Liber.

Ominꝰ ſticho ſeruo ſuo: quibōa liberti eiusª geſſit: cuiᵇ ꝓꝑte dimidia teſtō heres extiteratᶜ.In quibus negocijs geſtis ⁊ calendarij fuerūt: teſtō ſuo libertatē dederat: ſi rōeꝫ reddidiſſet: eiqꝫ peculium ſuū per fideicommiſſuꝫ deditStichus ſummas quibus reliquatusᵇ erat: tā ex calendario qͣꝫ ex vicarijs cauſisᵉ reddidit: manētibusdebitoribus pro ꝗbusᶠ ipſe pecuniam he̓dibꝰ pr̄oni refūderat: libertatemqꝫ adeptus deceſſit. Queſitum eſt an hedibus ſtichi aduerſusoēs debitores ꝓ quibꝰ ſtichꝰᵍ pecunia hēdibꝰ patroni intulit heredespatroni ex cauſa fideicō. cōpellendiſint actiones p̄ſtare: cū nihil aliuda ſticho patrono. debituꝫ fuerit; rn̄.p̄ſtandū. ¶ Teſtō codicilliſue ſeruos manumiſit ⁊ pecuniā legauit:⁊ de ſticho ita cauit. Stichū ſeruuꝫmeū liberū eē volo: eiqꝫ volo dari.x. aureos. ⁊ quicquid ex rōne loculorum meorum habet. Rōes autem hēdibus meis dariⁱ volo. hisomnibus quos hoc teſtamēto manumiſi peculia ſua concedi voloª:queſitum eſt an quod amplius rōiloculorum indie mortis erogauit.ſtichus ex peculio ſuo: ab heredibꝰrecipere debeat: cum ex conſuetudineⁱ domus eſſet: vt quicquid amplius de ſuo in rōnem loculorū erogaſſet: dominica ratio ei deberet atqꝫ exolueret; rn̄di ẜm ea que proponerentur propter conſuetudinemid quoqꝫ peculio legato contineri:qd̓ ⁊ dominica ratio deberet ⁊ ſolita erat reddere. ¶ Seruis libertates legataqꝫ dederat ⁊ cōditionemita ſcripſeratᵏquotquot dereliꝗ liberos ⁊ legataeis: hos volo non ſcrutatos ⁊ ſineinquiſitiōe eē. Queſitū eſt an peculia quoqꝫ legata his videbuntur?

Rn̄. ẜm ea que proponuntur nonvideri legata. ¶ Itē queſitum eſtan ex hiſdem verbis reliqua rationumⁿ quaſi legata retineri poſſint:aut ſi res dominicas apud ſe habuerit: aut ſi qui eorum coloni prediorum fuerunt pēſionesº: rn̄di ſuprarn̄ſum eſtᵖ.UApianꝰ.¶I legatus fuerit ſeruus peculiuꝫ excipe̓: non eſt neceſſe: qꝛnon ſequiturq niſi legetur.CElſus.¶ Iſeruus liber eſſe iuſſus ſit: eiqꝫ peculiuꝫ legatū ſit: vicariorum eius vicarijᶠ legato non continenturSCeuola.¶ Ici filie medio ꝑcipito: ſumito: tibiqꝫ habeto domū illam.Item aureos. c. Alio deinde capite peculiaˢ filijs prelegauit. queſituꝫeſt an peculiū prelegatū ⁊. c. aureiᵗ ⁊vſure eorū deberēturᵛ. Cū rōnibꝰbreuiarijs in ere alieno ⁊ ſortē ⁊ vſuras īter ceterosᵗ creditores ꝯplexꝰⁱſit: rn̄. ſi id fenus noīe filijᶻ exercuiſſetª: ⁊ vſuras ita vt ꝓponerent̉ filioaſcripſiſſetᵇ: id quoqꝫ peculio le. deberiᵉ.¶ De penu legata.TApianus.Xoriª ſue in annos ſingulosv ¶pēoris aliquidʰ hē̓s dare iuſſus eſt: ⁊ ſi non dediſſet nummosᶜ dare damnatus ē. queritur an penꝰ legata peti poſſit: anv̓o ſolummodo ſit in preſtatione. ⁊ſi non preſtetur tunc quantitas petaturᵈ. Et ſiquideꝫ ſemel penus ſitlegata nō per ſingulosᵉ annos: certo iure vtimur: vt ⁊ marcellus li.xxxviij. digeſtorum apud iulia. notat in preſtatione eſſe duntaxatᶠ penum. quantitatem vero peti poſſe.habebit igitur heres oblationemtandiū quandiu lis cum eo de pecunia conteſteturᵍ: niſi forte aliudtempus vel menteᵖ vel verbis te-

