XXXIIIDe penu legata.

16 3

ſtator p̄ſtituerit. ¶ Qd̓ ſi ī ānosª ſingulos penus legata ſitʰ: ꝑ ſingulosannos penus adhuc poterit preſtari: vl̓ ſi minꝰᶜ ſūme ꝑ ſingulos ānoſpetat̉. ¶ Quid ergo ſi vnaᵇ ſūmalegata ſit: ⁊ primo penus nō ſit p̄ſtita: vtrū tota ſūma debeat̉: quaſi toto penoris legato trāſfuſo. an v̓o qͣꝫtitas pͥmi anni eſtimationis ſola ſittrāſlata: dubitari pōt. puto tamē ſicvolūtatē ſequēdā teſtatoris: vt tota ſūma ilico poſtqͣꝫ ceſſauit he̓s dare penū: vxori p̄ſtet̉ hē̓dis in deuotione coercēdaᵉ.QArcialis.Enu certa cuꝫ vaſis certis legata ⁊ ꝯſūptaᶠ: nec vaſa ꝗdē cedūtlegato exēplo peculij. TXpianꝰ.Ui penum legat quid legatocōplectat̉ teſtator uideamus.Et ꝗntus mutiꝰᵍ ſcribit. li. ij. iuris ciuilis: penū legata ꝯtineri q̄ eſui potuiqꝫᵇ ſunt. ¶ Idē ſabi. li. xx. digeſtoꝝ ad vitelliū ſcribitⁱ. Que harūˡinquit patriſfami. vxoris liberorūqꝫ eius vel familie: q̄ circa eos eē ſolet. Itē iumētoꝝ q̄ dominici vſuscā parata ſūt. ¶ Sꝫ ariſto notatʸ:etiā q̄ eſui potuiqꝫ nō ſunt contineri legato: vtputa ea ī ꝗbꝰᵐ eēⁿ ſolemꝰ. oleū forte gaꝝº. amurca. mel.ceteraqꝫ his ſimilia. ¶ Plane inquit ſi penꝰ eſculēta leget̉ Labeo li.viij. poſteriorū ſcribit nihil eoꝝ cedere: qꝛ nō hec eēᵖ ſed ꝑ ea ſolemꝰTrebatius in melle contra ſcribitq.Merito qꝛ mel eē ſolemꝰ. ſed ꝓculusᶠ oīa hec contineriᶠ recte ſcribit niſi cōtraria mens teſtatoris appareat. ¶ Eſculētaᵗ vtꝝ ea q̄ eē: an ⁊ eaper q̄ eēʸ ſolemꝰ: legaueritᵗ. ⁊ eaʸ qͦqꝫ legato cōtineri credēdū eſt: niſicōtraria mens patriſfamilias doceatur. Mella certe ſemper eſculēte penuiᶻ cedere. Lacertosª quoqꝫcuꝫ muria ſua contineriᵇ nec labeonegauit. ¶ Poculēta pēu legataea que vini loco patriſfamilias habuit cōtinebuntur. ſupraſcriptaᵉ v̓onō ꝯtinebunt̉. ¶ Penori acetumquoqꝫ cede̓ nemo dubitat niſi extinguendi ignis cauſa fuerit paratuꝫ.Tūc eniꝫ eſui potuiqꝫ nonª fuit. Etita Offilius li. ix. actionum ſcribit.ſed ꝙ diximusᵇ vſus ſui cauſa paratū: ſic accipiendū erit: ⁊ amicorūeius ⁊ cliētū ⁊ vniuerſorum qͦs circa ſe habetᵉ. Nō etiaꝫ eius familie:quam neqꝫ circa ſe neqꝫ circa ſuoshꝫ puta ſi ꝗ ſunt in villis deputati:quos quintus mutiꝰ ſic diffiniebatut eorumᵇ cibaria contineriᶜ putat.qui opus non facerentᶠ: ſed materiam prebuitᵍ ſeruio notandi ut ⁊

