his. ſpeciebus intelligitur. Idem ẜuabiturinſtructo predio legato: ſi quedamſpecies numeruꝫ certum acceperit.¶ Supellectilis menſas eſſe cuiuſcunqꝫ materie: ſcilicet vel argenteas vel argento incluſas placet.¶ Nam ⁊ argēteos lectos. Itemargētea candelabra ſupellectili ceder̄ poſterior etasᵍ recepit: cum vlixesᶜ ex auro ⁊ argēto lectum viuentis arboris truncis edificatum ornaſſet: quē penolope recognoſcendiuiri ſignum accepit: ut uoluit homerus. ¶ Supellectili ſua omnilegata acceptum argentum pignori non continebitur: quia ſupellectilē ſuam legauit: vtiqꝫ ſi nō ī uſucreditoris id argentum uoluntateⁱ debitoris fuit: ſꝫ repoſitum propter contractꝰ fidē ac reſtituēde reiuinculum.

)contineri. Quarto ponit ⁊tum tuberonis cōtradicentis ſeruio in vnomembro ſui dicti. Quinto ponit dicturi auctoris huius legis in quo tubero reprehenditur: et dicto ſeruijecunda ibi. Tuhero. Tertia ibi. ſed de his. Quarta ibi. idemī. Quinta ibi. ſed ētmagno. Bar.a ¶ Labeo ait. tubero. vratia penum..q. d. penus ⁊ q̄ ſequuntur cadunt in ſpecieꝫ certā: ⁊ ſit non ſunt in ſuvellectili: licet ſint ī uſuquotidiano: cum ergoomnia eſculenta ⁊ poculenta ſint in penu: vt.sͣ. ti. i. l. iij. ī princi. ſimiliter ⁊ ea que cōtinētnomina eorū que h̓ ſequūtur: ut ⁊ sͣ. e. l. i. et.s. l. proxi. ac.ẜ ¶ Nec mirum. taciteobiectioni rn̄. ac.c ¶ Mutatam. ſi conſtat ab eo qd̓ ab initiofuit. vnde v̓ſus. Multa renaſcent̉ que iā cecidere: cadētqꝫ. Que nūcſunt in honore uocabula ſi uolet uſus. quoniāpenes arbitrium uſuseſt ⁊ norma loquendi. ⁊facit. sͣ. de le. ⁊ ſe. con. l.quibus in fi.d ¶ Nunc ſequenti iēpore. ac.e ¶ Utuntur. ut ⁊ sͣ. e..l. iii. §. nitrea. ⁊ .§. fi.¶ Sed de his. dubitari. tali dubitatione nonex generis qualitate tm̄de quo queritur: ſed exeius uſu pendente. R.puta de eſcario: ut. jͣ. deauro ⁊ arg. le. l. ⁊ ſi nō.§. ſi cui eſcariū. R.g ¶ An argenti. qͥ argenti numero ſunt dicnt ⁊. jͣ. de auro ⁊ ar. le..l. ꝗntus. §. pe. ⁊. §. fin.⁊. l. ſi non ſint in pͥnc. ⁊§. i. ⁊. §. ii. ac.h ¶ Utputa eſcarium.de hoc dubitari pōt anargenti īnero ſut uelnō: ut. jͣ. de auro ⁊ arg.le. l. ſi non ſint. §. lectuꝫet. §. ſi cui eſcarium. ſupellectili v̓o numero cōſtat non ꝯtineri: ut. sͣ. ę.l. i. azo. niſi probetur teſtatorē contra ſeut. jͣ. l. proxi. h. ac.¶ Penulas. uilis uſtis ſed toga longa et pͥcioſa. ac.¶ Ea quoqꝫ .ſ. omnia. ſed argentum eſcarium contineri poterit ſi id teſtatorem ſenſiſſe conſtiterit: ut. jͣ. l. ꝓxi. ⁊ sͣ. diximus. h.¶ Ex cōi vſu .ſ. proprio aut figurato. nam ⁊ figuratiua ſignificatio cōmunis eſt ⁊ ſic uſitata poteſt appellari. Item no. hic ꝙ ſi per appellatiuuꝫ nomē teſtator aliud ſignificare uoluit ſiꝗdeꝫ diminuere voluit ſignificationem uerbi teſtator: ut ſi plura ſignificabat ⁊ pauciora voluit ſignificari: ſtabitur teſtatoris voluntati: ut. sͣ. de fundo inſtru. ⁊ inſtru. l. cuꝫdelanionis. §. aſinam. ⁊. §. quidam cum ⁊ .jͣ. de auro ⁊ argento legato.quintus. §. item argento. ⁊ .jͣ. e. legata ẜm. R. quandoqꝫ tamen ſecus reperio: ut. sͣ. de uſufru. le. ſi alij licet. R. aliter ibi dixerit: vt ibi nota. Siuero voluerit augere ſignificationem: ſentio cum ſeruio reprobata ſenientia tuberonis: ut ſi quidem voluit augere per ea de quibus dubitaripoteſt an ſit in alio genere: vel que eiſdem verbis prima facie contineri videntur: et tunc ſtabitur eius uoluntati. Si vero certum eſt ea in aliogenere eſſe: non ideo augebitur legatum: vt hic ⁊ ſuperiori reſpon. et.j. de auro ⁊ argento lega. pediculis. §. ij. Sed quando non diminuereuel augere ſicut dictum eſt ſignificationem teſtator voluit: ſed appellatiuum nomen incongruens ei de quo ſenſit expreſſit: ſed congruens alij.em omnino eſt extranea et remota ſignificatio apponti ab eo qd̓uoluit: ut ſi ſenſit de auro et dixit de lapide: nihil omnino debet̉: ut. sͣ. de