decedit. ⁊ inſtituit patronum pro dimidia. Tertio decedit patronus ⁊ libertate.dedit ſeruo ſub conditione: ſi rōnes reddiderit de his que geſſit in bonis liberti.Quarto deceſſit ſeruus redditis rōnibus ⁊ reliquis ſolutis ⁊ ad libertatem productis. Queritur an hr̄s patroni teneatur cedere actionem hr̄dibus agentibuscontra debitores pro quibus ſoluit: ⁊ dicitur ꝙ tenetur: ita ponit caſum dy. ⁊ belę notat. Bar.a ¶ Sticho. eius .ſ. domini.b ¶ Cui. liberto.c ¶ Extiterat. dn̄s.d ¶ Reliqͣtus .i. ī quibus bo.debitor erat. ac.e ¶ Ex vicarijs cauſis. al̓s exvicarij cauſis. al̓s ex vicarijsideſt ex alijs negocijs viciſſimab eo geſtis.t ¶ Pro quibꝰ. melius dixiſſetꝑꝑ quos. non enī illoꝝ gr̄a ſoluit: nec eoꝝ nomīe ut eos liberet. Sed ideo vt libertatis ſibirelicte impleret condi. R. alioquin cedi non poſſent ei actiones: cum ſublate ⁊ extincte eētper ſolutionem: ut. jͣ. de ſolu. l.modeſtinus. ⁊. l. ſtichum. §. ſimandato. ⁊. jͣ. de fideiuſ. l. cumhis. ⁊ sͣ. de leg. i. ſi res in fi. l.et. sͣ. manda. papi. et. C. d̓ contra. iu. tu. l. ij. ac.g ¶ Pro quibus ſtichus .i. ꝑꝑquos ut modo notaui.Teſtamento. Qd̓ dn̄sd̓bet̉ ſeruo computatur ī peculio: ſi talis erat domini conſuetudo. h. d. Bar.h ¶ Loculorū .i. burſaruꝫ dn̄inam forte tenebat burſam domini: vnde dicit̉ locuplex .i. loculos habēs plenosi ¶ Dari. id eſt ⁊ reddi. ⁊ dic dealijs dominicis negocijs et nōloculorum. cum id ẜuo legauerit. ac.k ¶ Cōcedi volo. hic oritur dubitatio ex conſuetudine que ſeꝗtur. ac.l ¶ Conſuetudine. teſtatoris viuentis: ex qua ſepiſſime voluntas ēt ultima exprimit̉ vi ⁊ sͣ. d̓fundo inſtruc. ⁊ inſtrumento lega. l. cū delanionis. §. ij. ⁊ sͣ.de tritico lega. l. i. ⁊. l. ſi quis vtnuꝫ. ⁊. l. ex vſu. ⁊ sͣ. d̓ le. iij. nūmis. ⁊. l. cuꝫ quereret̉. §. i. ⁊ dele. i. ſi ſeruus plurium. §. fi. ⁊sͣ. de annuis le. ſi cui. ⁊. jͣ. de ſupel. le. l. labeo. ⁊. jͣ. de adi. leg.cum alimenta in pͥn. Sed ar.contra. sͣ. de tritico le. cū certū.Itē noͣ ꝙ ſecus eēt ſi hec conſuetudo non eēt: ut. sͣ. e. l. ſi peculium. §. ſicut. ⁊ inſti. de leg..§. peculium. ⁊ sͣ. de le. iij. quiconcubinam. §. ꝗ fundum. ac.¶ Seruis Seruis qd̓ teſtator iubet nō debere ſcrutari: ⁊ ſine inquiſitione eſſe: eis non videtur legare peculium nec reliqua. h. d. bar.m ¶ Ita ſcripſerat. grecuꝫ qd̓ py. exponit. quotquot dereliqui liberos ⁊c̄. al̓s hicnon eſt: ſed exponit̉ .i. vt rationes nō reddat. ac.n ¶ Item. rationum. dominicarū m. ac.o ¶ Penſiones .ſ. apud ſe habeat. ac.p ¶ Supra rn̄ſuꝫ eſt .i. neqꝫ reliqua: neqꝫ dominicas res: neqꝫ poſſeſſiones videri legatas: ut. jͣ. de lib. leg. l. nō ſolū. §. pe. ⁊. l. ſi ꝗs rōes. ⁊. l. aurelio. §. i. ⁊. l.procurator. ⁊ .l. aurelius. ⁊. l. creditor. R. ⁊ sͣ. de le. i. ſi ſeruus vetitus. Itemad hoc. sͣ. de admi. tu. l. ꝗdā decedēs. ⁊ sͣ. e. l. deniqꝫ. §. interdum. ac.Ulegatus. nō ſeꝗtur .ſ. nec domum nec funduꝫ ſupellex inſtrumentūue ſequitur: ut. sͣ. de fundo īſtruc. l. ij. §. i. ⁊. jͣ. d̓ ſupel. le. ſ. fi. R. ⁊ sͣ. ti. i. queſitum. §. ſupellex. hoc tn̄ fallit. sͣ. e. deniqꝫ. §. interdum. ſed certe ibi videt̉ legatuꝫ⁊ facit. sͣ. de contrahen. emp. quotiens. et. C. de peculio eius ꝗ liber. me. l. i. Itēcontra. sͣ. eo ſi peculium. §. vicarij. ſo. ibi. ac.I ſeruus. vicarij. hi enī oēs vicarij legato peculio continent̉: ut. sͣ. de peM cul. ſi ſeruus meus. §. i. R. ⁊ sͣ. e. ſi peculium. §. vicarijs. ac.Ici. Quod pater pro filio ſtipulatur in profectitio peculto in dubio ei concedere videtur. h. d. Bar.