textoruꝫ ⁊ textricū cibaria diceretꝯtineriˡ. Sꝫ mutiꝰ eos voluit ſignificareᵏ ꝗ circa patrē familias ſuntˡ.¶ Simili mō ⁊ iumētoruꝫ cibariapenu ꝯtineri. ſꝫ eoꝝ iumētorū q̄ vſibus ipſius amicorum deſierunt.¶ Ceterū ſi qua iumēta agris deſeruiebant vl̓ locabāt̉: legato noncedē cibaria eoruꝫ. Siue auteꝫ frumētū: ſiue ꝗd leguminis in cella penuaria habuit penore legato cōtīebit̉. ¶ Sꝫ an ordeū ſiue familie ſiueiumētoꝝ gr̄a paratū cōtineat̉: queritur. Et offilius ſcribit ꝯtineriᵐ lib.xvj. actionū. ¶ Ligna ⁊ carbōes ⁊cetera ꝑ q̄ penꝰⁿ ꝯficeret̉ an penorelegato ꝯtīeant̉ q̄rit̉? Et quintꝰ mucius ⁊ offiliꝰ negauerūt. nō magisqͣꝫ mole īquiūt ꝯtinent̉. Iidē ⁊ thꝰ⁊ ceras ꝯtineri negauerūt. Sꝫ rutilius: ⁊ ligna ⁊ carbones q̄ nō vēdēdi cā parata ſunt cōtineri ait. y Sextus autē cecilius: ⁊ thus ⁊ cereosin domeſticū vſuꝫ paratos ꝯtinerilegato ſcribit. ¶ Seruiꝰ apud melā ⁊ vnguētūº ⁊ chartas epiſtolarespenoris eē ſcribit. ⁊ eſt verius. hecoīa odores qͦqꝫ ꝯtineri. Sꝫ ⁊ chartas ad ratiunculas ⁊ ad logariuꝫᵖparatas contineri. ¶ Uaſa quoqꝫpenuariaᵈ ꝗn cōtineant̉ nulla dubitatio ē. Ariſto autē ſcribit dolia nōcōtineri. Et eſt verū ẜm illam diſtinctionem quam ſupra fecimꝰᶠ ī vinonec frumēti nec leguminū thece: uelarcule forte: vel ſportule lagule velſi qua alia ſunt que horrei penuarijvl̓ celle penuarie inflruēdiˢ gr̄a habent̉ nō ꝯtinebūt̉. ſed ea ſola ꝯtinētur: ſine quibꝰ penus haberi nō recte poteſt.PAulus.Am qd̓ᵗ liꝗde materie ſit qꝛ ꝑſe eē n̄ pōt rapit ſecū in acceſſiōis locū id ſine quo eē non poteſt.Uaſa autē acceſſio legate penꝰ nōlegata ſunt. Deniqꝫ penu cōſū-pta vaſa nō debēturᵛ. Sꝫ ⁊ ſi penꝰcuꝫ vaſis ſpecialiter ſit legata vaſanō debebūt̉ vl̓ cōſumpta penu velademptaˣ. ¶ Si cui q̄ ī promptuariaʸ ſint legata fuerint non oīs penus legata eſt. ¶ Item ſi quis ſolitus fructus ſuos vendere penumlegauit: non omnia que ⁊ pro commercij cauſa habuerit legaſſe videtur ſed ea ſola que in penu ſibi ſeparabatꝰ. ¶Ꝙ ſi ꝓmiſcue vti ſolebat tūc quantum ad annuū vſumei ſufficeret familieqꝫ eius ceterorūqꝫ q̄ circa eum ſunt legato cedet.Quod fere inquit Sabinus euenitin perſonis mercatorum: aut quotiens cella ē olei ⁊ vini que venire

Ixa ¶ Quod ſi in annos. factū diuerſum ſed ius idem. ac.h ¶ Legata ſit .i. ſi nō preſtet̉ penus ꝑ ſingulos annos decem.c ¶ Si minus .i. ſi nō preſtet̉ penus. ac.q ¶ Quid ergo ſi vna .i. vnica ſūma puta centū aureos ſi in ſingulis annis nō preſtetur penus per ſingulos annos relicta: ⁊ ita centum non perſingulos: ſed ſemel tm̄ſunt legata. ac.e ¶ Coercenda. ablatiui abſoluti. ac.Enu. ⁊ conſum.Epta. viuo teſtatore .ſ. vt. sͣ. ti. i. l. i. ⁊. ij. ⁊l. tunc inutile. Iteꝫ facitjͣ. eo. nāqꝫ in principio.⁊ inſti. de le. ſi quis ancillas. ⁊ sͣ. fami. her. l.ex ꝑte. §. duos. ⁊ sͣ. ti.ij. l. i. in fi. ⁊. l. ſi cui.Ui penum.Eſculenta ⁊ poculenta ad vſuꝫ patriſfamilias ⁊ amicoꝝ ipſiꝰindefinite legato penorum continentur: ſpeciale v̓o legatum ad ipſius vſum reſtringitur.Et ſi arida penus legetur nulla vaſa comprebendit. liquida v̓o viliatm̄ vaſa comprehendit⁊ ſi legatum penorumextinguitur ⁊ legatumvaſorum. h. d. Bar.g ¶ Mucius ſcribit. recte ⁊ ſufficienter. R. ac.h ¶ Potuiqꝫ .ſ. parata. non autē cauſa vendendi: vt. jͣ. eo. nā quod§. ſi cui. ⁊ sͣ. de leg. iij.cum quereretur. §. lananec cauſa medendi: vtjͣ. eo. l. nō omne.i ¶ Scribit. ſcꝫ quintusmutius determinans:⁊ exponēs eū dicens cōtineri omnem rem.k ¶ Harum .ſ. reꝝ queſunt parata eſui vel potui ipſius patriſfami. ⁊eſui ⁊ potui vxoris: ⁊ ſicſequentia: ⁊ pro hoc inſtitu. de vſu. ⁊ ha. §. ſicui. ⁊. jͣ. e. l. §. ſed qd̓ dicimus.l ¶ Sed ariſto notat. nōtamen per omnia bene.acurſius.m ¶ In quibus .i. cumlibus. ac.n ¶ Eſſe .i. comedere.o ¶ Garuꝫ. genera ſalſamenti. facit ergo differentiaꝫ ariſto inter ꝙ⁊ cum quo. in quo. jͣ. ētreprehenditur.p ¶ Non hec eſſe .i. comedere ac. ſed per ea ⁊c̄.quia cum eis melius appetimus. ac.q ¶ Cd̓tra ſcribit. ⁊ bn̄.r ¶ Sed ꝓculus. reprobata ſententia ariſtonis⁊ labeonis. ac.g ¶ Contineri. in penulegata. ac.t ¶ Eſculēta. briſca mellis ⁊c.u ¶ Eſſe .i. comedere.