le. i. l. iiij. in fi. i. reſpon. Si v̓o ſenientia poteſt aptari quoquo modo quod ſepe per conſuetudineꝫ apparet. per vnicam eſſentiam ⁊ materiam: ſecus eſt quoddic vt. sͣ. de le. iii. non aliter. ſic ergo ad ea que ſuper hac. l. dicuntur facit. jͣ. deauro ⁊ argento le. l. pediculis. §. i. ⁊. §. ii. ⁊. l. quintus mucius per totum. ⁊ sͣ. d̓le. ⁊ ſe. con. de quibus. §. inueterata. ⁊ sͣ. de leg. iii. nūmis. ⁊. l. ille. §. i. ⁊. jͣ. d̓ regulis iuris. l. in ſtipulationihꝰſed ar. contra. sͣ. de le. i. l. iiij. ⁊contra sͣ. de vino ⁊ ole. ⁊ triti.le. l. ſi quis in principio. Itemcontra. jͣ. ti. ii. l. inter ueſtem.ſol. ibi. ac.m ¶ Opinionibus. nota ſic. sͣ.de acquiren. heredita. cuꝫ quidam. §. quod dicitur in mediolegis. h.Idem uſqꝫ huc ſeruius:nic tubero incipit. ⁊ dic tubero ait non ſibi liquere .i. manifeſtum eſſe. ⁊ ſic nec placere idē.ſ. qd̓ ſeruio: nam quorſum ideſt quare ſunt nomina inuenta⁊ ſunt uerba tuberonis per celſum hic relata. ac.o ¶ Ut maxime. idem̄ ergo ſinomine non congruo ẜm tuberōnem. ac.p ¶ Agitauerit. ex his omnius licꝫ perperam inferre uolebat tubero ꝙͣ quolibet uerbodiceret quicquid uellet. ac.¶ Sed etiam. me. celſum auctorē huius legis. ac.r ¶ Suo nomine. proprio uelqd̓ uice proprij nominis fungitur: ut. sͣ. ſi cer. pet. l. certū. ⁊ facit. jͣ. de rebus dubiis. l. iii. ⁊ d̓manu teſta. l. ꝗ habebat. ⁊. l.ſtichus. īmo ⁊ sͣ. d̓ here. inſti.quotiens. ac.o ¶ Dicentis. ſic. sͣ. de le. iii. l.non aliter. ⁊. l. i. §. eum. ⁊. l. ꝗſquis in fi. argu. contra. sͣ. devſufruc. l. ſi alij.t ¶ Ex iſtimamꝰ. facit. C. de fideicom. li. l. ⁊ in epiſtola. ⁊ sͣ.de le. ij. l. cum proponebatur.⁊ sͣ. de le. iii. l. nutu.Um quidam. Argēum cicarium ⁊ potoriuꝫin appellatione ſupellectilis n̄ꝯtinentur: niſi ex uſu patriſfa.illud ſignificet̉. h. d. Bar.u ¶ Iure ſuo. i. ſeruitrite ei abea debita. Idem tamen ſi hocnon dixiſſet: ut. sͣ. d̓ ſeruitu. ruſti. prediorum. l. via. §. quecūqꝫ. ac.r ¶ Eſcale. quod dicitur eſcarium argentum dicitur: jͣ. deauro ⁊ argento lega. l. ⁊ ſi nōſint. §. ſi cui. l. pediculis. §.argento.y¶ Argentum. ſine omni dubio. R.¶ Eſcale. de quo poteſt dubitari: an alio genere contineatur: ut. jͣ. de auro etargento lega. pediculis. §. i. ſed in ſupellectili conſtat non contineri: vt hic. ⁊ sͣ.eo. labeo. §. uerum ſi ea. niſi hoc teſtator ſenſerit: vt. jͣ. ſtatim ſubijcit. ac.a ¶ Non deberi. quia prius generali nomine poſito .ſ. inſtrumento deinde ſuppoſuit ſpeciale nomen .i. ſupellectili. ⁊ ideo reſtringit precedentia omnia: ut. sͣ. d̓lega. iii. heres. §. vxori. ſed argu. contra. jͣ. ti. i. l. a filio. §. fin. ac.c L ¶ Fuerint ex certa ſcientia non per imperitiam. ⁊ dic ut no. sͣ. de fundoEgata. enumerentur. a teſtatore. acinſtruc. l. queſitum. §. pe. ⁊. §. fi. ⁊ facit. jͣ. eo. ti. l. cum delanionis. §. cui etiā quidam. ⁊. l. ſeie ī princi. ⁊. jͣ. ti. i. uerba. ⁊. l. alimenta. §. baſilice. et. l. ſtichus ī pͥn.⁊ argu. ff. de iudi. l. cum pretor. ac.¶ Nam et argenteos. etas. ſic. sͣ. eo. labeo circa princi. et. l. iii. §. fi. ac.¶ Cum vlixes. hic vlixes cum diu fuiſſet abſens: et per litteras ab vxore ſua .ſ.penolope redargueretur fecit lectum in truncis ligni quod nec comburi: nec putrefieri poterat: et ornauit auro et argento: et miſit vxori ut eſſet ſignum viri viuentis. et facit. sͣ. de contrahen. emp. ab eo. §. menſam. ac.¶ Supellectili. voluntate: qꝛ iā preſumebat̉ nolle luere: ut et. sͣ. de le. iij. l. antepe. in princi. Item no. ꝙ ex vſu teſtatoris uoluntas colligitur. ſic. sͣ. de vinoet ole. leg. l. ex uſu. et. jͣ. ti. i. l. cum alimenta in prin. ſed argu. cōtra. jͣ. l. ꝓx. ac.