s ¶ Peculia. ita ꝙ cuilibet ſuum. ac.t ¶ Centum aurei. dati poſtea fenori a teſtatore. ac.u ¶ Deberentur. ticio filio. ac.x ¶ Inter ceteros creditores. meliꝰ diceret debitores. ſꝫ dic .i. ſic̄. creditoresceteri facer̄ vidēt̉. y ¶ Complexus .ſ. pr̄ ⁊ nō aperit noīe filij. vel ſuoſꝫ ſceuo. caute rn̄det. ac.z ¶ Noīe filij .ſ. ticij.a ¶ Exercuiſſet. volens ⁊tibi ⁊ ei legatum augerepeculium. R.b ¶ Aſcripſiſſet. vnde deſtinatione fenus hoc iamfactum peculium peculiariuꝫ foret: ut. sͣ. d̓ leg. iij.Item in legato. §. i. ⁊. l.ꝗ filium in fi. R.c ¶ Deberi. contra. sͣ. deſe. ij. cum pater. §. filia. ⁊l. licinius. j. rn̄. ſo. ibi voluntas ſola ⁊ nuda ideoqꝫ minus valida. h̓ aūtad factum ꝓceſſit: et ſic efficacior erat. R. magisenim ex ſcd̓o fcō ꝙͣ exprimo legato. c. aurei debentur: ⁊ facit ad. l. sͣ. de le..ij. luciꝰ in pͥn. ⁊ sͣ. d̓ le.iij. fideicōmiſſa. §. ſi reꝫ.¶ De penu legaraQuid ſit penus dic ut. jͣ..l. iij.xi. ac.Xori ſue. Si¶vlegatum perale incipit a precedenti diſpoſitione: ipſumlegatum eſt in preſtatione non in petitione quoad executionis effectum.⁊ mora pōt purgari vſqꝫad litis conteſtationemvel diem a teſtatoreſtatutum. ſiue legaturſit vnum. ſiue in annosſingulos. h. d. Diuiditur. Primo ponit thema. ⁊. q. Secundo reſpondet quando legatum eſt vnum. Tertio qn̄legatum ⁊ penus ſuntin ānos ſingulos. Quarto quando legatum eſtin annos ſingulos penus eſt vna. Secundaibi. ⁊ ſiquidem. Tertiaibi. ꝙ ſi in annos. Quarta ibi. quid ergo vſqꝫ adfi. Bar.a ¶ Axori. cui talia freq̄nter legant̉. ac.b ¶ Aliquid. puta. x. corbes vini. ac.c ¶ Nummos. puta. x.aureos. ſunt ergo duo legata. primū penoris ⁊ purum ſequēs conditiōale: ⁊ forſan penale: ut. jͣ.qn̄ di. le. ce. ſi penum. in pͥn. nec obſtat in eo. ti. l. cū ſine p̄finitione in pͥn.quia vnum eſt quo ad vnam exactionem. Si aūt dicam. ſi penum nō dederis. x. dato. tunc vnum eſt ut dicta. l. ſi penum in fine. ⁊. jͣ. de ver. ſig. l.ſi ita ſtipulatus. ⁊. jͣ. de ac. ⁊ obli. obligationum fere in fi. ſed arg. contra.jͣ. ad. l. fal. l. i. §. item in fi. §. vbi dicit idem videtur vtrobiqꝫ. ſed dic ad hͦvt vna fiat exactio. ac.d ¶ Petat̉. ex ſequenti legato nam primo ſola penus erat legata.e ¶ Non per ſingulos. ſed certe et tunc idem: ut. jͣ. dicit. ⁊ ſic facti eſt varietas non iuris diuerſitas. ac.f ¶ Duntaxat. id eſt non in petitione: eſt tamen in naturali ⁊ ciuili obligatione donec in mora non eſt heres: ut. jͣ. quando dies lega. ced. l. ſipenum. ſi ideo non petitur: quia teſtator qui penam appoſuit penum peri voluerit. Item ei qd̓ hic dicitur: non obſtat. jͣ. ad. l. fal. l. i. §. item̄ vt ibiplene noͣ. ac.g ¶ Conteſtet̉. ſic. jͣ. de ver. ob. ita ſtipulatus. et. l. ſi inſulam. ac.h ¶ Mente. ut quia voluit dari de fructibus futuri anni vnde tantuꝫ voluit differri: ut. jͣ. de ver. ob. interdum. uel expreſſe dixit in calendis ſanuarij nolo penum dari. ac.

g

undial. nōrimaabene.