x ¶ Legauerit. ſub. querit̉. ⁊. jͣ. rn̄. ⁊ ea ⁊c̄ .ſ. per quem ſolemus edere. ac.y ¶ Ea. mucius reſpondet.36Penui. ut dixit trebatius.a ¶ Cacertas. briſca mellis.b ¶ Contineri .ſ. eſculenta penu legata. ac:c ¶ Poculenta. ſupraſcriptav̓o .ſ. que ſolemus eſſe uel perque eſſe ſolemus que connumerata ſunt ſuꝑiori. §. h. ac.a ¶ Penori. non fuit. ſed inſtrumentum domus ē: vt. sͣ.de fundo inſtruc. queſitum. §.ſi domus. ac.b ¶ Sed quod diximus. sͣ. eo.circa pͥnc. ac.c ¶ Circa ſe habet. ut inſti. devſu ⁊ ha. §. ſi cui. ac.d ¶ Aat eorum .ſ. etiam in villis poſitorum. ac.e ¶ Contineri. in penu legata:f ¶ Non facerent. in villis velagris. ac.g ¶ Prebuit. ſcilicet quintusmutius.h ¶ Diceret. ſeruius. ac.i ¶ Rōtineri .ſ. penu legata.k ¶ Significare. cū dixit quiopus in villis non facerent.l ¶ Patrēfami. ſūt. quo in nuſero cōtinent̉: ⁊ qui in villis n̄tn̄ operis cauſa ſunt: vt. sͣ. de⁊ hec per medium eſui potuiqꝫparantur. ac.n ¶ Per que penus .ſ. ſeruanda. ſed melius dixiſſet propterque aut pro quibus. ac.o ¶ Seruius. vnguētum vulgare eſt nomē medicine: nec cāvtēdi parata: vt. jͣ. l. ꝓxi. §. ſicut. ⁊. jͣ. l. non omne. ac.p ¶ Et ad logariū .i. ratiocinariū: a logos qd̓ eſt ſermo. sͣ. deadmi. tu. quidam. ac.q ¶ Uaſa quoqꝫ penuaria. ſinequibus penus non poteſt ſtare: ut in fine huius legis. ⁊ .jͣ.r ¶ Ariſto. ſupra fecimꝰ in vi.l. proxi.no. ubi parua ⁊ uilia vaſa diximus cōtineri vino legato .ſ.amphore ⁊ cādi: vt. sͣ. d̓ vi. le..l. iii. §. i. ⁊. l. vinū. ⁊. l. vino.⁊ idem hic in penu liquida. ſedin arida etiam vilia non debētur: ut ſubijcit. ac.ſ ¶ Inſtruēdi. in his enim vaſis ſeruātur fructus ad qd̓ .sͣ.de fundo inſtruc. l. inſtrumen.ta. §. conſeruandi. ac.t Am qd̓. ſic. sͣ. de aquaCplu. ar. ſed interduꝫ. ac.u ¶ Deniqꝫ. nō debetur. vt et.sͣ. e. l. ii. cum concor. ac.x ¶ Uel adempta. ſic. sͣ. eo. l..ij. ⁊ de fundo inſtruc. l. ſi cui.⁊ .sͣ. ti. i. l. i. ⁊. ii. ac.ẜ¶ Si cui que in prōptuaria.prōptū: vt quotidie vtatur: ⁊ſic alia nō videntur legata veldic in promptu .i. cellario: ⁊ ſicilla que eſt extra cellarium nonvidetur legata. ac.¶ Item ſeparabat. facit. sͣ. delega. iij. cum quereretur. §. lana. ⁊ de vſufruc. le. l. generali§. vxori. ac.